Με μια ματιά

Πόσο κοστίζει η αστική ευθύνη μηχανικού ή αρχιτέκτονα;

Η αστική ευθύνη μηχανικού ή αρχιτέκτονα κοστίζει κατά μέσο όρο περίπου 2.482 ευρώ ανά κάλυψη τον χρόνο, κατά τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024. Είναι η ακριβότερη επαγγελματική ευθύνη, γιατί η ευθύνη για ελλείψεις κτιρίου κρατά δέκα χρόνια. Δεν πληρώνει την επανεκτέλεση της δικής σας δουλειάς.

  • Από τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024, το μέσο ασφάλιστρο επαγγελματικής ευθύνης για αρχιτέκτονες και μηχανικούς βγαίνει περίπου 2.482 ευρώ ανά κάλυψη, απέναντι σε 594 ευρώ για τους λογιστές12.
  • Οι ζημιές είναι λίγες: στις 1.261 καλύψεις μηχανικών του 2024 δηλώθηκαν 5 ζημιές2. Η τιμή δεν βγαίνει από τη συχνότητα, αλλά από το μέγεθος και τη διάρκεια της ευθύνης.
  • Για ελλείψεις οικοδομήματος, οι αξιώσεις του εργοδότη παραγράφονται δέκα χρόνια από την παραλαβή3. Η αξίωση από αδικοπραξία παραγράφεται πέντε χρόνια από τη γνώση, με εξωτερικό όριο τα είκοσι χρόνια4.
  • Το συμβόλαιο δεν πληρώνει την επανεκτέλεση της δικής σας δουλειάς. Πληρώνει τη ζημιά που αυτή προκάλεσε σε άλλον.
  • Το 40,5% των καλύψεων μηχανικών είχε το 2024 όριο έως 200.000 ευρώ, και το 11,8% πάνω από ένα εκατομμύριο2.

Η ουσία

Ο μηχανικός και ο αρχιτέκτονας πληρώνουν κατά μέσο όρο το ακριβότερο ασφάλιστρο επαγγελματικής ευθύνης από τα επαγγέλματα που χωρίζει η ΕΑΕΕ12. Και δεν είναι επειδή κάνουν περισσότερα λάθη. Είναι επειδή το λάθος τους κοστίζει περισσότερο και φαίνεται πολύ αργότερα. Ο λογαριασμός μιας αστοχίας δεν είναι η αμοιβή της μελέτης. Είναι ένα κτίριο. Γράφτηκε για τον ελεύθερο επαγγελματία μηχανικό που έχει γραφείο δύο ή τριών ατόμων, υπογράφει άδειες, επιβλέπει ανακαινίσεις, και μόλις τον ρώτησε ένας πελάτης ή μια τράπεζα αν είναι ασφαλισμένος.

Τι πάει στραβά σε ένα τεχνικό γραφείο

Οι απαιτήσεις σε αυτόν τον κλάδο δεν είναι φανταστικά σενάρια. Είναι μια μικρή λίστα που επαναλαμβάνεται.

Η μελέτη που δεν κάθισε στο οικόπεδο. Τοπογραφικό με λάθος όρια, οικοδομική άδεια που εκδόθηκε πάνω σε αυτό, και ένα κτίριο που καταπατά μισό μέτρο από τον διπλανό. Η λύση είναι είτε κατεδάφιση τμήματος είτε εξαγορά, και τα δύο μπορεί να κοστίσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ.

Η στατική αστοχία που δεν έγινε κατάρρευση. Ρωγμές σε δοκούς, καθίζηση σε τμήμα της πλάκας, υποστύλωση που έπρεπε να έχει άλλη διατομή. Το κτίριο στέκεται, όμως χρειάζεται ενίσχυση, και μέχρι να γίνει δεν κατοικείται.

Η υγρασία και η μόνωση. Συχνό σενάριο, και το λιγότερο θεαματικό. Ταράτσα που δεν στεγανοποιήθηκε σωστά, υπόγειο που παίρνει νερό, θερμογέφυρα που γεμίζει μούχλα τον τοίχο ενός παιδικού δωματίου. Ο ιδιοκτήτης ζητά την επισκευή, τη ζημιά στα έπιπλα, και τα ενοίκια που δεν εισέπραξε.

Η επίβλεψη που δεν έγινε. Ο επιβλέπων που υπέγραψε χωρίς να ανέβει στο εργοτάξιο, ο οπλισμός που μπήκε λιγότερος από τη μελέτη, το σκυρόδεμα που δεν ελέγχθηκε. Εδώ η ευθύνη μπορεί να είναι δική σας ακόμη κι όταν η κακοτεχνία είναι του εργολάβου, γιατί η δουλειά σας ήταν να την πιάσετε.

Η άδεια που δεν κάλυπτε ό,τι χτίστηκε. Υπέρβαση δόμησης, χώρος που τακτοποιήθηκε λάθος, ημιυπαίθριος που μετρήθηκε αλλιώς. Ο πελάτης το ανακαλύπτει όταν πάει να πουλήσει και ο συμβολαιογράφος σταματά τη μεταβίβαση.

Η ενεργειακή μελέτη και το πιστοποιητικό. Λάθος στοιχεία που στοίχισαν σε επιδότηση ή σε πρόγραμμα εξοικονόμησης, ή που χρειάστηκε να διορθωθούν με έργα.

Η καθυστέρηση. Στα έργα με προθεσμία, η ποινική ρήτρα που πληρώνει ο πελάτης επειδή η μελέτη άργησε μπορεί να γίνει απαίτηση προς εσάς.

Ποιος στρέφεται εναντίον σας και με ποια βάση

Τρεις κατηγορίες ανθρώπων, με διαφορετικό οπλοστάσιο ο καθένας.

Ο πελάτης σας, δηλαδή ο κύριος του έργου, στηρίζεται στη σύμβαση που υπογράψατε. Σας κατηγορεί ότι δεν εκτελέσατε σωστά αυτό που αναλάβατε. Δεν χρειάζεται να αποδείξει αδικοπραξία, αρκεί να δείξει ότι το αποτέλεσμα έχει ελάττωμα.

Ο τρίτος, δηλαδή ο γείτονας, ο περαστικός, ο μελλοντικός αγοραστής, στηρίζεται στο άρθρο 914 του Αστικού Κώδικα: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει5. Πρέπει να δείξει παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, και το μέτρο είναι ο συνετός μηχανικός με τα μέσα και τους κανόνες της εποχής.

Το Δημόσιο ή ο φορέας, σε δημόσιο έργο, στηρίζεται στα τεύχη και στη νομοθεσία των δημοσίων συμβάσεων. Εδώ μπορεί να υπάρχει και κατάπτωση εγγυητικής, που είναι διαφορετικό πράγμα από αποζημίωση και δεν καλύπτεται από ασφαλιστήριο.

Σε ένα δικόγραφο μπορεί να εμφανιστούν δύο και τρεις βάσεις μαζί, γιατί ο δικηγόρος του αντιδίκου δεν ξέρει εκ των προτέρων ποια θα πείσει.

Τι καλύπτει το συμβόλαιο

Καλύπτει την αποζημίωση που θα κριθεί ότι οφείλετε για σωματική βλάβη, υλική ζημιά ή καθαρά οικονομική ζημιά που προκάλεσε ένα λάθος, μια παράλειψη ή μια αμέλεια κατά την άσκηση του επαγγέλματος.

Η τρίτη λέξη είναι η σημαντική. Καθαρά οικονομική ζημιά σημαίνει ζημιά χωρίς σπασμένο πράγμα και χωρίς τραυματία. Ο πελάτης που έχασε μια επιδότηση, ο αγοραστής που πλήρωσε παραπάνω, ο επενδυτής που καθυστέρησε δύο χρόνια. Ένα συμβόλαιο γενικής αστικής ευθύνης συνήθως δεν πληρώνει τέτοια ζημιά, και αυτό ακριβώς είναι που αγοράζετε εδώ.

Καλύπτει επίσης την υπεράσπισή σας: δικηγόρο, τεχνικό σύμβουλο και πραγματογνωμοσύνη. Σε τεχνική υπόθεση αυτό είναι μεγάλο κονδύλι, γιατί η δικαστική πραγματογνωμοσύνη για μια στατική διαφορά κοστίζει από μόνη της, και μπορεί να χρειαστείτε και δικό σας τεχνικό σύμβουλο για να την αντικρούσετε.

Πάνω από το βασικό επίπεδο μπαίνουν, όπως σε κάθε επαγγελματική ευθύνη, η γενική αστική ευθύνη του γραφείου σας και η εργοδοτική ευθύνη για το προσωπικό. Το δεύτερο αξίζει ιδιαίτερη σκέψη αν στέλνετε ανθρώπους σε εργοτάξιο.

Τι δεν καλύπτει, και η εξαίρεση που ξαφνιάζει

Η πιο παρεξηγημένη εξαίρεση του κλάδου: το κόστος να γίνει σωστά η δουλειά σας δεν καλύπτεται.

Αν η μελέτη είναι λάθος και πρέπει να ξαναγίνει, τα έξοδα της νέας μελέτης είναι δικά σας. Αν πρέπει να επιστρέψετε την αμοιβή, την επιστρέφετε μόνος σας. Η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης δεν είναι εγγύηση καλής εκτέλεσης. Καλύπτεται ό,τι προκάλεσε το λάθος σας σε άλλον: ο τοίχος του γείτονα, η καθυστέρηση του έργου, το κτίριο που χρειάζεται ενίσχυση.

Δίπλα σε αυτήν στέκονται οι υπόλοιπες συνηθισμένες εξαιρέσεις.

Η δόλια πράξη και η εν γνώσει παράβαση κανονισμού. Η υπόσχεση αποτελέσματος ή εγγύηση που δώσατε συμβατικά πέρα από όσα ζητά ο νόμος: ό,τι αναλαμβάνετε επιπλέον, το συμβόλαιο δεν το ακολουθεί. Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις. Η κατάπτωση εγγυητικής επιστολής. Ο αμίαντος και η ρύπανση, που ασφαλίζονται χωριστά. Οι εργασίες σε γεφυροποιία, φράγματα, σήραγγες και υπεράκτια έργα, που μπορεί να εξαιρούνται και να θέλουν ειδική ανάληψη. Και, φυσικά, κάθε απαίτηση που γνωρίζατε πριν υπογράψετε την πρόταση ασφάλισης.

Η δεκαετία: γιατί η ουρά σας είναι η μεγαλύτερη

Ένας γιατρός μαθαίνει για ένα λάθος σε μήνες. Ένας μηχανικός μαθαίνει όταν καθίσει το κτίριο, όταν έρθει ο πρώτος σεισμός, ή όταν ο ιδιοκτήτης πάει να πουλήσει και ο δικηγόρος του αγοραστή διαβάσει την άδεια. Αυτό μπορεί να είναι δέκα χρόνια μετά.

Ο Αστικός Κώδικας λέει ότι οι αξιώσεις του εργοδότη για ελλείψεις του έργου παραγράφονται δέκα χρόνια από την παραλαβή, όταν πρόκειται για οικοδομήματα ή άλλες ακίνητες εγκαταστάσεις3. Αν αυτό ισχύει και για τη δική σας μελέτη ή επίβλεψη, το κρίνει το δικαστήριο στην κάθε υπόθεση. Παράλληλα, η αξίωση από αδικοπραξία παραγράφεται πέντε χρόνια από τότε που ο ζημιωμένος έμαθε τη ζημιά και τον υπόχρεο, και σε κάθε περίπτωση είκοσι χρόνια από την πράξη4.

Το ασφαλιστήριό σας όμως γράφεται συνήθως σε βάση δήλωσης απαίτησης. Πληρώνει για ό,τι δηλώνεται όσο ισχύει, όχι για ό,τι σχεδιάσατε όσο ίσχυε. Δύο συνέπειες, και οι δύο ακριβές.

Η αναδρομική κάλυψη είναι η ημερομηνία από την οποία και μετά καλύπτονται λάθη σας. Αν το πρώτο σας συμβόλαιο γράφτηκε το 2026 χωρίς αναδρομική ισχύ, όλα τα κτίρια που υπογράψατε από το 2010 ως το 2025 είναι απροστάτευτα. Ζητήστε την όσο πιο πίσω σας τη δίνουν, και αν αλλάξετε εταιρεία επιμείνετε να μεταφερθεί η παλιά ημερομηνία στο νέο συμβόλαιο. Αν η νέα εταιρεία τη γράψει από την αρχή για να σας δώσει καλύτερη τιμή, η έκπτωση είναι η ακριβότερη της ζωής σας.

Η κάλυψη μετά τη διακοπή αφορά τη μέρα που θα σταματήσετε. Ο μηχανικός που βγαίνει στη σύνταξη στα 68 του κουβαλάει τη δεκαετία των τελευταίων έργων του μαζί. Ρωτήστε για πόσα χρόνια δίνεται και τι κοστίζει. Είναι η πιο σωστή αγορά που θα κάνετε στο τέλος της καριέρας σας.

Πότε σας το ζητούν και με ποιο όριο

Γενική νομική υποχρέωση ασφάλισης για κάθε μηχανικό δεν βρήκαμε. Η ζήτηση έρχεται από αλλού, σε τέσσερις μορφές.

Από τους διαγωνισμούς δημοσίων μελετών και έργων, όπου η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης του μελετητή μπορεί να ζητείται στα τεύχη του κάθε διαγωνισμού, με το όριο που ορίζουν εκεί.

Από τον ιδιώτη πελάτη, όταν είναι εταιρεία με δικό της νομικό τμήμα, για παράδειγμα σε ξενοδοχειακά και σε εμπορικά έργα.

Από την τράπεζα που χρηματοδοτεί το έργο, που θέλει να ξέρει ότι αν η μελέτη αστοχήσει υπάρχει κάποιος να πληρώσει.

Από ορισμένες ελεγκτικές ιδιότητες. Εδώ θα είμαστε ειλικρινείς: οι διατάξεις για τους ελεγκτές δόμησης, τους ενεργειακούς επιθεωρητές και άλλες πιστοποιημένες ιδιότητες αλλάζουν συχνά και δεν θα σας δώσουμε άρθρο που μπορεί να έχει τροποποιηθεί. Αν ασκείτε τέτοια ιδιότητα, ρωτήστε το μητρώο στο οποίο είστε εγγεγραμμένος και ζητήστε γραπτή απάντηση.

Για το όριο, η ΕΑΕΕ δείχνει τι διαλέγουν οι συνάδελφοί σας. Το 2024, το 40,5% των καλύψεων αρχιτεκτόνων και μηχανικών είχε όριο έως 200.000 ευρώ, το 27,3% από 200.001 έως 500.000 ευρώ, το 20,4% από 500.001 ευρώ έως ένα εκατομμύριο, και το 11,8% πάνω από ένα εκατομμύριο2. Αν υπογράφετε στατικές μελέτες πολυώροφων ή αναλαμβάνετε μεγάλα έργα, το όριο πρέπει να κοιτάξει το μέγεθος του έργου και όχι το μέγεθος της αμοιβής σας. Ελέγξτε πάντα και το ετήσιο ανώτατο όριο: αν ταυτίζεται με το όριο ανά απαίτηση, μία υπόθεση εξαντλεί τη χρονιά.

Η άλλη ασφάλιση που χρειάζεται ένα έργο

Πολλοί μηχανικοί νομίζουν ότι με την επαγγελματική ευθύνη είναι εντάξει για όλα. Δεν είναι.

Η ασφάλιση κατά παντός κινδύνου εργολάβου καλύπτει το ίδιο το έργο όσο χτίζεται: τη φωτιά στο εργοτάξιο, την κατάρρευση κατά την κατασκευή, την κλοπή υλικών, τη ζημιά στα διπλανά κτίρια από εκσκαφή ή κραδασμούς. Το συμβόλαιό σας δεν την αγγίζει, γιατί αυτά δεν είναι λάθη κρίσης.

Η εργοδοτική ευθύνη καλύπτει το εργατικό ατύχημα του δικού σας προσωπικού. Αν στέλνετε μηχανικό ή σχεδιαστή σε εργοτάξιο, τη χρειάζεστε.

Η γενική αστική ευθύνη καλύπτει τον πελάτη που έπεσε στη σκάλα του γραφείου σας.

Σε ένα έργο μεσαίου μεγέθους αυτά είναι τρία διαφορετικά συμβόλαια με τρεις διαφορετικούς λήπτες, και μια συχνή αιτία δυσάρεστης έκπληξης είναι να νομίζει ο καθένας ότι το έχει ο άλλος. Πριν ξεκινήσει το έργο, γράψτε σε ένα χαρτί ποιος ασφαλίζει τι και μοιράστε το.

Τι λέει ο νόμος

Το άρθρο 914 του Αστικού Κώδικα είναι η βάση κάθε απαίτησης τρίτου: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει5. Στη δική σας περίπτωση η παρανομία μπορεί να προκύψει από παράβαση τεχνικού κανονισμού, και η υπαιτιότητα κρίνεται με μέτρο τον συνετό συνάδελφο.

Δίπλα σε αυτό τρέχει η συμβατική ευθύνη σας απέναντι στον πελάτη, από τις διατάξεις για τη σύμβαση έργου. Εκεί ο πελάτης μπορεί να ζητήσει διόρθωση, μείωση της αμοιβής, υπαναχώρηση ή αποζημίωση. Για οικοδομήματα, οι αξιώσεις του παραγράφονται δέκα χρόνια από την παραλαβή3.

Το άρθρο 332 λέει ότι είναι άκυρη κάθε εκ των προτέρων συμφωνία που αποκλείει ή περιορίζει την ευθύνη από δόλο ή βαριά αμέλεια6. Άκυρη είναι και η ρήτρα που απαλλάσσει ακόμη και από ελαφριά αμέλεια, όταν βρίσκεται σε όρο που δεν διαπραγματευτήκατε ατομικά ή όταν αφορά τη ζωή και την υγεία6. Πρακτικά σημαίνει ότι μια ρήτρα στη σύμβασή σας που λέει «ουδεμία ευθύνη» δεν σας σώζει από βαριά περίπτωση, και ότι η ασφάλιση δεν αντικαθιστά μια σωστά γραμμένη σύμβαση.

Το άρθρο 932 δίνει χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη σε κάθε αδικοπραξία, και σε θάνατο ψυχική οδύνη στην οικογένεια του θύματος7. Στα τεχνικά έργα εμφανίζεται κυρίως όταν υπάρχει τραυματισμός ή θάνατος.

Το άρθρο 937 ορίζει την πενταετή παραγραφή από τη γνώση και το εικοσαετές εξωτερικό όριο4.

Από την πλευρά του ασφαλιστηρίου, ο ν. 2496/1997 στο άρθρο 7 ζητά να ειδοποιήσετε την εταιρεία μέσα σε οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε την ασφαλιστική περίπτωση8. Στα τεχνικά, η γνώση μπορεί να είναι η πρώτη ρωγμή που σας δείχνει ο ιδιοκτήτης, όχι η αγωγή. Διαβάστε τι ορίζει το δικό σας συμβόλαιο ως απαίτηση.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Τιμοκατάλογο εταιρείας για μηχανικούς δεν βρήκαμε δημοσιευμένο. Η ΕΑΕΕ όμως δημοσιεύει πόσες καλύψεις επαγγελματικής ευθύνης υπάρχουν ανά επάγγελμα, πόσες ζημιές δηλώθηκαν, και ποιο μερίδιο του ασφαλίστρου πάει σε κάθε επάγγελμα. Από αυτά βγαίνει το μέσο ασφάλιστρο ανά κάλυψη129.

Επάγγελμα, 2024 Καλύψεις σε ισχύ Ζημιές που δηλώθηκαν Μέσο ασφάλιστρο ανά κάλυψη
Αρχιτέκτονες και μηχανικοί 1.2612 52 περίπου 2.482 €1
Δικηγόροι 8782 92 περίπου 1.782 €1
Λογιστές 5.1972 8112 περίπου 594 €1
Όλα τα επαγγέλματα 55.6652 1.2432 περίπου 720,7 €1

Ο αριθμός είναι μέσος όρος της αγοράς, όχι προσφορά. Οι μηχανικοί ήταν το 2024 περίπου το 7,8% του ασφαλίστρου επαγγελματικής ευθύνης, με μόλις 2,3% των καλύψεων2. Γι’ αυτό το μέσο ασφάλιστρό τους βγαίνει πάνω από τετραπλάσιο από του λογιστή.

Η εικόνα των ζημιών εξηγεί τη διαφορά. Οι λογιστές δήλωσαν 811 ζημιές σε 5.197 καλύψεις, μικρές και συχνές. Οι μηχανικοί δήλωσαν 5 σε 1.261, σπάνιες αλλά με μεγάλη ουρά: τα αποθέματα για εκκρεμείς ζημιές τους ήταν 39.472 ευρώ, απέναντι σε 686 ευρώ που πληρώθηκαν μέσα στη χρονιά2. Η εταιρεία δεν τιμολογεί τη χρονιά που πέρασε. Τιμολογεί τη δεκαετία που έρχεται.

Το μέσο ασφάλιστρο δεν είναι η τιμή του δικού σας γραφείου. Κάθε εταιρεία θα σας ρωτήσει τι είδους έργα κάνετε πριν δώσει τιμή, και ένα γραφείο που κάνει μόνο ενεργειακά πιστοποιητικά δεν τιμολογείται όπως ένα που υπογράφει στατικές μελέτες. Πάνω στο ασφάλιστρο μπαίνει φόρος ασφαλίστρων 15%10, και τα δικαιώματα συμβολαίου της εταιρείας.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά των δύο παραδειγμάτων είναι υποθέσεις, για να φανεί πώς δουλεύει η κάλυψη. Δεν είναι τιμές της αγοράς.

Ο Στέργιος είναι πολιτικός μηχανικός στη Βέροια, 39 ετών, με γραφείο που απασχολεί έναν αρχιτέκτονα και μία σχεδιάστρια. Δουλεύει κυρίως σε ιδιωτικές άδειες, ανακαινίσεις και μία ως δύο νέες οικοδομές τον χρόνο. Έστω ότι έχει όριο 300.000 ευρώ, απαλλαγή 2.500 ευρώ και αναδρομική κάλυψη πενταετίας.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, ένα τριώροφο που είχε μελετήσει και επιβλέψει παρουσιάζει σοβαρή υγρασία σε όλο το υπόγειο. Η πραγματογνωμοσύνη δείχνει ότι η στεγανοποίηση των τοιχίων δεν έγινε σύμφωνα με τη μελέτη και ότι δεν υπάρχει καμία σημείωση επίβλεψης για εκείνη τη φάση των εργασιών. Ο ιδιοκτήτης είχε νοικιάσει τα δύο υπόγεια ως αποθήκες. Έστω ότι ζητά 35.000 ευρώ για τα έργα αποκατάστασης, 10.000 ευρώ για τα χαμένα ενοίκια και 5.000 ευρώ για τα εμπορεύματα του ενοικιαστή που καταστράφηκαν.

Η εταιρεία αναλαμβάνει. Ο τεχνικός σύμβουλος βρίσκει ότι μέρος της ζημιάς οφείλεται σε αγωγό όμβριων του δήμου που δεν λειτουργούσε, και ένα άλλο μέρος στην κακοτεχνία του συνεργείου. Η ευθύνη του Στέργιου περιορίζεται στην έλλειψη επίβλεψης και κρίνεται στο μισό. Έστω ότι ο συμβιβασμός κλείνει στις 25.000 ευρώ, και τα έξοδα υπεράσπισης, με δικηγόρο και δύο πραγματογνωμοσύνες, φτάνουν τις 8.000 ευρώ.

Ο Στέργιος πληρώνει την απαλλαγή των 2.500 ευρώ. Το γεγονός ότι το συμβόλαιο έτρεχε αδιάκοπα και ότι η αναδρομική ισχύς κάλυπτε το έτος της μελέτης είναι ο λόγος που δεν πλήρωσε 33.000 ευρώ.

Δεύτερο παράδειγμα, πολύ μικρότερο. Η Δανάη είναι αρχιτέκτονας στην Κέρκυρα, δουλεύει μόνη της και κάνει σχεδόν αποκλειστικά ανακαινίσεις διαμερισμάτων και μικρών καταλυμάτων. Ο τζίρος της είναι μικρός, δεν έχει προσωπικό και διαλέγει μεγάλη απαλλαγή. Το ασφάλιστρό της θα είναι μικρότερο από του Στέργιου, γιατί τρεις παράγοντες κινούνται μαζί προς τα κάτω: ο τζίρος, το προσωπικό και η απαλλαγή. Πόσο μικρότερο, το λέει μόνο η προσφορά. Η δική της χειρότερη ρεαλιστική υπόθεση δεν είναι στατική. Είναι ένα κατάλυμα που δεν άνοιξε τον Μάιο επειδή η άδεια καθυστέρησε, με τις ακυρώσεις μιας ολόκληρης σεζόν από πάνω.

Τι ρωτάτε πριν υπογράψετε

Οι ερωτήσεις είναι λίγες και η γραπτή απάντηση αξίζει όσο το ίδιο το συμβόλαιο. Στείλτε τις με μήνυμα στον διαμεσολαβητή σας και κρατήστε την απάντηση στον φάκελο.

  • Ποια είναι η ημερομηνία αναδρομικής ισχύος, και τι ακριβώς γράφει το ασφαλιστήριο γι’ αυτήν.
  • Τα έξοδα υπεράσπισης, ο τεχνικός σύμβουλος και η πραγματογνωμοσύνη μετρούν μέσα στο όριο ή πάνω από αυτό.
  • Ποιο είναι το ετήσιο ανώτατο όριο, και πόσες απαιτήσεις χωράει.
  • Καλύπτεται η επίβλεψη ή μόνο η μελέτη, και καλύπτεται η ιδιότητα του τεχνικού ασφαλείας αν την ασκείτε.
  • Καλύπτονται οι εξωτερικοί συνεργάτες που υπογράφουν μαζί σας, και με ποια διατύπωση.
  • Καλύπτεται δουλειά εκτός Ελλάδας, αν κάνετε μελέτες για πελάτη του εξωτερικού.
  • Τι ακριβώς προσφέρει η κάλυψη μετά τη διακοπή, για πόσα χρόνια και με ποιο κόστος αν τη ζητήσετε αύριο.

Τα λάθη που κοστίζουν

Να αγοράσετε το πρώτο συμβόλαιο χωρίς αναδρομική κάλυψη. Είναι σαν να ασφαλίζετε μόνο τα κτίρια που δεν έχετε ακόμη σχεδιάσει. Κάντε το εξής: ζητήστε αναδρομική ισχύ όσο πιο πίσω δίνει η εταιρεία, και δηλώστε ειλικρινά ό,τι ξέρετε.

Να αλλάξετε εταιρεία για μια μικρή έκπτωση και να χάσετε την παλιά αναδρομική ημερομηνία. Η διόρθωση: ζητήστε γραπτά να μεταφερθεί, και μην υπογράψετε αν δεν αναγράφεται στο νέο ασφαλιστήριο.

Να μην κρατάτε αρχείο επίβλεψης. Μια υπόθεση μπορεί να χαθεί όχι επειδή έγινε κάτι λάθος, αλλά επειδή δεν αποδεικνύεται ότι έγινε κάτι σωστά. Τι κάνετε: φωτογραφίες με ημερομηνία σε κάθε κρίσιμη φάση, σύντομο ημερολόγιο επίβλεψης, γραπτές εντολές προς τον εργολάβο.

Να υπογράψετε σύμβαση με εγγύηση αποτελέσματος ή με ποινικές ρήτρες που δεν κοιτάξατε. Ό,τι αναλαμβάνετε πέρα από τον νόμο μένει εκτός ασφαλιστηρίου. Η λύση: δείξτε τη σύμβαση στον διαμεσολαβητή σας πριν την υπογράψετε.

Να θεωρήσετε ότι το συμβόλαιο του εργολάβου σας καλύπτει. Η κατά παντός κινδύνου ασφαλίζει το έργο και τον κατασκευαστή, όχι τη δική σας κρίση. Το σωστό: γραπτή κατανομή του ποιος ασφαλίζει τι, πριν ξεκινήσει το έργο.

Να σταματήσετε το συμβόλαιο όταν κλείσετε το γραφείο. Η δεκαετία τρέχει ακόμη. Αντί γι’ αυτό: κάλυψη μετά τη διακοπή, για όσα χρόνια τη δίνει η εταιρεία.

Η επαγγελματική ευθύνη μηχανικού δεν είναι χαρτί για τον διαγωνισμό. Είναι το μόνο πράγμα που στέκεται ανάμεσα σε μια υπογραφή του 2026 και σε μια αγωγή του 2034, σε μια εποχή που κάθε αγοραστής ακινήτου μπορεί να ελέγξει την άδεια με δικηγόρο. Δείτε τη σύγκριση επαγγελματικής ευθύνης, με τον μέσο όρο της αγοράς από τα στοιχεία της ΕΑΕΕ, και ρωτήστε για την αναδρομική κάλυψη πριν από οτιδήποτε άλλο.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση για τον μηχανικό;

Δεν βρήκαμε γενική υποχρέωση από τον νόμο για κάθε μηχανικό. Μπορεί όμως να τη ζητήσουν τα τεύχη ενός διαγωνισμού δημόσιας μελέτης, ένας μεγάλος ιδιώτης πελάτης, η τράπεζα που χρηματοδοτεί ένα έργο, ή το μητρώο μιας ελεγκτικής ιδιότητας. Αν ασκείτε τέτοια ιδιότητα, ρωτήστε γραπτά το μητρώο στο οποίο είστε εγγεγραμμένος.

Καλύπτει η ασφάλεια το κόστος να ξαναγίνει σωστά η δουλειά μου;

Όχι. Αυτή είναι η εξαίρεση που ξαφνιάζει τους περισσότερους. Το συμβόλαιο πληρώνει τη ζημιά που προκαλεί το λάθος σας σε τρίτους, όχι το κόστος εκτέλεσης της σύμβασής σας. Αν η μελέτη πρέπει να ξαναγίνει, την ξανακάνετε με δικά σας έξοδα. Αν όμως γκρεμιστεί ο τοίχος του γείτονα, αυτό καλύπτεται.

Πόσο κρατάει η ευθύνη μου μετά την παράδοση του έργου;

Πολύ. Ο Αστικός Κώδικας, στο άρθρο 693, δίνει στον εργοδότη δέκα χρόνια από την παραλαβή για τις αξιώσεις του από ελλείψεις οικοδομήματος. Η αξίωση από αδικοπραξία παραγράφεται πέντε χρόνια από τότε που ο παθών έμαθε τη ζημιά και τον υπόχρεο, και σε κάθε περίπτωση είκοσι χρόνια από την πράξη, κατά το άρθρο 937. Μια μελέτη του 2020 μπορεί να συζητιέται σε δικαστήριο το 2032.

Τι διαφορά έχει από την ασφάλιση κατά παντός κινδύνου εργολάβου;

Η κατά παντός κινδύνου καλύπτει το ίδιο το εργοτάξιο όσο χτίζεται: τη φωτιά, την κατάρρευση, την κλοπή υλικών, τη ζημιά σε γείτονες από τις εργασίες. Η επαγγελματική ευθύνη καλύπτει τη δική σας κρίση, δηλαδή τη μελέτη και την επίβλεψη. Ένα μεγάλο έργο χρειάζεται και τα δύο.

Ασφαλίζομαι ανά έργο ή ετησίως;

Και τα δύο υπάρχουν. Το ετήσιο συμβόλαιο καλύπτει όλη τη δραστηριότητα της χρονιάς. Το συμβόλαιο ανά έργο γράφεται για ένα συγκεκριμένο έργο, με δικό του όριο και δική του διάρκεια, και μπορεί να το ζητήσει ο κύριος του έργου ή η τράπεζα. Το κόστος του το βάζετε στην αμοιβή σας.

Καλύπτεται το τεχνικό γραφείο μου και το προσωπικό του;

Το ασφαλιστήριο γράφεται στο όνομα του γραφείου ή στο δικό σας και καλύπτει τους ανθρώπους που δουλεύουν για λογαριασμό σας. Ο εξωτερικός συνεργάτης με δικό του ΑΦΜ μπορεί να μην καλύπτεται, εκτός αν κατονομαστεί. Ζητήστε γραπτή επιβεβαίωση για κάθε συνεργάτη που υπογράφει μαζί σας.

Αν σταματήσω να δουλεύω, τι γίνεται με τα παλιά έργα;

Χωρίς ρύθμιση, μένουν ακάλυπτα. Το συμβόλαιο πληρώνει μόνο για απαιτήσεις που δηλώνονται όσο ισχύει. Η κάλυψη μετά τη διακοπή κρατάει το παράθυρο ανοιχτό για ορισμένα χρόνια, με κόστος που το λέει η εταιρεία. Σε αυτό το επάγγελμα τη χρειάζεστε όσο σε κανένα άλλο, γιατί η ευθύνη για ένα κτίριο κρατά χρόνια.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ΑΚ άρ. 914 · ΑΚ άρ. 332 · ΑΚ άρ. 693 · ΑΚ άρ. 932 · ΑΚ άρ. 937 · ν. 2496/1997 άρ. 7

Πηγές

  1. ↑ΕΑΕΕ, Η Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα 2024, πίνακας 6, Δεκέμβριος 2025
  2. ↑ΕΑΕΕ, Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης και Επαγγελματικών Ευθυνών 2024, πίνακες 7 και 12α, γράφημα 15, 2025
  3. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 693: παραγραφή των αξιώσεων του εργοδότη για ελλείψεις του έργου, ισχύον κείμενο
  4. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 937: παραγραφή της απαίτησης από αδικοπραξία, ισχύον κείμενο
  5. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 914: η έννοια της αδικοπραξίας, ισχύον κείμενο
  6. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 332: συμφωνία για μη ευθύνη από πταίσμα, ισχύον κείμενο
  7. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 932: ικανοποίηση της ηθικής βλάβης, ισχύον κείμενο
  8. ↑ν. 2496/1997, Ασφαλιστική σύμβαση, άρθρο 7, 1997
  9. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
  10. ↑ν. 5177/2025 (ΦΕΚ Α΄ 21/14.02.2025), Κώδικας Έμμεσων Φόρων, άρθρο 43: ο φόρος ασφαλίστρων, 2025

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.