Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Bonus-malus» στην ασφάλιση;

Bonus-malus είναι το σύστημα κατηγοριών που φθηναίνει το ασφάλιστρο αυτοκινήτου κάθε χρονιά χωρίς ζημιά και το ακριβαίνει μετά από ζημιά που φταίτε εσείς. Πόσα σκαλιά κατεβαίνετε ή ανεβαίνετε το ορίζει η κλίμακα της κάθε εταιρείας.

Δύο άνθρωποι με το ίδιο αυτοκίνητο, στην ίδια πόλη, στην ίδια ηλικία, πληρώνουν διαφορετικά. Ο ένας οδηγεί δώδεκα χρόνια χωρίς να πειράξει τίποτα. Ο άλλος έκανε δύο ζημιές πέρσι. Αυτή τη διαφορά τη μετράει ένα σύστημα κατηγοριών που ανεβοκατεβαίνει με το ιστορικό σας (bonus-malus). Είναι το μοναδικό κομμάτι της τιμής που το ελέγχετε εσείς.

Τι είναι, με απλά λόγια

Κάθε συμβόλαιο αυτοκινήτου έχει έναν αριθμό κατηγορίας. Η κλίμακα και ο αριθμός των σκαλιών είναι της κάθε εταιρείας. Στο καλό άκρο κάθεται ο οδηγός με πολλά καθαρά χρόνια, και όσο ανεβαίνει ο αριθμός, τόσο ακριβότερο το ασφάλιστρο.

Η κίνηση είναι απλή στη λογική της. Κλείνετε μια χρονιά χωρίς να πάρετε αποζημίωση για ζημιά που φταίτε εσείς, και κατεβαίνετε ένα σκαλί. Δηλώνετε μια ζημιά με δική σας υπαιτιότητα, και ανεβαίνετε, ίσως πολλά σκαλιά μονομιάς. Ένα λάθος μπορεί να σβήσει χρόνια υπομονής, και αυτό είναι το σκληρό μέρος του συστήματος.

Δεν μετράει επίσης τι πληρώθηκε από τις προαιρετικές καλύψεις χωρίς υπαιτιότητα. Ένα σπασμένο παρμπρίζ, ένα χαλάζι στην Καρδίτσα, μια κλοπή καθρέφτη: αυτά είναι δικές σας ζημιές αλλά δεν τις προκαλέσατε σε κανέναν, και μια εταιρεία μπορεί να μην ανεβάζει σκαλί για αυτές. Μπορεί όμως να μετράει τους φακέλους και να αλλάξει τους όρους στην ανανέωση. Ρωτήστε το.

Τι δεν μετράει: η ζημιά όπου φταίει ο άλλος και πληρώνει η δική του εταιρεία. Αν ο φάκελος κλείσει με πλήρη υπαιτιότητα του άλλου οδηγού, η κατηγορία σας δεν κουνιέται. Αν όμως η υπαιτιότητα μοιραστεί στη μέση, μια εταιρεία μπορεί να σας χρεώσει τη μισή ζημιά και να ανεβάσει σκαλί.

Πού το συναντάτε

Θα το δείτε στην πρώτη σελίδα του συμβολαίου σας, δίπλα στα στοιχεία του οχήματος, σαν «Κατηγορία Β/Μ» και έναν αριθμό. Θα το δείτε και στη βεβαίωση ζημιών που παίρνετε όταν αλλάζετε εταιρεία. Αυτό το χαρτί, με το ιστορικό των τελευταίων πέντε ετών, είναι το διαβατήριό σας. Η εταιρεία το δίνει μέσα σε 15 ημέρες από την αίτησή σας, κατά το άρθρο 6γ του π.δ. 237/1986, όπως το πρόσθεσε ο ν. 5113/2024. Χωρίς αυτό η καινούρια εταιρεία δεν ξέρει το ιστορικό σας.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ενιαία κρατική κλίμακα. Κάθε εταιρεία έχει τη δική της και τη μεταφράζει από την προηγούμενη. Το ίδιο άρθρο 6γ ζητά από κάθε εταιρεία να δημοσιεύει πώς χρησιμοποιεί το ιστορικό ζημιών στην τιμή. Ζητήστε αυτή την πολιτική πριν υπογράψετε.

Η ακρίβεια των πρώτων χρόνων ενός νέου οδηγού δεν έρχεται μόνο από το bonus-malus αλλά και από έναν ξεχωριστό όρο για την ηλικία και τα χρόνια του διπλώματος. Στην Allianz, για παράδειγμα, το έγγραφο πληροφοριών (IPID) του My Motor Advanced Plus ορίζει νέο οδηγό όποιον είναι κάτω των 23 ή έχει δίπλωμα κάτω του έτους. Τα δύο πράγματα μπερδεύονται συνέχεια στα τηλέφωνα με τους πράκτορες, και αξίζει να ρωτήσετε ποιο από τα δύο σας χρεώνει.

Υπάρχει και η προστασία bonus, που τη λένε και προστασία Β/Μ: μια ζημιά δεν σας ανεβάζει κατηγορία. Το ίδιο IPID της Allianz την περιγράφει για μία ζημιά, με ανώτατο ποσό, και το IPID του ECO της Υδρογείου για μία ζημιά τον χρόνο. Ρωτήστε τι κοστίζει και με ποια όρια, γιατί σπάνια σας το λέει κανείς πρώτος.

Ένα παράδειγμα

Ο Θανάσης οδηγεί ένα 1600άρι στην Πάτρα, στην καλύτερη κατηγορία, με μικτή πάνω σε αυτοκίνητο αξίας 10.000 ευρώ. Έστω ότι πληρώνει 200 ευρώ για την αστική ευθύνη και 200 για τις ίδιες ζημιές, σύνολο 400 ευρώ τον χρόνο. Τα ποσά και τα ποσοστά του παραδείγματος είναι υποθέσεις.

Τον Μάρτιο κάνει όπισθεν πάνω σε μια κολόνα και δηλώνει ζημιά 1.600 ευρώ. Παίρνει 1.100, αφού κρατήθηκαν τα 500 της απαλλαγής. Στην ανανέωση ανεβαίνει σκαλιά. Έστω ότι οι ίδιες ζημιές ακριβαίνουν 25%, στα 250 ευρώ, και η αστική ευθύνη 10%, στα 220.

Η επιβάρυνση της πρώτης χρονιάς είναι 70 ευρώ. Έστω ότι μικραίνει κάθε χρόνο και σβήνει σε τέσσερα χρόνια: 70, 52, 35 και 17 ευρώ. Το συνολικό κόστος της δήλωσης είναι περίπου 175 ευρώ. Πήρε 1.100 και έδωσε πίσω 175. Άξιζε.

Αλλάξτε τώρα το νούμερο. Η ζημιά ήταν 900 ευρώ και πήρε 400. Με 175 ευρώ επιβάρυνση στην τετραετία, το καθαρό κέρδος πέφτει στα 225 ευρώ και ο φάκελος μένει στο ιστορικό του για πέντε χρόνια, εκεί που τον βλέπει και η επόμενη εταιρεία. Κάτω από αυτό το ύψος ζημιάς, το σωστό είναι να πληρώσετε το συνεργείο από την τσέπη σας.

Τι να προσέξετε

  • Ζητήστε τη βεβαίωση ζημιών πριν φύγετε. Η παλιά εταιρεία την εκδίδει μέσα σε 15 ημέρες από την αίτηση, αλλά μόνο αν τη ζητήσετε. Χωρίς αυτή, η καινούρια μπορεί να σας χρεώσει σαν να μην έχετε ιστορικό, και σε ένα καθαρό ιστορικό η διαφορά μπορεί να είναι μεγάλη.

  • Το ιστορικό είναι του οδηγού, όχι της πινακίδας. Όταν αλλάζετε αυτοκίνητο, το bonus σας ακολουθεί. Όταν βάζετε τον γιο σας ως κύριο οδηγό σε δικό σας συμβόλαιο, το ιστορικό που χτίζεται είναι δικό σας, όχι δικό του. Έτσι φτάνει κάποιος στα τριάντα του χωρίς δικό του ιστορικό.

  • Ρωτήστε πόσα σκαλιά ανεβάζει η ζημιά, πριν τη δηλώσετε. Δεν είναι ίδια σε όλες τις εταιρείες, και η ποινή μπορεί να είναι μεγαλύτερη στη δεύτερη ζημιά της ίδιας χρονιάς.

  • Το κενό κοστίζει. Αν μείνετε ανασφάλιστοι για μήνες, με κατεβασμένες πινακίδες ή επειδή το ξεχάσατε, μια εταιρεία μπορεί να παγώσει ή να μηδενίσει το ιστορικό σας. Η ακινησία δηλώνεται σωστά στην εφορία και ενημερώνεται και η ασφαλιστική.

  • Η αλλαγή εταιρείας δεν σβήνει το ιστορικό, αλλά το ξαναδιαβάζει. Η κλίμακα της καινούριας εταιρείας δεν είναι ίδια με της παλιάς, και η μετάφραση γίνεται με δικό της πίνακα. Ζητήστε γραπτώς σε ποια κατηγορία σας κατατάσσουν, πριν πληρώσετε. Αν το νούμερο σάς φαίνεται λάθος, μια σύγκριση με τη βεβαίωση στο χέρι το διορθώνει μέσα σε μια ημέρα.

Το σύστημα ανταμείβει την υπομονή, αλλά μόνο όποιος κάνει έρευνα το εισπράττει ολόκληρο. Δείτε τον μέσο όρο της αγοράς και τις τιμές που τυπώνουν οι εταιρείες στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου, και ζητήστε ρητά την προστασία bonus στην προσφορά.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: π.δ. 237/1986 άρ. 6γ

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.