Απαλλαγή στην ασφάλεια: πώς λειτουργεί και πόση να διαλέξετε

Με μια ματιά

Η ουσία

Η απαλλαγή είναι το ποσό της ζημιάς που μένει σε εσάς. Αν η ζημιά είναι 1.800 ευρώ και η απαλλαγή 500 ευρώ, η εταιρεία πληρώνει 1.300 ευρώ. Όσο μεγαλύτερη απαλλαγή δέχεστε, τόσο φθηνότερο το ασφάλιστρο. Το ερώτημα δεν είναι αν θέλετε απαλλαγή. Είναι πόση αντέχετε να πληρώσετε μια κακή μέρα, και πόσο σάς επιστρέφει η εταιρεία για αυτό κάθε χρόνο.

Γιατί υπάρχει η απαλλαγή

Η εταιρεία δεν βάζει απαλλαγή για να σάς τιμωρήσει. Τη βάζει για δύο λόγους που, αν τους καταλάβετε, θα διαλέξετε καλύτερα.

Ο πρώτος λόγος είναι το κόστος διαχείρισης. Μια ζημιά 200 ευρώ κοστίζει στην εταιρεία σχεδόν όσο και μια ζημιά 2.000 ευρώ σε χαρτιά: πραγματογνώμονας, φάκελος, υπάλληλος, πληρωμή. Αν πλήρωνε κάθε γρατζουνιά, το ασφάλιστρο θα ανέβαινε για όλους. Η απαλλαγή κόβει τις μικρές ζημιές από το σύστημα.

Ο δεύτερος λόγος είναι η συμπεριφορά. Όταν ξέρετε ότι τα πρώτα 500 ευρώ είναι δικά σας, παρκάρετε πιο προσεκτικά. Οι ασφαλιστές το λένε «ηθικό κίνδυνο». Εσείς το ξέρετε από την καθημερινότητα: ό,τι είναι δωρεάν, το προσέχουμε λιγότερο.

Για εσάς η απαλλαγή είναι εργαλείο. Παίρνετε πάνω σας τον κίνδυνο που αντέχετε και πληρώνετε την εταιρεία μόνο για τον κίνδυνο που δεν αντέχετε. Η ασφάλιση αξίζει για τη μεγάλη ζημιά, όχι για τη μικρή.

Τα τρία είδη απαλλαγής

Δεν είναι όλες οι απαλλαγές ίδιες. Τρία σχήματα κυκλοφορούν στα ελληνικά συμβόλαια και μπερδεύονται συχνά.

Σταθερό ποσό ανά ζημιά

Το πιο συνηθισμένο. Γράφει «απαλλαγή 500 ευρώ» και αφαιρείται από κάθε ζημιά. Τρεις ζημιές τον χρόνο, τρεις απαλλαγές. Έτσι δουλεύει η μικτή στις περισσότερες ελληνικές εταιρείες. Έτσι δουλεύει η απαλλαγή στα φυσικά φαινόμενα, στη μερική κλοπή, στις κακόβουλες πράξεις.

Ποσοστό της αξίας ή του κεφαλαίου

Η απαλλαγή γράφεται ως ποσοστό. Μερικές εταιρείες παίρνουν στη μικτή 1% ή 2% της αξίας του αυτοκινήτου, με κατώτατο ποσό γύρω στα 300 ή 400 ευρώ. Σε αυτοκίνητο 15.000 ευρώ με 2% αυτό σημαίνει 300 ευρώ, ενώ σε αυτοκίνητο 40.000 ευρώ σημαίνει 800. Η απαλλαγή μεγαλώνει μαζί με το αυτοκίνητο. Ρωτήστε αν η δική σας είναι ποσό ή ποσοστό.

Στον σεισμό το ποσοστό παίρνεται πάνω στο ασφαλισμένο κεφάλαιο, δηλαδή στην αξία του σπιτιού που δηλώσατε, όχι στη ζημιά. Οι εταιρείες δίνουν συνήθως επιλογή 2% ή 5%. Σε σπίτι 130.000 ευρώ κτίριο και 25.000 ευρώ περιεχόμενο, το 2% είναι 3.100 ευρώ και το 5% είναι 7.750 ευρώ. Αν ο σεισμός κάνει ρωγμές 6.000 ευρώ, με το 5% παίρνετε μηδέν. Αυτό είναι το σημείο που ξαφνιάζει τους περισσότερους μετά τον σεισμό.

Ποσοστό συμμετοχής

Πληρώνετε ένα ποσοστό κάθε ζημιάς, για παράδειγμα 20%, χωρίς όριο ή με όριο. Το βρίσκετε στα προγράμματα υγείας, μαζί ή αντί για τη σταθερή απαλλαγή. Σε νοσηλεία 10.000 ευρώ με συμμετοχή 20% πληρώνετε 2.000 ευρώ. Σε νοσηλεία 50.000 ευρώ πληρώνετε 10.000 ευρώ. Η συμμετοχή δεν σάς προστατεύει από τη μεγάλη ζημιά όσο η σταθερή απαλλαγή. Προσέξτε αν έχει ανώτατο όριο.

Πόσο ρίχνει την τιμή: αυτοκίνητο

Ο δικός μας υπολογισμός δίνει τη μικτή ως ποσοστό στην αξία του αυτοκινήτου, στην κατηγορία 2 του bonus-malus: 20,2‰ τον χρόνο με απαλλαγή 500 ευρώ και 16,4‰ με απαλλαγή 1.000 ευρώ. Η διαφορά είναι 3,8‰, δηλαδή 19% φθηνότερο ασφάλιστρο μικτής για 500 ευρώ παραπάνω δικό σας ρίσκο.

Σε ευρώ, ανά αξία αυτοκινήτου:

• Αυτοκίνητο 8.000 ευρώ: 162 ευρώ με 500, 131 ευρώ με 1.000. Κερδίζετε 31 ευρώ τον χρόνο.
• Αυτοκίνητο 15.000 ευρώ: 303 ευρώ με 500, 246 ευρώ με 1.000. Κερδίζετε 57 ευρώ.
• Αυτοκίνητο 30.000 ευρώ: 606 ευρώ με 500, 492 ευρώ με 1.000. Κερδίζετε 114 ευρώ.

Ο λογαριασμός είναι απλός. Με απαλλαγή 1.000 ευρώ κερδίζετε 57 ευρώ τον χρόνο στο αυτοκίνητο των 15.000. Χάνετε 500 ευρώ παραπάνω σε κάθε ζημιά που δηλώνετε. Αν κάνετε μια υπαίτια ζημιά κάθε εννέα χρόνια ή σπανιότερα, η μεγάλη απαλλαγή κερδίζει. Αν κάνετε κάθε τέσσερα, χάνει. Η επετηρίδα της ΕΑΕΕ για το 2024 λέει ότι στην επαρχία ένα στα 23 αυτοκίνητα κάνει ζημιά προς τρίτους τον χρόνο. Οι ίδιες ζημιές είναι πιο συχνές, αλλά οι περισσότερες είναι κάτω από 1.000 ευρώ, και αυτές δεν θα τις δηλώνατε ούτως ή άλλως, γιατί θα σάς κόστιζαν στο bonus-malus.

Στις άλλες καλύψεις του αυτοκινήτου η απαλλαγή είναι συχνά σταθερή και όχι επιλογή. Η Hellas Direct βάζει 300 ευρώ στα φυσικά φαινόμενα και στις κακόβουλες πράξεις, και 75 ευρώ στη μερική κλοπή¹. Τα τρία νούμερα είναι τυπωμένα στο IPID της. Οι υπόλοιπες εταιρείες κινούνται στις ίδιες τάξεις μεγέθους. Στα κρύσταλλα πολλές δίνουν επιλογή, και στον δικό μας υπολογισμό η κάλυψη κοστίζει 34 ευρώ τον χρόνο χωρίς απαλλαγή και 26 ευρώ με απαλλαγή. Εδώ τα 8 ευρώ διαφορά δεν αξίζουν το ρίσκο. Πάρτε τη μηδενική.

Πόσο ρίχνει την τιμή: σπίτι

Στην κατοικία η απαλλαγή που μετράει είναι του σεισμού. Οι υπόλοιπες καλύψεις έχουν συνήθως μικρή σταθερή απαλλαγή, από 100 ως 300 ευρώ, ή καθόλου.

Στη δική μας παραδοχή ο σεισμός μόνος του κοστίζει 1,25‰ του κεφαλαίου τον χρόνο με απαλλαγή 2%, και 1,05‰ με απαλλαγή 5%. Για το σπίτι των 155.000 ευρώ:

• Απαλλαγή 2%, δηλαδή 3.100 ευρώ: ασφάλιστρο 194 ευρώ τον χρόνο.
• Απαλλαγή 5%, δηλαδή 7.750 ευρώ: ασφάλιστρο 163 ευρώ τον χρόνο.

Κερδίζετε 31 ευρώ τον χρόνο και παίρνετε πάνω σας 4.650 ευρώ παραπάνω σε κάθε σεισμό. Αυτή η ανταλλαγή είναι κακή. Ο σεισμός είναι ακριβώς ο κίνδυνος για τον οποίο αγοράζετε ασφάλεια: σπάνιος, μεγάλος, έξω από τον έλεγχό σας. Πάρτε τη μικρότερη απαλλαγή που δίνει η εταιρεία. Τα 31 ευρώ τα βρίσκετε αλλού, για παράδειγμα με ετήσια πληρωμή.

Προσέξτε και το πού εφαρμόζεται το ποσοστό. Μερικά συμβόλαια το εφαρμόζουν χωριστά στο κτίριο και στο περιεχόμενο. Άλλα στο σύνολο. Ρωτήστε και ζητήστε να το δείτε γραμμένο στους ειδικούς όρους.

Πόσο ρίχνει την τιμή: υγεία

Στα νοσοκομειακά προγράμματα η απαλλαγή είναι η μεγαλύτερη μοχλός τιμής μετά την ηλικία. Ο δικός μας υπολογισμός για το Hospital Exclusive σε ηλικία 38 δίνει, με απαλλαγή 1.500 ευρώ, 1.045 ευρώ τον χρόνο για μονόκλινο, 841 ευρώ για δίκλινο και 685 ευρώ για τρίκλινο. Το ίδιο πρόγραμμα με μηδενική απαλλαγή κοστίζει περίπου 1,4 φορές, δηλαδή γύρω στα 1.460 ευρώ για το μονόκλινο.

Πληρώνετε δηλαδή περίπου 415 ευρώ παραπάνω τον χρόνο για να μην πληρώσετε 1.500 ευρώ σε μια νοσηλεία. Αν νοσηλεύεστε πιο συχνά από μία φορά στα τριάμισι χρόνια, η μηδενική απαλλαγή κερδίζει. Οι περισσότεροι 38άρηδες δεν νοσηλεύονται τόσο συχνά. Και αν έχετε ΕΟΠΥΥ, η συμμετοχή του ταμείου στη νοσηλεία συχνά καλύπτει μέρος ή όλη την απαλλαγή, οπότε η απαλλαγή 1.500 ευρώ σάς κοστίζει στην πράξη λιγότερο.

Το κρίσιμο ερώτημα στην υγεία είναι αν η απαλλαγή ισχύει ανά νοσηλεία ή ανά έτος. Ανά νοσηλεία σημαίνει ότι δύο επεμβάσεις σε έναν χρόνο κοστίζουν 3.000 ευρώ δικά σας. Ανά έτος σημαίνει 1.500. Ο οδηγός για το νοσοκομειακό πρόγραμμα εξηγεί τι κάνει κάθε εταιρεία.

Πώς διαλέγετε το ποσό

Ξεκινήστε από τον λογαριασμό σας, όχι από το τιμολόγιο. Πόσα χρήματα μπορείτε να δώσετε αύριο το πρωί για μια ζημιά, χωρίς να δανειστείτε και χωρίς να αναβάλετε έναν λογαριασμό. Αυτό είναι το ανώτατο όριο της απαλλαγής σας. Για πολλά νοικοκυριά είναι 500 ως 1.000 ευρώ. Για άλλα 300.

Μετά κοιτάξτε την τιμή. Αν η επόμενη βαθμίδα απαλλαγής ρίχνει το ασφάλιστρο κατά τουλάχιστον το ένα δέκατο της διαφοράς των απαλλαγών, αξίζει να τη σκεφτείτε. Στη μικτή, 500 ευρώ παραπάνω απαλλαγή γλιτώνουν 57 ευρώ στο αυτοκίνητο των 15.000, δηλαδή το 11% της διαφοράς. Οριακά αξίζει. Στον σεισμό, 4.650 ευρώ παραπάνω απαλλαγή γλιτώνουν 31 ευρώ, δηλαδή 0,7%. Δεν αξίζει ποτέ.

Τρίτο, σκεφτείτε το bonus-malus. Στο αυτοκίνητο μια δηλωμένη ζημιά ανεβάζει την κατηγορία και το ασφάλιστρο για χρόνια. Οι περισσότεροι δεν δηλώνουν ζημιές κάτω από 800 με 1.000 ευρώ για αυτόν τον λόγο. Αν δεν θα δηλώνατε ζημιά 900 ευρώ, η απαλλαγή 1.000 ευρώ δεν σάς στοιχίζει τίποτα στην πράξη.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Ένα παράδειγμα

Ένα δεύτερο παράδειγμα: η απαλλαγή στη νοσηλεία

Η Βίκυ είναι 38 ετών και συγκρίνει δύο νοσοκομειακά προγράμματα της ίδιας εταιρείας. Το ένα, χωρίς απαλλαγή, κοστίζει περίπου 1.460 ευρώ τον χρόνο. Το άλλο, με απαλλαγή 1.500 ευρώ, κοστίζει 1.045. Η διαφορά είναι 415 ευρώ.

Πριν διαλέξει, κάνει δύο ερωτήσεις που στο αυτοκίνητο και στο σπίτι δεν χρειάζονται καθόλου.

Η απαλλαγή είναι ανά περιστατικό ή ανά έτος; Αν είναι ανά περιστατικό, δύο νοσηλείες μέσα στην ίδια χρονιά σημαίνουν 3.000 ευρώ από την τσέπη της. Αν είναι ετήσια, πληρώνει 1.500 ευρώ μία φορά και ό,τι ακολουθήσει μέσα στη χρονιά καλύπτεται ολόκληρο. Η διαφορά είναι τεράστια και δεν φαίνεται πουθενά στην τιμή.

Μειώνεται η απαλλαγή σε συμβεβλημένο νοσοκομείο; Πολλά προγράμματα τη μηδενίζουν ή τη ρίχνουν στο μισό μέσα στο δίκτυο της εταιρείας, και την κρατούν ολόκληρη έξω από αυτό. Αν το νοσοκομείο που θα διαλέξει είναι στο δίκτυο, η απαλλαγή των 1.500 ευρώ μπορεί στην πράξη να είναι 750 ή και μηδέν.

Οι απαντήσεις που παίρνει γραπτά: η απαλλαγή είναι ανά περιστατικό, και μηδενίζεται στα συμβεβλημένα νοσοκομεία.

Ο λογαριασμός της γίνεται τότε απλός. Μια προγραμματισμένη επέμβαση σε συμβεβλημένο νοσοκομείο θα της κόστιζε μηδέν και με τα δύο προγράμματα. Το ακριβό πρόγραμμα την προστατεύει μόνο σε ένα σενάριο: να χρειαστεί επείγουσα νοσηλεία σε νοσοκομείο εκτός δικτύου, για παράδειγμα ύστερα από ατύχημα στις διακοπές, μακριά από την πόλη της.

Διαλέγει το πρόγραμμα με την απαλλαγή και βάζει τα 415 ευρώ που γλιτώνει σε έναν λογαριασμό που δεν τον αγγίζει. Σε τρία χρόνια θα έχει μαζέψει 1.245 ευρώ, δηλαδή σχεδόν ολόκληρη την απαλλαγή, και η προστασία της θα είναι πρακτικά η ίδια. Αυτό είναι το σωστό σκεπτικό πίσω από κάθε απαλλαγή: δεν αγοράζετε φθηνότερη ασφάλεια, αναλαμβάνετε εσείς το πρώτο κομμάτι του κινδύνου και το κρατάτε στην άκρη σε μετρητά.

Πού δεν υπάρχει απαλλαγή, και γιατί

Υπάρχουν δύο θέσεις όπου δεν θα βρείτε απαλλαγή όσο και αν τη ζητήσετε, και μία όπου υπάρχει αλλά δεν βαραίνει εσάς.

Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη οχήματος. Ο άνθρωπος που χτυπήσατε πρέπει να πάρει ολόκληρη την αποζημίωσή του. Ο νόμος δεν επιτρέπει να του αφαιρεθεί απαλλαγή, γιατί δεν υπέγραψε αυτός το δικό σας συμβόλαιο και δεν έχει καμία σχέση με τις συμφωνίες σας. Γι’ αυτό η υποχρεωτική δεν φθηναίνει με απαλλαγή, όπως φθηναίνει η μικτή.

Στην ασφάλεια ζωής. Το κεφάλαιο είναι προσυμφωνημένο και πληρώνεται ολόκληρο στους δικαιούχους. Απαλλαγή εκεί δεν βγάζει νόημα, γιατί δεν υπάρχει μικρή ζημιά να την αποθαρρύνει κανείς.

Η απαλλαγή που τελικά την πληρώνει άλλος. Όταν φταίει άλλος και εισπράττετε από τη δική του ασφαλιστική, δεν έχετε απαλλαγή, γιατί δεν είστε πελάτης της. Αν όμως χρησιμοποιήσετε τη δική σας μικτή για να επισκευαστείτε γρήγορα, πληρώνετε τη δική σας απαλλαγή και μετά η εταιρεία σας τη διεκδικεί από τον υπαίτιο. Ρωτήστε αν σας την επιστρέφει μόλις εισπράξει. Κάποιες το κάνουν αυτόματα, άλλες μόνο αν το ζητήσετε, και μερικές καθόλου.

Και η πιο παρεξηγημένη περίπτωση όλων, ο φιλικός διακανονισμός. Εκεί η αποζημίωση σάς τη δίνει η δική σας εταιρεία, αλλά για λογαριασμό της αγοράς και ως αστική ευθύνη του άλλου οδηγού. Η απαλλαγή της μικτής σας δεν εφαρμόζεται. Αν κάποιος σας πει το αντίθετο, ζητήστε του να σας δείξει τη συγκεκριμένη γραμμή μέσα στο συμβόλαιο, και συνήθως η συζήτηση τελειώνει εκεί.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Πληρώνω απαλλαγή όταν φταίει ο άλλος;

Όχι, αν η ζημιά πληρωθεί από την ασφάλεια του άλλου. Η απαλλαγή ισχύει όταν χρησιμοποιείτε τη δική σας κάλυψη, δηλαδή τη μικτή, την κλοπή, τα φυσικά φαινόμενα. Αν κάποιος σας τρακάρει και αναγνωρίζει την ευθύνη, η ζημιά περνάει από την αστική ευθύνη του δικού του συμβολαίου. Εκεί δεν υπάρχει απαλλαγή για εσάς.

Η απαλλαγή αφαιρείται από τη ζημιά ή από την αποζημίωση;

Από τη ζημιά, και το αποτέλεσμα είναι η αποζημίωση. Ζημιά 1.800 ευρώ με απαλλαγή 500 ευρώ δίνει αποζημίωση 1.300 ευρώ. Αν η ζημιά είναι 400 ευρώ, η αποζημίωση είναι μηδέν. Στον σεισμό, όμως, η απαλλαγή συνήθως υπολογίζεται ως ποσοστό του ασφαλισμένου κεφαλαίου, όχι της ζημιάς. Αυτό τη κάνει πολύ μεγαλύτερη από όσο ακούγεται.

Μπορώ να αλλάξω την απαλλαγή στη μέση της χρονιάς;

Συνήθως μόνο στην ανανέωση. Μερικές εταιρείες δέχονται τροποποίηση με πρόσθετη πράξη και αναπροσαρμογή του ασφαλίστρου. Ρωτήστε τον διαμεσολαβητή. Πάντως, δεν μπορείτε να τη μειώσετε μετά τη ζημιά. Η απαλλαγή που ισχύει είναι αυτή που γράφει το ασφαλιστήριο την ημέρα του συμβάντος.

Η απαλλαγή στο νοσοκομειακό ισχύει ανά νοσηλεία ή ανά έτος;

Εξαρτάται από το πρόγραμμα, και είναι η πρώτη ερώτηση που κάνετε. Στα περισσότερα ελληνικά προγράμματα η απαλλαγή είναι ανά νοσηλεία. Δύο νοσηλείες σε έναν χρόνο σημαίνουν δύο απαλλαγές. Λίγα προγράμματα την εφαρμόζουν μία φορά τον χρόνο. Αν έχετε ΕΟΠΥΥ, η συμμετοχή του συνήθως καλύπτει μέρος της απαλλαγής.

Τι διαφέρει η απαλλαγή από το ποσοστό συμμετοχής;

Η απαλλαγή είναι σταθερό ποσό που αφαιρείται πρώτο. Η συμμετοχή είναι ποσοστό της ζημιάς που πληρώνετε εσείς, για παράδειγμα 20%. Μερικά προγράμματα υγείας έχουν και τα δύο. Σε νοσηλεία 10.000 ευρώ με απαλλαγή 1.500 και συμμετοχή 20% πληρώνετε 1.500 πλέον 20% των υπόλοιπων 8.500, δηλαδή 3.200 ευρώ συνολικά.

Αξίζει η κάλυψη κρυστάλλων χωρίς απαλλαγή;

Στον δικό μας υπολογισμό τα κρύσταλλα 1.200 ευρώ κοστίζουν 34 ευρώ χωρίς απαλλαγή και 26 ευρώ με απαλλαγή. Διαφορά 8 ευρώ τον χρόνο. Ένα παρμπρίζ κοστίζει από 150 ως 600 ευρώ. Εδώ η μηδενική απαλλαγή είναι φθηνή και αξίζει. Σε μεγάλες καλύψεις, όπως η μικτή, ο λογαριασμός βγαίνει διαφορετικά.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 1

Πηγές

1. ↑ Hellas Direct, Έγγραφο πληροφοριών για το ασφαλιστικό προϊόν, Cars, Μάρτιος 2025
2. Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026
3. ν. 2496/1997 άρ. 1, 1997

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.