Με μια ματιά

Πώς αμφισβητείται η πραγματογνωμοσύνη της ασφαλιστικής;

Η πραγματογνωμοσύνη της ασφαλιστικής αμφισβητείται με γραπτή ένσταση. Ζητάτε το αντίγραφο της έκθεσης που σας οφείλει ο νόμος, στέλνετε δύο αναλυτικές προσφορές συνεργείων και ζητάτε επανέλεγχο. Αν δεν αλλάξει, φέρνετε δικό σας πραγματογνώμονα ή ζητάτε διαιτησία, αν την προβλέπουν οι όροι σας.

  • Τον πραγματογνώμονα τον ορίζει η εταιρεία. Ο νόμος του ζητά να σας στείλει αντίγραφο της έκθεσής του και να ενεργεί αμερόληπτα και ανεξάρτητα1.
  • Μετά την έκθεση, η εταιρεία έχει 15 ημέρες για να σας πει αν δέχεται την αποζημίωση. Αν τη δεχτείτε κι εσείς, πληρώνει αμέσως1.
  • Η αποζημίωση δεν ξεπερνά ούτε τη ζημιά ούτε το ασφαλιστικό ποσό. Από εκεί βγαίνουν οι μειώσεις για παλαιότητα, και γι’ αυτό ζητάτε την αιτιολογία κάθε μείωσης2.
  • Σε πραγματογνωμοσύνη δεν πηγαίνετε ποτέ με επισκευασμένο το πράγμα. Στη Hellas Direct, αν επισκευάσετε το όχημα πριν το δει ο πραγματογνώμονας, μπορεί να χάσετε την αποζημίωση3.
  • Κάποιοι όροι λύνουν τη διαφωνία για το ποσό με διαιτησία: ένας διαιτητής από κάθε πλευρά και ένας επιδιαιτητής, όπως στα συμβόλαια οχημάτων της Μινέττα4.
  • Η μέση ζημιά στις ίδιες ζημιές επιβατικού ήταν 2.217 ευρώ το 20245. Με μεγάλη απαλλαγή, λίγα μένουν να διεκδικήσετε.

Η ουσία

Η πραγματογνωμοσύνη είναι η στιγμή που η ζημιά σας γίνεται νούμερο. Ένας τεχνικός κοιτάζει το αυτοκίνητο ή τον τοίχο σας, γράφει τι έπαθε και πόσο κοστίζει να διορθωθεί, και αυτό το χαρτί καθορίζει σχεδόν τα πάντα. Αξίζει να το διαβάσετε πριν το δεχτείτε. Αυτός ο οδηγός εξηγεί πώς βγαίνει το ποσό, τι σας οφείλει ο νόμος, και τι ακριβώς κάνετε όταν η εκτίμηση είναι χαμηλότερη από την πραγματικότητα.

Ποιος είναι ο πραγματογνώμονας και σε ποιον δουλεύει

Πραγματογνώμονας είναι ο τεχνικός που εκτιμά τη ζημιά. Στα οχήματα είναι τεχνικός αυτοκινήτων, στα κτίρια μηχανικός, και στα μεγάλα βιομηχανικά συμβάντα ολόκληρα γραφεία με ειδικότητες.

Τον ορίζει η εταιρεία. Ο νόμος του ζητά δύο πράγματα: να στέλνει αντίγραφο της έκθεσής του σε όποιον έπαθε τη ζημιά, και να ενεργεί αμερόληπτα, ανεξάρτητα και χωρίς προκατάληψη, σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου1. Στον φιλικό διακανονισμό του τροχαίου, τον διορίζει η εταιρεία του αναίτιου οδηγού, και το κόστος του βαρύνει την εταιρεία που τον διορίζει6.

Αξίζει να δείτε και την άλλη όψη. Οι γενικές αρχές του φιλικού διακανονισμού ζητούν από τον πραγματογνώμονα να μην εγκρίνει επισκευές που δεν δικαιολογεί το ατύχημα, να προτείνει επισκευή αντί για αντικατάσταση όπου γίνεται, και να ενεργεί με γνώμονα το συμφέρον της εταιρείας, χωρίς να βλάπτει την ορθή επισκευή6. Δεν είναι λοιπόν ο δικός σας σύμβουλος. Είναι ένας τεχνικός με υποχρέωση αμεροληψίας, που τον ορίζει η μία πλευρά. Όταν υπάρχει περιθώριο κρίσης, η κρίση δεν γέρνει προς το μέρος σας από μόνη της.

Δίπλα του υπάρχει και ένα δεύτερο πρόσωπο που μπερδεύεται μαζί του: ο διακανονιστής ή χειριστής ζημιάς. Αυτός δεν βλέπει το αυτοκίνητο. Διαβάζει την έκθεση, εφαρμόζει τους όρους του συμβολαίου και βγάζει το τελικό ποσό. Έστω ότι η έκθεση λέει «χρειάζεται νέα πόρτα, 640 ευρώ». Ο διακανονιστής αφαιρεί την απαλλαγή, εφαρμόζει τον αναλογικό κανόνα αν υπάρχει υποασφάλιση, και σας γράφει 390. Όταν διαφωνείτε, πρέπει να ξέρετε με ποιον από τους δύο διαφωνείτε, γιατί τα επιχειρήματα είναι εντελώς διαφορετικά.

Πώς βγαίνει το ποσό στο αυτοκίνητο

Η κοστολόγηση έχει τέσσερα κομμάτια.

Ανταλλακτικά. Το πρώτο ερώτημα είναι αν το μέρος επισκευάζεται ή αντικαθίσταται. Ένα βαθούλωμα σε πόρτα χωρίς σπασμένη βαφή δουλεύεται με ώρες εργασίας. Ένας σπασμένος προφυλακτήρας αντικαθίσταται. Το δεύτερο ερώτημα είναι τι ανταλλακτικό μπαίνει. Στον φιλικό διακανονισμό, η έκθεση γράφει αν κάθε ανταλλακτικό είναι καινούργιο, μεταχειρισμένο ή απομίμηση, και η τιμή του μεταχειρισμένου πρέπει να είναι σημαντικά μικρότερη από του καινούργιου6. Σε αυτοκίνητο μέσα στην εργοστασιακή εγγύηση, ζητήστε γνήσια και γράψτε γιατί.

Εργασία. Ώρες φανοποιίας, μηχανολογικής και ηλεκτρολογικής εργασίας, επί μια τιμή ώρας. Η έκθεση του φιλικού διακανονισμού γράφει τον χρόνο επισκευής και τη συμφωνημένη τιμή της εργατοώρας, και ο πραγματογνώμονας συμφωνεί το κόστος με το συνεργείο6. Αν επισκευάσετε σε συνεργείο με ακριβότερη ώρα, ρωτήστε πριν ποιος πληρώνει τη διαφορά.

Βαφή. Υπολογίζεται σε επιφάνειες και στρώσεις, συν τα υλικά. Εδώ μπορεί να κρύβεται μια διαφορά που δεν φαίνεται: αν η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει ταίριασμα με τις γειτονικές επιφάνειες, το αυτοκίνητο θα βγει με δύο αποχρώσεις.

Μειώσεις. Παλαιότητα στα φθειρόμενα, προϋπάρχουσες φθορές, και η απαλλαγή του συμβολαίου.

Δύο πράγματα μπορεί να μη μπουν μόνα τους, και αξίζει να τα ζητήσετε: τα έξοδα ρυμούλκησης, όταν καλύπτονται, και η εμπορική απαξίωση ενός σχεδόν καινούργιου αυτοκινήτου που χτυπήθηκε σοβαρά. Τη δεύτερη τη διεκδικείτε από τον υπαίτιο και την εταιρεία του, και αν χρειαστεί στο δικαστήριο.

Όταν η επισκευή δεν συμφέρει, η έκθεση του φιλικού διακανονισμού γράφει αναλυτικά το κόστος επισκευής, την εμπορική αξία από έρευνα σε εμπόρους μεταχειρισμένων και από αγγελίες που επισυνάπτονται, και την αξία των σωστρών6. Ζητήστε να δείτε τις αγγελίες. Αν αφορούν αυτοκίνητα με περισσότερα χιλιόμετρα ή φτωχότερο εξοπλισμό, φέρτε δικές σας.

Πώς βγαίνει το ποσό στο σπίτι

Η λογική είναι ίδια, οι λέξεις αλλάζουν. Ο μηχανικός μετράει επιφάνειες, καταγράφει υλικά και βγάζει προϋπολογισμό με τιμές αγοράς: τόσα τετραγωνικά σοβά, τόσα μέτρα σωλήνα, τόσα ημερομίσθια. Μετά έρχονται τρεις κρίσεις που καθορίζουν το αποτέλεσμα πολύ περισσότερο από τα υλικά.

Η πρώτη είναι η αιτία. Νερό που μπήκε από ραγισμένο σωλήνα καλύπτεται, αν έχετε την κάλυψη θραύσης σωλήνων. Νερό που μπήκε επειδή η ταράτσα δεν είχε μόνωση εδώ και δέκα χρόνια είναι φθορά από τον χρόνο, και ο νόμος εξαιρεί τη ζημιά που προέρχεται από φυσική απομείωση του πράγματος2. Η ίδια υγρασία, δύο διαφορετικά αποτελέσματα.

Η δεύτερη είναι η βάση αποτίμησης: αξία αντικατάστασης με καινούργιο, ή τρέχουσα αξία με αφαίρεση παλαιότητας. Το γράφει το συμβόλαιό σας, και αξίζει να το ξέρετε πριν από τη ζημιά.

Η τρίτη είναι η υποασφάλιση. Αν η αξία που δηλώσατε είναι μικρότερη από την πραγματική, η εταιρεία πληρώνει μόνο ανάλογο μέρος της ζημιάς2. Έστω ότι το σπίτι είναι ασφαλισμένο για 90.000 ευρώ ενώ αξίζει 150.000. Η εταιρεία πληρώνει τα 90 στα 150, δηλαδή το 60% κάθε ζημιάς, ακόμα και μιας μικρής. Ο πραγματογνώμονας το σημειώνει, ο διακανονιστής το εφαρμόζει.

Η ΕΑΕΕ μέτρησε μέση ζημιά 2.794 ευρώ στις κατοικίες, με την πρώτη εκτίμηση για το 20247. Σε τέτοια ποσά, ένα ποσοστό υποασφάλισης γίνεται γρήγορα εκατοντάδες ευρώ.

Τι κάνετε πριν έρθει

Η προετοιμασία μιας ώρας αλλάζει το ποσό περισσότερο από μια ένσταση δύο σελίδων.

  • Μην επισκευάσετε τίποτα. Ούτε τον καθρέφτη, ούτε τον σοβά. Οι όροι της Hellas Direct βάζουν τον έλεγχο από τον πραγματογνώμονά της ως απαραίτητη προϋπόθεση για να πληρωθεί η ζημιά του οχήματος3. Αν η βλάβη απειλεί να μεγαλώσει, κάντε μόνο τα αναγκαία για να τη σταματήσετε και κρατήστε αποδείξεις. Ο νόμος σάς ζητά να περιορίζετε τη ζημιά, και αυτά τα έξοδα βαρύνουν την εταιρεία, όταν τα δικαιολογούν οι περιστάσεις2.
  • Φωτογραφίστε από παντού, με το πράγμα στην κατάσταση που έμεινε. Στο σπίτι, τραβήξτε και το σημείο από όπου ήρθε το νερό, όχι μόνο τον λεκέ.
  • Κρατήστε τα κατεστραμμένα. Το σπασμένο πλυντήριο, το βρεγμένο χαλί, τα σπασμένα κεραμίδια. Στον φιλικό διακανονισμό, ο πραγματογνώμονας λέει στο συνεργείο να κρατήσει τα χαλασμένα μέρη μέχρι να πληρωθεί η ζημιά6. Κάντε το ίδιο και στο σπίτι.
  • Ετοιμάστε δύο προσφορές από συνεργεία ή μαστόρους, γραπτές, αναλυτικές. Μια προσφορά με ένα συνολικό νούμερο δεν βοηθάει. Μία που γράφει «πόρτα, βαφή, τρεις ώρες φανοποιίας» συγκρίνεται γραμμή προς γραμμή.
  • Βρείτε τι είχατε. Αποδείξεις αγοράς και παλιότερων επισκευών, φωτογραφίες του σπιτιού πριν. Αποδεικνύουν κατάσταση. Ο νόμος σάς ζητά να δίνετε τις πληροφορίες και τα έγγραφα για τη ζημιά που σας ζητά η εταιρεία2.
  • Να είστε παρόντες. Δείξτε ό,τι δεν φαίνεται από μακριά: το καπάκι που δεν κλείνει, την πόρτα που τρίζει, τον ήχο. Ο πραγματογνώμονας γράφει ό,τι είδε.

Μιλήστε του με τεχνικούς όρους και χωρίς συναίσθημα. Η φράση «καταστράφηκα» δεν μπαίνει σε έκθεση. Η φράση «το πίσω τραβέρσο έχει στραβώσει, δείτε εδώ» μπαίνει.

Η έκθεση: τι ζητάτε και τι διαβάζετε

Ο πραγματογνώμονας που όρισε η εταιρεία οφείλει να σας στείλει αντίγραφο της έκθεσής του1. Αν δεν το λάβετε, ζητήστε το γραπτά και αναφέρετε το άρθρο 259 του ν. 4364/2016.

Στο αυτοκίνητο, οι γενικές αρχές του φιλικού διακανονισμού δείχνουν τι έχει μια σωστή έκθεση6. Ελέγξτε τα ίδια και στη δική σας:

  1. Τις εργασίες ανά είδος, φανοποιία, βαφή και τα υπόλοιπα, και τα ανταλλακτικά, με το αν είναι καινούργια, μεταχειρισμένα ή απομιμήσεις.
  2. Φωτογραφίες όλων των ζημιών, με το ύψος, τη φορά και τα χρωματικά ίχνη τους, και φωτογραφίες γύρω από το όχημα.
  3. Το έτος κατασκευής, τα χιλιόμετρα, την εμπορική αξία, τον χρόνο επισκευής και τη συμφωνημένη τιμή της εργατοώρας.

Ζητήστε επίσης κάθε μείωση χωριστά, με ποσοστό και αιτιολογία, και τις φθορές που εξαιρέθηκαν ως άσχετες με το συμβάν, μία μία.

Τέσσερα σημεία αξίζουν δεύτερη ματιά: εργασίες αποσυναρμολόγησης που δεν χρεώθηκαν, ταίριασμα βαφής που παραλείφθηκε, κρυφές ζημιές που δεν ελέγχθηκαν επειδή δεν αποσυναρμολογήθηκε τίποτα, και ποσοστό παλαιότητας σε μέρος που δεν φθείρεται με τη χρήση.

Πώς αμφισβητείτε την εκτίμηση

Με σειρά, από το φθηνό προς το ακριβό.

Βήμα 1: γραπτή ένσταση με στοιχεία. Ένα email με τον αριθμό φακέλου, τα σημεία διαφωνίας αριθμημένα, και συνημμένες τις δύο προσφορές συνεργείων. Όχι «είναι λίγα». Αλλά «η έκθεση υπολογίζει 2,5 ώρες φανοποιίας, οι δύο προσφορές δίνουν 6 και 7». Η εταιρεία έχει 15 ημέρες από την έκθεση για να σας πει αν δέχεται την αποζημίωση1. Στείλτε την ένσταση μέσα σε αυτό το διάστημα.

Βήμα 2: επανέλεγχος. Ζητήστε να ξαναδεί το όχημα ο ίδιος ή άλλος πραγματογνώμονας, με το αυτοκίνητο αποσυναρμολογημένο στο συνεργείο. Οι κρυφές ζημιές φαίνονται μόνο έτσι. Στον φιλικό διακανονισμό, τον επανέλεγχο τον αποφασίζει ο πραγματογνώμονας, και πρέπει να τον δικαιολογεί η έκταση της ζημιάς6. Γι’ αυτό δείξτε του με φωτογραφίες τι βρέθηκε μόλις άνοιξε το αυτοκίνητο.

Βήμα 3: δική σας πραγματογνωμοσύνη. Πληρώνετε εσείς, και δεν βρήκαμε δημοσιευμένες αμοιβές. Ζητήστε γραπτή προσφορά πριν αναθέσετε τη δουλειά. Βάζει στο τραπέζι μια δεύτερη τεχνική άποψη με υπογραφή, και αλλάζει τον τόνο της συζήτησης. Αν έχετε νομική προστασία, διαβάστε τι πληρώνει. Στη Hellas Direct, η νομική προστασία έχει όριο 6.000 ευρώ ανά περίπτωση και πληρώνει μία εξώδικη πραγματογνωμοσύνη, όταν χρειάζεται για να βρεθεί το ύψος της απαίτησής σας, αλλά μόνο όσες οργανώνει η ίδια η εταιρεία3.

Βήμα 4: διαιτησία. Κάποιοι όροι έχουν δική τους διαδικασία για τη διαφωνία στο ποσό. Στα συμβόλαια οχημάτων της Μινέττα, η έκταση της ζημιάς και το κόστος επισκευής κρίνονται με διαιτησία ή στο δικαστήριο, με κοινή συμφωνία των μερών. Κάθε πλευρά ορίζει έναν διαιτητή, και αν οι δύο διαφωνούν, ορίζουν επιδιαιτητή, που η γνώμη του υπερισχύει4. Στην κατοικία, οι γενικοί όροι της Ατλαντικής Ένωσης έχουν τη «διαιτητική πραγματογνωμοσύνη» μόνο για το ύψος της αποζημίωσης, όταν η εταιρεία δεν αρνείται ότι οφείλει να πληρώσει8. Διαβάστε το αντίστοιχο άρθρο στους δικούς σας όρους.

Βήμα 5: παράπονο και δικαστήριο. Πρώτα γραπτό παράπονο στην εταιρεία, μετά στην Τράπεζα της Ελλάδος, που εποπτεύει τις ασφαλιστικές εταιρείες1. Μετά έρχεται η αγωγή, όπου το δικαστήριο μπορεί να διορίσει δικό του πραγματογνώμονα. Αν έχετε νομική προστασία, τα έξοδα τα καλύπτει εκείνη μέχρι το όριο.

Ένα πράγμα να θυμάστε σε όλη τη διαδρομή: δεν αμφισβητείτε τον άνθρωπο, αμφισβητείτε γραμμές. «Ο πραγματογνώμονας ήταν κακός» δεν πάει πουθενά. «Η γραμμή 14 της κοστολόγησης δεν περιλαμβάνει βαφή στο διπλανό φτερό» πάει.

Τι λέει ο νόμος

Άρθρο 259 του ν. 4364/2016. Ο πραγματογνώμονας που ορίζει η εταιρεία στέλνει αντίγραφο της έκθεσης στον ζημιωμένο. Η εταιρεία σάς λέει μέσα σε 15 ημέρες από την έκθεση αν δέχεται την αποζημίωση. Αν τη δεχτείτε κι εσείς, πληρώνει αμελλητί. Ο πραγματογνώμονας ενεργεί αμερόληπτα, ανεξάρτητα και χωρίς προκατάληψη1.

Άρθρο 7 του ν. 2496/1997. Δίνετε τις πληροφορίες, τα στοιχεία και τα έγγραφα για τη ζημιά που σας ζητά η εταιρεία2. Δεν σημαίνει ότι δεσμεύεστε από την εκτίμησή της. Το ίδιο άρθρο λέει ότι η εταιρεία πληρώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, και ότι, αν η εκτίμηση της ζημιάς αργεί, πληρώνει πρώτα το ποσό που δεν αμφισβητείται2.

Άρθρο 11 του ν. 2496/1997. Το ασφάλισμα αποκαθιστά τη ζημιά, και δεν ξεπερνά ούτε τη ζημιά ούτε το ασφαλιστικό ποσό2. Αυτή η αρχή στηρίζει τις μειώσεις παλαιότητας. Σε μέρος που δεν φθείρεται με τη χρήση, ζητήστε να σας εξηγήσουν πώς το καινούργιο σας κάνει πλουσιότερους.

Άρθρο 17 του ν. 2496/1997. Αν η αξία που δηλώσατε είναι μικρότερη από την τρέχουσα, η εταιρεία πληρώνει ανάλογο μέρος της ζημιάς. Αυτός είναι ο αναλογικός κανόνας2.

Άρθρο 6 παρ. 6 του π.δ. 237/1986. Όταν ζητάτε αποζημίωση από την εταιρεία του υπαιτίου στο τροχαίο, εκείνη έχει το πολύ τρεις μήνες από την αίτησή σας. Κάνει γραπτή αιτιολογημένη προσφορά, αν η ευθύνη δεν αμφισβητείται και η ζημιά έχει αποτιμηθεί. Αλλιώς δίνει γραπτή αιτιολογημένη απάντηση στα σημεία της αίτησης9. Η ρύθμιση έρχεται από την ευρωπαϊκή οδηγία, που ζητά και τόκους όταν η προσφορά αργεί10. Μια προσφορά που στηρίζεται σε έκθεση που δεν σας δείχνουν δύσκολα λέγεται αιτιολογημένη.

Η έκθεση δεν είναι δικαστική απόφαση. Είναι γνώμη ενός τεχνικού που τον ορίζει η μία πλευρά, και αντικρούεται με άλλη γνώμη τεχνικού.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Δεν βρήκαμε δημοσιευμένες αμοιβές ιδιωτών πραγματογνωμόνων. Βρήκαμε όμως τα μεγέθη που σας λένε πότε αξίζει ο κόπος.

Τι μετράμε Ποσό ή χρόνος Πηγή
Μέση ζημιά στις ίδιες ζημιές επιβατικού, 2024 2.217 € ΕΑΕΕ5
Μέση ζημιά στη θραύση κρυστάλλων επιβατικού, 2024 329 € ΕΑΕΕ5
Μέση ζημιά κατοικίας, πρώτη εκτίμηση για το 2024 2.794 € ΕΑΕΕ7
Ζημιά πάνω από την οποία η πραγματογνωμοσύνη είναι υποχρεωτική στον φιλικό διακανονισμό 300 € Σ.Α.Π.6
Προθεσμία της εταιρείας για να απαντήσει μετά την έκθεση 15 ημέρες ν. 4364/20161
Προθεσμία της εταιρείας του υπαιτίου για αιτιολογημένη προσφορά 3 μήνες π.δ. 237/1986, άρθρο 6 παρ. 69
Απαλλαγή στις ίδιες ζημιές, Hellas Direct 500 έως 2.000 € έγγραφο πληροφοριών11

Η πρώτη και η τελευταία γραμμή λένε κάτι χρήσιμο μαζί. Με απαλλαγή 2.000 ευρώ, μια ζημιά όσο η μέση των 2.217 ευρώ σάς αφήνει 217 ευρώ. Με απαλλαγή 500 ευρώ, η ίδια ζημιά σάς αφήνει 1.717 ευρώ5. Μια ένσταση φέρνει χρήματα σε εσάς μόνο όταν η ζημιά έχει ήδη ξεπεράσει την απαλλαγή.

Ένα παράδειγμα

Η Ελένη, στα Τρίκαλα, έχει ένα αυτοκίνητο οκτώ ετών, με μικτή ασφάλεια και απαλλαγή 500 ευρώ. Χτυπάει σε κολόνα στο πάρκινγκ: μπροστινό φτερό, πόρτα οδηγού, καθρέφτης.

Έστω ότι η πρώτη εκτίμηση της εταιρείας δίνει 1.240 ευρώ. Αναλυτικά: ισοδύναμο φτερό 180, καθρέφτης 95, βαφή δύο επιφανειών 310, 4 ώρες φανοποιίας με 38 ευρώ την ώρα, υλικά, και μείωση 15% για παλαιότητα σε ένα πλαστικό διακοσμητικό.

Η Ελένη κάνει τρία πράγματα. Ζητάει αντίγραφο της έκθεσης. Παίρνει δύο γραπτές προσφορές από συνεργεία, που δίνουν 7 και 8 ώρες φανοποιίας και περιλαμβάνουν ταίριασμα βαφής στην πίσω πόρτα. Και στέλνει ένα email με τρία αριθμημένα σημεία: ώρες, ταίριασμα, μείωση παλαιότητας σε μέρος που δεν φθείρεται.

Ο πραγματογνώμονας ξαναβλέπει το αυτοκίνητο στο συνεργείο, με την πόρτα βγαλμένη. Βρίσκει στραβωμένο μεντεσέ που δεν φαινόταν. Έστω ότι η νέα εκτίμηση είναι 1.780 ευρώ. Μείον την απαλλαγή των 500, η Ελένη παίρνει 1.280 αντί για 740. Η διαφορά είναι 540 ευρώ και ένα email.

Αν είχε πάει το αυτοκίνητο στο συνεργείο του ξαδέρφου της την ίδια εβδομάδα και είχε πληρώσει μόνη της, δεν θα υπήρχε τίποτα να ξαναδεί κανείς.

Ένα δεύτερο παράδειγμα, στο σπίτι

Ο Νίκος μένει σε μονοκατοικία στη Λαμία. Ένα βραχυκύκλωμα στην κουζίνα ανάβει φωτιά που σβήνει η πυροσβεστική σε είκοσι λεπτά. Καίγονται ντουλάπια, ο απορροφητήρας, το ψυγείο, και μαυρίζει το ταβάνι σε δύο δωμάτια.

Έστω ότι η πρώτη εκτίμηση δίνει 6.500 ευρώ. Κτίριο 4.800, περιεχόμενο 1.700. Μέσα στο περιεχόμενο, το ψυγείο οκτώ ετών αποτιμάται 450 ευρώ, δηλαδή η μισή τιμή ενός καινούργιου, λόγω παλαιότητας.

Ο Νίκος ελέγχει τρία πράγματα στους όρους του. Πρώτο, αν έχει ρήτρα αξίας καινούργιου για τις συσκευές. Την έχει, και το ψυγείο ανεβαίνει στα 900 ευρώ. Δεύτερο, τι λέει ο όρος για τον καθαρισμό και τις οσμές, που μπορεί να είναι χωριστό κονδύλι. Τρίτο, αν καλύπτεται η αποκατάσταση της ηλεκτρικής εγκατάστασης.

Ζητά και το πιστοποιητικό του ηλεκτρολόγου, που γράφει ότι το καμένο τμήμα της γραμμής πρέπει να αντικατασταθεί ολόκληρο, όχι μόνο στο σημείο της φωτιάς. Αυτό δεν το είχε δει ο πραγματογνώμονας, γιατί ήταν μέσα στον τοίχο.

Η τελική εκτίμηση βγαίνει 7.900 ευρώ. Έστω ότι η απαλλαγή του είναι 10% με ελάχιστο 880 ευρώ, άρα κρατούνται 880. Παίρνει 7.020 ευρώ αντί για 5.620. Διαφορά 1.400 ευρώ, από δύο χαρτιά και μία ανάγνωση των όρων.

Ένα πράγμα κράτησε: δεν πέταξε τίποτα. Το καμένο ψυγείο έμεινε στην αυλή μέχρι την πληρωμή.

Η απαλλαγή αλλάζει το ποσό περισσότερο από την εκτίμηση

Δουλεύετε μια ώρα για να ανέβει η εκτίμηση κατά 300 ευρώ, και μετά ανακαλύπτετε ότι η απαλλαγή σας τρώει 800. Δείτε λοιπόν πρώτα τι λέει το δικό σας συμβόλαιο, γιατί οι εταιρείες δεν λένε το ίδιο πράγμα.

Στις ίδιες ζημιές, δηλαδή στη ζημιά του δικού σας αυτοκινήτου, η Hellas Direct τυπώνει στο έγγραφο πληροφοριών απαλλαγή από 500 έως 2.000 ευρώ11. Στα 2.000, η μικτή γίνεται σχεδόν ασφάλεια καταστροφής. Άλλες εταιρείες γράφουν την απαλλαγή στην προσφορά και στο συμβόλαιο. Όσο μεγαλύτερη τη διαλέξετε, τόσο φθηνότερο το ασφάλιστρο.

Μια απαλλαγή μπορεί να είναι και ποσοστό αντί για σταθερό ποσό. Έστω ότι το συμβόλαιό σας γράφει 1% της ασφαλισμένης αξίας, με ελάχιστο 400 ευρώ. Σε αυτοκίνητο αξίας 18.000 ευρώ το 1% βγάζει 180 ευρώ, άρα πληρώνετε το ελάχιστο. Σε αυτοκίνητο αξίας 45.000 όμως το 1% βγάζει 450 ευρώ, και ένα 2% θα έβγαζε 900. Η ποσοστιαία απαλλαγή δουλεύει εναντίον σας ακριβώς εκεί που το αυτοκίνητο αξίζει περισσότερο.

Οι μικρότερες καλύψεις έχουν δικές τους απαλλαγές, και εκεί χάνονται τα λεφτά. Στη Hellas Direct η κακόβουλη βλάβη και τα φυσικά φαινόμενα έχουν απαλλαγή 300 ευρώ, και το χαλάζι σταματάει στα 2.000 ευρώ όσο μεγάλη και αν είναι η ζημιά11. Η μερική κλοπή έχει απαλλαγή μόλις 75 ευρώ, που είναι λογική για έναν καθρέφτη ή μια πλάκα11. Τα κρύσταλλα φτάνουν τα 1.500 ευρώ, και η απαλλαγή γίνεται 25% αν η επισκευή δεν γίνει σε συνεργάτη της εταιρείας11. Οι υπόλοιπες εταιρείες βάζουν δικά τους νούμερα στις ίδιες θέσεις. Διαβάστε τα ένα ένα.

Γιατί σας αφορά την ώρα της εκτίμησης. Αν η ζημιά σας είναι 950 ευρώ και η απαλλαγή 1.000, δεν έχετε λόγο να διαφωνήσετε, και ίσως ούτε να δηλώσετε. Αν η ζημιά είναι 2.400 και η απαλλαγή 500, κάθε ευρώ που κερδίζετε στην εκτίμηση είναι ευρώ στην τσέπη σας. Υπολογίστε τη διαφορά πριν ξοδέψετε την ενέργειά σας.

Αν η εταιρεία μείνει στο ποσό της

Έστω ότι στείλατε τις προσφορές, ζητήσατε δεύτερη εξέταση και η απάντηση είναι όχι. Έχετε τρεις δρόμους πριν από το δικαστήριο.

Ο πρώτος είναι ο δικός σας πραγματογνώμονας. Πληρώνετε εσείς, και παίρνετε γραπτή έκθεση με φωτογραφίες, ώρες εργασίας και τιμές ανταλλακτικών. Ζητήστε πρώτα γραπτή προσφορά για την αμοιβή του. Αξίζει όταν η διαφορά που διεκδικείτε είναι αρκετές φορές μεγαλύτερη από την αμοιβή. Κάτω από αυτό, πληρώνετε για να έχετε δίκιο.

Ο δεύτερος είναι η διαιτησία, αν την έχει το συμβόλαιό σας. Στα συμβόλαια οχημάτων της Μινέττα, οι δύο διαιτητές ορίζουν επιδιαιτητή μέσα σε δέκα ημέρες από τη διαφωνία τους, και αν δεν συμφωνήσουν ούτε σε αυτόν, τον ορίζει το Ειρηνοδικείο4. Η απόφαση γράφει υποχρεωτικά ποιος πληρώνει την αμοιβή των διαιτητών4. Στην Ατλαντική Ένωση, αν οι δύο διαιτητές δεν συμφωνήσουν στον επιδιαιτητή, τον ορίζει ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου8. Διαβάστε τον όρο πριν τον ενεργοποιήσετε, για να ξέρετε τι κόστος αναλαμβάνετε και τι γίνεται μετά με το δικαστήριο.

Ο τρίτος είναι το γραπτό παράπονο στην εταιρεία, και μετά ο Συνήγορος του Καταναλωτή, που μεσολαβεί σε διαφορές καταναλωτών με επιχειρήσεις. Πηγαίνετε με χαρτιά, γιατί η διαφωνία είναι τεχνική.

Τα λάθη που κοστίζουν

Επισκευάζετε πριν τη δει ο πραγματογνώμονας. Είναι το ένα λάθος που δεν διορθώνεται. Αντί γι’ αυτό: κανένα εργαλείο πάνω στο πράγμα μέχρι να υπάρχει γραπτή έγκριση ή να έχει γίνει η εξέταση, εκτός από τα αναγκαία για να μη μεγαλώσει η ζημιά.

Δέχεστε το πρώτο ποσό από ντροπή. Η ένσταση δεν είναι κατηγορία. Είναι κανονικό μέρος της διαδικασίας. Πώς το φτιάχνετε: ένα ευγενικό email με αριθμούς.

Διαφωνείτε χωρίς δεύτερη τιμή. Η γνώμη σας δεν μετράει στην κοστολόγηση. Κάντε το εξής: δύο γραπτές, αναλυτικές προσφορές συνεργείων, πάντα.

Πετάτε τα κατεστραμμένα. Το βρεγμένο στρώμα, το καμένο πλυντήριο, ο σπασμένος υπολογιστής. Η διόρθωση: φυλάξτε τα, έστω στο μπαλκόνι, μέχρι να πληρωθείτε.

Υπογράφετε εξοφλητική πριν αποσυναρμολογηθεί το αυτοκίνητο. Οι κρυφές ζημιές φαίνονται μετά. Στον φιλικό διακανονισμό, με την εξοφλητική απόδειξη παραιτείστε από κάθε άλλη απαίτηση για το ίδιο ατύχημα, σημερινή ή μελλοντική6. Τι κάνετε: υπογράφετε μετά την αποσυναρμολόγηση.

Δεν ζητάτε την έκθεση. Ο νόμος σάς δίνει δικαίωμα σε αντίγραφο1. Χωρίς αυτό δεν μπορείτε να αντικρούσετε τίποτα συγκεκριμένο.

Δεν παρίστασθε. Ό,τι δεν είπατε, δεν γράφτηκε. Η λύση: κλείστε ραντεβού σε ώρα που μπορείτε να είστε εκεί, έστω και μισή ώρα.

Η εκτίμηση είναι διαπραγμάτευση με τεχνικά επιχειρήματα, όχι ετυμηγορία. Αν θέλετε να δείτε ποια συμβόλαια έχουν νομική προστασία μέσα στο πακέτο, δείτε τη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου. Εκεί βρίσκετε τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία, από τη φθηνότερη, και κάτω από αυτές τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία12. Οι εκτιμήσεις δεν είναι προσφορές.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιος πληρώνει τον πραγματογνώμονα της εταιρείας;

Τον ορίζει η εταιρεία, και στον φιλικό διακανονισμό το κόστος του βαρύνει την εταιρεία που τον διορίζει. Ο νόμος του ζητά να ενεργεί αμερόληπτα και ανεξάρτητα. Η αμοιβή του όμως έρχεται από τη μία πλευρά της υπόθεσης. Δεν τον κάνει ανέντιμο. Τον κάνει άνθρωπο με εργοδότη, και καλό είναι να το ξέρετε από την αρχή.

Μπορώ να φέρω δικό μου πραγματογνώμονα;

Ναι, με δικά σας έξοδα. Δεν βρήκαμε δημοσιευμένες αμοιβές, οπότε ζητήστε γραπτή προσφορά πριν του αναθέσετε τη δουλειά. Αν έχετε νομική προστασία, διαβάστε τι πληρώνει. Στη Hellas Direct πληρώνει μία εξώδικη πραγματογνωμοσύνη ανά περίπτωση, όταν χρειάζεται για το ύψος της απαίτησής σας, αλλά μόνο όσες οργανώνει η ίδια η εταιρεία.

Η εταιρεία μού λέει ότι η ζημιά δεν ταιριάζει με το ατύχημα. Τι σημαίνει;

Σημαίνει ότι ο πραγματογνώμονας έκρινε πως κάποιες φθορές είναι παλιότερες ή προήλθαν από άλλη σύγκρουση. Το κρίνει από το ύψος του χτυπήματος, τη φορά των γρατζουνιών και τα χρωματικά ίχνη. Ζητήστε γραπτά ποια σημεία εξαιρεί και γιατί, και ζητήστε τις φωτογραφίες της έκθεσης που το δείχνουν.

Γιατί μου κόβουν ποσοστό για την παλαιότητα;

Επειδή η ασφάλιση αποκαθιστά τη ζημιά και δεν σας κάνει πλουσιότερους. Ένα καινούργιο ανταλλακτικό σε ένα δεκαπεντάχρονο αυτοκίνητο μπορεί να το κάνει καλύτερο από πριν. Ζητήστε να δείτε σε ποια μέρη εφαρμόστηκε η μείωση και με ποιο ποσοστό. Σε μέρος που δεν φθείρεται με τη χρήση, ζητήστε γραπτή αιτιολογία.

Πόσο κρατάει η διαδικασία;

Ο νόμος δίνει στην εταιρεία 15 ημέρες από την έκθεση για να σας πει αν δέχεται την αποζημίωση. Αν τη δεχτείτε κι εσείς, πληρώνει αμελλητί. Όταν ζητάτε αποζημίωση από την εταιρεία του υπαιτίου στο τροχαίο, ο νόμος της δίνει το πολύ τρεις μήνες για γραπτή αιτιολογημένη προσφορά ή απάντηση.

Μπορώ να ζητήσω αντίγραφο της έκθεσης;

Ναι. Το άρθρο 259 του ν. 4364/2016 υποχρεώνει τον πραγματογνώμονα που όρισε η εταιρεία να στείλει αντίγραφο της έκθεσης στον ζημιωμένο. Αν δεν το λάβετε, ζητήστε το γραπτά. Χωρίς τα ανταλλακτικά, τις ώρες εργασίας και τα ποσοστά μείωσης δεν μπορείτε να αντικρούσετε τίποτα συγκεκριμένο.

Η απαλλαγή μου είναι ποσοστό. Πώς υπολογίζεται;

Σε ποσοστιαία απαλλαγή η κράτηση βγαίνει από την ασφαλισμένη αξία, όχι από τη ζημιά, και το συμβόλαιο μπορεί να γράφει και ένα ελάχιστο ποσό. Έστω 1% με ελάχιστο 400 ευρώ, σε αυτοκίνητο αξίας 45.000 ευρώ. Η κράτηση είναι 450 ευρώ, όσο μικρή κι αν είναι η ζημιά πάνω από αυτήν.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 4364/2016 άρ. 259 · ν. 2496/1997 άρ. 7 · ν. 2496/1997 άρ. 11 · ν. 2496/1997 άρ. 13 · ν. 2496/1997 άρ. 17 · π.δ. 237/1986 άρ. 6 · Οδηγία 2009/103/ΕΚ

Πηγές

  1. ↑ν. 4364/2016, άρθρα 3 και 259: η Τράπεζα της Ελλάδος ως εποπτική αρχή και οι πραγματογνώμονες, 2016
  2. ↑ν. 2496/1997, Ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 7, 11, 13 και 17, 1997
  3. ↑Hellas Direct, Όροι Ασφάλισης Οχήματος, ενότητα 6 και ειδικοί όροι νομικής προστασίας, Σεπτέμβριος 2025
  4. ↑Μινέττα Ασφαλιστική, Όροι ασφαλιστηρίου συμβολαίου οχημάτων, άρθρο 14: διαιτησία, Ιούνιος 2025
  5. ↑ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, πίνακες 3Α, 3Β και 7Α, Νοέμβριος 2025
  6. ↑ΕΑΕΕ, Συμφωνία Άμεσου Διακανονισμού Ζημιών από Τροχαίο Ατύχημα (Σ.Α.Π.) 2026, άρθρα 12 και 17, παραρτήματα 3α και 10, Φεβρουάριος 2026
  7. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Περιουσίας 2024, ενότητα 5.1: μέση ζημιά, 2025
  8. ↑Ατλαντική Ένωση, Γενικοί Όροι Κλάδου Περιουσίας, άρθρο 3.11: διαιτητική πραγματογνωμοσύνη, ισχύον κείμενο
  9. ↑ν. 5113/2024 (ΦΕΚ Α΄ 96/21.06.2024), άρθρο 5: η νέα παράγραφος 6 του άρθρου 6 του π.δ. 237/1986, η αιτιολογημένη προσφορά σε τρεις μήνες, 2024
  10. ↑Οδηγία 2009/103/ΕΚ για την ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτων, άρθρο 22: η διαδικασία αποζημίωσης, 16 Σεπτεμβρίου 2009
  11. ↑Hellas Direct, Έγγραφο πληροφοριών για το ασφαλιστικό προϊόν, Cars, Μάρτιος 2025
  12. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.