Αστική ευθύνη ασφαλιστικού διαμεσολαβητή

Με μια ματιά

Η ουσία

Η αστική ευθύνη ασφαλιστικού διαμεσολαβητή είναι μία από τις λίγες επαγγελματικές ασφαλίσεις που ο ελληνικός νόμος κάνει υποχρεωτικές. Ο ν. 4583/2018, που έφερε στη χώρα την ευρωπαϊκή οδηγία για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, ζητά από κάθε διαμεσολαβητή που εγγράφεται στο μητρώο ασφάλιση επαγγελματικής αστικής ευθύνης, με ελάχιστα όρια γραμμένα στον νόμο¹. Χωρίς αυτήν δεν μένετε στο μητρώο, και χωρίς μητρώο δεν δουλεύετε. Γράφτηκε για τον πράκτορα, τον μεσίτη και τον συντονιστή που ανανεώνουν κάθε χρόνο ένα συμβόλαιο χωρίς να έχουν διαβάσει ποτέ τι ακριβώς καλύπτει.

Ποιος είναι υπόχρεος

Η υποχρέωση ακολουθεί την εγγραφή στο ειδικό μητρώο, που το τηρούν τα επαγγελματικά επιμελητήρια¹.

Ο ασφαλιστικός πράκτορας, που ενεργεί για λογαριασμό μιας ή περισσότερων ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Ο μεσίτης ασφαλίσεων, που ενεργεί για λογαριασμό του πελάτη και αναζητά κάλυψη στην αγορά. Ο συντονιστής ασφαλιστικών πρακτόρων, που διευθύνει δίκτυο. Και ο διαμεσολαβητής που ασκεί τη δραστηριότητα ως δευτερεύουσα.

Ο νόμος ζητά δικαιολογητικά και για τους υπαλλήλους που συμμετέχουν άμεσα στη διανομή¹. Το συμβόλαιο επαγγελματικής ευθύνης όμως το βγάζει το γραφείο. Ελέγξτε ότι καλύπτει και τις πράξεις των υπαλλήλων σας, και ξαναρωτήστε όταν προσλάβετε συνεργάτη.

Υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση. Κάθε διαμεσολαβητής, εκτός από τον μεσίτη, μπορεί να καταθέσει βεβαίωση της εταιρείας για λογαριασμό της οποίας ενεργεί, ότι η εταιρεία αναλαμβάνει πλήρως την επαγγελματική του ευθύνη. Τότε δεν χρειάζεται δικό του συμβόλαιο¹. Αν δουλεύετε για περισσότερες εταιρείες, ρωτήστε το επιμελητήριο αν μια τέτοια βεβαίωση αρκεί. Αν τη χρησιμοποιείτε, κρατήστε την στον φάκελό σας για τον έλεγχο του επιμελητηρίου.

Τι πάει στραβά στη δουλειά σας

Η ευθύνη σας δεν γεννιέται από τη ζημιά του πελάτη. Γεννιέται από τη διαφορά ανάμεσα στην κάλυψη που είχε και στην κάλυψη που έπρεπε να έχει.

Η κάλυψη που λείπει. Ο πελάτης σας ζήτησε ασφάλεια κατοικίας, εσείς γράψατε πυρός χωρίς σεισμό, και ήρθε σεισμός. Ή ο επαγγελματίας σας είπε ότι κάνει και μεταφορές, και το συμβόλαιο γράφτηκε μόνο για τον χώρο. Η ζημιά σας μπορεί να ισούται με την αποζημίωση που δεν πήρε.

Η ανανέωση που δεν έγινε. Το συμβόλαιο έληξε, η ειδοποίηση έμεινε στα ανοιχτά, και το ατύχημα ήρθε λίγες μέρες μετά τη λήξη. Είναι από τις πιο καθαρές απαιτήσεις και από τις δυσκολότερες να υπερασπιστείτε.

Η δήλωση κινδύνου που δεν έγινε σωστά. Ο πελάτης σας είπε για την προϋπάρχουσα πάθηση ή για τη ζημιά της προηγούμενης χρονιάς, και το ερωτηματολόγιο δεν την περιέλαβε. Η εταιρεία αρνείται στη ζημιά, και ο πελάτης στρέφεται σε εσάς.

Η λάθος ασφαλιστική αξία. Ασφαλίσατε κτίριο σε αξία που δεν αντιστοιχεί στο κόστος ανακατασκευής, και ο αναλογικός κανόνας μείωσε την αποζημίωση. Η διαφορά μπορεί να γίνει δική σας ευθύνη, αν την αξία την προτείνατε εσείς.

Η ελλιπής ενημέρωση πριν από τη σύμβαση. Ο νόμος σας υποχρεώνει να πείτε στον πελάτη, πριν από τη σύμβαση, την ιδιότητά σας, τη φύση της αμοιβής σας και, αν είστε πράκτορας πολλών εταιρειών, ποιες είναι¹. Σας υποχρεώνει επίσης να καταγράψετε τις απαιτήσεις και τις ανάγκες του πελάτη. Η παράλειψη είναι και πειθαρχικό θέμα και βάση αστικής απαίτησης.

Η καθυστερημένη δήλωση ζημιάς. Ο πελάτης σας ενημέρωσε εσάς και εσείς αργήσατε να το περάσετε στην εταιρεία, πέρα από τις προθεσμίες του συμβολαίου.

Τι καλύπτει και τι δεν καλύπτει

Καλύπτει την οικονομική ζημιά τρίτου από αμέλειά σας κατά την άσκηση της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης, και τα έξοδα της υπεράσπισής σας. Ο ν. 2496/1997 λέει ότι η ασφάλιση αστικής ευθύνης περιλαμβάνει τις δαπάνες για την απόκρουση και την ικανοποίηση των αξιώσεων τρίτων⁴.

Στην πράξη αυτό σημαίνει τρία πράγματα. Την αποζημίωση που δικαιούνταν ο πελάτης αν η κάλυψη ήταν σωστή. Τα δικηγορικά και δικαστικά έξοδα. Και τα έξοδα πραγματογνωμοσύνης. Ρωτήστε αν το συμβόλαιό σας καλύπτει και την απώλεια εγγράφων πελατών.

Δεν καλύπτει τα εξής.

Τον δόλο και την υπεξαίρεση. Ασφάλιστρο που εισπράχθηκε και δεν αποδόθηκε, ψευδής βεβαίωση κάλυψης, πλαστό συμβόλαιο. Ο ίδιος νόμος λέει ότι η ασφάλιση αστικής ευθύνης δεν δίνει κάλυψη για πράξεις από δόλο⁴. Και είναι ταυτόχρονα ποινικά αδικήματα.

Τα πρόστιμα και τις κυρώσεις. Το διοικητικό πρόστιμο της εποπτικής αρχής, η πειθαρχική ποινή, το πρόστιμο για παράβαση των κανόνων προστασίας δεδομένων. Ρωτήστε, αλλά μην το περιμένετε.

Την επιστροφή προμήθειας. Είναι διαφορά από τη σύμβασή σας, όχι αποζημίωση ζημιάς.

Την αφερεγγυότητα ασφαλιστικής επιχείρησης. Αν η εταιρεία στην οποία τοποθετήσατε τον πελάτη πτωχεύσει, το συμβόλαιό σας δεν πληρώνει την ανείσπρακτη αποζημίωση. Μπορεί όμως να καλύπτει την ευθύνη σας για την επιλογή, αν αποδειχθεί ότι τοποθετήσατε σε εταιρεία που όφειλατε να αποφύγετε. Είναι λεπτή διάκριση, και αξίζει να ρωτήσετε πώς είναι γραμμένη.

Τη γνωστή απαίτηση. Ό,τι ξέρατε πριν υπογράψετε την πρόταση.

Τις δραστηριότητες εκτός διαμεσολάβησης. Αν κάνετε και λογιστικά, και διαχείριση ακινήτων, και χρηματοοικονομικές συμβουλές, αυτά χρειάζονται δική τους δήλωση.

Τα χρήματα των πελατών

Εδώ ο νόμος προστατεύει τον πελάτη με τρόπο που λίγοι ξέρουν. Το άρθρο 25 του ν. 4583/2018 λέει ότι ο πελάτης που πληρώνει το ασφάλιστρο σε εσάς απαλλάσσεται από την υποχρέωσή του απέναντι στην εταιρεία, ακόμη κι αν εσείς δεν το αποδώσετε. Και η εταιρεία που σας δίνει χρήματα για τον πελάτη δεν απαλλάσσεται, μέχρι να τα πάρει πράγματι ο πελάτης¹.

Με άλλα λόγια, το ρίσκο από μια καθυστέρηση ή μια απώλεια μένει σε εσάς και στην εταιρεία, όχι στον πελάτη. Γι’ αυτό τα χρήματα που εισπράττετε δεν είναι δικά σας ούτε στιγμή.

Πρακτικά, τρία πράγματα προστατεύουν και εσάς και τον πελάτη. Ξεχωριστός τραπεζικός λογαριασμός για τα ασφάλιστρα, που δεν αναμειγνύεται με τα λειτουργικά σας. Απόδειξη είσπραξης με τα στοιχεία του συμβολαίου σε κάθε πληρωμή, χωρίς εξαίρεση. Και άμεση απόδοση στην εταιρεία μέσα στις συμφωνημένες προθεσμίες.

Η ανάμειξη λογαριασμών είναι επικίνδυνη. Δεν είναι πάντα κακή πρόθεση. Ξεκινά με μια καθυστερημένη απόδοση για λόγους ρευστότητας και εξελίσσεται. Η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης δεν σας καλύπτει εκεί, γιατί από ένα σημείο και μετά δεν πρόκειται πια για αμέλεια.

Η ετήσια βεβαίωση στο επιμελητήριο

Το συμβόλαιο δεν είναι μόνο ασπίδα. Είναι δικαιολογητικό.

Ο νόμος ζητά να καταθέτετε τα περισσότερα έγγραφα της εγγραφής σας στο επιμελητήριο κάθε τρίτο χρόνο. Τη βεβαίωση της ασφάλισης όμως τη ζητά στο πρώτο τρίμηνο κάθε χρόνου. Αν δεν πληροίτε τις προϋποθέσεις, το επιμελητήριο σας διαγράφει αμέσως και ενημερώνει την εποπτική αρχή¹.

Δύο πράγματα να προσέξετε στην πράξη.

Πρώτο, η ημερομηνία. Αν η ασφάλιση λήγει τον Μάρτιο και η βεβαίωση κατατίθεται τον Ιανουάριο, φροντίστε να μην υπάρχει διάστημα χωρίς κάλυψη. Ένα κενό δύο εβδομάδων είναι διοικητικό πρόβλημα ακόμη κι αν δεν συμβεί τίποτα.

Δεύτερο, τα όρια. Ο νόμος λέει ότι τα ποσά αναπροσαρμόζονται με απόφαση της εποπτικής αρχής, όταν τα αναθεωρεί η ευρωπαϊκή αρχή ασφαλίσεων¹. Ένα συμβόλαιο που ήταν επαρκές πριν από χρόνια μπορεί σήμερα να είναι κάτω από το ελάχιστο. Ζητήστε από την ασφαλιστική σας γραπτή βεβαίωση ότι τα όρια του συμβολαίου καλύπτουν τα ισχύοντα ελάχιστα, και δώστε την στο επιμελητήριο μαζί με το ασφαλιστήριο.

Τι λέει ο νόμος

Ο μεσίτης σηκώνει βαρύτερο βάρος από τον πράκτορα

Οι δύο ιδιότητες ασφαλίζονται με το ίδιο προϊόν και δεν έχουν την ίδια έκθεση.

Ο πράκτορας ενεργεί για λογαριασμό μιας ή περισσότερων ασφαλιστικών επιχειρήσεων και προτείνει τα δικά τους προϊόντα. Η ευθύνη του κρίνεται πάνω στο αν εξήγησε σωστά αυτά που είχε και αν κατέγραψε σωστά τον κίνδυνο.

Ο μεσίτης ενεργεί για λογαριασμό του πελάτη. Ο νόμος ζητά από τον μεσίτη να δηλώνει ότι συμβουλεύει με βάση την ανάλυση επαρκούς αριθμού συμβάσεων της αγοράς¹. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να κατηγορηθεί για κάτι που ο πράκτορας δεν μπορεί: ότι δεν αναζήτησε αρκετά, ότι δεν συνέκρινε, ότι τοποθέτησε εκεί που τον συνέφερε και όχι εκεί που συνέφερε τον πελάτη. Και ο μεσίτης δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βεβαίωση μιας εταιρείας αντί για δικό του συμβόλαιο¹.

Πρακτικά, ο μεσίτης χρειάζεται δύο επιπλέον πράγματα στον φάκελό του. Τεκμηρίωση της έρευνας αγοράς, δηλαδή ποιες εταιρείες ρωτήθηκαν και τι απάντησαν. Και γραπτή αιτιολόγηση της τελικής επιλογής, έστω δύο γραμμές.

Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερο βαθμό, για τον πολυπράκτορα που παρουσιάζεται στον πελάτη σαν να ψάχνει την αγορά. Η εντύπωση που δημιουργείτε μετράει όσο και ο τίτλος σας στο μητρώο.

Όταν έρθει το πρώτο παράπονο

Η διαφορά ανάμεσα σε μια υπόθεση που κλείνει και σε μια που κρατά χρόνια κρίνεται την πρώτη εβδομάδα.

Ειδοποιήστε γραπτά τη δική σας ασφαλιστική την ίδια ημέρα, με τον αριθμό του ασφαλιστηρίου σας και μια σύντομη περιγραφή. Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τη γνώση⁴, και η γνώση μπορεί να αρχίζει με το παράπονο, όχι με την αγωγή.

Συγκεντρώστε αμέσως τον φάκελο του πελάτη όπως είναι: προτάσεις, ερωτηματολόγια, έντυπα ανάλυσης αναγκών, αλληλογραφία, αποδείξεις είσπραξης, ειδοποιήσεις ανανέωσης. Μην προσθέσετε τίποτα και μην διορθώσετε τίποτα. Τα συστήματα κρατούν ίχνη, και ο αντίδικος θα τα ζητήσει.

Μη δεχτείτε ευθύνη γραπτά ή προφορικά, και μην προσφέρετε επιστροφή προμήθειας για να ηρεμήσει η κατάσταση. Μια τέτοια κίνηση μπορεί να δώσει στη δική σας εταιρεία λόγο να αμφισβητήσει την κάλυψη.

Κρατήστε την ανθρώπινη επαφή. Ένα τηλεφώνημα που ακούει τον πελάτη, χωρίς παραδοχή και χωρίς υπόσχεση, αποτρέπει πολλές διαφορές.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Το ασφάλιστρο ανά κάλυψη βγαίνει από τα ασφάλιστρα του κλάδου που δίνει η ΕΑΕΕ, το μερίδιο κάθε επαγγέλματος και το πλήθος των καλύψεων του. Είναι μέσος όρος, όχι τιμή για το δικό σας γραφείο.

Δύο παρατηρήσεις. Πρώτη, το ασφάλιστρο είναι μικρό σε σχέση με τα μεγάλα όρια, και ο λόγος φαίνεται στον πίνακα: οι απαιτήσεις κατά διαμεσολαβητών είναι σπάνιες σε αριθμό. Όταν όμως συμβούν, μπορεί να φτάσουν την αποζημίωση ενός ολόκληρου συμβολαίου. Δεύτερη, ένα ομαδικό πρόγραμμα από σύλλογο ή δίκτυο μπορεί να βγαίνει φθηνότερα. Ελέγξτε όμως αν σας αφήνει αναδρομική κάλυψη και τι γίνεται αν φύγετε από το δίκτυο.

Ένα παράδειγμα

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι τα ελάχιστα όρια που ζητά ο νόμος;

Από 9 Οκτωβρίου 2024, τουλάχιστον 1.564.610 ευρώ ανά απαίτηση και 2.315.610 ευρώ συνολικά τον χρόνο, για κάλυψη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το άρθρο 21 του ν. 4583/2018 ζητά την ασφάλιση, και η Τράπεζα της Ελλάδος αναπροσαρμόζει τα ποσά όταν τα αναθεωρεί η ευρωπαϊκή αρχή, περίπου κάθε πέντε χρόνια.

Ισχύει και για τον υπάλληλο του γραφείου;

Ο νόμος ζητά δικαιολογητικά και για τους υπαλλήλους που συμμετέχουν άμεσα στη διανομή. Το συμβόλαιο επαγγελματικής ευθύνης όμως το βγάζει το γραφείο. Ελέγξτε ότι καλύπτει και τις πράξεις των υπαλλήλων σας, και ζητήστε το γραπτά.

Αν δουλεύω μόνο για μία εταιρεία, χρειάζομαι δικό μου συμβόλαιο;

Ο νόμος επιτρέπει σε κάθε διαμεσολαβητή, εκτός από τον μεσίτη, να καταθέσει βεβαίωση της εταιρείας για λογαριασμό της οποίας ενεργεί, ότι αναλαμβάνει πλήρως την επαγγελματική του ευθύνη. Τότε δεν χρειάζεται δικό του συμβόλαιο. Αν συνεργάζεστε με περισσότερες εταιρείες, ρωτήστε το επιμελητήριο αν μια τέτοια βεβαίωση αρκεί.

Πόσο συχνές είναι οι απαιτήσεις κατά διαμεσολαβητών;

Σπάνιες. Στα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024, οι 7.030 καλύψεις επαγγελματικής ευθύνης διαμεσολαβητών είχαν 10 δηλωμένες ζημιές, με μέση ζημιά 2.590 ευρώ. Μια απαίτηση όμως μπορεί να φτάσει την αποζημίωση που θα έπαιρνε ο πελάτης αν ήταν σωστά ασφαλισμένος.

Καλύπτονται τα χρήματα των πελατών;

Η απώλεια ή η κακή διαχείριση χρημάτων πελατών είναι χωριστό ζήτημα. Ο νόμος προστατεύει τον πελάτη αλλιώς: όταν πληρώνει το ασφάλιστρο σε εσάς, απαλλάσσεται απέναντι στην εταιρεία ακόμη κι αν δεν το αποδώσετε. Η δόλια πράξη δεν καλύπτεται από την ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Πόσο κοστίζει το συμβόλαιο;

Δημόσια τιμή δεν δημοσιεύει καμία εταιρεία από όσες διαβάσαμε. Από τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024 βγαίνει ότι μια κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης διαμεσολαβητή κόστισε κατά μέσο όρο περίπου 291 ευρώ. Η δική σας τιμή εξαρτάται από τις προμήθειες, τους συνεργάτες και την απαλλαγή.

Τι γίνεται αν δεν έχω το συμβόλαιο σε ισχύ;

Παύετε να πληροίτε προϋπόθεση εγγραφής στο μητρώο. Τη βεβαίωση ασφάλισης την καταθέτετε στο επιμελητήριο στο πρώτο τρίμηνο κάθε χρόνου, και αν λείπει, το επιμελητήριο σας διαγράφει αμέσως. Χωρίς εγγραφή δεν ασκείτε νόμιμα διαμεσολάβηση.

Καλύπτει τα λάθη των προηγούμενων ετών;

Εξαρτάται από το πώς είναι γραμμένο. Αν το συμβόλαιο καλύπτει απαιτήσεις που δηλώνονται όσο ισχύει, ένα λάθος παλιάς χρονιάς καλύπτεται μόνο με αναδρομική ισχύ. Ρωτήστε πώς είναι γραμμένο, και κρατήστε την ημερομηνία αναδρομής όταν αλλάζετε εταιρεία.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 4583/2018 άρ. 21 · ν. 4583/2018 άρ. 23 · ν. 4583/2018 άρ. 25 · ν. 4583/2018 άρ. 29 · ΑΚ άρ. 914 · ν. 2496/1997 άρ. 7 · ν. 2496/1997 άρ. 25

Πηγές

1. ↑ν. 4583/2018, διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, άρθρα 19, 21, 23, 25 και 29, 2018
2. ↑Τράπεζα της Ελλάδος, ΠΕΕ 230/2/17.06.2024 (ΦΕΚ Β΄ 3680): αναπροσαρμογή των ποσών ασφάλισης επαγγελματικής ευθύνης των διαμεσολαβητών, από 9 Οκτωβρίου 2024, 17 Ιουνίου 2024
3. ↑ΕΑΕΕ, Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης και Επαγγελματικών Ευθυνών 2024, πίνακες 7, 12α και 21, γράφημα 15, 2025
4. ↑ν. 2496/1997, Ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 7 και 25: η αναγγελία και η ασφάλιση αστικής ευθύνης, 1997
5. ↑ΕΑΕΕ, Η Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα 2024, πίνακας 6, Δεκέμβριος 2025

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.