Ανάμεσα σε εσάς και στην αποζημίωσή σας στέκεται ένας άνθρωπος με μέτρο, φωτογραφική μηχανή και έναν πίνακα τιμών. Θα δει τι έγινε, θα κρίνει αν αυτό που έγινε είναι μέσα στο συμβόλαιό σας, και θα γράψει έναν αριθμό. Αυτός ο τεχνικός εκτιμητής (πραγματογνώμονας) δεν είναι αντίπαλός σας, ούτε όμως δουλεύει για εσάς. Η στάση σας απέναντί του, και κυρίως η προετοιμασία σας, αλλάζει το αποτέλεσμα περισσότερο από κάθε τηλεφώνημα διαμαρτυρίας.
Τι είναι, με απλά λόγια
Είναι επαγγελματίας, συνήθως μηχανικός ή τεχνικός με ειδίκευση, που τον ορίζει και τον πληρώνει η ασφαλιστική εταιρεία. Δουλεύει είτε ως υπάλληλός της είτε ως εξωτερικός συνεργάτης, συχνά μέσω γραφείου πραγματογνωμόνων.
Η δουλειά του έχει τρία σκέλη. Πρώτο, η αιτία: τι προκάλεσε τη ζημιά. Αυτό κρίνει αν η ζημιά μπαίνει σε κάλυψη ή σε εξαίρεση. Δεύτερο, η έκταση: τι ακριβώς καταστράφηκε και τι μπορεί να επισκευαστεί. Τρίτο, το κόστος: πόσο κοστίζει η αποκατάσταση, με τιμές υλικών και εργασίας που θεωρούνται εύλογες.
Στο τέλος συντάσσει έκθεση. Η έκθεση δεν είναι δικαστική απόφαση και δεν σας δεσμεύει. Είναι η τεκμηριωμένη γνώμη πάνω στην οποία η εταιρεία στηρίζει την πρόταση αποζημίωσης.
Υπάρχει και ο δικός σας πραγματογνώμονας. Μπορείτε να προσλάβετε τεχνικό με δικά σας έξοδα, να συντάξει αντίθετη έκθεση και να την καταθέσετε. Σε ζημιές άνω των λίγων χιλιάδων ευρώ, η αμοιβή του επιστρέφεται συχνά πολλαπλάσια.
Πού τον συναντάτε
Στο τροχαίο, όπου εξετάζει το όχημα σε συνεργείο ή σε μάντρα. Στη ζημιά του σπιτιού, όπου έρχεται να δει τη μούχλα, το σπασμένο σωλήνα ή τις ρωγμές μετά από σεισμό. Στην επιχείρηση, όπου καταγράφει εμπόρευμα, εξοπλισμό και τις ημέρες διακοπής. Στα σκάφη και στα μεταφερόμενα φορτία, με ειδικούς κάθε κατηγορίας.
Θα τον συναντήσετε επίσης, με άλλο ρόλο, πριν από την ασφάλιση. Σε μεγάλα κεφάλαια, σε επιχειρήσεις και σε ξενοδοχεία, η εταιρεία στέλνει τεχνικό για προασφαλιστικό έλεγχο, ώστε να δει τι ασφαλίζει. Αυτός ο έλεγχος συμφέρει και εσάς: κλειδώνει τις αξίες από την αρχή και μειώνει τη συζήτηση για υπασφάλιση αργότερα.
Στις μικρές ζημιές πολλές εταιρείες δεν στέλνουν κανέναν. Αρκούνται σε φωτογραφίες που ανεβάζετε από το κινητό και σε προσφορά συνεργείου. Είναι γρήγορο και συνήθως δίκαιο, αλλά όταν το ποσό είναι σημαντικό, ζητήστε αυτοψία.
Ένα παράδειγμα
Η Αναστασία στο Χαλάνδρι βρίσκει το σαλόνι της πλημμυρισμένο. Έσπασε ο εύκαμπτος σωλήνας του πλυντηρίου. Το παρκέ φούσκωσε, ο τοίχος ανέβασε υγρασία, καταστράφηκε ο καναπές.
Ο πραγματογνώμονας έρχεται σε τρεις ημέρες. Καταγράφει: αντικατάσταση παρκέ 46 τετραγωνικών, στοκάρισμα και βάψιμο δύο τοίχων, καθαρισμός και στέγνωμα, καναπές. Γράφει κόστος 5.850 ευρώ. Σημειώνει όμως ότι ο σωλήνας ήταν φθαρμένος από παλαιότητα, και η εταιρεία έχει όρο που εξαιρεί ζημιά από φθορά.
Εδώ κρίνεται η υπόθεση. Η Αναστασία φέρνει την απόδειξη του υδραυλικού που είχε αλλάξει τους σωλήνες πριν από τρία χρόνια, μαζί με φωτογραφία του σημείου της διαρροής. Η αιτία επαναχαρακτηρίζεται ως αιφνίδια θραύση και όχι ως φθορά.
Η απαλλαγή του συμβολαίου για ζημιά από νερό είναι 10% της ζημιάς με ελάχιστο 880 ευρώ. Δέκα τοις εκατό των 5.850 είναι 585, άρα εφαρμόζεται το ελάχιστο. Η Αναστασία εισπράττει 4.970 ευρώ.
Αν δεν είχε την απόδειξη, το πιθανότερο ήταν να πάρει μηδέν, και να μάθει με τον χειρότερο τρόπο πόσο αξίζει ένα χαρτί από τον υδραυλικό στο συρτάρι της κουζίνας.
Πώς προετοιμάζεστε για την αυτοψία
Μαζέψτε πριν έρθει, όχι μετά. Χρειάζεστε τέσσερα πράγματα. Πρώτο, φωτογραφίες και βίντεο από την πρώτη στιγμή, πριν καθαρίσετε οτιδήποτε. Δεύτερο, τα παραστατικά όσων καταστράφηκαν, ή έστω αποδείξεις αντίστοιχων αγορών, φωτογραφίες από παλαιότερες στιγμές, ακόμη και οικογενειακά βίντεο όπου φαίνεται το έπιπλο στη θέση του. Τρίτο, τα χαρτιά συντήρησης: ο υδραυλικός, ο ηλεκτρολόγος, το σέρβις του καυστήρα. Τέταρτο, μία ή δύο γραπτές προσφορές αποκατάστασης από επαγγελματίες που εμπιστεύεστε.
Την ώρα της επίσκεψης, μείνετε εκεί και δείξτε ο ίδιος όλα τα σημεία. Σημειώστε το όνομά του και το γραφείο του. Ρωτήστε τον πότε υπολογίζει να παραδώσει την έκθεση. Καμία από αυτές τις κινήσεις δεν είναι επιθετική, και όλες μαζί δείχνουν ότι ο φάκελος θα διαβαστεί προσεκτικά και από τις δύο πλευρές.
Τι λέει ο νόμος
Ο ν. 2496/1997 σας υποχρεώνει να δηλώσετε τη ζημιά μέσα σε οκτώ ημέρες από τότε που τη μάθατε και να δώσετε στην εταιρεία κάθε στοιχείο και πληροφορία που χρειάζεται για να εκτιμήσει. Σας υποχρεώνει επίσης να περιορίσετε τη ζημιά, δηλαδή να κλείσετε τον διακόπτη του νερού και να μη μείνετε να κοιτάτε.
Ο ίδιος νόμος ζητάει από την εταιρεία να πληρώσει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση μόλις διαπιστωθεί η περίπτωση και το ύψος της ζημιάς. Δεν ορίζει συγκεκριμένη προθεσμία σε ημέρες για κάθε κλάδο, οπότε η καθυστέρηση κρίνεται από τις περιστάσεις.
Τα περισσότερα συμβόλαια περιέχουν ρήτρα διαιτησίας για τη διαφωνία στην εκτίμηση: κάθε πλευρά ορίζει τεχνικό, και οι δύο τεχνικοί ορίζουν τρίτο. Η διαδικασία είναι γρηγορότερη και φθηνότερη από το δικαστήριο, και η απόφαση δεσμεύει.
Τι να προσέξετε
- Μην πετάξετε τίποτα πριν από την αυτοψία. Το σπασμένο εξάρτημα, το καμένο ρελέ, το κατεστραμμένο έπιπλο είναι η απόδειξή σας. Φωτογραφίστε τα και κρατήστε τα.
- Ζητήστε αντίγραφο της έκθεσης. Δικαιούστε να δείτε πάνω σε τι στηρίζεται η πρόταση. Αν σας αρνηθούν, ζητήστε το γραπτά, με ηλεκτρονικό μήνυμα.
- Φέρτε δική σας προσφορά συνεργείου. Δύο τεκμηριωμένες προσφορές αλλάζουν τη συζήτηση από «έτσι λέμε εμείς» σε αριθμούς.
- Μιλήστε για γεγονότα, όχι για αγανάκτηση. Ο άνθρωπος απέναντί σας γράφει τεχνική έκθεση. Ό,τι δεν αποδεικνύεται με χαρτί ή φωτογραφία, δεν μπαίνει μέσα.
Η στιγμή της ζημιάς είναι η στιγμή που το συμβόλαιό σας δείχνει τι αξίζει πραγματικά. Δείτε ποιες εταιρείες δίνουν καλύτερους όρους και ποιες τιμές, στη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας.
Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
