Με μια ματιά
- Ο κανονισμός 2019/947 χωρίζει τις πτήσεις σε τρεις κατηγορίες: ανοιχτή, ειδική και πιστοποιημένη. Σχεδόν όλοι οι ιδιώτες και οι μικροί επαγγελματίες πετούν στην ανοιχτή.
- Εγγραφή στο μητρώο της ΥΠΑ απαιτείται για drone 250 γραμμαρίων και άνω, και για κάθε drone με κάμερα ανεξάρτητα από βάρος.
- Ελάχιστη ηλικία χειριστή στην ανοιχτή κατηγορία: δεκαέξι ετών, με δυνατότητα των κρατών να τη μειώσουν.
- Το ελάχιστο όριο ασφάλισης αστικής ευθύνης από τον κανονισμό 785/2004 είναι 750.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα για αεροσκάφη κάτω των 500 κιλών.
- Στα έγγραφα τιμολόγησης που έχουμε στα χέρια μας δεν υπάρχει δημοσιευμένο τιμολόγιο πράκτορα για drone. Γι’ αυτό δίνουμε εύρη και όχι τιμές εταιρειών.
Η ουσία
Η ασφάλιση drone στην Ελλάδα κρίνεται από δύο ευρωπαϊκά κείμενα και όχι από ελληνικό νόμο. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/947 λέει πού και πώς πετάτε, και σας υποχρεώνει να εγγραφείτε στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας. Ο κανονισμός (ΕΚ) 785/2004 λέει ποιο είναι το ελάχιστο όριο αστικής ευθύνης, και για τα μηχανήματα αυτού του μεγέθους είναι 750.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα, δηλαδή περίπου 850.000 ως 950.000 ευρώ. Αυτή η σελίδα είναι για όποιον αγόρασε drone με κάμερα και δεν ξέρει αν χρειάζεται χαρτιά, και για όποιον έχει αρχίσει να πληρώνεται για λήψεις και δεν ξέρει τι αλλάζει.
Θα το πούμε εξαρχής: σε ορισμένα σημεία η εφαρμογή των κανόνων στα μικρά drone δεν είναι απόλυτα καθαρή, και όπου δεν είναι, το γράφουμε αντί να σας δώσουμε μια σιγουριά που δεν υπάρχει.
Οι τρεις κατηγορίες πτήσης
Ο κανονισμός δεν κατατάσσει τα μηχανήματα. Κατατάσσει τις πτήσεις, ανάλογα με τον κίνδυνο.
Η ανοιχτή κατηγορία είναι η καθημερινή. Πτήση σε οπτική επαφή, σε ύψος έως εκατόν είκοσι μέτρα από την επιφάνεια, με μηχάνημα έως είκοσι πέντε κιλά, μακριά από συγκεντρώσεις ανθρώπων. Δεν χρειάζεται άδεια πτήσης, χρειάζεται όμως εγγραφή και εκπαίδευση.
Η ειδική κατηγορία αρχίζει μόλις βγείτε από τα όρια της πρώτης. Πτήση πέρα από την οπτική επαφή, ψηλότερα από τα εκατόν είκοσι μέτρα, με βαρύτερο μηχάνημα, ή κοντά σε κόσμο. Εδώ χρειάζεται εξουσιοδότηση από την ΥΠΑ, που στηρίζεται σε μελέτη εκτίμησης κινδύνου, ή δήλωση βάσει τυποποιημένου σεναρίου. Σε αυτή την κατηγορία βρίσκονται οι περισσότερες πραγματικά επαγγελματικές δουλειές: επιθεωρήσεις δικτύων, τοπογραφικές αποτυπώσεις μεγάλης έκτασης, κινηματογραφικά πλάνα πάνω από συνεργείο.
Η πιστοποιημένη κατηγορία αφορά μεταφορά ανθρώπων ή επικίνδυνων φορτίων και μεγάλα μηχανήματα. Δεν αφορά κανέναν αναγνώστη αυτής της σελίδας.
Η κατηγορία μετράει για την ασφάλιση, γιατί καμία εταιρεία δεν γράφει συμβόλαιο χωρίς να ρωτήσει σε ποια πετάτε. Η δήλωση «ανοιχτή κατηγορία» και η πτήση σε συνθήκες ειδικής κατηγορίας είναι ψευδής δήλωση, με ό,τι συνεπάγεται.
Η ανοιχτή κατηγορία και τα τρία υποσύνολά της
Μέσα στην ανοιχτή κατηγορία υπάρχουν τρία υποσύνολα, και η διαφορά τους είναι πόσο κοντά σε ανθρώπους επιτρέπεται να βρεθείτε.
Στο A1 πετάτε κοντά σε ανθρώπους, χωρίς να περνάτε πάνω από συγκεντρώσεις. Αφορά τα πολύ ελαφριά μηχανήματα, δηλαδή κάτω από 250 γραμμάρια ή με τη χαμηλότερη κλάση σήμανσης.
Στο A2 πετάτε κοντά σε ανθρώπους κρατώντας ασφαλή απόσταση, με μεσαία μηχανήματα, και χρειάζεστε πρόσθετη θεωρητική εξέταση.
Στο A3 πετάτε μακριά από ανθρώπους, σε περιοχές όπου εύλογα δεν αναμένεται κανείς, με τα βαρύτερα μηχανήματα της κατηγορίας.
Η σήμανση κλάσης, από C0 ως C4, προβλέπεται στον κανονισμό 2019/945 και μπαίνει από τον κατασκευαστή. Αν το μηχάνημά σας είναι παλαιότερο και δεν φέρει σήμανση, ισχύουν μεταβατικοί κανόνες που περιορίζουν πού μπορείτε να πετάξετε. Ελέγξτε το πριν αγοράσετε μεταχειρισμένο.
Τι κάνετε πριν την πρώτη πτήση
Τέσσερα βήματα, και κανένα δεν παίρνει πάνω από μία ημέρα.
Εγγραφείτε στο μητρώο της ΥΠΑ. Η εγγραφή αφορά εσάς ως επιχείρηση εκμετάλλευσης, δηλαδή ως χειριστή, όχι το κάθε μηχάνημα. Παίρνετε αριθμό μητρώου, τον κολλάτε με ευανάγνωστο τρόπο πάνω στο drone και τον καταχωρίζετε στο σύστημα εξ αποστάσεως ταυτοποίησης όπου υπάρχει. Η υποχρέωση ισχύει για μηχανήματα 250 γραμμαρίων και άνω, και για οποιοδήποτε μηχάνημα με κάμερα ή άλλο αισθητήρα προσωπικών δεδομένων, εκτός αν είναι παιχνίδι.
Περάστε την εκπαίδευση. Για τα υποσύνολα A1 και A3 αρκεί η διαδικτυακή εκπαίδευση και το αντίστοιχο τεστ. Για το A2 απαιτείται και πρόσθετη θεωρητική εξέταση. Η βεβαίωση ισχύει για ορισμένα έτη και ανανεώνεται.
Ελέγξτε τις ζώνες. Τα κράτη ορίζουν γεωγραφικές ζώνες όπου η πτήση απαγορεύεται ή περιορίζεται. Στην Ελλάδα αυτό σημαίνει αεροδρόμια και τις γύρω ζώνες, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, λιμάνια, φυλακές, νοσοκομεία, και περιοχές με ειδικό καθεστώς. Δείτε τον χάρτη πριν από κάθε πτήση και όχι μία φορά στην αρχή, γιατί υπάρχουν και προσωρινοί περιορισμοί.
Βρείτε την κάλυψη. Ρωτήστε πρώτα τον ασφαλιστή σας αν η υπάρχουσα γενική αστική ευθύνη του νοικοκυριού σας καλύπτει το drone και με ποιο όριο. Αρκετά ελληνικά συμβόλαια ιδιώτη το δέχονται ως επέκταση, με μικρά όρια. Αν πετάτε για αμοιβή, η απάντηση θα είναι όχι και θα χρειαστείτε χωριστό συμβόλαιο.
Τι λέει ο κανονισμός για την ασφάλιση
Ο κανονισμός 785/2004 γράφτηκε για αεροπλάνα και ελικόπτερα, πριν από τα drone, και αυτό εξηγεί γιατί η εφαρμογή του δεν είναι πάντα καθαρή.
Ορίζει ελάχιστα όρια ασφάλισης έναντι τρίτων ανάλογα με τη μέγιστη μάζα απογείωσης. Για την κατώτερη βαθμίδα, δηλαδή αεροσκάφη κάτω από 500 κιλά, το ελάχιστο είναι 750.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα ανά ατύχημα. Το Ειδικό Τραβηκτικό Δικαίωμα είναι λογιστική μονάδα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και η ισοτιμία του κινείται. Σε ευρώ, το ποσό βρίσκεται κοντά στις 850.000 ως 950.000 ευρώ.
Ο κανονισμός περιέχει και εξαιρέσεις, ανάμεσά τους μια εξαίρεση για μοντέλα αεροσκαφών με μάζα κάτω από είκοσι κιλά. Το πώς εφαρμόζεται αυτή η εξαίρεση στα σημερινά drone είναι ακριβώς το σημείο που συζητείται, γιατί ένα σύγχρονο τετρακόπτερο με κάμερα δεν είναι αυτό που εννοούσε ο νομοθέτης του 2004 όταν έγραφε «μοντέλο αεροσκάφους».
Η θέση που σας προτείνουμε είναι πρακτική και συντηρητική. Αν πετάτε ερασιτεχνικά, με ελαφρύ μηχάνημα, μακριά από κόσμο, πιθανότατα δεν σας ζητήσει κανείς ασφαλιστήριο. Αν πετάτε για αμοιβή, για λογαριασμό τρίτου, ή σε οποιαδήποτε δουλειά με σύμβαση, θεωρήστε ότι η ασφάλιση απαιτείται, γιατί έτσι θα το θεωρήσει και ο πελάτης σας και ο ελεγκτής. Και σε κάθε περίπτωση, ρωτήστε γραπτά την ΥΠΑ αν έχετε αμφιβολία για τη δική σας δραστηριότητα.
Πάνω από όλα αυτά στέκεται μια ελληνική διάταξη που δεν αμφισβητείται από κανέναν: το άρθρο 914 του Αστικού Κώδικα. Ζημιώσατε κάποιον από αμέλεια, πληρώνετε. Κανένας κανονισμός δεν σας απαλλάσσει από αυτό, και κανένα βάρος συσκευής δεν το μικραίνει.
Τι καλύπτει ένα συμβόλαιο drone
Ο πυρήνας είναι η αστική ευθύνη προς τρίτους: σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που προκαλεί η πτήση σας.
Τα ρεαλιστικά περιστατικά είναι τρία. Η πτώση σε άνθρωπο, που σε γάμο, συναυλία ή πανηγύρι είναι ο εφιάλτης κάθε χειριστή. Η πτώση σε αυτοκίνητο, τζάμι ή στέγη. Και η απώλεια ελέγχου που καταλήγει σε ξένη ιδιοκτησία, σε καλώδια, ή σε φωτιά από την μπαταρία λιθίου. Το τρίτο είναι το λιγότερο θεαματικό και το πιο ακριβό: μια μπαταρία που αναφλέγεται σε ξερά χόρτα τον Αύγουστο είναι ζημιά που δεν μετριέται.
Δίπλα στον πυρήνα υπάρχουν τρεις επεκτάσεις που αξίζει να ζητήσετε ονομαστικά.
Η κάλυψη του ίδιου του μηχανήματος πληρώνει τη ζημιά ή την απώλεια του drone. Είναι χωριστή, έχει απαλλαγή, και για μηχάνημα κάτω από χίλια ευρώ σπάνια βγάζει νόημα.
Η κάλυψη προσβολής ιδιωτικότητας αφορά την απαίτηση ανθρώπου που καταγράφηκε χωρίς να το θέλει. Στην Ελλάδα, με τα μπαλκόνια στη σειρά και τις αυλές δίπλα δίπλα, είναι πιο πιθανή από ό,τι ακούγεται.
Η επαγγελματική ευθύνη για την υπηρεσία σας αφορά το λάθος στη δουλειά και όχι στην πτήση. Η αποτύπωση με λάθος συντεταγμένες, η επιθεώρηση που δεν είδε τη ρωγμή, τα πλάνα που χάθηκαν και ακυρώθηκε το γύρισμα. Η αστική ευθύνη δεν πληρώνει τίποτα από αυτά, γιατί κανείς δεν τραυματίστηκε και τίποτα δεν έσπασε.
Τι δεν καλύπτεται
Η πτήση κατά παράβαση των κανόνων: σε απαγορευμένη ζώνη, πάνω από συγκέντρωση ανθρώπων, εκτός οπτικής επαφής χωρίς εξουσιοδότηση, ψηλότερα από το επιτρεπτό, ή τη νύχτα όπου δεν επιτρέπεται.
Ο χειριστής χωρίς την απαιτούμενη βεβαίωση, ή κάτω από την ελάχιστη ηλικία.
Το μηχάνημα που δεν είναι εγγεγραμμένο ή δεν φέρει τον αριθμό μητρώου.
Η εκ προθέσεως πράξη, και η πτήση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ουσιών.
Κάθε πρόστιμο, από την ΥΠΑ, από αρχαιολογική υπηρεσία ή από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων.
Η μεταφορά φορτίου ή η ρίψη αντικειμένων, όπου δεν έχει δηλωθεί.
Η χρήση για διαγωνισμούς ταχύτητας και ακροβατικές πτήσεις, που θέλουν ειδική ανάληψη.
Και ο πόλεμος, η τρομοκρατία, η παρεμβολή σήματος από τρίτο. Η τελευταία είναι ενδιαφέρουσα: αν χάσετε το σήμα και πέσετε, η εταιρεία θα ρωτήσει αν πετούσατε σε περιοχή γνωστή για παρεμβολές.
Η κάμερα, τα δεδομένα και οι γείτονες
Ένα drone με κάμερα δεν είναι μόνο αεροσκάφος. Είναι και μέσο επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων.
Αυτό σημαίνει ότι η λήψη προσώπων, πινακίδων, αυλών και εσωτερικών χώρων υπόκειται στους κανόνες προστασίας δεδομένων. Η ερασιτεχνική λήψη για προσωπική χρήση έχει ελαφρύτερο καθεστώς, χάνει όμως αυτό το προνόμιο μόλις τη δημοσιεύσετε. Το βίντεο της παραλίας που ανεβαίνει σε πλατφόρμα με αναγνωρίσιμα πρόσωπα είναι διαφορετική υπόθεση από το ίδιο βίντεο στο συρτάρι σας.
Πρακτικά, τρία πράγματα σας γλιτώνουν από τα περισσότερα προβλήματα. Πετάτε ψηλά και μακριά από ιδιωτικούς χώρους. Θολώνετε πρόσωπα και πινακίδες πριν δημοσιεύσετε. Και σε κάθε δουλειά με πελάτη, γράφετε στη σύμβαση ποιος είναι υπεύθυνος για τις άδειες και για τη χρήση του υλικού.
Η κάλυψη προσβολής ιδιωτικότητας πληρώνει τη νομική υποστήριξη και την αποζημίωση, όχι όμως το πρόστιμο της Αρχής. Κανένα πρόστιμο δεν καλύπτεται, σε κανέναν κλάδο.
Πού δεν πετάτε στην Ελλάδα
Πέρα από τις γενικές ζώνες, η Ελλάδα έχει τρεις ιδιαιτερότητες που πιάνουν πολύ κόσμο απροετοίμαστο.
Οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία. Η λήψη εικόνας εκεί απαιτεί άδεια από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες, χωριστή από κάθε αεροπορική έγκριση. Ο Παρθενώνας, η Κνωσός, αλλά και μικρότεροι χώροι που δεν φαντάζεστε ότι είναι οριοθετημένοι.
Τα νησιά κοντά σε σύνορα και οι στρατιωτικές περιοχές. Η γεωγραφία της χώρας βάζει πολλές τέτοιες ζώνες σε μέρη που για τον επισκέπτη είναι απλώς ωραία τοπία.
Και οι συγκεντρώσεις ανθρώπων. Πανηγύρι, συναυλία, γάμος στην αυλή, παραλία τον Αύγουστο. Η πτήση πάνω από πλήθος απαγορεύεται στην ανοιχτή κατηγορία, και είναι ακριβώς η πτήση που ζητά ο πελάτης που σας πληρώνει. Αν σας τη ζητήσουν, η σωστή απάντηση είναι ότι χρειάζεται εξουσιοδότηση ειδικής κατηγορίας, όχι ότι θα προσέχετε.
Ερασιτέχνης ή επαγγελματίας: πού είναι η γραμμή
Ο κανονισμός δεν ξεχωρίζει ερασιτέχνη και επαγγελματία. Ξεχωρίζει κατηγορίες πτήσης, και ένας ερασιτέχνης μπορεί κάλλιστα να βρεθεί σε ειδική κατηγορία. Οι ασφαλιστικές όμως ξεχωρίζουν, και ο κανόνας τους είναι απλός: αν από την πτήση βγαίνει έσοδο, για εσάς ή για κάποιον άλλον, είναι επαγγελματική.
Η γραμμή περνάει σε σημεία που εκπλήσσουν. Το βίντεο του γάμου του ξαδέρφου σας, δωρεάν, είναι ερασιτεχνικό. Το ίδιο βίντεο με πενήντα ευρώ «για τα έξοδα» δεν είναι. Οι λήψεις για το μεσιτικό γραφείο ενός φίλου, ακόμη και χωρίς τιμολόγιο, δεν είναι. Το κανάλι σας με διαφημιστικά έσοδα δεν είναι.
Πείτε το ακριβώς όπως είναι στην πρόταση ασφάλισης. Η διαφορά στο ασφάλιστρο είναι μικρότερη από όσο φοβάστε, και η διαφορά στην έκβαση μιας ζημιάς είναι ολόκληρη η αποζημίωση.
Τι δείχνει η αγορά
Εδώ οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς. Στα τιμολόγια πρακτόρων που έχουμε στη διάθεσή μας δεν υπάρχει δημοσιευμένη σελίδα για drone, όπως υπάρχει για το αυτοκίνητο ή για τους γιατρούς. Δεν θα επινοήσουμε τιμή εταιρείας.
Αυτά που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι τρία.
Πρώτον, αρκετά ελληνικά συμβόλαια γενικής αστικής ευθύνης ιδιώτη δέχονται το drone ως επέκταση, με μικρά όρια. Δεδομένου ότι η γενική αστική ευθύνη κοστίζει γύρω στα 19 ευρώ καθαρά για όριο 30.000 ευρώ και γύρω στα 68 ευρώ για 300.000 ευρώ στον δικό μας υπολογισμό, η επέκταση αυτή είναι η φθηνότερη λύση για τον ερασιτέχνη. Το όριο όμως δεν φτάνει ούτε κατά προσέγγιση αυτό που ζητά ο κανονισμός 785/2004.
Δεύτερον, τα χωριστά συμβόλαια drone με όριο κοντά στο ένα εκατομμύριο ευρώ πωλούνται στην Ελλάδα από λίγες εταιρείες και από μεσίτες που συνεργάζονται με ξένες αγορές. Οι τιμές κινούνται σε λίγες εκατοντάδες ευρώ τον χρόνο για ένα μηχάνημα και έναν χειριστή, και ανεβαίνουν με τον αριθμό των μηχανημάτων, το βάρος τους και το είδος της δουλειάς. Αυτό είναι εκτίμηση από την αγορά και όχι γραμμή τιμολογίου, και το σημειώνουμε ως τέτοιο.
Τρίτον, η επαγγελματική ευθύνη για την υπηρεσία τιμολογείται χωριστά και ακολουθεί τη λογική του επαγγέλματός σας. Ένας τοπογράφος που χρησιμοποιεί drone τιμολογείται ως μηχανικός, δηλαδή ακριβά. Ένας φωτογράφος τιμολογείται πολύ φθηνότερα.
Ένα παράδειγμα
Ο Φώτης είναι 31 ετών, ζει στη Χαλκίδα και δουλεύει ως φωτογράφος. Πριν από δύο χρόνια αγόρασε ένα drone δύο κιλών με κάμερα και άρχισε να το χρησιμοποιεί σε γάμους και σε λήψεις για μεσιτικά γραφεία.
Ξεκινά σωστά: εγγράφεται στο μητρώο της ΥΠΑ, περνά τη διαδικτυακή εκπαίδευση και την εξέταση για το A2, και κολλά τον αριθμό μητρώου πάνω στο μηχάνημα. Ρωτά την ασφαλιστική του για το συμβόλαιο γενικής αστικής ευθύνης του σπιτιού του και παίρνει την απάντηση που περίμενε: η επέκταση drone υπάρχει, αλλά ισχύει μόνο για ιδιωτική χρήση και με όριο 30.000 ευρώ.
Κλείνει χωριστό συμβόλαιο για επαγγελματική χρήση, με όριο ένα εκατομμύριο ευρώ ώστε να είναι καθαρά πάνω από το ελάχιστο του κανονισμού 785/2004, και προσθέτει την κάλυψη προσβολής ιδιωτικότητας. Δεν παίρνει κάλυψη για το ίδιο το μηχάνημα, γιατί κοστίζει χίλια τετρακόσια ευρώ και η απαλλαγή θα έτρωγε το μισό.
Τον Ιούλιο έχει γάμο σε κτήμα στην Ερέτρια. Ο πελάτης ζητά πλάνο πάνω από τους καλεσμένους την ώρα της δεξίωσης. Ο Φώτης αρνείται και εξηγεί γιατί: πτήση πάνω από συγκέντρωση δεν επιτρέπεται στην ανοιχτή κατηγορία, και αν γίνει ατύχημα το συμβόλαιό του δεν θα πληρώσει. Προτείνει αντ’ αυτού τροχιά στο πλάι, σε ύψος, με τους καλεσμένους στο κάδρο αλλά όχι από κάτω. Ο πελάτης δέχεται.
Δύο μήνες αργότερα, σε λήψη ακινήτου στην Αμάρυνθο, χάνει το σήμα λόγω παρεμβολής και το drone προσγειώνεται ανεξέλεγκτα σε παρκαρισμένο αυτοκίνητο. Ζημιά στο καπό και στο παρμπρίζ, 1.900 ευρώ, και ένα μικρό τραύμα στο χέρι του ιδιοκτήτη που το πλησίασε. Ο Φώτης δηλώνει το περιστατικό αυθημερόν, δίνει φωτογραφίες, το αρχείο πτήσης και τα στοιχεία του ζημιωμένου. Η εταιρεία ελέγχει ότι η πτήση ήταν εντός κανόνων, ότι η βεβαίωση του χειριστή ίσχυε και ότι το μηχάνημα ήταν εγγεγραμμένο, και πληρώνει.
Το κρίσιμο σημείο της ιστορίας είναι η άρνηση του Ιουλίου. Αν είχε δεχτεί την πτήση πάνω από τη δεξίωση και έπεφτε εκεί, η εικόνα θα ήταν εντελώς άλλη: τραυματίες, παράβαση κανόνα, και μια εταιρεία με κάθε δικαίωμα να αρνηθεί.
Τι κάνετε τη στιγμή που γίνεται η ζημιά
Η στιγμή μετά την πτώση κρίνει πολλά, γιατί σε λίγα λεπτά χάνονται στοιχεία που δεν ξαναβρίσκονται.
Πρώτα φροντίστε τον άνθρωπο. Αν υπάρχει τραυματίας, καλέστε βοήθεια και μείνετε εκεί. Μετά κατεβάστε το αρχείο πτήσης από την εφαρμογή σας πριν σβήσετε ή φορτίσει το τηλεχειριστήριο, γιατί σε μερικές συσκευές τα δεδομένα επικαλύπτονται. Το αρχείο δείχνει ύψος, ταχύτητα, στάθμη μπαταρίας και τη στιγμή που χάθηκε το σήμα, και είναι η καλύτερη απόδειξη ότι πετούσατε νόμιμα.
Βγάλτε φωτογραφίες: το σημείο πτώσης, τη ζημιά, το ίδιο το μηχάνημα, τον περιβάλλοντα χώρο. Πάρτε στοιχεία και τηλέφωνα μαρτύρων. Σημειώστε ώρα και καιρικές συνθήκες.
Δηλώστε στην εταιρεία την ίδια ημέρα. Ο ν. 2496/1997 στο άρθρο 7 δίνει οκτώ ημέρες από τη γνώση, όμως εδώ η γρήγορη δήλωση σας συμφέρει και για άλλο λόγο: η εταιρεία θα θελήσει να μιλήσει με τον ζημιωμένο πριν εκείνος πάει σε δικηγόρο.
Και το ένα που δεν κάνετε: δεν παραδέχεστε υπαιτιότητα και δεν προσφέρετε χρήματα για να κλείσει η υπόθεση επιτόπου. Μια γραπτή παραδοχή δένει τα χέρια της εταιρείας και της δίνει λόγο να μειώσει την αποζημίωση, γιατί της αφαιρέσατε το δικαίωμα να διαπραγματευτεί. Βοηθήστε, ζητήστε συγγνώμη σαν άνθρωπος, και αφήστε τα χρήματα σε αυτούς που πληρώνονται γι’ αυτά.
Αν το ατύχημα είναι σοβαρό, να ξέρετε ότι μπορεί να υπάρχει και υποχρέωση αναφοράς προς την αρχή πολιτικής αεροπορίας. Ρωτήστε την εταιρεία σας, που το έχει ξανακάνει.
Τα λάθη που κοστίζουν
Να μην εγγραφείτε επειδή «είναι μικρό». Η υποχρέωση πιάνει κάθε drone με κάμερα, ανεξάρτητα από βάρος. Χωρίς εγγραφή, μια ζημιά σας βρίσκει εκτεθειμένο και χωρίς κάλυψη. Αντί γι’ αυτό: εγγραφή και αριθμός πάνω στο μηχάνημα πριν την πρώτη πτήση.
Να θεωρήσετε ότι η επέκταση του οικογενειακού συμβολαίου φτάνει για τη δουλειά. Μόλις πληρωθείτε, η κάλυψη ιδιώτη σταματά. Πώς το φτιάχνετε: χωριστό συμβόλαιο που να αναφέρει ρητά την επαγγελματική χρήση.
Να διαλέξετε όριο 100.000 ευρώ επειδή είναι φθηνότερο. Ο κανονισμός ζητά πολλαπλάσιο, και ένας σοβαρός τραυματισμός το περνά. Κάντε το εξής: όριο τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ευρώ, που είναι καθαρά πάνω από τα 750.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα.
Να πετάξετε πάνω από κόσμο επειδή το ζήτησε ο πελάτης. Είναι η μία παράβαση που ακυρώνει τα πάντα. Η διόρθωση: πείτε όχι και προτείνετε εναλλακτικό πλάνο, γραπτά αν χρειαστεί.
Να ξεχάσετε τις αρχαιολογικές άδειες. Η αεροπορική νομιμότητα δεν είναι αρχαιολογική άδεια. Τι κάνετε: αίτηση αρκετές εβδομάδες πριν, και ποτέ πτήση «επειδή δεν φαίνεται να είναι οριοθετημένος χώρος».
Να μην κρατάτε αρχείο πτήσεων. Η ώρα, το σημείο, το ύψος και οι συνθήκες είναι η απόδειξη ότι πετούσατε νόμιμα. Η λύση: σύντομο ημερολόγιο πτήσεων, έστω στο κινητό, με στιγμιότυπο από την εφαρμογή.
Το drone είναι η πιο καθαρή περίπτωση αντικειμένου που κοστίζει λίγο και μπορεί να προκαλέσει ζημιά πολύ μεγαλύτερη από την αξία του. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός το αναγνώρισε πριν από την ελληνική αγορά, και γι’ αυτό τα χαρτιά είναι μπροστά από τα προϊόντα. Δείτε τι κοστίζει η αστική ευθύνη και ρωτήστε την εταιρεία σας για την επέκταση drone στο εργαλείο σύγκρισης αστικής ευθύνης, και αν πετάτε για αμοιβή ζητήστε χωριστή προσφορά με όριο ενός εκατομμυρίου ευρώ.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζομαι ασφάλεια για ένα drone 249 γραμμαρίων που πήρα δώρο;
Ο νόμος δεν σας υποχρεώνει ρητά. Το βάρος όμως δεν σας απαλλάσσει από την ευθύνη του άρθρου 914 του Αστικού Κώδικα. Ένα μικρό drone που χτυπά στο μάτι ενός παιδιού ή προκαλεί πτώση ποδηλάτη είναι σοβαρή απαίτηση. Ελέγξτε αν το καλύπτει η γενική αστική ευθύνη του νοικοκυριού σας.
Πρέπει να εγγραφώ στην ΥΠΑ;
Ναι, αν το drone ζυγίζει 250 γραμμάρια ή περισσότερο, και ναι ανεξάρτητα από το βάρος αν έχει κάμερα ή άλλο αισθητήρα που καταγράφει προσωπικά δεδομένα. Στην πράξη αυτό καλύπτει σχεδόν κάθε drone που πωλείται. Η εγγραφή αφορά εσάς ως χειριστή, όχι τη συσκευή, και ο αριθμός μπαίνει πάνω στο μηχάνημα.
Τι όριο αστικής ευθύνης ζητά ο ευρωπαϊκός κανονισμός;
Ο κανονισμός 785/2004 ορίζει ελάχιστο 750.000 Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα για αεροσκάφη κάτω των 500 κιλών. Σε ευρώ αυτό είναι περίπου 850.000 ως 950.000, ανάλογα με την ισοτιμία της ημέρας. Ζητήστε από την εταιρεία να αναγράφεται όριο τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ευρώ για να είστε σίγουροι.
Ισχύει η εξαίρεση των είκοσι κιλών για τα μοντέλα αεροσκαφών;
Ο κανονισμός 785/2004 περιέχει εξαίρεση για μοντέλα αεροσκαφών κάτω από είκοσι κιλά, και το πώς εφαρμόζεται στα σημερινά drone συζητείται. Μην στηριχθείτε σε αυτήν. Αν πετάτε για οποιαδήποτε αμοιβή ή για λογαριασμό τρίτου, θεωρήστε ότι η ασφάλιση απαιτείται και ρωτήστε γραπτά την ΥΠΑ.
Καλύπτει το συμβόλαιο τη ζημιά στο ίδιο το drone;
Όχι το συμβόλαιο αστικής ευθύνης. Αυτό πληρώνει μόνο τη ζημιά που κάνετε σε άλλους. Η ζημιά ή η απώλεια του μηχανήματος είναι χωριστή κάλυψη, την αγοράζετε επιπλέον, και συχνά έχει σοβαρή απαλλαγή. Για ένα μηχάνημα κάτω από χίλια ευρώ σπάνια αξίζει.
Χρειάζομαι άδεια για να πετάξω πάνω από αρχαιολογικό χώρο;
Ναι, και είναι χωριστή από την αεροπορική έγκριση. Η λήψη εικόνας σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία απαιτεί άδεια από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες. Η πτήση χωρίς αυτήν φέρνει πρόστιμο, και κανένα πρόστιμο δεν καλύπτεται από ασφαλιστήριο.
Πετάω για τη δουλειά μου. Αρκεί ένα συμβόλαιο ιδιώτη;
Όχι. Από τη στιγμή που η πτήση γίνεται για αμοιβή ή για την επιχείρησή σας, το συμβόλαιο ιδιώτη σταματά. Χρειάζεστε επαγγελματική κάλυψη που να αναφέρει τη δραστηριότητα, και συχνά και κάλυψη για την υπηρεσία που παρέχετε, δηλαδή για το λάθος στη μέτρηση ή στη λήψη.
Τι γίνεται αν πετάξω σε απαγορευμένη ζώνη και γίνει ατύχημα;
Η πτήση κατά παράβαση των κανόνων δίνει στην εταιρεία βάσιμο λόγο να μειώσει ή να αρνηθεί την αποζημίωση. Ο ζημιωμένος θα πληρωθεί σε μεγάλο βαθμό ούτως ή άλλως, όμως η εταιρεία μπορεί μετά να στραφεί εναντίον σας. Ελέγχετε τον χάρτη ζωνών πριν από κάθε πτήση.
Νομοθεσία που αναφέρεται: Κανονισμός (ΕΕ) 2019/947 · Κανονισμός (ΕΕ) 2019/945 · Κανονισμός (ΕΚ) 785/2004 · ΑΚ άρ. 914 · ν. 2496/1997 άρ. 7
Πηγές
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/947 για τους κανόνες και τις διαδικασίες πτήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, 2019
- Κανονισμός (ΕΚ) 785/2004 για τις απαιτήσεις ασφάλισης αερομεταφορέων και επιχειρήσεων εκμετάλλευσης αεροσκαφών, 2004
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/945 για τα μη επανδρωμένα συστήματα αεροσκαφών και τις κλάσεις τους, 2019
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.