Με μια ματιά

Τι ζητούν οι εταιρείες για ασφάλεια κατοικίας σε δασική ζώνη;

Για ασφάλεια κατοικίας σε δασική ζώνη, οι εταιρείες ζητούν καθαρό οικόπεδο και ζώνη χωρίς βλάστηση γύρω από το κτίριο, και ελέγχουν την πρόσβαση και τα υλικά της σκεπής. Μπορεί να βάλουν επιβάρυνση στην πυρκαγιά ή να μη δέχονται νέα συμβόλαια μέσα στην αντιπυρική περίοδο, οπότε κλείστε συμβόλαιο τον χειμώνα.

  • Μια εταιρεία δεν κοιτά μόνο τον χάρτη. Κοιτά την απόσταση της βλάστησης από το κτίριο, την πρόσβαση και τα υλικά της κατασκευής.
  • Η φωτιά είναι σπάνια ζημιά σε σπίτι, αλλά ακριβή. Το 2024 ήταν 571 από τις 6.836 ζημιές κατοικιών, αλλά 8,3 από τα 19,1 εκατ. ευρώ των αποζημιώσεων1.
  • Η αντιπυρική περίοδος τρέχει από την 1η Μαΐου ως την 31η Οκτωβρίου2. Μια εταιρεία μπορεί να μη δέχεται νέα συμβόλαια μέσα σε αυτήν. Κλείστε συμβόλαιο τον χειμώνα.
  • Τα δέντρα και τα φυτά συνήθως δεν καλύπτονται3. Η περίφραξη, η αποθήκη και το γκαράζ καλύπτονται μόνο ονομαστικά.
  • Ο καθαρισμός του οικοπέδου γίνεται από την 1η ως την 30ή Απριλίου κάθε χρόνο, με δήλωση στο εθνικό μητρώο2. Είναι νομική υποχρέωση και ταυτόχρονα η καλύτερη απόδειξη ότι δεν υπήρξε αμέλεια.

Η ουσία

Ένα σπίτι μέσα ή δίπλα σε δάσος ασφαλίζεται, αλλά η κουβέντα με την εταιρεία δεν είναι η ίδια με ένα διαμέρισμα στη Νέα Σμύρνη. Θα σας ρωτήσουν πόσο μακριά είναι η βλάστηση από τον τοίχο, αν περνάει πυροσβεστικό όχημα, από τι είναι η σκεπή, και αν καθαρίζετε το οικόπεδο κάθε χρόνο. Η τιμή δεν είναι δημόσια, και η επιβάρυνση για τη θέση μπαίνει στο κομμάτι της πυρκαγιάς. Ο οδηγός αυτός απευθύνεται σε όποιον έχει σπίτι στην Πεντέλη, στη Βαρυμπόμπη, στη Ραφήνα, στην Εύβοια, στην ορεινή Αχαΐα ή σε οποιοδήποτε χωριό που έχει δάσος στην πλάτη του.

Τι εννοεί η εταιρεία όταν λέει «δασική ζώνη»

Ο όρος δεν βγαίνει μόνο από τον δασικό χάρτη. Βγαίνει και από το τι βλέπει ο ανάδοχος κινδύνου στη φωτογραφία και στον δορυφορικό χάρτη.

Στην πράξη, μπορεί να σκέφτεται σε τρεις ζώνες. Πρώτη, το κτίριο που έχει συνεχή δασική βλάστηση μέχρι τον τοίχο του ή πολύ κοντά. Αυτός είναι ο δύσκολος κίνδυνος, και μπορεί να τον αρνηθεί.

Δεύτερη, το κτίριο με ζώνη καθαρού χώρου γύρω του, μέσα σε ευρύτερη δασική περιοχή. Αυτό ασφαλίζεται, συχνά με επιβάρυνση.

Τρίτη, ο οικισμός που συνορεύει με δάσος, όπου το σπίτι είναι σε ρυμοτομικό σχέδιο με δρόμο μπροστά και γείτονες δίπλα. Εδώ η επιβάρυνση μπορεί να είναι μικρή ή μηδενική.

Θα σας ζητήσουν φωτογραφίες. Τραβήξτε τις σωστά: μία από κάθε πλευρά του κτιρίου, από απόσταση, ώστε να φαίνεται η ζώνη γύρω, και μία του δρόμου πρόσβασης. Καλές φωτογραφίες ενός φροντισμένου οικοπέδου μπορεί να μετρήσουν περισσότερο από κάθε διαπραγμάτευση.

Τι ζητάει ο ανάδοχος κινδύνου

Οι ερωτήσεις μοιάζουν από εταιρεία σε εταιρεία, και καλό είναι να έχετε τις απαντήσεις έτοιμες πριν τηλεφωνήσετε.

Απόσταση βλάστησης από το κτίριο, σε μέτρα. Είδος βλάστησης, γιατί το πεύκο δεν είναι ελιά. Υλικό της σκεπής, δηλαδή αν είναι κεραμίδι πάνω σε πλάκα ή ξύλινη στέγη. Υλικό των κουφωμάτων και αν υπάρχουν ρολά ή παντζούρια. Ύπαρξη ξύλινης πέργκολας ή ξύλινης επένδυσης κολλητά στον τοίχο.

Μετά έρχονται τα πρακτικά. Πλάτος και κατάσταση του δρόμου πρόσβασης, γιατί ένα πυροσβεστικό όχημα θέλει δρόμο που το χωράει και χώρο να γυρίσει. Απόσταση από την κοντινότερη πυροσβεστική υπηρεσία ή εθελοντικό κλιμάκιο. Ύπαρξη δεξαμενής νερού ή πισίνας, που είναι πραγματικό πλεονέκτημα και μπορεί να μειώσει το ασφάλιστρο. Ύπαρξη γεννήτριας, γιατί σε φωτιά μπορεί να κοπεί πρώτα το ρεύμα και μαζί του η αντλία του νερού.

Και τελευταίο, το ιστορικό. Αν η περιοχή κάηκε τα τελευταία χρόνια, αυτό δουλεύει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η καμένη έκταση δεν ξαναγίνεται δάσος αμέσως, οπότε ο άμεσος κίνδυνος πέφτει. Αλλά η στατιστική της περιοχής χειροτερεύει, και μια εταιρεία μπορεί να κοιτάξει μόνο αυτό.

Η επιβάρυνση, η άρνηση και η σειρά που τις παίρνετε

Η επιβάρυνση θέσης μπαίνει συνήθως πάνω στο ασφάλιστρο πυρκαγιάς και όχι στο σύνολο. Δεν αυξάνει τον σεισμό, την κλοπή ή την αστική ευθύνη. Ζητήστε να τη δείτε γραμμένη χωριστά στην προσφορά, ως ποσοστό και σε ευρώ, για να ξέρετε τι πληρώνετε για τη θέση.

Η άρνηση είναι πραγματικότητα και δεν ανακοινώνεται ευγενικά. Μπορεί να ακούσετε «δεν το δέχεται το σύστημα» ή «η εταιρεία δεν αναλαμβάνει σε αυτή την περιοχή». Μην το πάρετε ως τελική απάντηση για την αγορά. Δοκιμάστε τρεις ή τέσσερις εταιρείες, γιατί κάθε εταιρεία κρίνει τον κίνδυνο με τον δικό της τρόπο.

Αν σας αρνηθούν παντού, υπάρχουν δύο δρόμοι. Ο πρώτος είναι να ασφαλίσετε μόνο τους υπόλοιπους κινδύνους, δηλαδή σεισμό, κλοπή, νερό και αστική ευθύνη, χωρίς πυρκαγιά. Είναι μισή λύση αλλά καλύτερη από τίποτα. Ο δεύτερος είναι να πάρετε τα μέτρα που ζητούν, να φωτογραφίσετε το αποτέλεσμα και να ξαναρωτήσετε τον χειμώνα. Μια καθαρή ζώνη γύρω από το σπίτι και ένας σωστός δρόμος μπορεί να αλλάξουν την απάντηση.

Γιατί το καλοκαίρι κλείνει η πόρτα

Η αντιπυρική περίοδος στην Ελλάδα τρέχει από την 1η Μαΐου ως την 31η Οκτωβρίου2. Μέσα σε αυτούς τους μήνες, μια εταιρεία μπορεί να παγώσει τις νέες αναλήψεις κινδύνου πυρκαγιάς σε δασικές και ημιδασικές περιοχές, ιδίως όταν η πολιτική προστασία ανακοινώνει πολύ υψηλό κίνδυνο για μια περιφέρεια.

Αυτό δεν είναι κακία. Είναι ο βασικός κανόνας της ασφάλισης: δεν ασφαλίζεις ένα σπίτι όσο η φωτιά καίει δύο βουνά πιο πέρα. Οι όροι το δείχνουν. Στους όρους κατοικίας της Hellas Direct, η κάλυψη για πυρκαγιά από δάσος ενεργοποιείται επτά ημέρες μετά την έναρξη του συμβολαίου3. Ένα συμβόλαιο που κλείνετε την ώρα που η φωτιά πλησιάζει δεν σας καλύπτει για αυτήν.

Η πρακτική συμβουλή είναι μία: αν αγοράσατε ή κληρονομήσατε σπίτι σε τέτοια περιοχή, κλείστε το συμβόλαιο μέσα στον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο. Θα βρείτε περισσότερες πόρτες ανοιχτές.

Προσοχή και στο αντίστροφο: αν αφήσετε ένα υπάρχον συμβόλαιο να λήξει τον Ιούλιο επειδή ξεχάσατε να πληρώσετε, μπορεί να μην μπορείτε να το ξανακάνετε αμέσως. Η ανανέωση τρέχοντος συμβολαίου είναι ευκολότερη από νέα ανάληψη, αλλά αν μεσολαβήσει κενό, μπορεί να θεωρηθεί νέα ανάληψη.

Τι καλύπτει η φωτιά και τι μένει έξω

Η κάλυψη πυρκαγιάς πληρώνει τη ζημιά στο κτίριο και στο περιεχόμενο από φωτιά, και ένα καλό συμβόλαιο γράφει ρητά τον καπνό και τις ενέργειες κατάσβεσης. Οι όροι κατοικίας της Hellas Direct, για παράδειγμα, καλύπτουν τις άμεσες και ορατές ζημιές από καπνό πυρκαγιάς, τα αναγκαία έξοδα πυρόσβεσης και τις ζημιές κατά την πυρόσβεση3. Το τελευταίο το ξεχνούν πολλοί: το νερό που έριξε η πυροσβεστική και έκανε ζημιά στο σαλόνι μπορεί να είναι καλυπτόμενη ζημιά.

Η ζημιά από καπνό είναι το συχνό σενάριο σε μια φωτιά που περνά κοντά. Το σπίτι στέκει, αλλά η αιθάλη μπήκε παντού. Ρούχα, κουρτίνες, στρώματα, κλιματιστικά και ηλεκτρονικά χρειάζονται καθαρισμό ή αντικατάσταση. Δηλώστε τη ζημιά ακόμα και αν δεν κάηκε τίποτα ορατό.

Δεν καλύπτονται συνήθως τα δέντρα, οι θάμνοι, το γρασίδι και ο κήπος. Στους όρους της Hellas Direct, τα φυτά και τα δέντρα είναι στα αντικείμενα που εξαιρούνται3. Σε κάποια συμβόλαια μπορεί να δίνεται ένα μικρό όριο για φυτεύσεις, και πρέπει να το ζητήσετε.

Οι βοηθητικές κατασκευές είναι η δεύτερη μεγάλη παράλειψη. Η περίφραξη, η αποθήκη, το γκαράζ, η πέργκολα, η ξύλινη σκάλα, η πισίνα με τα μηχανήματά της. Όλα αυτά καίγονται πρώτα, επειδή είναι έξω και επειδή είναι συχνά ξύλινα. Και όλα αυτά καλύπτονται μόνο αν γράφονται με ποσό δίπλα.

Τέλος, τα έξοδα. Η απομάκρυνση των ερειπίων κοστίζει πραγματικά χρήματα και έχει δικό της όριο στο συμβόλαιο. Η προσωρινή διαμονή, δηλαδή το ενοίκιο όσο ξαναχτίζετε, είναι ξεχωριστή γραμμή με όριο σε μήνες. Και οι αμοιβές μηχανικών για την άδεια επισκευής. Ζητήστε και τα τρία, με τα όριά τους γραμμένα.

Ο καθαρισμός του οικοπέδου

Η πυροσβεστική διάταξη 20/2024 υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες, τους νομείς, τους επικαρπωτές και τους μισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων να τα καθαρίζουν από την 1η ως την 30ή Απριλίου κάθε χρόνο, και να τα κρατούν καθαρά σε όλη την αντιπυρική περίοδο2. Ισχύει μέσα σε σχέδιο πόλης, μέσα σε οικισμούς, σε ακτίνα 100 μέτρων από αυτούς, και σε γήπεδα εκτός σχεδίου με κτίσμα2.

Η ίδια διάταξη ζητά δήλωση στο εθνικό μητρώο μέτρων πυροπροστασίας μέχρι τις 30 Απριλίου2. Ο δήμος ελέγχει. Αν δεν καθαρίσετε, βάζει πρόστιμο 50 λεπτά ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο 200 ευρώ, και σας χρεώνει τον καθαρισμό που κάνει ο ίδιος. Αν δεν κάνετε τη δήλωση, το πρόστιμο είναι 1.000 ευρώ2.

Για την ασφάλεια, ο καθαρισμός έχει άλλη σημασία. Είναι η απόδειξή σας ότι δεν υπήρξε αμέλεια. Το άρθρο 7 του νόμου 2496/1997 απαλλάσσει την εταιρεία από την πληρωμή όταν, στην ασφάλιση ζημιών, η ζημιά οφείλεται σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια του λήπτη ή του ασφαλισμένου4. Ένα οικόπεδο με ξερά χόρτα ενός μέτρου, δίπλα σε ξύλινη πέργκολα, σε περιοχή με ανακοινωμένο κίνδυνο, είναι ακριβώς το είδος της εικόνας που θέλει ο πραγματογνώμονας για να γράψει τη λέξη αμέλεια.

Κρατήστε λοιπόν χαρτιά. Το τιμολόγιο του συνεργείου καθαρισμού, τη δήλωση στο εθνικό μητρώο, και φωτογραφίες πριν και μετά, με ημερομηνία. Κάθε Απρίλιο, στο ίδιο ντοσιέ με το ασφαλιστήριο.

Αν η φωτιά ξεκίνησε από εσάς

Αυτή είναι η πιο ακριβή περίπτωση όλου του οδηγού, και η λιγότερο συζητημένη. Καίτε κλαδιά στην αυλή τον Απρίλιο, φυσάει, και το βουνό παίρνει φωτιά. Ή ένα μηχάνημα κοπής χόρτου βγάζει σπίθα. Ή η ψησταριά.

Η ζημιά στο δικό σας σπίτι είναι υπόθεση της κάλυψης πυρκαγιάς σας. Η ζημιά στα σπίτια των άλλων, στο δάσος, στα οχήματα και, το χειρότερο, ο τραυματισμός ή ο θάνατος ανθρώπου, είναι αστική ευθύνη. Το ποσό το ορίζει το δικαστήριο και δεν έχει φυσικό ταβάνι.

Στην αστική ευθύνη ο νόμος βγάζει έξω μόνο τον δόλο: δεν δίνεται κάλυψη όταν η πράξη ή η παράλειψη έγινε από δόλο του λήπτη ή του ασφαλισμένου4. Το όριο όμως το διαλέγετε εσείς. Η ΕΑΕΕ μετρά ότι το 78,2% των καλύψεων γενικής αστικής ευθύνης είχε το 2024 όριο έως 200.000 ευρώ5. Σε δασική περιοχή ζητήστε το μεγαλύτερο όριο που δίνει η εταιρεία. Είναι η γραμμή του συμβολαίου που μπορεί να σας γλιτώσει το σπίτι.

Προσοχή σε έναν όρο: ένα συμβόλαιο μπορεί να εξαιρεί την αστική ευθύνη όταν η πράξη ήταν παράνομη. Αν η καύση έγινε μέσα στην αντιπυρική περίοδο χωρίς την άδεια που ζητούν οι κανόνες πυροπροστασίας, η κάλυψη που πληρώσατε μπορεί να μην ισχύει ακριβώς όταν τη χρειάζεστε.

Η κρατική αρωγή δεν αντικαθιστά την ασφάλιση

Μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά ανακοινώνονται ενισχύσεις. Πρώτη αρωγή για τα άμεσα έξοδα, ενίσχυση για οικοσκευή, επιδότηση για προσωρινή στέγαση, στεγαστική συνδρομή για επισκευή ή ανακατασκευή. Είναι πραγματικά χρήματα και πραγματική βοήθεια.

Δεν είναι όμως αποζημίωση, και δεν είναι για όλους. Ο ν. 5162/2024 εξαιρεί από τη στεγαστική συνδρομή, την επιδότηση προσωρινής στέγασης, την πρώτη αρωγή και την ενίσχυση για οικοσκευή τις κατοικίες με φορολογητέα αξία ΕΝΦΙΑ πάνω από 500.000 ευρώ, όταν η ζημιά έρχεται από σεισμό, πυρκαγιά από φυσικά αίτια ή πλημμύρα6. Και η αρωγή που δίνεται μπορεί να δοθεί κατά τμήματα, με μελέτες και άδειες, και να αργήσει.

Ο ίδιος νόμος δίνει και κίνητρο για ασφάλιση. Από το 2025 ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 20% για κατοικίες φυσικών προσώπων ασφαλισμένες για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα σε όλη την αξία ανακατασκευής, όταν η φορολογητέα αξία τους δεν ξεπερνά τις 500.000 ευρώ6. Η αξία μετριέται χωρίς το οικόπεδο και δεν μπορεί να είναι κάτω από 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό6. Η απόφαση Α.1005/2026 το ορίζει σε 900 ευρώ για τον ΕΝΦΙΑ των ετών 2024 έως 20267.

Δύο πρακτικά. Πρώτο, δηλώστε την ασφαλιστική αποζημίωση όταν ζητάτε αρωγή, γιατί δεν αποζημιώνεστε δύο φορές για το ίδιο πράγμα και οι υπηρεσίες μπορεί να διασταυρώσουν στοιχεία. Δεύτερο, και πιο σημαντικό: ο ασφαλισμένος έχει ένα συμβόλαιο που γράφει τι θα πάρει. Ο ανασφάλιστος περιμένει μια απόφαση. Αυτή η διαφορά είναι που κρατάει μια οικογένεια στο σπίτι της ή την αναγκάζει να φύγει.

Τα μέτρα που μειώνουν πραγματικά το ασφάλιστρο

Μια εταιρεία δεν δίνει έκπτωση για καλές προθέσεις. Μπορεί να τη δώσει για πράγματα που μειώνουν μετρήσιμα τον κίνδυνο.

Η ζώνη καθαρού χώρου γύρω από το κτίριο είναι το πρώτο και το σημαντικότερο. Χωρίς θάμνους, χωρίς ξερά χόρτα και χωρίς στοιβαγμένα ξύλα κολλητά στον τοίχο. Αυτό μπορεί να αλλάξει και την επιβάρυνση και την απόφαση ανάληψης.

Η μη καύσιμη σκεπή, δηλαδή κεραμίδι πάνω σε σκυρόδεμα αντί για ξύλινο σκελετό, μετράει. Τα μεταλλικά ρολά στα ανοίγματα μετράνε, γιατί εμποδίζουν τη θερμική ακτινοβολία να σπάσει τα τζάμια. Η αποθήκευση καυσόξυλων μακριά από το σπίτι μετράει.

Το νερό μετράει πολύ. Δεξαμενή, πισίνα ή γεώτρηση με αντλία που δουλεύει και χωρίς ρεύμα. Και μια απλή γεννήτρια, γιατί σε φωτιά το ρεύμα μπορεί να κοπεί πρώτο.

Αυτά που μετράνε λιγότερο εδώ: ο πυροσβεστήρας στην κουζίνα, ο ανιχνευτής καπνού μέσα στο σπίτι, και η δήλωση ότι είστε προσεκτικός άνθρωπος. Ο κίνδυνος εδώ έρχεται απ’ έξω.

Τι λέει ο νόμος

Το άρθρο 3 του νόμου 2496/1997 ζητάει να δηλώσετε κάθε στοιχείο που ξέρετε και που είναι αντικειμενικά ουσιώδες για την εκτίμηση του κινδύνου4. Η θέση του κτιρίου μέσα σε δασική έκταση είναι το πιο ουσιώδες στοιχείο σε αυτό το συμβόλαιο. Αν το σπίτι σας είναι στο δάσος και δηλώσατε απλώς μια διεύθυνση σε χωριό, η εταιρεία έχει δρόμο να μειώσει ή να αρνηθεί.

Το άρθρο 4 μιλάει για την επίταση του κινδύνου μέσα στη διάρκεια. Αν φυτέψατε πεύκα κολλητά στο σπίτι, αν χτίσατε ξύλινο υπόστεγο, αν η γειτονική έκταση εγκαταλείφθηκε και γέμισε βλάστηση, οφείλετε να το δηλώσετε μέσα σε δεκατέσσερις ημέρες από τότε που το ξέρετε4. Ο πραγματογνώμονας μπορεί να το ελέγξει, για παράδειγμα με παλιές και νέες δορυφορικές εικόνες.

Το άρθρο 7 απαλλάσσει την εταιρεία όταν η ζημιά στην περιουσία οφείλεται σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια4. Η βαριά αμέλεια δεν είναι το να ξεχάσατε κάτι. Είναι το να αγνοήσατε κάτι που κάθε λογικός άνθρωπος θα είχε προσέξει. Το άρθρο 25, για την αστική ευθύνη, βγάζει έξω μόνο τον δόλο4.

Για τον καθαρισμό του οικοπέδου ισχύει η πυροσβεστική διάταξη 20/2024, με προθεσμία από την 1η ως την 30ή Απριλίου, δήλωση στο εθνικό μητρώο και πρόστιμα ανά τετραγωνικό μέτρο2.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Για το σπίτι στο δάσος δεν βρήκαμε δημόσια τιμή ούτε δημόσιο ποσοστό επιβάρυνσης. Η ΕΑΕΕ δεν χωρίζει τα σπίτια σε δασικές περιοχές. Δημοσιεύει όμως τι προκαλεί τις ζημιές στις κατοικίες, και εκεί φαίνεται τι είναι η φωτιά.

Κατοικίες, 2024 Αριθμός
Συμβόλαια κατοικίας 1.127.9791
Με κάλυψη σεισμού 71,1%1
Με κάλυψη καιρικών φαινομένων 72,9%1
Ζημιές από φωτιά 571 από τις 6.8361
Αποζημιώσεις για φωτιά 8,3 εκατ. € από τα 19,1 εκατ. €1
Μέση ζημιά κατοικίας, κάθε αιτία 2.801 €1

Η φωτιά ήταν περίπου μία στις δώδεκα ζημιές κατοικίας, αλλά πάνω από τα δύο πέμπτα των χρημάτων1. Μια ζημιά από φωτιά κόστισε κατά μέσο όρο περίπου 14.600 ευρώ, πάνω από πέντε φορές τη μέση ζημιά κατοικίας. Γι’ αυτό η εταιρεία κοιτάζει τόσο προσεκτικά το σπίτι στο δάσος: σπάνια ζημιά, αλλά μεγάλη.

Για το ασφάλιστρο, ο μέσος όρος της αγοράς για όλα τα συμβόλαια περιουσίας μαζί είναι περίπου 1,17 ευρώ τον χρόνο ανά 1.000 ευρώ αξίας, πριν από τον φόρο18. Ο αριθμός είναι μέσος όρος της αγοράς, όχι προσφορά, και δεν ξεχωρίζει το σπίτι στο δάσος. Πάνω του ο φόρος ασφαλίστρων είναι 20% για τον κλάδο πυρός και 15% για τους άλλους κλάδους9.

Κάποιες εταιρείες τυπώνουν ενδεικτικές τιμές κατοικίας. Η Ατλαντική Ένωση γράφει 95 € τον χρόνο για οικοδομή κατοικίας 80 τετραγωνικών, μαζί με τον σεισμό10. Η ERGO γράφει από 12 € τον μήνα για διαμέρισμα 88 τετραγωνικών στην Αθήνα, κατασκευής 1990, με κτίριο 132.000 € και απαλλαγή11. Τις διαβάσαμε στις 12 Οκτωβρίου 2026. Καμία δεν λέει τι αλλάζει για σπίτι σε δασική θέση. Ζητήστε την τιμή για το δικό σας σπίτι, με τη θέση δηλωμένη.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά των δύο παραδειγμάτων είναι υποθέσεις, για να φανεί τι πληρώνεται και τι όχι. Δεν είναι τιμές της αγοράς.

Ο Σωτήρης έχει πέτρινο σπίτι 110 τετραγωνικών στην ορεινή Εύβοια, χτισμένο το 2018. Γύρω του υπάρχει καθαρή ζώνη, δρόμος που χωράει πυροσβεστικό, και δεξαμενή για την άρδευση.

Έστω ότι ασφαλίζει το κτίριο με 140.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 1.270 ευρώ ανά τετραγωνικό, πάνω από το κατώτατο όριο των 1.000 ευρώ που μετρά ο νόμος για την έκπτωση του ΕΝΦΙΑ6. Παίρνει πλήρες πακέτο με σεισμό, περιεχόμενο 25.000 ευρώ και αστική ευθύνη. Δηλώνει ονομαστικά την πέργκολα και την περίφραξη, με κεφάλαιο 6.000 ευρώ.

Τον Αύγουστο του δεύτερου χρόνου, φωτιά περνάει τετρακόσια μέτρα από το σπίτι. Δεν καίγεται το κτίριο. Καίγονται η ξύλινη πέργκολα, δώδεκα μέτρα περίφραξης και δύο ελιές, και ο καπνός μπαίνει παντού.

Έστω ότι η πέργκολα και η περίφραξη κοστίζουν 4.000 ευρώ να ξαναγίνουν. Πληρώνονται, γιατί ήταν δηλωμένες. Οι ελιές δεν πληρώνονται. Έστω ότι ο καθαρισμός από τον καπνό, με αντικατάσταση κουρτινών, στρωμάτων και ενός κλιματιστικού, κοστίζει 3.000 ευρώ και πληρώνεται από το περιεχόμενο και το κτίριο. Σύνολο 7.000 ευρώ, μείον την απαλλαγή.

Ένα δεύτερο παράδειγμα, χωρίς βοηθητικές

Η Ρένα έχει εξοχικό 70 τετραγωνικών στη Ραφήνα, του 1992, με ξύλινη σκεπή και μεγάλη ξύλινη βεράντα. Το ασφάλισε μόνο για πυρκαγιά, με κεφάλαιο 70.000 ευρώ, δηλαδή 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό.

Δεν δήλωσε τη βεράντα ως ξεχωριστή κατασκευή, γιατί τη θεώρησε μέρος του σπιτιού. Δεν πήρε περιεχόμενο. Δεν πήρε αστική ευθύνη. Και δεν καθάρισε το οικόπεδο δύο συνεχόμενες χρονιές, γιατί το σπίτι το επισκέπτεται τρεις φορές τον χρόνο.

Στη φωτιά, η βεράντα καίγεται και παίρνει μαζί της τη μισή σκεπή. Έστω ότι η ζημιά είναι 34.000 ευρώ. Η βεράντα, ως προσθήκη εκτός του αρχικού κτιρίου, αμφισβητείται. Έστω ότι ο πραγματογνώμονας υπολογίζει την πραγματική αξία ανακατασκευής στα 90.000 ευρώ. Το κεφάλαιο των 70.000 είναι μικρότερο, και ο αναλογικός κανόνας του άρθρου 17 του ν. 2496/1997 κόβει την αποζημίωση στα 70 από τα 90, δηλαδή στο 78% της ζημιάς4. Η Ρένα παίρνει γύρω στα 26.000 ευρώ για ζημιά 34.000, αν δεν αμφισβητηθεί και η αμέλεια για τον καθαρισμό.

Η διαφορά με τον Σωτήρη δεν ήταν η τύχη. Ήταν τρεις γραμμές στο συμβόλαιο και ένας καθαρισμός.

Τι κάνετε τις πρώτες μέρες μετά τη φωτιά

Η σειρά έχει σημασία, γιατί οι πρώτες σαράντα οκτώ ώρες καθορίζουν τι θα μπορέσετε να αποδείξετε αργότερα.

Φωτογραφίστε τα πάντα, δωμάτιο δωμάτιο, με το κινητό σας, πριν καθαρίσετε. Κρατήστε ό,τι κάηκε, ακόμα και τα υπολείμματα των συσκευών. Πάρτε όμως τα μέτρα που χρειάζονται για να μη μεγαλώσει η ζημιά, όπως ζητά ο νόμος, και ακολουθήστε τις οδηγίες της εταιρείας4.

Ειδοποιήστε την εταιρεία μέσα σε οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε τη ζημιά, όπως ζητά το άρθρο 7 του νόμου4. Ζητήστε αριθμό φακέλου και κρατήστε τον. Παράλληλα, δηλώστε στην πυροσβεστική και πάρτε αντίγραφο του δελτίου συμβάντος, γιατί η εταιρεία μπορεί να το ζητήσει.

Αν το σπίτι δεν κατοικείται, ζητήστε αμέσως την προκαταβολή για προσωρινή διαμονή, αν την έχετε στο συμβόλαιο. Ο νόμος ζητά από την εταιρεία να πληρώσει χωρίς καθυστέρηση το ποσό που δεν αμφισβητείται, όταν ο υπολογισμός θέλει χρόνο4.

Και ζητήστε την έκθεση πραγματογνωμοσύνης γραπτά, ολόκληρη. Αν διαφωνείτε, μπορείτε να φέρετε δικό σας πραγματογνώμονα, με δικά σας έξοδα, και να καταθέσετε τον δικό του υπολογισμό.

Τα λάθη που κοστίζουν

  1. Ζητάτε προσφορά τον Ιούλιο. Η διόρθωση: κλείστε ή αλλάξτε συμβόλαιο μέσα στον χειμώνα, έξω από την αντιπυρική περίοδο.
  2. Δεν δηλώνετε τις βοηθητικές κατασκευές. Περίφραξη, πέργκολα, αποθήκη, γκαράζ. Τι κάνετε: ονομαστική δήλωση με κεφάλαιο, γιατί αυτά καίγονται πρώτα.
  3. Βάζετε κεφάλαιο με βάση την αγοραία αξία. Σε ορεινή περιοχή η αγοραία αξία μπορεί να είναι μικρότερη από το κόστος ανακατασκευής. Η λύση: υπολογίστε το κόστος ανακατασκευής χωρίς το οικόπεδο, όχι πόσο πουλιέται. Ο νόμος για την έκπτωση του ΕΝΦΙΑ δεν το δέχεται κάτω από 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό6, και η απόφαση Α.1005/2026 κάτω από 900 ευρώ για τα έτη 2024 έως 20267.
  4. Παραλείπετε την αστική ευθύνη. Το σωστό: πάρτε το μεγαλύτερο όριο που δίνει η εταιρεία, γιατί μια φωτιά που ξεκίνησε από εσάς δεν σταματάει στο οικόπεδό σας.
  5. Δεν κρατάτε απόδειξη καθαρισμού. Αντί γι’ αυτό: τιμολόγιο συνεργείου, δήλωση στο εθνικό μητρώο και φωτογραφίες κάθε Απρίλιο, στο ίδιο ντοσιέ με το συμβόλαιο.
  6. Αφήνετε το συμβόλαιο να λήξει και το ξαναπιάνετε αργότερα. Πώς το φτιάχνετε: πληρώστε πριν τη λήξη. Ένα κενό μέσα στο καλοκαίρι μπορεί να σημαίνει ότι δεν σας ξαναδέχονται μέχρι τον Νοέμβριο.

Το σπίτι στο δάσος δεν είναι ανασφάλιστο. Είναι απλώς ένα σπίτι που ζητάει μισή ώρα προετοιμασίας, τρεις φωτογραφίες και τη σωστή εποχή για να κλείσει. Δείτε τη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας και ζητήστε χωριστά όριο για τις βοηθητικές κατασκευές και για την αστική ευθύνη.

Συχνές ερωτήσεις

Ασφαλίζεται σπίτι μέσα σε δάσος;

Ναι, αλλά με όρους. Μια εταιρεία μπορεί να το δεχτεί κανονικά, να βάλει επιβάρυνση στην πυρκαγιά, ή να αρνηθεί όταν το κτίριο είναι μέσα σε συνεχή δασική έκταση χωρίς ζώνη γύρω του και χωρίς πρόσβαση πυροσβεστικού οχήματος. Ρωτήστε περισσότερες από μία εταιρείες.

Πόσο ανεβαίνει το ασφάλιστρο για τον κίνδυνο δασικής πυρκαγιάς;

Δημόσια τιμή ή δημόσιο ποσοστό επιβάρυνσης για τη δασική θέση δεν βρήκαμε. Η εταιρεία βάζει την επιβάρυνση στο κομμάτι της πυρκαγιάς, ανάλογα με την απόσταση από τη βλάστηση, την πρόσβαση και τα μέτρα που έχετε πάρει. Ζητήστε να τη δείτε γραμμένη χωριστά στην προσφορά, ως ποσοστό και σε ευρώ.

Γιατί μου λένε να ξανάρθω τον Οκτώβριο;

Επειδή μια εταιρεία μπορεί να σταματά νέες αναλήψεις κινδύνου πυρκαγιάς σε δασικές περιοχές μέσα στην αντιπυρική περίοδο, που κατά την πυροσβεστική διάταξη 20/2024 τρέχει από την 1η Μαΐου ως την 31η Οκτωβρίου. Δεν είναι άρνηση σε εσάς. Κανείς δεν ασφαλίζει εύκολα κάτι όσο ο κίνδυνος είναι ήδη ενεργός. Κλείστε συμβόλαιο τον χειμώνα.

Καλύπτονται τα δέντρα, η περίφραξη και τα εξωτερικά;

Όχι αυτόματα. Τα δέντρα και τα φυτά συνήθως εξαιρούνται: οι όροι κατοικίας της Hellas Direct, για παράδειγμα, τα γράφουν στα αντικείμενα που δεν καλύπτονται. Η περίφραξη, η πέργκολα, το γκαράζ και η αποθήκη καλύπτονται μόνο αν τα δηλώσετε ονομαστικά ως βοηθητικές κατασκευές με δικό τους κεφάλαιο. Δείτε τον πίνακα καλύψεων και ζητήστε ποσό δίπλα.

Πληρώνει η ασφάλεια αν κάηκε μόνο από τον καπνό;

Ναι, αν το συμβόλαιο καλύπτει τη ζημιά από καπνό πυρκαγιάς, όπως για παράδειγμα οι όροι κατοικίας της Hellas Direct. Τοίχοι, κουρτίνες, ρούχα και κλιματιστικά που ρούφηξαν καπνό θέλουν καθαρισμό ή αντικατάσταση. Δηλώστε τη ζημιά ακόμα και αν το σπίτι στέκει.

Τι γίνεται αν δεν καθάρισα το οικόπεδο;

Δύο πράγματα. Πρόστιμο από τον δήμο: η πυροσβεστική διάταξη 20/2024 βάζει 50 λεπτά ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο 200 ευρώ, μαζί με το κόστος του καθαρισμού που θα κάνει ο δήμος. Και, πιο σοβαρό, επιχείρημα για την εταιρεία ότι υπήρξε βαριά αμέλεια, αν η φωτιά βρήκε τροφή ακριβώς εκεί. Κρατήστε αποδείξεις του καθαρισμού.

Αν η φωτιά ξεκίνησε από τον κήπο μου και κάηκε ο γείτονας;

Αυτό είναι αστική ευθύνη, όχι ζημιά περιουσίας. Χρειάζεστε την κάλυψη αστικής ευθύνης του συμβολαίου κατοικίας, με το μεγαλύτερο όριο που δίνει η εταιρεία. Σε δασική περιοχή το ποσό μπορεί να είναι πολύ μεγάλο, γιατί μια φωτιά δεν σταματάει σε ένα οικόπεδο.

Αν πάρω κρατική αρωγή, χάνω την αποζημίωση;

Όχι. Η κρατική αρωγή είναι ενίσχυση, όχι αποζημίωση, και η ασφάλιση πληρώνει με βάση το συμβόλαιο. Δηλώστε όμως την ασφαλιστική αποζημίωση όταν ζητάτε αρωγή, γιατί δεν αποζημιώνεστε δύο φορές για το ίδιο πράγμα. Από το 2024, ο ν. 5162/2024 εξαιρεί από την αρωγή τις κατοικίες με φορολογητέα αξία ΕΝΦΙΑ πάνω από 500.000 ευρώ.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 3 · ν. 2496/1997 άρ. 4 · ν. 2496/1997 άρ. 7 · ν. 2496/1997 άρ. 25 · Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 · ν. 5162/2024 άρ. 10

Πηγές

  1. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Περιουσίας 2024, πίνακες 1, 2, 17, 18 και 22, 2025
  2. ↑Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024 (ΦΕΚ Β΄ 2695/09.05.2024): προληπτικά μέτρα πυροπροστασίας οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων, Μάιος 2024
  3. ↑Hellas Direct, Όροι Ασφάλισης Κατοικίας: πυρκαγιά από δάσος, καπνός και αντικείμενα που εξαιρούνται, ισχύον κείμενο
  4. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 3, 4, 7 και 25, 1997
  5. ↑ΕΑΕΕ, Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης και Επαγγελματικών Ευθυνών 2024, πίνακας 10, 2025
  6. ↑ν. 5162/2024, άρθρο 10: ΕΝΦΙΑ και κρατική αρωγή για ασφαλισμένες κατοικίες, 2024
  7. ↑Απόφαση Α.1005/2026 (ΦΕΚ Β΄ 86/14.01.2026): η αξία ανακατασκευής για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, 1.000 € ή 900 € το τετραγωνικό για τα έτη 2024 έως 2026, 14 Ιανουαρίου 2026
  8. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
  9. ↑ν. 5177/2025 (ΦΕΚ Α΄ 21/14.02.2025), Κώδικας Έμμεσων Φόρων, άρθρο 43: ο φόρος ασφαλίστρων, 2025
  10. ↑Ατλαντική Ένωση, η αρχική σελίδα με το κόστος ασφάλισης οικοδομής κατοικίας, 12 Οκτωβρίου 2026
  11. ↑ERGO Ασφαλιστική, ασφάλιση κατοικίας, 12 Οκτωβρίου 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.