Αστική ευθύνη σχολείου και παιδικού σταθμού

Με μια ματιά

Η ουσία

Η αστική ευθύνη σχολείου και παιδικού σταθμού είναι η ασφάλιση που πληρώνει όταν ένα παιδί χτυπήσει ενώ βρίσκεται στη δική σας φροντίδα, ή όταν τραυματίσει άλλον. Ο Αστικός Κώδικας κάνει υπεύθυνο όποιον έχει την εποπτεία ενός ανηλίκου, και όποιον την ασκεί με σύμβαση¹. Όσο το παιδί είναι στον χώρο σας, η εποπτεία είναι δική σας. Το ρίσκο δεν είναι μικρό, γιατί σε βλάβη του σώματος ο νόμος αποζημιώνει και όσα ο παθών θα στερείται στο μέλλον¹. Για ένα παιδί τεσσάρων ετών, αυτό το μέλλον είναι μια ολόκληρη ζωή. Αυτή η σελίδα είναι για τον ιδιοκτήτη σταθμού, τον διευθυντή ιδιωτικού σχολείου και τον υπεύθυνο κέντρου δημιουργικής απασχόλησης που πρέπει να διαλέξουν όριο και δεν ξέρουν από πού να πιαστούν.

Ποιος ευθύνεται όταν χτυπήσει ένα παιδί

Η απάντηση δεν είναι «κανείς, τα παιδιά πέφτουν». Εξαρτάται από το ποιος έπαθε τη ζημιά.

Όταν το παιδί τραυματίσει άλλον, για παράδειγμα άλλο παιδί, ισχύει το άρθρο 923 του Αστικού Κώδικα. Ευθύνεται όποιος έχει την εποπτεία, εκτός αν αποδείξει ότι την άσκησε όπως έπρεπε ή ότι η ζημιά δεν μπορούσε να αποτραπεί. Την ίδια ευθύνη έχει όποιος ασκεί την εποπτεία με σύμβαση¹. Στο σπίτι, εποπτεύοντες είναι οι γονείς. Στον σταθμό ή στο σχολείο, την εποπτεία την έχει ο φορέας, με τη σύμβαση που έκανε με τους γονείς.

Όταν το παιδί χτυπήσει το ίδιο, ισχύει ο γενικός κανόνας: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια οφείλει να τον αποζημιώσει¹. Αυτό δεν σημαίνει ότι ευθύνεστε για κάθε γρατζουνιά. Σημαίνει ότι, όταν συμβεί κάτι, το ερώτημα θα είναι αν λάβατε τα μέτρα που θα λάμβανε ένας επιμελής επαγγελματίας στη θέση σας. Θα μετρήσουν πράγματα όπως πόσα παιδιά αναλογούσαν σε κάθε παιδαγωγό εκείνη την ώρα, αν ο χώρος ήταν ασφαλής, με τα κατάλληλα δάπεδα και τις προστασίες σε γωνίες και παράθυρα, και αν υπήρχε καταγεγραμμένη διαδικασία για το τι γίνεται σε ατύχημα.

Υπάρχει και μια δεύτερη βάση ευθύνης που ξεχνιέται: η ευθύνη του προστήσαντος. Ο φορέας ευθύνεται για τη ζημιά που ο υπάλληλός του προξένησε παράνομα σε τρίτον κατά την υπηρεσία του¹. Ο γονιός μπορεί να στραφεί και κατά των δύο, και κατά του σταθμού και κατά του παιδαγωγού.

Το μέγεθος της απαίτησης είναι το σημείο που ξαφνιάζει. Σε βλάβη του σώματος, η αποζημίωση περιλαμβάνει τα νοσήλια, τη ζημιά που έχει ήδη επέλθει, και ό,τι ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα ξοδεύει επιπλέον¹. Από πάνω, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη¹. Μια μόνιμη βλάβη σε παιδί μετρά έτσι για μια ολόκληρη ζωή. Για τα σχολεία δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία ανά ποσό. Στα τροχαία, όπου υπάρχουν, οι αποζημιώσεις σωματικών βλαβών πάνω από 100.000 ευρώ ήταν το 1,54% των υποθέσεων αλλά το 37,68% των χρημάτων το 2024³. Οι λίγες βαριές υποθέσεις είναι αυτές που κρίνουν το όριο.

Τα τρία επίπεδα κάλυψης

Το συμβόλαιο που θα σας προτείνουν έχει επίπεδα, και η διαφορά τους είναι ουσιαστική.

Γενική αστική ευθύνη χώρου. Η ζημιά που προκαλεί ο χώρος και οι εγκαταστάσεις σας. Το παιδί που γλίστρησε στο βρεγμένο πάτωμα, ο γονιός που χτύπησε στη σκάλα, το ράφι που έπεσε. Είναι η βάση και δεν αρκεί.

Ευθύνη από την άσκηση της δραστηριότητας και την εποπτεία. Η ελλιπής επίβλεψη, το ατύχημα στο παιχνίδι, το παιδί που τραυμάτισε άλλο παιδί, το παιδί που παραδόθηκε σε λάθος πρόσωπο. Αυτό είναι το επίπεδο που πραγματικά αφορά τη δουλειά σας. Ελέγξτε ότι το συμβόλαιο το γράφει ρητά.

Εργοδοτική ευθύνη. Η ευθύνη σας απέναντι στο προσωπικό σας, όταν πάθει εργατικό ατύχημα. Το 2024 οι καλύψεις εργοδοτικής ευθύνης σε ισχύ ήταν 45.966, με 270 ζημιές που δηλώθηκαν². Ο οδηγός για την εργοδοτική ευθύνη εξηγεί τι καλύπτει.

Πάνω σε αυτά χτίζονται οι επεκτάσεις που θα δούμε παρακάτω: τρόφιμα, εκδρομές, πισίνα, μεταφορά.

Τι καλύπτει το συμβόλαιο

Καλύπτει τη σωματική βλάβη και την υλική ζημιά που προκαλείτε σε τρίτους από αμέλεια, και την αποζημίωση που θα κριθεί ότι οφείλετε.

Μέσα σε αυτό μπαίνουν τα κονδύλια που η αγωγή θα ζητήσει χωριστά. Τα νοσήλια και η ζημιά που έχει ήδη επέλθει, από το νοσοκομείο ως τις φυσικοθεραπείες. Ό,τι ο παθών θα ξοδεύει επιπλέον, όπως ο άνθρωπος που πρέπει να προσέχει το παιδί όσο διαρκεί η ανάρρωση ή, στις βαριές περιπτώσεις, για πάντα. Ό,τι θα στερείται στο μέλλον, όταν η βλάβη είναι μόνιμη¹. Και η χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη¹.

Ρωτήστε αν το συμβόλαιο καλύπτει και την υπεράσπισή σας, και αν τα έξοδά της μετρούν μέσα στο όριο ή πάνω από αυτό. Μια υπόθεση με παιδί κρίνεται από πραγματογνώμονες και ιατρικές εκθέσεις, και μπορεί να κρατήσει χρόνια. Στην αστική ευθύνη, για τα συμβόλαια του 2017, μόνο το 46% περίπου του ποσού των ζημιών είχε πληρωθεί ως το τέλος του 2024².

Ζητήστε ονομαστικά τέσσερις επεκτάσεις.

Τα τρόφιμα, αν σερβίρετε φαγητό ή αν λειτουργεί κυλικείο. Τις δραστηριότητες εκτός εγκαταστάσεων, δηλαδή εκδρομές, θέατρο, επισκέψεις, αθλητικές συναντήσεις. Την πισίνα ή το νερό, αν υπάρχει οτιδήποτε τέτοιο. Και τα προσωπικά αντικείμενα των παιδιών και του προσωπικού, που είναι μικρό ποσό αλλά λύνει τις καθημερινές τριβές.

Τι δεν καλύπτει

Διαβάστε τις εξαιρέσεις του συμβολαίου σας. Αυτές είναι οι σημαντικότερες για τη δουλειά σας.

Η πρόθεση. Η σωματική τιμωρία, η κακοποίηση, η εγκατάλειψη παιδιού. Είναι ποινικά αδικήματα, και η ζημιά από δόλο δεν είναι κάτι που ασφαλίζεται.

Τα πρόστιμα και οι διοικητικές κυρώσεις. Ό,τι επιβάλλει η υπηρεσία που σας εποπτεύει ή η υγειονομική.

Η λειτουργία χωρίς νόμιμη άδεια ή γνωστοποίηση. Αν λειτουργείτε εκτός πλαισίου, ρωτήστε τι λέει το συμβόλαιό σας, γιατί η εταιρεία έχει λόγο να αρνηθεί.

Η υπέρβαση της δηλωμένης δυναμικότητας. Αν δηλώσατε σαράντα παιδιά και έχετε εξήντα, ο κίνδυνος μεγάλωσε. Ο νόμος σάς ζητά να δηλώσετε σε 14 ημέρες κάθε στοιχείο που μεγαλώνει σημαντικά τον κίνδυνο. Η εταιρεία μπορεί τότε να καταγγείλει τη σύμβαση ή να ζητήσει να αλλάξει⁴.

Οι δραστηριότητες που δεν δηλώθηκαν. Το ιππικό, η κολύμβηση, το τραμπολίνο, οι εκδρομές στο εξωτερικό.

Η καθαρή οικονομική ζημιά. Αν ο γονιός ζητά πίσω τα δίδακτρα ή αποζημίωση επειδή έχασε μέρες δουλειάς λόγω κλεισίματος, αυτό δεν είναι σωματική βλάβη. Ρωτήστε αν το συμβόλαιο το καλύπτει, γιατί μπορεί να το εξαιρεί.

Η ζημιά στο ίδιο το κτίριό σας. Γι’ αυτό υπάρχει η ασφάλιση περιουσίας, που είναι χωριστό συμβόλαιο.

Γιατί το ετήσιο ανώτατο κρίνει περισσότερα από το όριο

Εδώ είναι το πιο χρήσιμο σημείο αυτής της σελίδας.

Σε ένα γραφείο, ένα περιστατικό αφορά έναν πελάτη. Στη δική σας δουλειά, ένα περιστατικό μπορεί να αφορά ολόκληρο το τμήμα.

Τρία σενάρια. Τροφική δηλητηρίαση από το μεσημεριανό: τριάντα πέντε παιδιά με γαστρεντερίτιδα, δέκα από αυτά στο νοσοκομείο. Πυρκαγιά ή διαρροή αερίου: εισπνοή καπνού από είκοσι παιδιά. Ατύχημα σε εκδρομή με το λεωφορείο: όλη η τάξη.

Γι’ αυτό κοιτάτε τρία νούμερα.

Το όριο ανά άτομο πρέπει να χωρά τη χειρότερη ρεαλιστική βλάβη σε ένα παιδί. Το 2024, το 87,6% των λοιπών καλύψεων γενικής αστικής ευθύνης είχε όριο έως 200.000 ευρώ, και μόνο το 1,1% πάνω από 1.000.000 ευρώ². Για παιδιά, ζητήστε προσφορά και με μεγαλύτερο όριο, και δείτε πόσο αλλάζει η τιμή. Αν έχετε πισίνα, γυμναστήριο ή μεγάλα ύψη στον χώρο, η ανάγκη είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Το όριο ανά γεγονός πρέπει να χωρά πολλά παιδιά μαζί. Ένα όριο ανά γεγονός ίσο με το ανά άτομο είναι επικίνδυνο, γιατί ένα περιστατικό μπορεί να αφορά όλη την ομάδα.

Το ετήσιο ανώτατο πρέπει να αφήνει χώρο για ένα δεύτερο περιστατικό. Αλλιώς ένα σοβαρό περιστατικό τον Οκτώβριο σας αφήνει ακάλυπτο ως τον Σεπτέμβριο.

Ρωτήστε επίσης αν τα έξοδα υπεράσπισης μετρούν μέσα στο όριο ή πάνω από αυτό. Σε υποθέσεις με παιδιά, όπου μπορεί να τρέχουν παράλληλα ποινική και αστική διαδικασία, η διαφορά μπορεί να είναι μεγάλη.

Εκδρομές, μεταφορά και νερό

Τρεις δραστηριότητες αλλάζουν την εικόνα του κινδύνου.

Η εκδρομή. Ο χώρος δεν είναι δικός σας, η αναλογία επίβλεψης χαλαρώνει, τα παιδιά είναι ενθουσιασμένα. Ζητήστε ρητή επέκταση για δραστηριότητες εκτός εγκαταστάσεων, και κρατήστε δύο πράγματα σε κάθε εκδρομή: υπογεγραμμένη συναίνεση γονέα με τα ιατρικά που πρέπει να ξέρετε, και καταγεγραμμένη αναλογία συνοδών ανά παιδί.

Η μεταφορά. Το ίδιο το ατύχημα του λεωφορείου καλύπτεται από την υποχρεωτική ασφάλιση του οχήματος. Από την 1η Ιανουαρίου 2022, το ελάχιστο ποσό της είναι 1.300.000 ευρώ ανά θύμα για σωματικές βλάβες⁵. Το δικό σας συμβόλαιο καλύπτει την ευθύνη γύρω από τη μεταφορά, αν το γράφει: τη στιγμή της επιβίβασης, την αποβίβαση, το πέρασμα του δρόμου, και το παιδί που παραδόθηκε σε λάθος πρόσωπο. Αν τη μεταφορά την κάνει εξωτερικός συνεργάτης, ζητήστε αντίγραφο του ασφαλιστηρίου του κάθε χρόνο.

Το νερό. Πισίνα, ακόμη και μικρή, ακόμη και εποχική, αλλάζει εντελώς την εικόνα του κινδύνου. Πρέπει να δηλωθεί στην εταιρεία, και μπορεί να ανεβάσει το ασφάλιστρο. Μη σκεφτείτε καν να την αποκρύψετε.

Τι λέει ο νόμος

Τι κάνετε την ημέρα του ατυχήματος

Η υπόθεση κρίνεται στις πρώτες ώρες, πολύ πριν εμφανιστεί δικηγόρος.

Πρώτο, φροντίστε το παιδί και καλέστε βοήθεια αν χρειάζεται. Τίποτα δεν προηγείται αυτού και κανένα ασφαλιστικό σκεπτικό δεν αλλάζει τη σειρά.

Δεύτερο, ειδοποιήστε τους γονείς αμέσως, με πραγματικά γεγονότα και χωρίς εκτιμήσεις για το ποιος φταίει.

Τρίτο, γράψτε το στο βιβλίο συμβάντων την ίδια ημέρα: ώρα, χώρος, τι έγινε, ποιοι ενήλικες ήταν παρόντες, πόσα παιδιά είχαν, τι ενέργειες έγιναν και πότε ειδοποιήθηκε ο γονιός. Φωτογραφίστε τον χώρο όπως είναι, πριν τον τακτοποιήσετε.

Τέταρτο, ειδοποιήστε την ασφαλιστική σας γραπτά. Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε το περιστατικό⁴. Η ίδια μέρα είναι πάντα καλύτερη, γιατί δίνει στην εταιρεία χρόνο να μιλήσει με τους γονείς πριν εμπλακούν δικηγόροι.

Πέμπτο, μη συζητήσετε αποζημίωση μόνοι σας. Καμία προσφορά, καμία επιστροφή διδάκτρων «για να τελειώσει», καμία γραπτή παραδοχή. Διαβάστε πρώτα τι λέει το συμβόλαιό σας για την αναγνώριση ευθύνης. Η ανθρώπινη επαφή με την οικογένεια επιτρέπεται και βοηθά. Η οικονομική διαπραγμάτευση όχι.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Δεν βρήκαμε δημόσια τιμή ασφαλιστικής εταιρείας για παιδικό σταθμό ή σχολείο. Η ΕΑΕΕ δημοσιεύει όμως στοιχεία για όλη τη γενική αστική ευθύνη, που δείχνουν πώς ασφαλίζεται η αγορά.

Τα στοιχεία είναι από τους πίνακες 3 και 10 της ΕΑΕΕ². Δείχνουν ότι τα περισσότερα συμβόλαια γενικής αστικής ευθύνης έχουν όριο έως 200.000 ευρώ. Για έναν φορέα με παιδιά, όπου ένα περιστατικό μπορεί να αφορά πολλούς και μια βλάβη να μετρά για μια ζωή, αυτό το όριο αξίζει να το ξανασκεφτείτε.

Ένα δημόσιο παράδειγμα δείχνει πώς χτίζονται τα όρια. Η Ατλαντική Ένωση έχει πρόγραμμα αστικής ευθύνης για εκπαιδευτήρια και παιδικούς σταθμούς, με τρεις βαθμίδες.

Το πρόγραμμα γράφει μέσα στις καλύψεις τους κοινόχρηστους χώρους, τις εκδρομές και τις εκδηλώσεις, και τη μεταφορά μαθητών με λεωφορεία του σχολείου. Η μεταφορά καλύπτεται μόνο για ό,τι ξεπερνά τα ποσά της υποχρεωτικής ασφάλισης του οχήματος⁶. Τρίτοι είναι οι μαθητές, οι γονείς τους και οι επισκέπτες⁶. Συγκρίνετε τα όρια ανά άτομο του πίνακα με όσα λέει ο νόμος για τη μόνιμη βλάβη, πριν διαλέξετε βαθμίδα.

Η αστική ευθύνη είναι και κλάδος με μεγάλες καθυστερήσεις. Για τα συμβόλαια του 2017, πληρώθηκαν ως το τέλος του 2024 12,55 εκατ. ευρώ από τα 27,22 εκατ. ευρώ των ζημιών, ενώ τα υπόλοιπα ήταν ακόμη εκκρεμή². Στο εργαλείο σύγκρισης βλέπετε τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία, από τη φθηνότερη, και κάτω από αυτές τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία⁷. Οι εκτιμήσεις δεν είναι προσφορές.

Ένα παράδειγμα

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση για ιδιωτικό παιδικό σταθμό;

Δεν βρήκαμε δημόσιο κείμενο που να το λέει για κάθε ιδιωτικό σταθμό. Ρωτήστε γραπτά την υπηρεσία που σας εποπτεύει αν ζητά ασφαλιστήριο και ποιο ελάχιστο όριο δέχεται, και κρατήστε την απάντηση στον φάκελό σας. Ακόμη κι αν δεν είναι υποχρεωτική, ο νόμος σάς κάνει υπεύθυνους για την εποπτεία των παιδιών που σας εμπιστεύονται.

Ποιο όριο χρειάζομαι;

Κοιτάξτε τρία νούμερα, όχι ένα. Το όριο ανά άτομο πρέπει να χωρά μια μόνιμη βλάβη σε παιδί, γιατί η αποζημίωση μετρά και όσα θα στερείται στο μέλλον. Το όριο ανά γεγονός πρέπει να χωρά πολλά παιδιά μαζί. Και το ετήσιο ανώτατο πρέπει να αφήνει χώρο για ένα δεύτερο περιστατικό μέσα στη χρονιά.

Καλύπτεται η εκδρομή και η επίσκεψη εκτός κτιρίου;

Μόνο αν το συμβόλαιο το γράφει. Ελέγξτε αν περιορίζει την κάλυψη στις εγκαταστάσεις σας. Ζητήστε ρητή επέκταση για εκδρομές, εκπαιδευτικές επισκέψεις και δραστηριότητες εκτός χώρου, στην Ελλάδα και, αν κάνετε, στο εξωτερικό.

Το σχολικό λεωφορείο καλύπτεται από αυτό το συμβόλαιο;

Όχι. Η ζημιά από την κυκλοφορία του οχήματος καλύπτεται από την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου του λεωφορείου. Το συμβόλαιο του σχολείου καλύπτει την ευθύνη εποπτείας πριν από την επιβίβαση και μετά την αποβίβαση, και το πέρασμα του δρόμου, αν το γράφει.

Τι γίνεται αν φταίει ένα άλλο παιδί;

Όταν ένα παιδί τραυματίσει άλλο μέσα στον χώρο σας, ευθύνεται όποιος έχει την εποπτεία, εκτός αν αποδείξει ότι την άσκησε όπως έπρεπε ή ότι η ζημιά δεν μπορούσε να αποτραπεί. Το βάρος της απόδειξης είναι δικό σας. Η υπεράσπιση στηρίζεται στην αναλογία παιδιών ανά παιδαγωγό, στις καταγραφές σας και στο ότι το περιστατικό ήταν αιφνίδιο.

Καλύπτεται η τροφική δηλητηρίαση;

Αν σερβίρετε φαγητό, χρειάζεστε ρητή κάλυψη ευθύνης από προϊόντα και τρόφιμα. Ένα τέτοιο περιστατικό μπορεί να χτυπήσει πολλά παιδιά μαζί και να δοκιμάσει το όριο ανά γεγονός. Αν η κουζίνα είναι εξωτερικού συνεργάτη, ζητήστε και το δικό του ασφαλιστήριο, με εσάς ως συνασφαλιζόμενο.

Καλύπτεται ο δάσκαλος προσωπικά;

Ελέγξτε ότι το συμβόλαιο αναφέρει ρητά το προσωπικό ως ασφαλιζόμενα πρόσωπα. Ο φορέας ευθύνεται για τη ζημιά που προκαλεί ο παιδαγωγός κατά την υπηρεσία του, αλλά και ο ίδιος ο παιδαγωγός ευθύνεται για τη δική του υπαιτιότητα. Γι' αυτό ο γονιός μπορεί να στραφεί και κατά των δύο.

Πόσο κοστίζει για σταθμό σαράντα παιδιών;

Δεν βρήκαμε δημόσια τιμή ασφαλιστικής εταιρείας για παιδικό σταθμό. Ζητήστε προσφορές με τα ίδια τρία όρια και τις ίδιες επεκτάσεις, για να τις συγκρίνετε δίκαια. Ζητήστε και μια προσφορά με μεγαλύτερο όριο ανά άτομο, για να δείτε πόσο αλλάζει η τιμή.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ΑΚ άρ. 914 · ΑΚ άρ. 922 · ΑΚ άρ. 923 · ΑΚ άρ. 929 · ΑΚ άρ. 932 · ν. 2496/1997 άρ. 4 · ν. 2496/1997 άρ. 7

Πηγές

1. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρα 914, 922, 923, 929 και 932, ισχύον κείμενο
2. ↑ΕΑΕΕ, Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης και Επαγγελματικών Ευθυνών 2024, πίνακες 3, 4, 10 και 27, 2025
3. ↑Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων ΕΑΕΕ: 2024, πίνακας 5Β, 2025
4. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 4 και 7, 1997
5. ↑ν. 5113/2024 (ΦΕΚ Α΄ 96/21.06.2024), άρθρο 5: τα ελάχιστα ποσά της υποχρεωτικής ασφάλισης αυτοκινήτων, 2024
6. ↑Ατλαντική Ένωση, Αστική ευθύνη εκπαιδευτηρίων και παιδικών σταθμών: καλύψεις και προγράμματα 1 έως 3, Οκτώβριος 2026
7. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.