Φιλικός διακανονισμός: πώς δουλεύει και πότε δεν ισχύει

Με μια ματιά

Η ουσία

Ο φιλικός διακανονισμός είναι μια συμφωνία ανάμεσα στις ασφαλιστικές εταιρείες, όχι ανάμεσα σε εσάς και τον άλλο οδηγό. Λέει το εξής: σε ένα μικρό τροχαίο, ο καθένας πληρώνεται από τη δική του εταιρεία, και οι εταιρείες τα βρίσκουν μεταξύ τους μετά. Εσείς μιλάτε με ανθρώπους που σας ξέρουν, όχι με την εταιρεία κάποιου άγνωστου. Δουλεύει καλά, όσο η υπόθεση μένει μέσα στα όριά του. Έξω από αυτά, γυρίζετε στον παλιό δρόμο.

Τι είναι και ποιος το έφτιαξε

Πριν από το 2000, όταν σας τρακάρανε, έπρεπε να βρείτε την εταιρεία του άλλου, να της αποδείξετε ότι έφταιγε ο πελάτης της, και να περιμένετε. Η εταιρεία εκείνη δεν είχε κανένα λόγο να βιαστεί. Δεν ήσασταν πελάτης της.

Οι εταιρείες συμφώνησαν, μέσα από την ΕΑΕΕ, να αλλάξουν τη σειρά. Στις μικρές υποθέσεις, η εταιρεία του θύματος πληρώνει τον πελάτη της αμέσως. Μετά κάνει λογαριασμό με την εταιρεία του υπαίτιου. Για να μη μαλώνουν κάθε φορά για το ακριβές ποσό, ο συμψηφισμός γίνεται με προσυμφωνημένα, μέσα ποσά ανά ζημιά, όχι με το πραγματικό κόστος της κάθε επισκευής. Αυτό είναι το Σύστημα Άμεσης Πληρωμής. Ο «φιλικός διακανονισμός» είναι το όνομα που έμεινε στον δρόμο, από το έντυπο που υπογράφουν οι δύο οδηγοί.

Η συμφωνία είναι ιδιωτική. Δεν είναι νόμος. Το κράτος την ενέκρινε με κοινή υπουργική απόφαση, αλλά τους όρους τους γράφουν οι εταιρείες. Γι’ αυτό τα όρια αλλάζουν κάθε λίγα χρόνια και γι’ αυτό μια εταιρεία μπορεί, θεωρητικά, να μη συμμετέχει. Στην πράξη, οι εταιρείες έξω από το σύστημα είναι ελάχιστες και μικρές.

Πότε ισχύει

Για να μπει μια σύγκρουση στο σύστημα, πρέπει να ισχύουν όλα τα παρακάτω μαζί:

• Δύο οχήματα. Όχι ένα αυτοκίνητο και ένας πεζός, όχι ένα αυτοκίνητο και ένας τοίχος.
• Και τα δύο με ελληνικές πινακίδες. Ένα ενοικιαζόμενο με ελληνικές πινακίδες μετράει. Ένα αυτοκίνητο με βουλγαρικές δεν μετράει.
• Και τα δύο ασφαλισμένα σε εταιρείες που συμμετέχουν. Ένα ανασφάλιστο βγάζει την υπόθεση έξω αμέσως.
• Υλικές ζημιές έως 6.500 ευρώ. Το ποσό είναι ανά ατύχημα και περιλαμβάνει τον ΦΠΑ. Αν το αυτοκίνητό σας καταστράφηκε ολοσχερώς και η αξία του είναι μέσα στο όριο, χωρά.
• Σωματικές βλάβες μόνο μικρές, μέσα σε ένα ξεχωριστό όριο.
• Συμφωνία για την ευθύνη. Είτε από την κοινή δήλωση των οδηγών, είτε από τις δύο εταιρείες μετά, με βάση τα στοιχεία.

Το σύστημα δεν ζητά να φταίει ο ένας ολόκληρος. Δέχεται και συνυπαιτιότητα, με μοιρασμένη ευθύνη, αν οι δύο εταιρείες συμφωνήσουν το ποσοστό. Αν δεν συμφωνήσουν, η διαφορά πάει σε μια επιτροπή του συστήματος. Αν ούτε εκεί λυθεί, η υπόθεση βγαίνει έξω.

Πότε δεν ισχύει

Έξω από το σύστημα μένουν οι περιπτώσεις που ακολουθούν. Σε καθεμία, η αποζημίωση έρχεται από την εταιρεία του υπαίτιου, με την κλασική διαδικασία, ή από το Επικουρικό Κεφάλαιο.

Ο άλλος είναι ανασφάλιστος. Δεν υπάρχει δεύτερη εταιρεία για να συμψηφίσει. Καλείτε την Τροχαία και πηγαίνετε στον δρόμο που περιγράφει ο οδηγός για το ανασφάλιστο όχημα.

Ο άλλος έφυγε. Άγνωστο όχημα σημαίνει άγνωστη εταιρεία. Αν έχετε την πινακίδα, η Τροχαία βρίσκει τον ιδιοκτήτη και η υπόθεση μπορεί να μπει στο σύστημα αργότερα. Χωρίς πινακίδα, μόνο η μικτή σας πληρώνει το αυτοκίνητο.

Η ζημιά ξεπερνά τα 6.500 ευρώ. Ένα σύγχρονο αυτοκίνητο με αισθητήρες και φανάρια LED φτάνει εκεί με μια πλαϊνή σύγκρουση σε χαμηλή ταχύτητα. Όσο τα αυτοκίνητα ακριβαίνουν, τόσο περισσότερες υποθέσεις πέφτουν έξω από το όριο.

Τρία ή περισσότερα οχήματα. Η καραμπόλα στην εθνική δεν χωρά σε ένα έντυπο δύο στηλών. Οι εταιρείες τα βρίσκουν με την κλασική διαδικασία.

Ξένες πινακίδες. Η αποζημίωση περνά από το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης. Σημειώστε πινακίδα, χώρα και τον αριθμό της πράσινης κάρτας του άλλου.

Σοβαρός τραυματισμός. Κάθε νοσηλεία, κάθε κάταγμα, βγάζει την υπόθεση έξω. Εκεί χρειάζεστε δικηγόρο και η νομική προστασία τον πληρώνει.

Ζημιά σε πράγματα έξω από τα οχήματα. Ο φράχτης, το παρκαρισμένο ποδήλατο, η βιτρίνα. Το σύστημα πληρώνει τα δύο οχήματα. Τα υπόλοιπα τα πληρώνει η εταιρεία του υπαίτιου κατευθείαν.

Το έντυπο, βήμα βήμα

Το έντυπο έχει το επίσημο όνομα «Δήλωση Τροχαίου Ατυχήματος» και το δίνει κάθε εταιρεία μαζί με το συμβόλαιο. Κρατήστε ένα στο ντουλαπάκι. Αν δεν έχετε, κάθε πρατήριο και κάθε πράκτορας έχει. Η υπηρεσία φροντίδας ατυχήματος, που τη δίνουν σχεδόν όλα τα βασικά πακέτα, στέλνει άνθρωπο στο σημείο να το συμπληρώσει μαζί σας. Οι όροι της Hellas Direct το γράφουν ρητά: το τμήμα άμεσης βοήθειας «συμπληρώνει μαζί σας το έντυπο Δήλωσης Ατυχήματος και το έντυπο Φιλικού Διακανονισμού» και σας καθοδηγεί στη φωτογράφιση. Ο οδηγός για τη φροντίδα ατυχήματος λέει τι άλλο κάνει.

Στο σημείο:

1. Βάλτε το τρίγωνο και φορέστε το γιλέκο. Μετά τα υπόλοιπα.
2. Φωτογραφίστε τα δύο οχήματα εκεί που σταμάτησαν, από τέσσερις γωνίες. Μετά τις ζημιές από κοντά. Μετά τις πινακίδες, τα σήματα, τη διαγράμμιση.
3. Καλέστε τη φροντίδα ατυχήματος της εταιρείας σας. Αν υπάρχει τραυματίας, πρώτα το 166 και την Τροχαία.
4. Συμπληρώστε το έντυπο. Το σκαρίφημα στη μέση είναι το πιο σημαντικό κομμάτι. Δείξτε τον δρόμο, τα δύο οχήματα, την κατεύθυνσή τους, το σημείο της σύγκρουσης.
5. Στα κουτάκια της ευθύνης, δηλώστε μόνο ό,τι πιστεύετε. Αν δεν είστε σίγουροι, αφήστε το άδειο.
6. Υπογράψτε και οι δύο. Ο καθένας κρατά ένα αντίγραφο.

Μετά, μέσα σε οκτώ εργάσιμες ημέρες, δηλώνετε τη ζημιά στην εταιρεία σας. Το κάνετε ακόμη κι αν δεν φταίτε και ακόμη κι αν ο άλλος είπε ότι θα το δηλώσει εκείνος. Η δική σας εταιρεία είναι που θα σας πληρώσει. Δεν μπορεί, αν δεν ξέρει.

Τι γίνεται μετά τη δήλωση

Η εταιρεία σας ανοίγει φάκελο. Στέλνει πραγματογνώμονα να δει το αυτοκίνητο, στο συνεργείο ή στο σπίτι σας. Ο πραγματογνώμονας συμφωνεί με το συνεργείο το κόστος. Ταυτόχρονα, η εταιρεία στέλνει τη δήλωση στο σύστημα, όπου συναντά τη δήλωση της άλλης εταιρείας.

Αν οι δύο δηλώσεις συμφωνούν για την ευθύνη, ο φάκελος κλείνει γρήγορα. Η εταιρεία σας πληρώνει το συνεργείο, ή εσάς αν πληρώσατε πρώτα. Οι όροι της Hellas Direct λένε ότι μπορείτε να διαλέξετε όποιο συνεργείο θέλετε και ότι, αν δέχεται εξουσιοδότηση, το πληρώνει η εταιρεία απευθείας. Το ίδιο ισχύει στις περισσότερες εταιρείες.

Αν οι δηλώσεις δεν συμφωνούν, οι δύο εταιρείες συζητούν. Έχουν τις φωτογραφίες, τα σκαριφήματα, το δελτίο της Τροχαίας αν υπάρχει. Στις πιο πολλές περιπτώσεις καταλήγουν. Στις λίγες που δεν καταλήγουν, η υπόθεση φεύγει από το σύστημα και πηγαίνετε στην εταιρεία του άλλου, ή στο δικαστήριο.

Σημασία έχει να καταλάβετε ένα πράγμα: το ποσό που παίρνετε είναι το ποσό της πραγματικής ζημιάς σας, όπως τη συμφώνησε ο πραγματογνώμονας. Το μέσο ποσό με το οποίο συμψηφίζουν οι εταιρείες μεταξύ τους δεν σας αφορά. Αν η επισκευή σας κοστίζει 3.100 ευρώ, παίρνετε 3.100.

Τι αλλάζει στο bonus-malus

Το σύστημα καταγράφει ποιος ήταν υπαίτιος. Η επιβάρυνση, δηλαδή το ανέβασμα κλάσης στο bonus-malus, πάει στο συμβόλαιο του υπαίτιου, όχι σε εκείνον που πληρώθηκε από τη δική του εταιρεία.

Η Υδρόγειος, στον δικό μας υπολογισμό του Ιουνίου 2026, ανεβάζει τις ίδιες ζημιές κατά 5,9% για κάθε κλάση malus και χάνει την έκπτωση των 6% της κλάσης 1 μετά από υπαίτια ζημιά. Πουλά και προστασία bonus με 8,30 ευρώ τον χρόνο, που κρατά την κλάση μετά από μία ζημιά. Οι direct εταιρείες τιμολογούν τη ζημιά πιο σκληρά. Σε μια σύγκρουση 800 ευρώ, ο υπαίτιος συχνά προτιμά να πληρώσει από την τσέπη του για να μη χάσει το bonus. Είναι νόμιμο και το κάνουν πολλοί. Αρκεί να το συμφωνήσετε γραπτά και να πάρετε τα χρήματα πριν φύγετε από το συνεργείο.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Ένα παράδειγμα

Πού διαφέρουν οι εταιρείες μέσα στο ίδιο σύστημα

Το σύστημα είναι κοινό, η εμπειρία όχι. Τέσσερα σημεία χωρίζουν μια υπόθεση δύο εβδομάδων από μια υπόθεση δύο μηνών, και κανένα δεν γράφεται στη διαφήμιση.

Ποιος κάνει την εκτίμηση. Κάποιες εταιρείες, κυρίως οι απευθείας, δέχονται φωτογραφίες από την εφαρμογή και εγκρίνουν τη μικρή ζημιά χωρίς να δει κανείς το αυτοκίνητο. Άλλες στέλνουν πραγματογνώμονα σε κάθε φάκελο, ακόμη και για έναν προφυλακτήρα. Το πρώτο κερδίζει ημέρες. Το δεύτερο βοηθά όταν η ζημιά είναι μεγαλύτερη από όσο δείχνει η φωτογραφία.

Ο φόρος, αν δεν επισκευάσετε. Αν πάρετε τα χρήματα και δεν πάτε στο συνεργείο, αρκετές εταιρείες αφαιρούν τον ΦΠΑ από την εκτίμηση, γιατί δεν υπάρχει τιμολόγιο. Σε ζημιά 1.900 ευρώ, αυτό είναι πάνω από 350 ευρώ διαφορά. Άλλες πληρώνουν ολόκληρο το ποσό. Ρωτήστε το πριν αποφασίσετε αν θα επισκευάσετε.

Η μείωση για παλαιότητα. Σε ανταλλακτικά που φθείρονται μόνα τους, όπως ελαστικά, εξάτμιση ή μπαταρία, κάποιες εταιρείες αφαιρούν ποσοστό ανάλογο με τα χρόνια. Άλλες πληρώνουν καινούργιο με παλιό. Σε ένα χτύπημα που πήρε δύο ελαστικά, η διαφορά είναι 150 ευρώ.

Η πληρωμή του συνεργείου. Με εξουσιοδότηση, η εταιρεία πληρώνει απευθείας και εσείς δεν βγάζετε ευρώ. Χωρίς αυτήν, πληρώνετε πρώτα και περιμένετε έμβασμα. Δεν το προσφέρουν όλα τα συνεργεία και δεν το δέχονται όλες οι εταιρείες. Ρωτήστε και τις δύο πλευρές πριν αφήσετε το αυτοκίνητο.

Όταν η υπόθεση κολλήσει

Οι περισσότερες υποθέσεις του συστήματος κλείνουν σε δύο με τέσσερις εβδομάδες. Όταν δεν κλείνουν, το πρόβλημα είναι συνήθως ένα από τρία.

Η καθυστέρηση. Περνούν δέκα ημέρες και δεν ήρθε πραγματογνώμονας. Στείλτε γραπτό αίτημα με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, με τον αριθμό του φακέλου, και ζητήστε ημερομηνία αυτοψίας. Το γραπτό αλλάζει τη συμπεριφορά, γιατί μπαίνει στον φάκελο. Ταυτόχρονα βεβαιωθείτε ότι το συνεργείο έχει στείλει την προμέτρηση. Πολλές φορές ο φάκελος περιμένει το συνεργείο και όχι την εταιρεία.

Η διαφωνία για την ευθύνη. Οι δύο εταιρείες δεν συμφωνούν ποιος φταίει. Η υπόθεση πάει σε επιτροπή του συστήματος, που κρίνει με τα ίδια χαρτιά. Εδώ κερδίζει όποιος έχει καθαρές φωτογραφίες της ώρας μηδέν και σκαρίφημα που συμφωνεί με αυτές. Αν η επιτροπή δεν καταλήξει, η υπόθεση βγαίνει από το σύστημα και απευθύνεστε στην ασφαλιστική του άλλου.

Η άρνηση. Έρχεται γραπτά και συνήθως λέει ένα από τρία: ότι η ζημιά δεν ταιριάζει με το ατύχημα, ότι δηλώσατε εκπρόθεσμα, ή ότι η υπόθεση δεν χωρά στο σύστημα. Ζητήστε την έκθεση του πραγματογνώμονα ολόκληρη. Αν διαφωνείτε, η σειρά είναι σταθερή και δεν κοστίζει: γραπτό παράπονο στην εταιρεία, μετά αναφορά στη Διεύθυνση Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης της Τράπεζας της Ελλάδος, και παράλληλα αίτηση στον Συνήγορο του Καταναλωτή. Και οι δύο φορείς είναι δωρεάν και ζητούν από την εταιρεία γραπτές απαντήσεις.

Το δικαστήριο είναι το τελευταίο βήμα και σπάνια χρειάζεται για ζημιά κάτω από τα όρια του συστήματος. Αν φτάσετε εκεί, ο νόμος για την υποχρεωτική ασφάλιση του 1986 δίνει πέντε χρόνια από την ημέρα του ατυχήματος για να στραφείτε απευθείας κατά της ασφαλιστικής του υπαιτίου. Μην περιμένετε το τέταρτο έτος για να ξεκινήσετε, γιατί τα αποδεικτικά χάνονται πολύ νωρίτερα.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Αν υπογράψω το έντυπο, σημαίνει ότι δέχομαι πως φταίω;

Όχι απαραίτητα. Το έντυπο έχει δύο μέρη. Στο πρώτο περιγράφετε και οι δύο τι έγινε, με σκαρίφημα. Στο δεύτερο ο καθένας δηλώνει αν αναγνωρίζει την ευθύνη του. Μπορείτε να υπογράψετε την περιγραφή και να αφήσετε το κουτάκι της ευθύνης άδειο. Την ευθύνη την κρίνουν μετά οι δύο εταιρείες από την περιγραφή και τις φωτογραφίες.

Ο άλλος οδηγός αρνείται να υπογράψει. Χάνω τον φιλικό διακανονισμό;

Δεν τον χάνετε αναγκαστικά. Χωρίς κοινή δήλωση, οι δύο εταιρείες μπορούν να συμφωνήσουν την ευθύνη από τις μονομερείς δηλώσεις, τις φωτογραφίες και το δελτίο της Τροχαίας. Καλέστε την Τροχαία, φωτογραφίστε τα οχήματα πριν μετακινηθούν, και δηλώστε τη ζημιά στη δική σας εταιρεία. Αν οι εταιρείες δεν συμφωνήσουν, η υπόθεση βγαίνει από το σύστημα.

Ανεβαίνει το bonus-malus μου αν με πληρώσει η δική μου εταιρεία;

Όχι, αν δεν φταίτε. Το σύστημα καταγράφει ποιος ήταν υπαίτιος και η επιβάρυνση πηγαίνει στο συμβόλαιο εκείνου. Η δική σας εταιρεία πληρώνει εσάς και παίρνει τα χρήματα πίσω από την εταιρεία του υπαίτιου μέσα από το σύστημα συμψηφισμού. Το ιστορικό σας μένει καθαρό. Ζητήστε βεβαίωση ότι η ζημιά καταχωρίστηκε ως μη υπαίτια.

Είχα σωματική βλάβη, έστω μικρή. Μπαίνει στον φιλικό διακανονισμό;

Μπαίνει μόνο αν είναι μικρή και μέσα στο όριο που έχουν συμφωνήσει οι εταιρείες. Ένα στραμπούληγμα με λίγες επισκέψεις σε γιατρό χωρά. Ένα κάταγμα με χειρουργείο δεν χωρά. Για κάθε σωματική βλάβη, ακόμη και μικρή, πηγαίνετε την ίδια ημέρα σε νοσοκομείο και κρατήστε το χαρτί. Χωρίς ιατρική βεβαίωση της ημέρας, η απαίτηση δύσκολα προχωρά.

Πόσο γρήγορα πληρώνει η εταιρεία μου στον φιλικό διακανονισμό;

Πιο γρήγορα από κάθε άλλη διαδικασία. Αφού δηλώσετε τη ζημιά, η εταιρεία στέλνει πραγματογνώμονα, συμφωνεί το κόστος με το συνεργείο και πληρώνει. Σε μια απλή υπόθεση, χωρίς διαφωνία για την ευθύνη, μετρήστε δύο με τέσσερις εβδομάδες μέχρι την πληρωμή. Οι εταιρείες πληρώνουν συνήθως το συνεργείο απευθείας, αν αυτό δέχεται εξουσιοδότηση.

Τι γίνεται αν η ζημιά βγει 7.000 ευρώ και όχι 6.000;

Η υπόθεση βγαίνει από τον φιλικό διακανονισμό ολόκληρη, όχι μόνο για τη διαφορά. Πληρώνεστε τότε από την εταιρεία του υπαίτιου, με τη κλασική διαδικασία. Είναι πιο αργή, αλλά δεν χάνετε χρήματα. Η δική σας εταιρεία, αν είχατε μικτή, μπορεί να σας πληρώσει πρώτη και να διεκδικήσει η ίδια. Ρωτήστε την πριν πάτε στο συνεργείο.

Νομοθεσία που αναφέρεται: π.δ. 237/1986 άρ. 6 · ν. 2496/1997 άρ. 7

Πηγές

1. ↑ Hellas Direct, Όροι Ασφάλισης Οχήματος, 2025
2. ΕΑΕΕ, Σύστημα Άμεσης Πληρωμής (Σ.Α.Π.), ενημερωτικό υλικό και κατάλογος συμμετεχουσών εταιρειών, 2026
3. Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.