Με μια ματιά

Τι θεωρείται ασφαλιστική απάτη και τι κινδυνεύετε;

Η ασφαλιστική απάτη είναι κάθε ψευδής δήλωση με πρόθεση να πάρετε κάτι που δεν δικαιούστε: μια παλιά γρατζουνιά μέσα στη νέα ζημιά, ψεύτικη περιγραφή ή σκηνοθετημένο περιστατικό. Η δόλια δήλωση μπορεί να σας στερήσει ολόκληρη την αποζημίωση, όχι μόνο το ψεύτικο κομμάτι, και μπορεί να γίνει ποινική υπόθεση.

  • Οι όροι ενός συμβολαίου μπορεί να προβλέπουν ότι η δόλια δήλωση ζημιάς σας στερεί ολόκληρη την αποζημίωση, όχι μόνο το ψεύτικο κομμάτι1.
  • Τρεις βασικές μορφές: διόγκωση της ζημιάς, ψευδής περιγραφή των γεγονότων, σκηνοθετημένο περιστατικό.
  • Η απόκρυψη στοιχείου κατά τη σύναψη κρίνεται διαφορετικά, ανάλογα με το αν έγινε από αμέλεια ή από δόλο2.
  • Ο έλεγχος γίνεται με πραγματογνωμοσύνη, με φωτογραφίες, με το ιστορικό των φακέλων και με διασταυρώσεις.
  • Η απάτη ανεβάζει το κόστος για όλους. Η αγορά αυτοκινήτου έγραψε 1,23 δισ. ευρώ ασφάλιστρα το 2024, και ο δείκτης ζημιών της ήταν 61,51%3.
  • Αν κατηγορηθείτε άδικα, το όπλο σας είναι η τεκμηρίωση με ημερομηνίες, όχι η αγανάκτηση.

Η ουσία

Υπάρχει μια κουβέντα που ακούγεται σε πολλά συνεργεία: «αφού θα το βάψουμε, βάλε μέσα και την παλιά γρατζουνιά». Ακούγεται λογικό, ακούγεται μικρό, και ο άνθρωπος που το λέει δεν νιώθει απατεώνας.

Οι όροι του συμβολαίου και ο νόμος το βλέπουν αλλιώς. Μια δόλια δήλωση δεν κόβει μόνο το κομμάτι που πρόσθεσε ο ασφαλισμένος. Μπορεί να ρίξει ολόκληρη την αποζημίωση, και σε σοβαρές περιπτώσεις να γίνει και ποινική υπόθεση.

Η άλλη πλευρά είναι εξίσου πραγματική και λιγότερο συζητημένη: καλόπιστοι άνθρωποι κατηγορούνται ή αντιμετωπίζονται με καχυποψία, επειδή ο φάκελός τους έχει κάτι που δεν ταιριάζει. Δεν έχουν κάνει τίποτα, και όμως πρέπει να αποδείξουν κάτι.

Αυτή η σελίδα είναι και για τις δύο πλευρές του θέματος: τι θεωρείται πραγματικά απάτη, πώς ελέγχει η εταιρεία, τι κινδυνεύετε, και πώς προστατεύεστε όταν έχετε δίκιο.

Πού περνάει η γραμμή

Η ασφαλιστική απάτη δεν είναι μία πράξη αλλά ένα φάσμα, και βοηθάει να το δείτε ως τέτοιο.

Στην άκρη που όλοι αναγνωρίζουν: το σκηνοθετημένο ατύχημα, η δηλωμένη κλοπή οχήματος που πουλήθηκε σε ανταλλακτικά, η φωτιά που άναψε κάποιος, οι πλαστές αποδείξεις νοσηλείας.

Στη μέση: η προσθήκη παλιάς ζημιάς σε νέο περιστατικό, η μετατόπιση της ημερομηνίας για να χωρέσει μέσα στην ασφαλιστική περίοδο, η δήλωση ότι οδηγούσε άλλος, η αναφορά κλοπής αντικειμένων που δεν υπήρχαν ποτέ στο σπίτι.

Στην άκρη που πολλοί θεωρούν αθώα: το «στρογγύλεμα» της αξίας ενός κλεμμένου αντικειμένου, η σιωπή για μια προηγούμενη επισκευή, η παράλειψη μιας πληροφορίας που «δεν τη ρώτησαν».

Η νομική γραμμή δεν περνάει από το ύψος του ποσού. Περνάει από την πρόθεση. Ο Ποινικός Κώδικας ορίζει την απάτη ως την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών, ή την απόκρυψη αληθινών, για να πάρει κάποιος παράνομο όφελος από ξένη περιουσία4. Ένα ψέμα διακοσίων ευρώ και ένα ψέμα είκοσι χιλιάδων ανήκουν στην ίδια κατηγορία, με διαφορετική βαρύτητα.

Οι μορφές που συναντάει κανείς

Η διόγκωση της ζημιάς. Παλιές γρατζουνιές, φθορές από τον χρόνο, ζημιές από άλλο περιστατικό, όλα μαζί σε έναν φάκελο.

Η αλλαγή της ημερομηνίας. Η ζημιά έγινε πριν αρχίσει το συμβόλαιο ή αφού λήξει, και δηλώνεται μέσα στην περίοδο. Οι φωτογραφίες των κινητών έχουν ημερομηνία, και τα μηνύματα επίσης.

Ο άλλος οδηγός. Οδηγούσε νέο πρόσωπο, ή κάποιος χωρίς δίπλωμα, ή κάποιος που εξαιρείται από το συμβόλαιο, και δηλώνεται ο κάτοχος.

Η εικονική σύγκρουση. Δύο οδηγοί συμφωνούν και δηλώνουν ένα ατύχημα που δεν έγινε, συχνά μέσα από τη διαδικασία του φιλικού διακανονισμού, επειδή είναι γρήγορη.

Η κλοπή που δεν έγινε. Στο σπίτι, με λίστα αντικειμένων που περιλαμβάνει πράγματα που δεν υπήρχαν. Στο όχημα, με το όχημα να έχει ήδη διαλυθεί.

Τα ιατρικά. Αποδείξεις για εξετάσεις που δεν έγιναν, ημέρες νοσηλείας παραπάνω, ή σύνδεση μιας παλιάς πάθησης με νέο ατύχημα για να καλυφθεί.

Η απόκρυψη κατά τη σύναψη. Στην υγεία, μια πάθηση που δεν δηλώθηκε. Στο όχημα, η επαγγελματική χρήση ενός οχήματος που δηλώνεται ιδιωτικό. Στην κατοικία, μια βραχυχρόνια μίσθωση που δεν αναφέρθηκε.

Το μικρό ψέμα που δεν είναι μικρό

Αξίζει να σταθούμε στην προσθήκη παλιάς ζημιάς, γιατί είναι το σημείο όπου καλοί άνθρωποι κάνουν κακή επιλογή.

Το σκεπτικό είναι: «πληρώνω τόσα χρόνια, κάτι πρέπει να πάρω πίσω». Είναι κατανοητό σαν αίσθημα και λάθος σαν λογική. Η ασφάλιση δεν είναι λογαριασμός καταθέσεων. Είναι μια δεξαμενή στην οποία βάζουν πολλοί και παίρνουν λίγοι. Γι’ αυτό το ασφάλιστρό σας είναι ένα μικρό μέρος της ζημιάς που καλύπτει.

Το πρακτικό πρόβλημα είναι άλλο. Μια παλιά ζημιά έχει διαφορετική επιφάνεια: σκόνη μέσα στις χαραγές, οξείδωση, βαφή που έχει ξεθωριάσει διαφορετικά, μια παραμόρφωση που δεν συμφωνεί με τη γωνία της δηλωμένης σύγκρουσης. Ένας έμπειρος πραγματογνώμονας μπορεί να το δει ακόμη και σε μια φωτογραφία.

Και το αποτέλεσμα δεν είναι «σου κόβω τη γρατζουνιά». Οι όροι κατοικίας της Hellas Direct, για παράδειγμα, γράφουν ότι αν υποβάλετε δόλια ή ανακριβή δήλωση ή κρύψετε στοιχεία, το συμβόλαιο διακόπτεται, και η εταιρεία δεν πληρώνει αποζημίωση ούτε επιστρέφει τα ασφάλιστρα που δεν χρησιμοποιήθηκαν1. Οι όροι αυτοκινήτου της ίδιας εταιρείας λένε ότι μετά από δόλια παράβαση μπορεί να ζητήσει από τον ασφαλισμένο κάθε ζημιά της, μαζί με κάθε ποσό που πλήρωσε στον τρίτο5. Έστω μια πραγματική ζημιά 3.000 ευρώ, με μια προσθήκη 200 ευρώ. Με τέτοιους όρους, μπορεί να μείνετε με μηδέν.

Πώς ελέγχει η εταιρεία

Δεν είναι μαγεία και δεν είναι καχυποψία απέναντι σε εσάς προσωπικά. Είναι διαδικασίες.

Η πραγματογνωμοσύνη. Ο πραγματογνώμονας δεν έρχεται για να σας πιάσει. Έρχεται για να περιγράψει. Στους όρους αυτοκινήτου της Hellas Direct, εξετάζει τα αίτια και τις συνθήκες του ατυχήματος, αν η εταιρεία οφείλει αποζημίωση, και το ύψος της ζημιάς5. Οι ίδιοι όροι λένε ότι η ζημιά στο όχημα πληρώνεται μόνο αν ο πραγματογνώμονας το έχει δει πριν από την επισκευή5.

Η φωτογραφική τεκμηρίωση. Οι φωτογραφίες που ανεβάζετε έχουν μεταδεδομένα, δηλαδή ημερομηνία και συχνά τοποθεσία. Αυτό βοηθάει και εσάς, όχι μόνο την εταιρεία.

Το ιστορικό των φακέλων. Αν έχετε πολλές ζημιές σε λίγο χρόνο, ο επόμενος φάκελος μπορεί να εξεταστεί προσεκτικότερα. Δεν σημαίνει ότι κατηγορείστε.

Οι διασταυρώσεις. Στο αυτοκίνητο, κάθε εταιρεία δίνει, όταν της το ζητήσετε, βεβαίωση με τις αξιώσεις τρίτων των τελευταίων πέντε ετών, μέσα σε 15 ημέρες6. Η επόμενη εταιρεία τη διαβάζει. Ένα όχημα με δηλωμένη ολική καταστροφή που εμφανίζεται σε νέο φάκελο βγάζει σήμα.

Τα επαναλαμβανόμενα πρόσωπα. Οργανωμένα κυκλώματα φαίνονται από τα μοτίβα: τα ίδια συνεργεία, οι ίδιοι μάρτυρες, τα ίδια οχήματα σε διαφορετικούς ρόλους.

Η δημόσια πληροφορία. Μια ανάρτηση με ημερομηνία που δείχνει το αυτοκίνητο άθικτο δύο ημέρες μετά τη δηλωμένη σύγκρουση είναι δύσκολο να εξηγηθεί.

Τι κινδυνεύει όποιος το κάνει

Τρία επίπεδα, και δεν αποκλείουν το ένα το άλλο.

Το ασφαλιστικό. Απόρριψη ολόκληρου του φακέλου. Διακοπή του συμβολαίου. Τα ασφάλιστρα που δεν χρησιμοποιήθηκαν μένουν στην εταιρεία. Και αν η αποζημίωση έχει ήδη πληρωθεί, η εταιρεία τη ζητά πίσω. Όλα αυτά τα γράφουν, για παράδειγμα, οι όροι κατοικίας της Hellas Direct1.

Το εμπορικό. Άρνηση ανανέωσης. Δυσκολία να ασφαλιστείτε αλλού, γιατί η ερώτηση «σας έχει ακυρωθεί ή απορριφθεί ασφάλιση» υπάρχει σε αιτήσεις ασφάλισης, και ένα ψέμα εκεί δημιουργεί νέο πρόβλημα.

Το ποινικό. Η απάτη είναι αδίκημα του άρθρου 386 του Ποινικού Κώδικα και τιμωρείται με φυλάκιση. Αν η ζημιά είναι ιδιαίτερα μεγάλη, η φυλάκιση είναι τουλάχιστον τριών μηνών, μαζί με χρηματική ποινή. Αν η ζημιά ξεπερνά συνολικά τις 120.000 ευρώ, η ποινή γίνεται κάθειρξη έως δέκα ετών4. Στα μικρά περιστατικά η υπόθεση μπορεί να μείνει στο πρώτο επίπεδο, αλλά αυτό είναι επιλογή της εταιρείας και όχι δικαίωμά σας.

Υπάρχει και μια τέταρτη συνέπεια που δεν μετριέται: αν το ψέμα ειπώθηκε σε δήλωση προς την αστυνομία ή σε υπεύθυνη δήλωση, μπήκατε σε άλλο έδαφος, ακόμη κι αν η ασφαλιστική δεν κάνει τίποτα.

Ο καλόπιστος που βρίσκεται κατηγορούμενος

Αυτό το κομμάτι λείπει από πολλά κείμενα, και είναι το πιο χρήσιμο για τον περισσότερο κόσμο.

Πώς συμβαίνει. Η ζημιά σας είναι αληθινή, αλλά κάτι στον φάκελο δεν κουμπώνει. Δεν βρήκατε την απόδειξη του υπολογιστή που κλάπηκε, γιατί τον αγοράσατε πριν από έξι χρόνια. Δηλώσατε τη ζημιά τρεις εβδομάδες μετά, επειδή λείπατε. Η περιγραφή που δώσατε στο τηλέφωνο διαφέρει λίγο από αυτή που γράψατε μετά, γιατί ήσασταν ταραγμένος. Το συνεργείο έγραψε στην απόδειξη μια εργασία με λάθος όνομα.

Κανένα από αυτά δεν είναι απάτη. Όλα όμως παράγουν ερωτήσεις, και οι ερωτήσεις φτάνουν σε εσάς με ύφος που σας προσβάλλει.

Τι κάνετε, με ψυχραιμία.

Ζητήστε γραπτή αιτιολογία. Όχι «δεν καλύπτεται», αλλά ποιο στοιχείο, ποιος όρος, ποια διαπίστωση.

Μη διορθώνετε την αφήγησή σας. Αν κάτι είπατε λάθος, πείτε ότι το είπατε λάθος και γιατί. Η αλλαγή εκδοχής χωρίς εξήγηση είναι το χειρότερο που μπορείτε να κάνετε.

Φέρτε χρονολογημένα στοιχεία. Μηνύματα, φωτογραφίες, κλήσεις, αποδείξεις καυσίμων, κάρτα εισόδου σε γκαράζ, δελτίο της τροχαίας. Η ημερομηνία είναι το πιο ισχυρό επιχείρημα που έχετε.

Ζητήστε δική σας πραγματογνωμοσύνη. Μπορείτε να φέρετε δικό σας τεχνικό. Κοστίζει, οπότε αξίζει όταν η διαφορά είναι μεγάλη.

Γράψτε, μην τηλεφωνείτε. Κάθε επικοινωνία γραπτά, με ημερομηνία, και κρατάτε αντίγραφα.

Μη δεχτείτε συμβιβασμό από κούραση χωρίς να το σκεφτείτε. Μπορεί να σας προταθεί μειωμένο ποσό «για να κλείσει». Μερικές φορές συμφέρει, μερικές φορές όχι. Αποφασίστε με αριθμούς και όχι με νεύρα.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997 ρυθμίζει τρία πράγματα που αφορούν άμεσα αυτό το θέμα.

Η δήλωση του κινδύνου κατά τη σύναψη. Οφείλετε να δηλώσετε κάθε στοιχείο που ξέρετε και που μετρά για να κρίνει η εταιρεία τον κίνδυνο. Ο νόμος διακρίνει καθαρά. Αν η παράλειψη έγινε από αμέλεια, η εταιρεία μπορεί να ζητήσει αλλαγή της σύμβασης ή να την καταγγείλει μέσα σε έναν μήνα, και μια ζημιά στο μεταξύ πληρώνεται μειωμένη, στην αναλογία του ασφαλίστρου που πληρώσατε προς αυτό που θα πληρώνατε2. Αν έγινε από δόλο, η εταιρεία μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση μέσα σε έναν μήνα από τότε που το έμαθε. Μια ζημιά μέσα σε αυτόν τον μήνα δεν πληρώνεται, και της χρωστάτε κάθε ζημιά της2.

Η αναγγελία της ζημιάς. Πρέπει να ειδοποιήσετε την εταιρεία μέσα σε οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε το περιστατικό, και να της δώσετε κάθε πληροφορία και έγγραφο που ζητά για τις συνθήκες και τις συνέπειές του. Αν παραβείτε αυτή την υποχρέωση με δική σας υπαιτιότητα, η εταιρεία μπορεί να ζητήσει αποκατάσταση της ζημιάς της2.

Η πρόθεση στη ζημιά. Στις ασφαλίσεις ζημιών, η εταιρεία δεν πληρώνει αν η ζημιά οφείλεται σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια του ασφαλισμένου ή των ανθρώπων του σπιτιού του2. Για τις ψεύτικες δηλώσεις μετά τη ζημιά, τα πιο αυστηρά μέτρα τα γράφουν οι όροι του συμβολαίου, όπως είδαμε πιο πάνω.

Το π.δ. 237/1986 προσθέτει μια σημαντική ιδιαιτερότητα στα οχήματα. Επειδή η υποχρεωτική ασφάλιση υπάρχει για να προστατεύσει το θύμα και όχι τον ασφαλισμένο, η εταιρεία δεν μπορεί να αντιτάξει στον τρίτο που ζημιώθηκε ενστάσεις από τη σύμβαση. Της μένει όμως το δικαίωμα να στραφεί κατά του ασφαλισμένου, του λήπτη της ασφάλισης και του οδηγού7. Η εταιρεία πληρώνει το θύμα και μετά ζητά τα χρήματα πίσω. Γι’ αυτό ένα ψέμα στα οχήματα δεν σας γλιτώνει από τίποτα.

Τέλος, η απάτη τιμωρείται ως αδίκημα από τον Ποινικό Κώδικα, με ποινή που βαραίνει όσο μεγαλώνει η ζημιά4.

Τι κοστίζει σε εσάς η απάτη των άλλων

Αυτό δεν είναι ηθικολογία, είναι αριθμητική.

Η ελληνική αγορά ασφάλισης αυτοκινήτων έγραψε 1,23 δισεκατομμύρια ευρώ ασφάλιστρα το 2024. Οι 24 εταιρείες που έδωσαν αναλυτικά στοιχεία στην επετηρίδα της ΕΑΕΕ, με το 92,7% της αγοράς, ασφάλισαν 6.376.065 οχήματα3. Ο δείκτης ζημιών ήταν 61,51%: περίπου 62 λεπτά από κάθε ευρώ ασφαλίστρου πήγαν σε ζημιές3.

Στην αστική ευθύνη, περίπου 7 στα 100 οχήματα είχαν ζημιά σε τρίτον το 2024, με μέσο κόστος 1.410 ευρώ η καθεμία3. Κάθε ψεύτικος φάκελος μπαίνει σε αυτούς τους μέσους όρους.

Κάθε ευρώ που φεύγει σε ψεύτικο φάκελο βγαίνει από την ίδια δεξαμενή. Δεν το πληρώνει ο μέτοχος, το πληρώνει η επόμενη τιμή όλων. Λιγότεροι ψεύτικοι φάκελοι σημαίνουν λιγότερες αποζημιώσεις, και άρα χαμηλότερο ασφάλιστρο για όλους.

Υπάρχει και το αντίστροφο κόστος, που είναι εξίσου πραγματικό: όσο περισσότερη απάτη, τόσο πιο σφιχτοί οι έλεγχοι, τόσο πιο αργές οι πληρωμές, τόσο περισσότερα δικαιολογητικά για τον καλόπιστο. Η καχυποψία που θα συναντήσετε στον δικό σας φάκελο χτίστηκε από φακέλους άλλων.

Ένα παράδειγμα

Ο Μιχάλης από τη Νέα Ιωνία τράκαρε σε παρκαρισμένο αυτοκίνητο και χτύπησε τον δεξιό μπροστινό προφυλακτήρα. Η ζημιά είναι υπαρκτή και καλύπτεται από τη μικτή του. Έστω ότι η ζημιά είναι 2.500 ευρώ και η απαλλαγή του 500 ευρώ. Η εταιρεία θα του πλήρωνε 2.000 ευρώ.

Στο συνεργείο του λένε: «αφού βάφουμε το φτερό, βάζουμε και την πόρτα που είναι χτυπημένη από πέρυσι, δεν φαίνεται». Έστω ότι η προσθήκη είναι 400 ευρώ, και ο φάκελος φτάνει τα 2.900.

Ο Μιχάλης δέχεται. Ο πραγματογνώμονας βλέπει στη φωτογραφία ότι η βαθούλωση της πόρτας έχει διαφορετική κατεύθυνση από τη σύγκρουση, και ότι η φθορά του χρώματος στη χαραγή είναι παλιά. Ζητά δεύτερη επίσκεψη και το επιβεβαιώνει.

Το αποτέλεσμα: απόρριψη ολόκληρου του φακέλου με αιτιολογία δόλιας δήλωσης, καταγγελία του συμβολαίου, και ο Μιχάλης πληρώνει μόνος του όλη την επισκευή. Έχασε τα 2.000 ευρώ που δικαιούνταν, για να κερδίσει 400 που δεν δικαιούνταν.

Τι θα έπρεπε να κάνει. Να δηλώσει μόνο τη νέα ζημιά, και να ρωτήσει το συνεργείο πόσο κοστίζει να γίνει με δικά του χρήματα και η πόρτα, τώρα που το αυτοκίνητο είναι ήδη στον φούρνο. Έστω ότι το συνεργείο θα ζητούσε 200 ευρώ, γιατί η προετοιμασία και η βαφή γίνονται ούτως ή άλλως. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα. Η τίμια εκδοχή ήταν και φθηνότερη.

Ένα δεύτερο παράδειγμα: ο άδικα κατηγορούμενος

Η Βάσω από την Κατερίνη δήλωσε διάρρηξη στο εξοχικό της. Λείπουν τηλεόραση, φορητός υπολογιστής και κοσμήματα της μητέρας της.

Η εταιρεία ζητά αποδείξεις αγοράς. Έχει μόνο για την τηλεόραση. Ο υπολογιστής αγοράστηκε το 2018, και τα κοσμήματα είναι κληρονομιά από το 1994. Ο φάκελος παγώνει, και η απάντηση μιλά για «μη επαρκή τεκμηρίωση της ύπαρξης και της αξίας των αντικειμένων».

Τι έκανε η Βάσω, και δούλεψε. Για τον υπολογιστή βρήκε την εγγύηση και ένα ηλεκτρονικό μήνυμα επιβεβαίωσης παραγγελίας του 2018 στο ταχυδρομείο της. Για τα κοσμήματα βρήκε φωτογραφίες οικογενειακών γιορτών όπου η μητέρα της τα φορά, και ζήτησε γραπτή αποτίμηση από κοσμηματοπώλη με βάση τις φωτογραφίες. Πρόσθεσε το δελτίο της αστυνομίας και δύο βεβαιώσεις γειτόνων.

Η εταιρεία αποζημίωσε πλήρως την τηλεόραση και τον υπολογιστή. Τα κοσμήματα τα αποζημίωσε μέχρι το ανώτατο όριο που έγραφε το συμβόλαιο για τιμαλφή εκτός χρηματοκιβωτίου, πολύ κάτω από την αξία τους.

Δύο διδάγματα. Πρώτο, η τεκμηρίωση δεν είναι μόνο αποδείξεις. Είναι οτιδήποτε χρονολογεί και πιστοποιεί. Δεύτερο, το πραγματικό πρόβλημα της Βάσως δεν ήταν η καχυποψία της εταιρείας αλλά το όριο του συμβολαίου, που δεν είχε διαβάσει ποτέ.

Πώς χτίζετε έναν φάκελο που δεν αμφισβητείται

Πέντε συνήθειες που κοστίζουν μηδέν ευρώ και σας γλιτώνουν μήνες.

Φωτογραφίες αμέσως. Στο σημείο, από τέσσερις γωνίες, με το κινητό σας, ώστε να έχουν ημερομηνία.

Απογραφή του σπιτιού μία φορά. Ένα βίντεο πέντε λεπτών σε κάθε δωμάτιο, μία φορά τον χρόνο, αποθηκευμένο στο σύννεφο. Είναι το ισχυρότερο έγγραφο που θα έχετε ποτέ για μια διάρρηξη.

Κρατήστε τις αποδείξεις των ακριβών. Όχι για όλα. Για ό,τι ξεπερνά τα τριακόσια ευρώ.

Δηλώστε γρήγορα. Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε τη ζημιά2. Αν δεν προλαβαίνετε, στείλτε μια πρώτη ειδοποίηση και συμπληρώστε μετά.

Πείτε μία ιστορία, τη σωστή. Αν δεν θυμάστε μια λεπτομέρεια, γράψτε «δεν θυμάμαι». Είναι πολύ ισχυρότερο από μια εικασία που θα διαψευστεί.

Η απάτη που γίνεται σε βάρος σας

Μιλήσαμε για τον ασφαλισμένο που εξαπατά. Υπάρχει και η αντίστροφη περίπτωση, και θύμα της είναι συνήθως ο πιο ανυποψίαστος.

Ο εισπράκτορας που δεν αποδίδει. Πληρώνετε μετρητά σε κάποιον, παίρνετε μια απόδειξη, και το ασφαλιστήριο δεν εκδίδεται ποτέ. Το μαθαίνετε σε έλεγχο ή σε ατύχημα, όταν είναι πια αργά.

Το πλαστό συμβόλαιο. Ένα έγγραφο που μοιάζει κανονικό, με λογότυπο εταιρείας, χωρίς αντίστοιχη εγγραφή στο σύστημα.

Η ασφάλιση σε εταιρεία που δεν υπάρχει. Ή που δεν έχει άδεια για την Ελλάδα.

Πώς προστατεύεστε, με τρεις κινήσεις που παίρνουν λεπτά. Πληρώνετε πάντα στην εταιρεία, με κάρτα, τραπεζική εντολή ή στον επίσημο κωδικό πληρωμής, ποτέ μετρητά σε πρόσωπο. Ζητάτε επιβεβαίωση από την ίδια την εταιρεία ότι το συμβόλαιο είναι ενεργό, με ένα τηλεφώνημα στο κεντρικό της νούμερο που βρήκατε μόνοι σας, όχι σε αυτό που σας έδωσαν. Και ελέγχετε τον διαμεσολαβητή. Κάθε ασφαλιστικός διαμεσολαβητής γράφεται υποχρεωτικά σε ειδικό μητρώο, που το τηρούν τα επαγγελματικά επιμελητήρια8.

Αν το πάθετε, ο δρόμος είναι τρεις παράλληλες κινήσεις: μήνυση, καταγγελία στο επιμελητήριο, και αναφορά στην εποπτική αρχή. Το γεγονός ότι εξαπατηθήκατε δεν σας καλύπτει απέναντι στον νόμο για ανασφάλιστο όχημα, οπότε ασφαλιστείτε αμέσως και παράλληλα.

Αν σας προτείνουν να συμμετάσχετε

Συμβαίνει, και συνήθως χωρίς τη λέξη «απάτη» πουθενά στην κουβέντα. «Θα το γράψουμε ότι έγινε χθες», «βάλε το όνομά σου γιατί εκείνος δεν έχει δίπλωμα», «κάνε μου τη χάρη, εσύ δεν χάνεις τίποτα».

Τρία πράγματα να κρατήσετε. Πρώτο, το ρίσκο δεν μοιράζεται. Εκείνος που υπογράφει τη δήλωση είναι εκτεθειμένος, και συνήθως είστε εσείς. Δεύτερο, η εύνοια δεν επιστρέφεται ποτέ όταν ανοίξει ο φάκελος. Τρίτο, ένα «όχι» εκείνη τη στιγμή σας κοστίζει μια δύσκολη κουβέντα, και το «ναι» σας κοστίζει χρόνια.

Αν σας πιέζει συνεργείο, αλλάξτε συνεργείο. Αν σας πιέζει διαμεσολαβητής, αλλάξτε διαμεσολαβητή και αναφέρετέ το. Αν σας πιέζει συγγενής, πείτε του ότι οι φωτογραφίες του κινητού έχουν ημερομηνία, και ότι ο πραγματογνώμονας εξετάζει τις συνθήκες του ατυχήματος. Συνήθως κλείνει τη συζήτηση.

Τα λάθη που κοστίζουν

Αφήνετε το συνεργείο να αποφασίσει τι μπαίνει στον φάκελο. Ο φάκελος είναι δικός σας, και την ευθύνη την έχετε εσείς, όχι εκείνο.

Δηλώνετε «στρογγυλεμένες» αξίες. Η υπερβολή σε μια λίστα κλοπής βάζει σε αμφισβήτηση και τα αληθινά αντικείμενα.

Λέτε ότι οδηγούσατε εσείς. Η ψευδής περιγραφή των προσώπων του ατυχήματος μπορεί να γραφτεί ως δόλια παράβαση5, και μεταφέρει το θέμα από την ασφαλιστική στην αστυνομία.

Αλλάζετε εκδοχή στη μέση. Αν διορθώνετε κάτι, εξηγήστε γιατί, γραπτά, την ίδια στιγμή.

Δέχεστε πρόταση για «στημένο» από τρίτον. Ακόμη κι αν σας παρουσιαστεί ως ανώδυνο, το ρίσκο είναι δικό σας και ποινικό.

Δεν ζητάτε γραπτή αιτιολογία όταν σας απορρίπτουν. Χωρίς αυτήν δεν έχετε τι να αντικρούσετε, και δεν έχετε τι να καταθέσετε πουθενά.

Αν ο δικός σας φάκελος έχει κολλήσει, η επόμενη ανάγνωση είναι ο οδηγός για την άρνηση πληρωμής. Και αν ψάχνετε εταιρεία με καθαρή διαδικασία ζημιών, δείτε τα προφίλ στη σελίδα οι εταιρείες. Στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου θα δείτε τον μέσο όρο της αγοράς και τις τιμές που δημοσιεύουν οι εταιρείες.

Συχνές ερωτήσεις

Αν προσθέσω μια παλιά γρατζουνιά στη ζημιά, τι ρισκάρω;

Ρισκάρετε ολόκληρη την αποζημίωση, όχι μόνο το κομμάτι της γρατζουνιάς. Οι όροι ενός συμβολαίου μπορεί να γράφουν ότι μετά από δόλια δήλωση η εταιρεία δεν πληρώνει καθόλου, και ότι ζητά πίσω ό,τι έχει ήδη πληρώσει. Μια μικρή προσθήκη μπορεί να σας κοστίσει όλη τη ζημιά.

Πώς καταλαβαίνει η εταιρεία ότι κάτι δεν πάει καλά;

Από φωτογραφίες με ημερομηνία, από τη μορφή των ζημιών σε σχέση με την περιγραφή, από παλαιότερους φακέλους σας, από το ιστορικό του οχήματος και από τον πραγματογνώμονα. Στις πιο σοβαρές υποθέσεις μπορεί να υπάρξει έρευνα και συνεργασία με την αστυνομία.

Με κατηγόρησαν για απάτη και δεν έκανα τίποτα. Τι κάνω;

Ζητήστε γραπτή και αιτιολογημένη απόφαση με τα στοιχεία στα οποία στηρίζεται. Μαζέψτε ό,τι χρονολογεί τη ζημιά: φωτογραφίες, μηνύματα, αποδείξεις, μάρτυρες. Απαντήστε γραπτά, σημείο προς σημείο. Αν δεν αλλάξει η θέση τους, πηγαίνετε σε δικηγόρο και στον Συνήγορο του Καταναλωτή.

Είναι απάτη αν δεν δήλωσα κάτι όταν έκλεισα το συμβόλαιο;

Εξαρτάται από την πρόθεση. Αν η παράλειψη έγινε από αμέλεια, η εταιρεία μπορεί να ζητήσει αλλαγή του συμβολαίου ή να το καταγγείλει, και μια ζημιά στο μεταξύ πληρώνεται μειωμένη. Αν έγινε με πρόθεση, η εταιρεία μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση, και για ζημιά μέσα στον μήνα που έχει γι' αυτό δεν πληρώνει.

Αν οδηγούσε άλλος και δήλωσα ότι οδηγούσα εγώ;

Είναι ψευδής δήλωση και ανήκει στη σοβαρή κατηγορία, επειδή αλλάζει τα γεγονότα του ατυχήματος. Γίνεται, για παράδειγμα, για να κρυφτεί ένας νέος οδηγός ή ένα πρόσωπο εκτός συμβολαίου. Οι όροι μιας εταιρείας μπορεί να τη γράφουν ρητά ως δόλια παράβαση, όταν περιγράφετε ψευδώς τα πρόσωπα του ατυχήματος.

Τι γίνεται με τον φιλικό διακανονισμό και τις εικονικές συγκρούσεις;

Η διαδικασία είναι γρήγορη, και γι' αυτό μπορεί να τραβήξει όποιον θέλει να δηλώσει μια σύγκρουση που δεν έγινε. Οι εταιρείες μπορούν να ελέγξουν τα πρόσωπα, τα οχήματα και τα συνεργεία που εμφανίζονται ξανά και ξανά. Αν σας προτείνει κάποιος τέτοια συμφωνία, αρνηθείτε.

Μπαίνω σε μαύρη λίστα αν απορριφθεί ο φάκελός μου;

Δεν υπάρχει δημόσια μαύρη λίστα. Κάθε εταιρεία όμως κρατά το δικό της ιστορικό, και στο αυτοκίνητο η νέα εταιρεία διαβάζει τη βεβαίωση ιστορικού αξιώσεων των τελευταίων πέντε ετών. Μια απόρριψη με αιτιολογία δόλου μπορεί να σας ακολουθήσει και να σημαίνει άρνηση ασφάλισης αλλού.

Η υπερβολική τιμή του συνεργείου είναι απάτη;

Δική σας δεν είναι, εφόσον δεν το γνωρίζατε. Η εταιρεία θα κόψει το ποσό στο εύλογο και εκεί τελειώνει. Γίνεται δικό σας θέμα μόνο αν συμφωνήσατε εν γνώσει σας να χρεωθούν εργασίες που δεν έγιναν.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 · π.δ. 237/1986 · ν. 4619/2019 άρ. 386 · ν. 4583/2018 άρ. 19

Πηγές

  1. ↑Hellas Direct, Ασφάλεια Κατοικίας, Όροι και Προϋποθέσεις, 2025
  2. ↑ν. 2496/1997, ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 3 και 7: η δήλωση του κινδύνου, η αναγγελία της ζημιάς και ο δόλος, 1997
  3. ↑ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, Νοέμβριος 2025
  4. ↑Ποινικός Κώδικας (ν. 4619/2019), άρθρο 386: απάτη, 2019, όπως ισχύει
  5. ↑Hellas Direct, Όροι Ασφάλισης Οχήματος, Σεπτέμβριος 2025
  6. ↑ν. 5113/2024 (ΦΕΚ Α΄ 96/21.06.2024), άρθρο 7: το άρθρο 6γ του π.δ. 237/1986, η βεβαίωση ιστορικού αξιώσεων, 2024
  7. ↑π.δ. 237/1986, κωδικοποίηση της υποχρεωτικής ασφάλισης οχημάτων, άρθρο 11: οι ενστάσεις κατά του ζημιωθέντος, 1986
  8. ↑ν. 4583/2018, διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, άρθρο 19: το ειδικό μητρώο των διαμεσολαβητών, 2018

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.