Αστική ευθύνη δικηγόρου και λογιστή

Με μια ματιά

Η ουσία

Η αστική ευθύνη δικηγόρου και λογιστή καλύπτει κάτι που δεν το καλύπτει κανένα άλλο συμβόλαιο: τα χρήματα που έχασε ο πελάτης σας επειδή κάτι δεν έγινε σωστά, χωρίς να έχει σπάσει τίποτα και χωρίς να έχει χτυπήσει κανείς. Στα τιμολόγια της αγοράς ο λογιστής με αμοιβές γύρω στις 120.000 ευρώ και όριο 300.000 ευρώ πληρώνει περίπου 1.650 ευρώ καθαρά τον χρόνο, ενώ το μικρότερο γραφείο με αμοιβές κάτω από 50.000 ευρώ και όριο 100.000 πληρώνει 850 ευρώ. Η μέση αναφορά της αγοράς κινείται γύρω στα 1.200 ευρώ. Ο δικηγόρος τιμολογείται στην ίδια ζώνη, με τη διαφορά ότι το μέγεθος της δικής του απαίτησης εξαρτάται από την αξία της υπόθεσης που χειριζόταν. Μιλάμε σε εσάς που έχετε γραφείο, σας ζήτησε ασφαλιστήριο ένας πελάτης ή ένας διαγωνισμός, και δεν ξέρετε ούτε τι όριο να βάλετε ούτε τι ακριβώς αγοράζετε.

Ο κίνδυνος του δικηγόρου, στην πράξη

Η φαντασία λέει «χάσαμε τη δίκη». Η πραγματικότητα των απαιτήσεων είναι πιο πεζή και πιο ανελέητη.

Η πιο κλασική περίπτωση είναι η προθεσμία. Η έφεση που ασκήθηκε μία μέρα αργά, η ανακοπή που δεν κατατέθηκε, η αγωγή που έμεινε στο συρτάρι ώσπου παραγράφηκε η αξίωση. Εδώ δεν υπάρχει συζήτηση για το αν χειριστήκατε σωστά την υπόθεση. Υπάρχει μια ημερομηνία και μια πράξη που δεν έγινε.

Δεύτερη κατηγορία, ο έλεγχος τίτλων. Μεταβίβαση ακινήτου όπου δεν εντοπίστηκε βάρος, δουλεία, ή εκκρεμής διεκδίκηση. Ο πελάτης αγόρασε κάτι διαφορετικό από αυτό που νόμιζε, και η ζημιά είναι η διαφορά αξίας ή το κόστος της απαλλαγής.

Τρίτη, η σύνταξη συμβάσεων. Μια ρήτρα που δεν κάλυπτε αυτό που ήθελε ο πελάτης, μια εγγύηση που ξεχάστηκε, ένας όρος καταγγελίας που δεν λειτούργησε όταν χρειάστηκε.

Τέταρτη, η συμβουλή. Γνωμοδότηση που αποδείχθηκε λάθος και πάνω της ο πελάτης έχτισε μια απόφαση με οικονομικές συνέπειες.

Πέμπτη, τα χρήματα πελατών. Ποσά που περνούν από τον λογαριασμό σας για μεταβιβάσεις ή συμβιβασμούς και που διαχειρίζεστε με ευθύνη πολύ πέρα από την αμοιβή σας.

Το μέγεθος της απαίτησης δεν έχει σχέση με την αμοιβή σας. Μια μεταβίβαση για την οποία πήρατε 900 ευρώ μπορεί να γεννήσει απαίτηση 180.000 ευρώ. Αυτή η ασυμμετρία είναι ο λόγος που υπάρχει η ασφάλιση.

Ο κίνδυνος του λογιστή, στην πράξη

Εδώ ο κατάλογος είναι διαφορετικός και πιο συχνός σε αριθμό περιστατικών.

Η χαμένη προθεσμία δήλωσης, με τα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις που ακολουθούν. Είναι η υπ’ αριθμόν ένα απαίτηση κατά λογιστή στην ελληνική αγορά.

Το λάθος στον ΦΠΑ ή στους παρακρατούμενους φόρους, που ανακαλύπτεται σε έλεγχο τρία ή τέσσερα χρόνια αργότερα και έχει μαζέψει τόκους.

Η λάθος μισθοδοσία και οι εισφορές, με αναδρομικές επιβαρύνσεις και με εργαζομένους που στρέφονται κατά της επιχείρησης.

Η μη αξιοποίηση μιας φοροαπαλλαγής ή μιας ρύθμισης που δικαιούνταν ο πελάτης. Εδώ η συζήτηση είναι πιο δύσκολη, γιατί το ερώτημα δεν είναι τι κάνατε, αλλά τι όφειλε να ξέρει ένας επιμελής επαγγελματίας.

Το λάθος σε οικονομικές καταστάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για δανεισμό ή για πώληση επιχείρησης. Αυτές είναι οι λίγες και μεγάλες υποθέσεις.

Και η καθυστέρηση σε επιδότηση ή σε πρόγραμμα, όπου ο πελάτης έχασε κονδύλι επειδή ένα δικαιολογητικό δεν υποβλήθηκε εγκαίρως.

Τι ακριβώς καλύπτει το συμβόλαιο

Καλύπτει τη χρηματική ζημιά που προκαλείτε σε τρίτον από αμέλεια κατά την άσκηση της δηλωμένης επαγγελματικής σας δραστηριότητας, και τα έξοδα της υπεράσπισής σας.

Η λέξη κλειδί είναι «καθαρή οικονομική ζημιά». Στη γενική αστική ευθύνη η ζημιά έχει σώμα: κάποιος τραυματίστηκε, κάτι καταστράφηκε. Στο γραφείο σας δεν σπάει τίποτα. Χάνονται χρήματα. Ένα κοινό συμβόλαιο γενικής αστικής ευθύνης εξαιρεί ρητά αυτή την κατηγορία, οπότε αν έχετε μόνο εκείνο, δεν έχετε τίποτα για τη δουλειά σας.

Μέσα στην κάλυψη μπαίνουν τέσσερα πράγματα. Η ίδια η αποζημίωση. Τα δικηγορικά και τα δικαστικά έξοδα της υπεράσπισης, που σε μια αστική διαφορά τριών χρόνων ξεπερνούν εύκολα τις δέκα χιλιάδες ευρώ ακόμη κι όταν κερδίσετε. Τα έξοδα πραγματογνωμοσύνης, που σε λογιστικές υποθέσεις σημαίνουν οικονομικό εμπειρογνώμονα. Και, σε αρκετά συμβόλαια, τα έξοδα της ποινικής υπεράσπισης ως ένα ποσό.

Δύο επεκτάσεις που αξίζει να ρωτήσετε ονομαστικά. Η απώλεια εγγράφων, δηλαδή το κόστος ανασύστασης φακέλου που καταστράφηκε ή χάθηκε. Και η διαρροή δεδομένων, που για ένα λογιστικό γραφείο με τα ΑΦΜ και τα εισοδήματα εκατοντάδων ανθρώπων είναι σοβαρός κίνδυνος και δεν καλύπτεται από το βασικό συμβόλαιο.

Τι δεν καλύπτει

Οι εξαιρέσεις είναι σταθερές σε όλες τις εταιρείες.

Ο δόλος και η βαριά παράβαση καθήκοντος. Η υπεξαίρεση χρημάτων πελάτη, η πλαστογραφία, η εν γνώσει υποβοήθηση φοροδιαφυγής.

Τα πρόστιμα και οι ποινές που επιβάλλονται σε εσάς. Καμία ασφάλιση δεν πληρώνει κύρωση του κράτους ή του συλλόγου προς τον ασφαλισμένο.

Η επιστροφή της αμοιβής σας. Αν ο πελάτης ζητά πίσω αυτά που σας πλήρωσε, είναι διαφορά από τη σύμβαση και όχι αποζημίωση ζημιάς.

Η γνωστή απαίτηση. Ό,τι ξέρατε ή όφειλατε να ξέρετε πριν υπογράψετε την πρόταση. Η απόκρυψη εκκρεμούς παραπόνου δίνει στην εταιρεία δικαίωμα να αρνηθεί.

Η δραστηριότητα που δεν δηλώσατε. Ο λογιστής που κάνει και επενδυτικές συμβουλές, ο δικηγόρος που ασκεί και διαμεσολάβηση ακινήτων, ο φοροτεχνικός που αναλαμβάνει και διαχείριση περιουσίας. Γράψτε ακριβώς τι κάνετε.

Οι εγγυήσεις απόδοσης. Αν υποσχεθήκατε συγκεκριμένο φορολογικό αποτέλεσμα ή έκβαση δίκης, η ευθύνη από αυτή την υπόσχεση δεν είναι ασφαλίσιμη.

Η ευθύνη ως διοικητικό στέλεχος τρίτης εταιρείας. Αν είστε και μέλος διοικητικού συμβουλίου σε πελάτη, αυτό θέλει δικό του συμβόλαιο.

Η ουρά και οι δύο ρυθμίσεις που ζητάτε ονομαστικά

Τα συμβόλαια επαγγελματικής ευθύνης γράφονται σε βάση δήλωσης απαίτησης. Απαντούν για ό,τι δηλώνεται όσο είναι σε ισχύ, όχι για ό,τι έγινε όσο ίσχυαν.

Στη δική σας δουλειά η απόσταση ανάμεσα στο λάθος και στην ανακάλυψή του είναι μεγάλη. Ένα λάθος σε δήλωση του 2024 βγαίνει σε φορολογικό έλεγχο του 2029. Μια παράλειψη σε μεταβίβαση του 2022 φαίνεται όταν ο πελάτης πάει να πουλήσει το 2030.

Άρα δύο πράγματα.

Η αναδρομική κάλυψη πηγαίνει την προστασία πίσω στα χρόνια που δουλεύατε ανασφάλιστος, με προϋπόθεση ότι δεν γνωρίζατε πρόβλημα. Ζητήστε όσο πιο πίσω σας δίνουν. Και όταν αλλάζετε εταιρεία, απαιτήστε γραπτά να διατηρηθεί η αρχική ημερομηνία αναδρομικής ισχύος. Αν το νέο συμβόλαιο τη γράψει από σήμερα, σβήνετε δέκα χρόνια κάλυψης με μία υπογραφή, και είναι το ακριβότερο λάθος του κλάδου.

Η κάλυψη μετά τη διακοπή κρατά το παράθυρο ανοιχτό αφού κλείσετε το γραφείο. Αφορά κάθε επαγγελματία που βγαίνει στη σύνταξη και είναι εκείνη που ζητούν λιγότερο από όλες. Τρία ως έξι χρόνια είναι το συνηθισμένο.

Το όριο, η απαλλαγή και το ετήσιο ανώτατο

Η αγορά πουλά όρια από 100.000 ως 1.500.000 ευρώ. Οι περισσότεροι διαλέγουν 300.000 επειδή αυτό ζητά ο διαγωνισμός ή ο πελάτης.

Υπολογίστε το μόνοι σας μία φορά, με έναν απλό κανόνα: ποια είναι η μεγαλύτερη υπόθεση που πέρασε από τα χέρια σας πέρσι. Για τον δικηγόρο, η μεγαλύτερη αξία αντικειμένου. Για τον λογιστή, ο μεγαλύτερος τζίρος πελάτη και το ύψος των φόρων που διαχειρίζεστε γι’ αυτόν. Το όριό σας πρέπει να χωρά αυτό το νούμερο, όχι τον μέσο όρο σας.

Δύο τεχνικά σημεία που κρίνουν περισσότερα από το ίδιο το όριο.

Πρώτο, ρωτήστε αν το ετήσιο ανώτατο είναι ίσο ή διπλάσιο του ορίου ανά απαίτηση. Αν ταυτίζονται, μία μεγάλη υπόθεση τον Φεβρουάριο σας αφήνει ακάλυπτο ως την ανανέωση. Σε ένα λογιστικό γραφείο, όπου ένα λάθος στο λογισμικό μπορεί να επαναληφθεί σε δεκάδες πελάτες, αυτό είναι πραγματικός κίνδυνος.

Δεύτερο, ρωτήστε αν τα έξοδα υπεράσπισης μετρούν μέσα στο όριο ή πάνω από αυτό. Στην επαγγελματική ευθύνη η υπεράσπιση τρώει μεγάλο μέρος, και η διαφορά ανάμεσα στα δύο είναι δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε μια βαριά υπόθεση.

Η απαλλαγή είναι ο μοχλός που ρίχνει την τιμή. Στα τιμολόγια η μετάβαση από 500 σε 2.500 ευρώ απαλλαγή μειώνει το ασφάλιστρο γύρω στο 12% ως 18%. Είναι λογική επιλογή για γραφείο που μπορεί να απορροφήσει μικρά περιστατικά, και κακή επιλογή για λογιστή του οποίου η τυπική απαίτηση είναι ένα πρόστιμο τριών χιλιάδων ευρώ: με απαλλαγή 2.500 ευρώ δεν θα εισπράξετε ποτέ τίποτα.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Ένα παράδειγμα

Όταν έρθει το πρώτο παράπονο

Υπάρχει μια ημέρα που κρίνει την υπόθεση, και δεν είναι η ημέρα του δικαστηρίου.

Την ημέρα που ο πελάτης ή ο δικηγόρος του σας λέει ότι κάτι πήγε στραβά, κάντε τρία πράγματα και μην κάνετε ένα.

Πρώτο, ειδοποιήστε την εταιρεία σας γραπτά, την ίδια ημέρα. Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τη γνώση και η γνώση αρχίζει με το παράπονο.

Δεύτερο, κλειδώστε τον φάκελο. Μην προσθέσετε σημείωση, μην ξαναγράψετε μια σελίδα, μην στείλετε εκ των υστέρων ένα email που «διευκρινίζει». Τα λογιστικά και τα δικηγορικά συστήματα κρατούν ίχνη μεταβολών, και ο αντίδικος θα τα ζητήσει. Μια μεταγενέστερη προσθήκη καταστρέφει την υπεράσπιση, όσο αθώα κι αν έγινε.

Τρίτο, γράψτε για τον εαυτό σας ένα σημείωμα με όσα θυμάστε: ημερομηνίες, τι είπατε, ποιος ήταν παρών, ποια οδηγία σας δόθηκε. Σε τρία χρόνια δεν θα θυμάστε τίποτα και ο δικηγόρος σας θα το χρειαστεί.

Το ένα που δεν κάνετε είναι να διαπραγματευτείτε μόνος σας. Κάθε «θα σας επιστρέψω την αμοιβή για να τελειώσει», κάθε γραπτή παραδοχή, δένει τα χέρια της εταιρείας και της δίνει λόγο να μειώσει ή να αρνηθεί. Η ανθρώπινη επικοινωνία με τον πελάτη επιτρέπεται και συχνά αποτρέπει την αγωγή. Η οικονομική διαπραγμάτευση δεν επιτρέπεται.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση για δικηγόρο ή λογιστή στην Ελλάδα;

Όχι από γενικό νόμο. Γίνεται υποχρεωτική στην πράξη μέσα από συμβάσεις: ο μεγάλος πελάτης τη ζητά, ο δημόσιος διαγωνισμός τη ζητά, η ξένη εταιρεία που σας αναθέτει δουλειά τη θεωρεί δεδομένη. Για ορισμένες συναφείς δραστηριότητες, όπως η ασφαλιστική διαμεσολάβηση, ο νόμος την επιβάλλει ρητά.

Πόσο κοστίζει για λογιστικό γραφείο;

Στον δικό μας υπολογισμό Ένωσης ο λογιστής με αμοιβές 120.000 ευρώ και όριο 300.000 ευρώ πληρώνει 1.650 ευρώ καθαρά. Το φθηνότερο κελί, αμοιβές κάτω από 50.000 ευρώ με όριο 100.000, πληρώνει 850 ευρώ. Η αναφορά της αγοράς κινείται γύρω στα 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Τι είναι η καθαρή οικονομική ζημιά;

Είναι η ζημιά σε χρήμα, χωρίς να έχει σπάσει κάτι και χωρίς να έχει χτυπήσει κανείς. Ο πελάτης έχασε 40.000 ευρώ επειδή χάθηκε μια προθεσμία. Αυτό είναι το αντικείμενο της επαγγελματικής ευθύνης, και ακριβώς αυτό εξαιρεί ένα κοινό συμβόλαιο γενικής αστικής ευθύνης.

Καλύπτεται το πρόστιμο της εφορίας που πλήρωσε ο πελάτης μου;

Το πρόστιμο που επιβλήθηκε σε εσάς δεν καλύπτεται ποτέ. Το πρόστιμο και οι προσαυξήσεις που πλήρωσε ο πελάτης εξαιτίας δικού σας λάθους καλύπτονται από αρκετά, όχι από όλα, τα συμβόλαια και συχνά με υπο-όριο. Ρωτήστε το ονομαστικά, γιατί είναι η συχνότερη απαίτηση κατά λογιστή.

Τι σημαίνει claims made και γιατί με αφορά;

Ότι το συμβόλαιο πληρώνει για απαιτήσεις που δηλώνονται όσο ισχύει, όχι για λάθη που έγιναν όσο ίσχυε. Ένα λάθος σε δήλωση του 2024 μπορεί να εμφανιστεί σε έλεγχο το 2029. Χρειάζεστε αναδρομική κάλυψη για τα προηγούμενα χρόνια και κάλυψη μετά τη διακοπή για όταν σταματήσετε.

Αν κλείσω το γραφείο, σταματά ο κίνδυνος;

Όχι. Οι φορολογικές υποθέσεις παραγράφονται σε χρόνια και οι δικαστικές ακόμη αργότερα. Ο λογιστής που βγήκε στη σύνταξη το 2026 μπορεί να δεχτεί απαίτηση το 2031 για χρήση του 2024. Ζητήστε κάλυψη μετά τη διακοπή, τυπικά για τρία ως έξι χρόνια.

Καλύπτονται οι συνεργάτες και οι υπάλληλοί μου;

Στα περισσότερα συμβόλαια ναι, εφόσον ενεργούν για λογαριασμό του γραφείου και έχουν δηλωθεί. Το ασφάλιστρο υπολογίζεται σε αμοιβές και σε αριθμό απασχολουμένων. Ο εξωτερικός συνεργάτης με δικό του ΑΦΜ που τιμολογεί απευθείας τον πελάτη χρειάζεται δικό του συμβόλαιο.

Με καλύπτει αν με μηνύσουν ποινικά;

Το συμβόλαιο πληρώνει την αστική αποζημίωση, όχι την ποινή. Τα έξοδα της ποινικής υπεράσπισης τα καλύπτουν αρκετά συμβόλαια ως ένα ποσό, γιατί σε υποθέσεις φοροδιαφυγής ή απιστίας η ποινική και η αστική διαδικασία τρέχουν μαζί. Χρηματική ποινή ή πρόστιμο δεν καλύπτεται ποτέ.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ΑΚ άρ. 914 · ΑΚ άρ. 330 · ν. 2496/1997 άρ. 7

Πηγές

1. Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026
2. ΑΚ άρ. 914, ισχύον κείμενο

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.