Με μια ματιά
Τι σημαίνει «Απαλλαγή» στην ασφάλιση;
Απαλλαγή είναι το ποσό της ζημιάς που πληρώνετε εσείς πριν αρχίσει να πληρώνει η εταιρεία. Οι μικρές ζημιές μένουν σε εσάς και οι μεγάλες πάνε στην εταιρεία, και γι' αυτό μια μεγαλύτερη απαλλαγή φέρνει χαμηλότερο ασφάλιστρο.
Σχεδόν κάθε συμβόλαιο έχει ένα ποσό που μένει πάνω σας. Έστω ότι τρακάρετε, η ζημιά είναι 2.000 ευρώ και η απαλλαγή σας 500: η εταιρεία πληρώνει 1.500 και τα 500 τα βάζετε εσείς. Αυτό το ποσό που δεν πληρώνει η εταιρεία (απαλλαγή) είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να διαβάσετε σε μια προσφορά. Αλλάζει και την τιμή και το τι θα πάρετε.
Τι είναι, με απλά λόγια
Η απαλλαγή είναι μια συμφωνία: οι μικρές ζημιές είναι δικές σας, οι μεγάλες δικές της. Έχει δύο λόγους ύπαρξης. Ο πρώτος είναι το κόστος. Κάθε ζημιά, όσο μικρή κι αν είναι, θέλει χαρτιά, τηλέφωνα και συχνά πραγματογνώμονα. Αν η εταιρεία κόψει τις μικρές, μπορεί να ζητήσει χαμηλότερο ασφάλιστρο. Ο δεύτερος λόγος είναι η προσοχή. Όποιος πληρώνει ο ίδιος τις πρώτες εκατοντάδες ευρώ προσέχει πού παρκάρει.
Θα τη δείτε με τρεις μορφές:
- Σταθερό ποσό. Ένα ποσό ανά ζημιά, γραμμένο στο συμβόλαιο. Ένα δημόσιο παράδειγμα είναι το έγγραφο πληροφοριών (IPID) του πακέτου Cars της Hellas Direct, που γράφει χωριστή απαλλαγή για κάθε κάλυψη.
- Ποσοστό. Ένα ποσοστό της ζημιάς ή του κεφαλαίου. Αν ένα συμβόλαιο σεισμού γράφει 2% του κεφαλαίου, σε σπίτι ασφαλισμένο για 130.000 ευρώ τα πρώτα 2.600 ευρώ κάθε ζημιάς είναι δικά σας.
- Ποσοστό συμμετοχής. Στην υγεία μπορεί να πληρώνετε ένα ποσοστό κάθε λογαριασμού. Αυτό λέγεται συμμετοχή, όχι απαλλαγή, αλλά δουλεύει με τον ίδιο τρόπο.
Η απαλλαγή αφαιρείται από το ποσό της ζημιάς. Οι όροι κατοικίας της Hellas Direct το λένε απλά: όταν η ζημιά ξεπερνά την απαλλαγή, η εταιρεία σας πληρώνει τη διαφορά. Αν η ζημιά είναι μικρότερη από την απαλλαγή, δεν παίρνετε τίποτα.
Πού τη συναντάτε
Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη αυτοκινήτου, ο τρίτος που χτυπήσατε δεν επηρεάζεται από καμία απαλλαγή. Το άρθρο 11 του π.δ. 237/1986 λέει ότι η εταιρεία δεν μπορεί να του αντιτάξει τους όρους του συμβολαίου. Στο IPID της Hellas Direct, για παράδειγμα, η αστική ευθύνη δεν έχει απαλλαγή. Στις προαιρετικές καλύψεις, η απαλλαγή είναι ο κανόνας.
Στη μικτή αυτοκινήτου, η απαλλαγή μπορεί να είναι επιλογή σας ή σταθερός όρος. Το IPID του Cars της Hellas Direct τη γράφει για κάθε κάλυψη χωριστά, στην ενότητα «Υπάρχουν περιορισμοί στην κάλυψη;».
Στο ίδιο έγγραφο, η απαλλαγή στις ίδιες ζημιές είναι από 500 έως 2.000 ευρώ. Στα φυσικά φαινόμενα και στο χαλάζι είναι 300 ευρώ, στις κακόβουλες ενέργειες 300 ευρώ και στη μερική κλοπή 75 ευρώ. Στα κρύσταλλα, η απαλλαγή είναι 25% μόνο αν η επισκευή δεν γίνει σε συνεργάτη της εταιρείας.
Στο σπίτι, οι ενδεικτικές τιμές κατοικίας που δημοσιεύουν η ERGO και η Εθνική Ασφαλιστική γράφουν ότι αφορούν συμβόλαιο με απαλλαγή. Μια χαμηλή τιμή στη διαφήμιση μπορεί να προϋποθέτει απαλλαγή. Ρωτήστε ποια και πόση.
Στην υγεία, η απαλλαγή είναι από τα στοιχεία που αλλάζουν περισσότερο την τιμή ενός νοσοκομειακού προγράμματος. Ζητήστε την ίδια προσφορά με και χωρίς απαλλαγή, και δείτε τη διαφορά.
Ένα παράδειγμα
Ο Κώστας έχει ένα αυτοκίνητο αξίας 15.000 ευρώ και θέλει μικτή. Έστω ότι η μικτή του κοστίζει 300 ευρώ τον χρόνο με απαλλαγή 500 ευρώ, και 240 ευρώ με απαλλαγή 1.000 ευρώ. Η διαφορά είναι 60 ευρώ τον χρόνο. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.
Πότε αξίζει η μεγάλη απαλλαγή; Σε κάθε ζημιά πάνω από 1.000 ευρώ, η μεγάλη απαλλαγή του κοστίζει 500 ευρώ παραπάνω. Ο Κώστας βγαίνει κερδισμένος αν δηλώνει τέτοια ζημιά λιγότερο από μία φορά κάθε οκτώ χρόνια, γιατί 500 διά 60 κάνει περίπου οκτώ. Για σημείο αναφοράς, η Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων της ΕΑΕΕ για το 2024 μετρά περίπου 4 ζημιές τον χρόνο στα 100 επιβατικά με κάλυψη ιδίων ζημιών, με μέσο κόστος 2.217 ευρώ. Όποιος παρκάρει σε στενό δρόμο στο κέντρο κάθε βράδυ, ίσως τα πάει χειρότερα από τον μέσο όρο.
Στην υγεία η λογική είναι η ίδια, με μεγαλύτερα ποσά. Έστω ότι ένα νοσοκομειακό πρόγραμμα κοστίζει 800 ευρώ τον χρόνο με απαλλαγή 1.500 ευρώ, και 1.100 ευρώ χωρίς απαλλαγή. Πληρώνετε 300 ευρώ κάθε χρόνο για να γλιτώσετε 1.500 ευρώ τη χρονιά που θα μπείτε σε νοσοκομείο. Αν δεν νοσηλευτείτε για πέντε χρόνια, πληρώσατε το ίδιο ποσό που θα γλιτώνατε.
Τι λέει ο νόμος
Ο ν. 2496/1997 δεν απαγορεύει την απαλλαγή. Στο άρθρο 1 ορίζει την ασφαλιστική σύμβαση ως συμφωνία ανάμεσα σε εσάς και την εταιρεία, και το ύψος της απαλλαγής είναι μέρος αυτής της συμφωνίας. Πρέπει όμως να το βλέπετε πριν υπογράψετε. Το έγγραφο πληροφοριών (IPID) που παίρνετε πριν από τη σύμβαση έχει χωριστή ενότητα για τους περιορισμούς της κάλυψης. Εκεί, για παράδειγμα, γράφει τις απαλλαγές το IPID της Hellas Direct.
Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη οχημάτων, το π.δ. 237/1986 δεν αφήνει περιθώριο. Ο τρίτος που έπαθε ζημιά πληρώνεται από την εταιρεία, και η εταιρεία δεν μπορεί να του αντιτάξει τους όρους του συμβολαίου. Αν το συμβόλαιό σας έχει συμφωνήσει κάποια συμμετοχή σας, η εταιρεία μπορεί να τη ζητήσει πίσω από εσάς, όχι να την κρατήσει από τον παθόντα.
Το άρθρο 14 του ν. 2496/1997 εξηγεί τι γίνεται όταν τη ζημιά την προκάλεσε άλλος. Η αξίωσή σας κατά του τρίτου περνά στην εταιρεία σας μόνο ως το ποσό που σας πλήρωσε. Η απαλλαγή, που δεν σας την πλήρωσε, μένει δική σας αξίωση.
Πώς πληρώνεται στην πράξη
Η απαλλαγή δεν είναι ένα ποσό που βγάζετε από την τσέπη σας και το δίνετε σε κάποιον. Είναι ένα ποσό που δεν σας δίνει η εταιρεία. Η διαφορά φαίνεται στο ταμείο του συνεργείου.
Όταν επισκευάζεστε σε συνεργείο του δικτύου, η εταιρεία πληρώνει απευθείας το συνεργείο και εσείς πληρώνετε εκεί την απαλλαγή σας. Παίρνετε το αυτοκίνητο αφού εξοφλήσετε αυτό το ποσό. Όταν επισκευάζεστε σε δικό σας συνεργείο, πληρώνετε ολόκληρο τον λογαριασμό, και η εταιρεία σας καταθέτει το ποσό που ενέκρινε ο πραγματογνώμονας, μείον την απαλλαγή.
Στο σπίτι η λογική είναι ίδια, αλλά τα ποσά μπορεί να τσούζουν περισσότερο. Μια απαλλαγή μπορεί να είναι ποσοστό της ζημιάς με ελάχιστο ποσό. Τότε μετρά το ελάχιστο: μια ζημιά λίγο πάνω από αυτό αποζημιώνεται ελάχιστα.
Υπάρχει και η περίπτωση που μπορείτε να την πάρετε πίσω. Αν η ζημιά έγινε από άλλον και βρεθεί ο υπαίτιος, η εταιρεία σας στρέφεται εναντίον του για ό,τι πλήρωσε η ίδια. Την απαλλαγή μπορείτε να τη ζητήσετε εσείς από τον υπαίτιο ή από την ασφάλειά του. Ρωτήστε την εταιρεία σας αν θα τη διεκδικήσει μαζί με τη δική της, ή αν πρέπει να το κάνετε μόνοι σας. Σημειώστε τον αριθμό της ζημιάς και ρωτήστε ξανά μετά από έξι μήνες.
Τελευταίο, μη συγχέετε την απαλλαγή με την προστασία bonus-malus. Η απαλλαγή αφορά το ποσό που θα πάρετε σήμερα. Η προστασία αφορά το ασφάλιστρο που θα πληρώσετε του χρόνου. Μπορεί να πληρώσετε την απαλλαγή και να χάσετε και την κατηγορία σας, δηλαδή να πληρώσετε δύο φορές για την ίδια ζημιά.
Τι να προσέξετε
- Ανά ζημιά ή ανά χρόνο. Στο αυτοκίνητο η απαλλαγή ισχύει συνήθως σε κάθε ζημιά χωριστά. Δύο τρακαρίσματα, δύο φορές η απαλλαγή. Στην υγεία ένα πρόγραμμα μπορεί να την εφαρμόζει μία φορά τον χρόνο, και άλλο σε κάθε νοσηλεία. Η διαφορά είναι μεγάλη σε χρονιά με δύο εισαγωγές.
- Η απαλλαγή δεν ισχύει όταν φταίει άλλος. Αν σας χτυπήσει άλλος και έχει ασφάλεια, η ζημιά σας πληρώνεται από τη δική του αστική ευθύνη, χωρίς απαλλαγή. Η δική σας μικτή και η απαλλαγή της μπαίνουν στη μέση μόνο όταν φταίτε εσείς ή όταν ο άλλος είναι άγνωστος.
- Ποσοστό με ελάχιστο. Έστω ότι ο όρος γράφει «1% της αξίας, ελάχιστο 400 ευρώ». Για κάθε αυτοκίνητο κάτω από 40.000 ευρώ, η απαλλαγή είναι 400 ευρώ. Το ποσοστό είναι διακοσμητικό. Διαβάστε το ελάχιστο.
Ζητήστε από κάθε εταιρεία την ίδια προσφορά με δύο απαλλαγές, και δείτε πόσο πέφτει η τιμή. Τις εταιρείες και τον μέσο όρο της αγοράς θα τα βρείτε στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.
Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 1 · ν. 2496/1997 άρ. 14 · π.δ. 237/1986 άρ. 11
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
