Σχεδόν κάθε συμβόλαιο έχει ένα ποσό που μένει πάνω σας. Τρακάρετε, η ζημιά είναι 1.800 ευρώ, η εταιρεία πληρώνει 1.300 και τα 500 τα βάζετε εσείς. Αυτό το ποσό που δεν πληρώνει ποτέ η εταιρεία (απαλλαγή) είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να διαβάσετε σε μια προσφορά. Αλλάζει και την τιμή και το τι θα πάρετε.

Τι είναι, με απλά λόγια

Η απαλλαγή είναι μια συμφωνία: οι μικρές ζημιές είναι δικές σας, οι μεγάλες δικές της. Έχει δύο λόγους ύπαρξης. Ο πρώτος είναι το κόστος. Μια ζημιά 200 ευρώ κοστίζει στην εταιρεία σχεδόν άλλα 200 σε χαρτιά, τηλέφωνα και πραγματογνώμονα. Αν τις κόψει, μπορεί να ζητήσει χαμηλότερο ασφάλιστρο. Ο δεύτερος λόγος είναι η προσοχή. Όποιος πληρώνει τα πρώτα 500 ευρώ προσέχει πού παρκάρει.

Θα τη δείτε με τρεις μορφές:

  • Σταθερό ποσό. Στη μικτή αυτοκινήτου 300, 500, 750 ή 1.000 ευρώ ανά ζημιά. Στο νοσοκομειακό πρόγραμμα 0, 1.500 ή 3.000 ευρώ ανά χρόνο ή ανά νοσηλεία.
  • Ποσοστό. Στον σεισμό 2% ή 5% του κεφαλαίου. Σε κεφάλαιο 130.000 ευρώ το 2% είναι 2.600 ευρώ. Σε μερικά αυτοκίνητα 1% της αξίας με ελάχιστο 400 ευρώ.
  • Ποσοστό συμμετοχής. Στην υγεία πληρώνετε ένα ποσοστό κάθε λογαριασμού, συχνά 10% ή 20%. Αυτό λέγεται συμμετοχή, όχι απαλλαγή, αλλά δουλεύει με τον ίδιο τρόπο.

Η απαλλαγή αφαιρείται από τη ζημιά, όχι από το κεφάλαιο. Αν η ζημιά είναι μικρότερη από την απαλλαγή, δεν παίρνετε τίποτα και δεν δηλώνετε τίποτα.

Πού τη συναντάτε

Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη αυτοκινήτου δεν υπάρχει. Ο νόμος δεν επιτρέπει να μείνει απλήρωτο ούτε ένα ευρώ στον τρίτο που χτυπήσατε. Παντού αλλού είναι ο κανόνας.

Στη μικτή αυτοκινήτου η απαλλαγή είναι επιλογή σε μερικές εταιρείες και σταθερός κανόνας σε άλλες. Η Hellas Direct τυπώνει το εύρος της στο IPID, από 500 έως 2.000 ευρώ. Οι υπόλοιπες γράφουν «όπως ορίζεται στο ασφαλιστήριο», και οι επιλογές που θα δείτε κινούνται συνήθως από 300 έως 1.000 ευρώ. Μερικές εταιρείες ορίζουν ποσοστό της αξίας με ελάχιστο γύρω στα 300 ή 400 ευρώ. Στην κάλυψη κρυστάλλων δίνεται και χωρίς απαλλαγή, με λίγο μεγαλύτερο ασφάλιστρο.

Στο σπίτι η απαλλαγή του σεισμού είναι σχεδόν πάντα ποσοστό του κεφαλαίου. Στην υγεία η απαλλαγή είναι ο κύριος μοχλός της τιμής. Το ίδιο πρόγραμμα με 1.500 ευρώ απαλλαγή κοστίζει πολύ λιγότερο από το ίδιο πρόγραμμα με μηδέν.

Ένα παράδειγμα

Ο Κώστας έχει ένα αυτοκίνητο αξίας 15.000 ευρώ και θέλει μικτή. Ο δικός μας υπολογισμός χρεώνει τις ίδιες ζημιές με 20,2 ανά χίλια της αξίας τον χρόνο όταν η απαλλαγή είναι 500 ευρώ, και με 16,4 ανά χίλια όταν είναι 1.000 ευρώ. Για τα 15.000 ευρώ αυτό βγάζει περίπου 303 ευρώ με τα 500 και περίπου 246 ευρώ με τα 1.000. Η διαφορά είναι 57 ευρώ τον χρόνο.

Πότε αξίζει η μεγάλη απαλλαγή; Ο Κώστας θα βγει κερδισμένος αν δηλώνει ζημιά πάνω από 1.000 ευρώ λιγότερο από μία φορά κάθε εννέα χρόνια, γιατί 500 διά 57 βγάζει περίπου εννέα. Οι περισσότεροι οδηγοί με καθαρό ιστορικό είναι σε αυτή την κατηγορία. Όποιος παρκάρει σε στενό δρόμο στο κέντρο κάθε βράδυ, ίσως όχι.

Στην υγεία η κλίμακα είναι πιο απότομη. Το πρόγραμμα Hospital Exclusive της Υδρογείου, για άτομο 38 ετών σε δίκλινο, κοστίζει 841 ευρώ τον χρόνο με απαλλαγή 1.500 ευρώ. Χωρίς απαλλαγή το ίδιο πρόγραμμα κοστίζει περίπου 1,4 φορές, γύρω στα 1.180 ευρώ. Πληρώνετε 340 ευρώ κάθε χρόνο για να γλιτώσετε 1.500 ευρώ τη χρονιά που θα μπείτε σε νοσοκομείο. Αν δεν νοσηλευτείτε για πέντε χρόνια, χάσατε.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997 δεν απαγορεύει την απαλλαγή. Στο άρθρο 1 ορίζει την ασφαλιστική σύμβαση ως συμφωνία ανάμεσα σε εσάς και την εταιρεία, και το ύψος της απαλλαγής είναι μέρος αυτής της συμφωνίας. Πρέπει όμως να γράφεται καθαρά στο συμβόλαιο. Απαλλαγή που εμφανίζεται μόνο στους γενικούς όρους, με μικρά γράμματα, χωρίς να φαίνεται στην πρώτη σελίδα, αμφισβητείται.

Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη οχημάτων το π.δ. 237/1986 δεν αφήνει περιθώριο. Ο τρίτος που έπαθε ζημιά πληρώνεται ολόκληρος από την εταιρεία. Αν το συμβόλαιό σας έχει συμφωνήσει κάποια συμμετοχή σας, η εταιρεία μπορεί να τη ζητήσει πίσω από εσάς, όχι να την κρατήσει από τον παθόντα. Στην πράξη οι ελληνικές εταιρείες δεν πωλούν απαλλαγή στην αστική ευθύνη.

Πώς πληρώνεται στην πράξη

Η απαλλαγή δεν είναι ένα ποσό που βγάζετε από την τσέπη σας και το δίνετε σε κάποιον. Είναι ένα ποσό που δεν σας δίνει η εταιρεία. Η διαφορά φαίνεται στο ταμείο του συνεργείου.

Όταν επισκευάζεστε σε συνεργείο του δικτύου, η εταιρεία πληρώνει απευθείας το συνεργείο και εσείς πληρώνετε εκεί την απαλλαγή σας. Παίρνετε το αυτοκίνητο αφού εξοφλήσετε αυτό το ποσό. Όταν επισκευάζεστε σε δικό σας συνεργείο, πληρώνετε ολόκληρο τον λογαριασμό και η εταιρεία σας καταθέτει το ποσό της εκτίμησης μείον την απαλλαγή.

Στο σπίτι η λογική είναι ίδια, αλλά τα ποσά τσούζουν περισσότερο γιατί οι απαλλαγές είναι ποσοστιαίες με ελάχιστο. Στα τιμολόγια περιουσίας η ζημιά από νερά και τα καιρικά φαινόμενα έχουν συνήθως δέκα τοις εκατό με ελάχιστο γύρω στα 880 ευρώ, και η κλοπή δέκα τοις εκατό με ελάχιστο γύρω στα 750. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μια ζημιά κάτω από χίλια ευρώ δεν αποζημιώνεται σχεδόν καθόλου.

Υπάρχει και η περίπτωση που την παίρνετε πίσω. Αν η ζημιά έγινε από άλλον και αργότερα βρεθεί ο υπαίτιος, η εταιρεία σας στρέφεται εναντίον του και εισπράττει ό,τι πλήρωσε. Όταν το πετύχει, σας επιστρέφει και την απαλλαγή που είχε κρατήσει. Δεν γίνεται αυτόματα και δεν σας ειδοποιεί κανείς. Σημειώστε τον αριθμό της ζημιάς και ρωτήστε ξανά μετά από έξι μήνες και μετά από έναν χρόνο.

Τελευταίο, μη συγχέετε την απαλλαγή με την προστασία μπόνους. Η απαλλαγή αφορά το ποσό που θα πάρετε σήμερα. Η προστασία μπόνους αφορά το ασφάλιστρο που θα πληρώσετε του χρόνου. Μπορεί να πληρώσετε απαλλαγή 500 ευρώ και να χάσετε και την έκπτωσή σας, δηλαδή να πληρώσετε δύο φορές για την ίδια ζημιά.

Τι να προσέξετε

  • Ανά ζημιά ή ανά χρόνο. Στο αυτοκίνητο η απαλλαγή ισχύει σε κάθε ζημιά χωριστά. Δύο τρακαρίσματα, δύο φορές τα 500. Στην υγεία μερικά προγράμματα την εφαρμόζουν μία φορά τον χρόνο, άλλα σε κάθε νοσηλεία. Η διαφορά είναι μεγάλη σε χρονιά με δύο εισαγωγές.
  • Η απαλλαγή δεν ισχύει όταν φταίει άλλος. Αν σας χτυπήσει άλλος και έχει ασφάλεια, η ζημιά σας πληρώνεται από τη δική του αστική ευθύνη, χωρίς απαλλαγή. Η δική σας μικτή και η απαλλαγή της μπαίνουν στη μέση μόνο όταν φταίτε εσείς ή όταν ο άλλος είναι άγνωστος.
  • Ποσοστό με ελάχιστο. «1% της αξίας, ελάχιστο 400 ευρώ» σημαίνει 400 ευρώ για κάθε αυτοκίνητο κάτω από 40.000. Το ποσοστό είναι διακοσμητικό. Διαβάστε το ελάχιστο.

Δείτε πόσο πέφτει η τιμή της μικτής όταν ανεβάζετε την απαλλαγή, στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 1 · π.δ. 237/1986

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.