Αστική ευθύνη

Ο Παναγιώτης οδηγεί στη Βούλα, κοιτάζει το κινητό του για δύο δευτερόλεπτα και καρφώνεται σε σταματημένο αυτοκίνητο. Μέσα στο άλλο όχημα είναι ένα ζευγάρι.

Τα ποσά της ζημιάς εδώ είναι υποθετικά. Έστω ότι η ζημιά στο αυτοκίνητο του άλλου βγαίνει 6.400 ευρώ. Η σύζυγος του οδηγού σπάει τον καρπό της, μένει τρεις ημέρες στο νοσοκομείο, κάνει δύο μήνες φυσικοθεραπείες και χάνει έξι εβδομάδες δουλειάς. Τα νοσήλια, οι αμοιβές, η αποζημίωση για την ταλαιπωρία και τα χαμένα μεροκάματα φτάνουν τις 14.000 ευρώ.

Η εταιρεία του Παναγιώτη πληρώνει και τα δύο: 6.400 από το όριο των υλικών ζημιών και 14.000 από το όριο των σωματικών βλαβών. Ο Παναγιώτης δεν βάζει ούτε ένα ευρώ. Το δικό του αυτοκίνητο όμως, με ζημιά 3.100 ευρώ, το πληρώνει μόνος του, γιατί δεν είχε μικτή ασφάλεια. Και ο ίδιος, που χτύπησε το γόνατό του στο ταμπλό, δεν παίρνει τίποτα από αυτό το συμβόλαιο, επειδή ο υπαίτιος οδηγός δεν είναι τρίτος απέναντι στον εαυτό του.

Την επόμενη χρονιά το ασφάλιστρό του ανεβαίνει, επειδή χάνει μέρος από τις βαθμίδες έκπτωσης που είχε μαζέψει σε έξι καθαρά χρόνια. Πόσο ανεβαίνει το ορίζει κάθε εταιρεία στους όρους της. Συνολικά η στιγμή στο κινητό του κοστίζει 3.100 ευρώ ζημιά, ακριβότερο ασφάλιστρο για μερικά χρόνια, και ένα πρόστιμο για χρήση κινητού.

Η υποχρέωση γεννιέται από το π.δ. 237/1986, που κωδικοποίησε τον ν. 489/1976. Κάθε όχημα που κυκλοφορεί σε δημόσιο δρόμο πρέπει να έχει ασφάλιση αστικής ευθύνης, και η ασφάλιση ακολουθεί το όχημα, όχι τον οδηγό. Δηλαδή καλύπτεται και ο φίλος σας που το δανείστηκε νόμιμα.

Τα ελάχιστα όρια είναι, από την 1η Ιανουαρίου 2022, κατά το άρθρο 6 παρ. 5 του π.δ. 237/1986, όπως το αντικατέστησε ο ν. 5113/2024: 1.300.000 ευρώ για σωματικές βλάβες ανά θύμα και 1.300.000 ευρώ για υλικές ζημιές ανά ατύχημα. Ανά θύμα σημαίνει ότι σε ατύχημα με τρεις τραυματίες το όριο μετράει τρεις φορές.

Ο νόμος εξαιρεί από την κάλυψη τον ίδιο τον οδηγό που ευθύνεται, καθώς και τα πράγματα που μεταφέρονται με το όχημα. Οι επιβάτες καλύπτονται κανονικά. Αν το όχημα που σας χτύπησε είναι ανασφάλιστο, κλεμμένο ή άγνωστο, τη θέση της εταιρείας παίρνει το Επικουρικό Κεφάλαιο, με τους κανόνες του άρθρου 19 του π.δ. 237/1986, όπως το αντικατέστησε ο ν. 5113/2024.

Το π.δ. 237/1986, στο άρθρο 10, δίνει στον παθόντα ευθεία αξίωση κατά της ασφαλιστικής εταιρείας. Δεν χρειάζεται να κυνηγήσει εσάς, κάνει αγωγή κατευθείαν σε αυτή. Η αξίωση αυτή παραγράφεται πέντε χρόνια μετά το ατύχημα (άρθρο 10 παρ. 2, όπως το αντικατέστησε ο ν. 3557/2007).

• Δεν καλύπτει το δικό σας όχημα. Αυτό είναι δουλειά της μικτής, της πυρός και κλοπής ή της κάλυψης ίδιων ζημιών. Η αστική ευθύνη δεν έχει καμία σχέση με το αμάξωμά σας.
• Το ελάχιστο όριο δεν είναι πάντα αρκετό σε επαγγελματική χρήση. Ένα λεωφορείο ή ένα φορτηγό με πολλούς επιβαίνοντες μπορεί να δημιουργήσει ζημιά πάνω από το όριο. Εκεί ζητήστε προσφορά και για μεγαλύτερο όριο.
• Η οδήγηση χωρίς δίπλωμα ή με αλκοόλ δεν σας βγάζει από την υποχρέωση. Η εταιρεία πληρώνει τον τρίτο και μετά στρέφεται εναντίον σας για να πάρει τα χρήματα πίσω. Το δικαίωμα αναγωγής είναι πραγματικό και το ασκούν.
• Ρωτήστε τι γίνεται με τα πράγματα μέσα στο αυτοκίνητο. Ο φορητός υπολογιστής στο πορτμπαγκάζ του άλλου μπορεί να μην καλύπτεται από την αστική ευθύνη σας. Διαβάστε τι γράφουν οι όροι πριν το χρειαστείτε.

Η υποχρεωτική κάλυψη είναι ίδια σε κάθε εταιρεία, αφού τα όρια τα ορίζει ο νόμος. Η τιμή για την ίδια κάλυψη όμως διαφέρει από εταιρεία σε εταιρεία. Για μέτρο, από τη «Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024» της ΕΑΕΕ βγαίνει μέσο καθαρό ασφάλιστρο αστικής ευθύνης για ένα επιβατικό περίπου 147 ευρώ τον χρόνο, χωρίς φόρο. Δείτε τον μέσο όρο της αγοράς και τις τιμές που τυπώνουν οι εταιρείες, στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.