Με μια ματιά

Ποια ασφάλεια πληρώνει τη ζημιά από φωτιά στο διπλανό διαμέρισμα;

Πρώτα η δική σας ασφάλεια σπιτιού, αν έχει πυρκαγιά, καπνό και ζημιές από την κατάσβεση. Πληρώνει γρήγορα, μείον την απαλλαγή, και μετά ζητά τα χρήματα από τον γείτονα, αν εκείνος φταίει. Χωρίς δική σας ασφάλεια, ζητάτε όλη τη ζημιά από τον γείτονα ή από την αστική ευθύνη του συμβολαίου του.

  • Η φωτιά στο διπλανό διαμέρισμα αφήνει σε εσάς τρεις ζημιές: τη φλόγα που πέρασε, τον καπνό και το νερό της κατάσβεσης. Η δική σας ασφάλεια σπιτιού πληρώνει και τις τρεις, αν έχει πυρκαγιά και καπνό12.
  • Ο νόμος βάζει μέσα στην ασφάλεια πυρκαγιάς και τις ζημιές από τα αναγκαία μέτρα της κατάσβεσης3. Το νερό των πυροσβεστών και η πόρτα που άνοιξαν είναι τέτοια μέτρα.
  • Ο γείτονας πληρώνει μόνο αν φταίει. Όποιος ζημιώνει άλλον παράνομα και υπαίτια χρωστά αποζημίωση4.
  • Η εταιρεία σας πληρώνει πρώτα και μετά ζητά τα χρήματα από τον γείτονα. Η απαίτησή σας περνά σε εκείνη ως το ποσό που πλήρωσε3.
  • Το 2024 οι φωτιές ήταν το 8,4% των ζημιών στις κατοικίες, αλλά το 43,5% των χρημάτων. Η μέση ζημιά από φωτιά ήταν περίπου 14.600 ευρώ5.

Η ουσία

Η φωτιά στο διπλανό διαμέρισμα δεν σταματά στον τοίχο. Ο καπνός μπαίνει από την πόρτα και από το μπαλκόνι, η ζέστη σπάει τζάμια, και το νερό των πυροσβεστών βρίσκει τον δρόμο του στο δικό σας πάτωμα. Τη ζημιά αυτή την πληρώνουν δύο πιθανοί πληρωτές. Η δική σας ασφάλεια σπιτιού πληρώνει γρήγορα, χωρίς να ψάξει ποιος φταίει. Ο γείτονας, ή η ασφάλεια αστικής ευθύνης του, πληρώνει μόνο αν αποδειχθεί ότι εκείνος προκάλεσε τη φωτιά από αμέλεια. Αυτός ο οδηγός είναι για όποιον γύρισε σπίτι μετά από μια φωτιά στη διπλανή πόρτα, βρήκε τους τοίχους μαύρους και το χολ βρεγμένο, και θέλει να ξέρει ποιον παίρνει τηλέφωνο πρώτα.

Τρεις ζημιές από μία φωτιά

Μια φωτιά σε διαμέρισμα σπάνια καίει το διπλανό σπίτι. Το λερώνει, το βρέχει και το ζεσταίνει. Για το συμβόλαιο, αυτά είναι τρία διαφορετικά πράγματα, και αξίζει να τα χωρίσετε από την πρώτη ημέρα.

Η ζημιά από τη φλόγα και τη ζέστη. Ένα κούφωμα που λύγισε, ένα τζάμι μπαλκονόπορτας που ράγισε, ένας σοβάς που φούσκωσε στον κοινό τοίχο. Είναι ζημιά από πυρκαγιά, ακόμα κι αν δεν κάηκε τίποτα δικό σας με φλόγα.

Ο καπνός. Η αιθάλη κάθεται στους τοίχους, στα ταβάνια, στις κουρτίνες και στα ρούχα. Η μυρωδιά μένει στον αφρό του καναπέ και στο στρώμα για μήνες. Στα συμβόλαια γράφεται ως «ζημιές από καπνό» ή «καπνός από πυρκαγιά».

Το νερό της κατάσβεσης. Οι μάνικες ρίχνουν πολύ νερό σε λίγα λεπτά. Το νερό κυλά στο κοινό πλατύσκαλο, μπαίνει κάτω από την πόρτα σας και φουσκώνει το παρκέ. Αν μένετε από κάτω, στάζει από το ταβάνι. Αυτό δεν είναι «διαρροή σωληνώσεων», γιατί δεν ήρθε από σωλήνα. Είναι ζημιά από την πυρόσβεση, και ανήκει στην κάλυψη της πυρκαγιάς. Ο οδηγός Ζημιά από νερό εξηγεί την άλλη κάλυψη, των σωλήνων.

Σε αυτά προστίθενται τα έξοδα γύρω από τη ζημιά: το ξενοδοχείο όσο το σπίτι δεν κατοικείται, ο καθαρισμός με ειδικό συνεργείο, η πόρτα που άνοιξαν οι πυροσβέστες για να δουν αν η φωτιά πέρασε σε εσάς.

Τι πληρώνει η δική σας ασφάλεια

Η κάλυψη πυρκαγιάς δεν ρωτά πού άναψε η φωτιά. Ρωτά αν η ζημιά στο σπίτι σας ήρθε από πυρκαγιά. Οι όροι της Hellas Direct, για παράδειγμα, πληρώνουν τις άμεσες και ορατές ζημιές από πυρκαγιά, χωρίς να ζητούν η φωτιά να ξεκίνησε στο ασφαλισμένο σπίτι1. Ο νόμος για την ασφαλιστική σύμβαση λέει ότι η ασφάλιση πυρκαγιάς καλύπτει τις ζημιές από πυρκαγιά και κεραυνό. Αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, καλύπτει και την έκρηξη3.

Ο καπνός. Είναι στη βασική κάλυψη σχεδόν παντού. Η Εθνική τον γράφει δίπλα στην πυρκαγιά στις βασικές καλύψεις του Full Home Max2. Η AIG τον έχει στο πακέτο Extended6, η Allianz στο Safe Home Exclusive7. Η Hellas Direct πληρώνει τις ζημιές από καπνό από πυρκαγιά, και από καπνό που ξέφυγε απότομα από θέρμανση ή κουζίνα μέσα στο ασφαλισμένο σπίτι1.

Το νερό και τα έξοδα της κατάσβεσης. Ο νόμος λέει ότι η αποζημίωση της πυρκαγιάς περιλαμβάνει και τις ζημιές από τα αναγκαία μέτρα για να διαγνωστεί, να αποτραπεί ή να περιοριστεί η ζημιά, όπως τα έξοδα κατάσβεσης και κατεδάφισης3. Η Generali γράφει στην πυρκαγιά του Alpha Safe Home τις ενέργειες πυρόσβεσης και τον καπνό από πυρκαγιά8. Η Allianz δίνει ζημιές πυρόσβεσης και έξοδα πυρόσβεσης ως 1.500 € ανά γεγονός και τον χρόνο7.

Το ξενοδοχείο ή το ενοίκιο. Αν το σπίτι δεν κατοικείται για λίγες εβδομάδες, εδώ φαίνεται η διαφορά των πακέτων. Η Allianz πληρώνει απώλεια ενοικίου ή έξοδα στέγασης ως 500 € τον μήνα, για έως έξι μήνες7. Η AIG πληρώνει έξοδα μετακόμισης, αποθήκευσης και προσωρινής στέγασης ως 4.500 € όταν το σπίτι γίνει ακατοίκητο από ζημιά που καλύπτεται6. Η Εθνική γράφει τα έξοδα παραμονής σε ξενοδοχείο για εσάς και την οικογένειά σας2.

Τα μικρά που ξεχνάτε. Η AIG γράφει έξοδα φύλαξης του σπιτιού μετά από ζημιά ως 1.000 € και έξοδα για να αποτραπεί ή να περιοριστεί η ζημιά ως 3.000 €6. Μια κλειδαριά που άλλαξε το ίδιο βράδυ, ένας αφυγραντήρας που νοικιάσατε για το βρεγμένο παρκέ, ανήκουν εδώ.

Πού διαφέρουν οι εταιρείες

Η μεγαλύτερη διαφορά δεν είναι στη φωτιά. Είναι στα γύρω της.

Η κλοπή μέσα στην αναστάτωση. Ο νόμος λέει ότι, αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, η ασφάλιση πυρκαγιάς πληρώνει και τις κλοπές ή απώλειες κατά τη διάρκεια της φωτιάς ή αμέσως μετά3. Ο νόμος αφήνει όμως χώρο για άλλη συμφωνία, και οι όροι της Hellas Direct την κάνουν. Εξαιρούν την κλοπή ή εξαφάνιση πραγμάτων κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς ή μετά από αυτήν1. Αν η πόρτα σας έμεινε ανοιχτή όλη νύχτα, κλειδώστε τα τιμαλφή ή πάρτε τα μαζί σας.

Η βάση της αποζημίωσης. Οι όροι της Hellas Direct πληρώνουν το κτίριο με το κόστος επισκευής ή ανακατασκευής, χωρίς μείωση για παλαιότητα1. Αν δεν έχει συμφωνηθεί κάτι άλλο, ο νόμος βάζει ως βάση την τρέχουσα αξία3. Η Generali ορίζει ως ασφαλισμένη αξία του περιεχομένου την αξία του ως καινούργιο8. Ένας καναπές οκτώ ετών αλλάζει πολύ στην αποζημίωση ανάλογα με αυτή τη γραμμή.

Τα κοινόχρηστα. Σε διαμέρισμα, οι όροι της Hellas Direct βάζουν στο κτίριο και τους κοινόχρηστους χώρους και εγκαταστάσεις της πολυκατοικίας. Πληρώνουν όμως μόνο το ποσοστό που αναλογεί στο δικό σας διαμέρισμα1. Η Εθνική γράφει ζημιές σε κοινόχρηστους ή κοινόκτητους χώρους στις καλύψεις της2.

Φταίει ο γείτονας;

Ο γείτονας δεν χρωστά επειδή η φωτιά ξεκίνησε στο σπίτι του. Χρωστά αν την προκάλεσε με δική του υπαιτιότητα. Ο Αστικός Κώδικας το λέει σε μία γραμμή: όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει4.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη. Το τηγάνι με το λάδι που έμεινε στο μάτι, το κερί δίπλα στην κουρτίνα, το τσιγάρο στον καναπέ, η ηλεκτρική σόμπα κάτω από τα ρούχα που στέγνωναν, η πολύπριζη με τρία κλιματιστικά. Σε όλα αυτά, η αμέλεια φαίνεται. Αντίθετα, ένας κεραυνός ή ένα κρυφό ελάττωμα που κανείς δεν μπορούσε να δει δεν είναι εύκολα δική του ευθύνη.

Ποιος αποδεικνύει. Εσείς, ή η εταιρεία σας όταν τον κυνηγήσει. Γι’ αυτό μετράει το πρώτο χαρτί. Ζητήστε από την πυροσβεστική υπηρεσία της περιοχής βεβαίωση για το συμβάν, που λέει τι συνέβη και πού. Κρατήστε τα στοιχεία των γειτόνων που είδαν από πού βγήκε ο καπνός.

Μπορεί να φταίνε πολλοί. Ο γείτονας που άφησε τη σόμπα αναμμένη, και ο ηλεκτρολόγος που έκανε πρόχειρα την εγκατάσταση. Όταν για την ίδια ζημιά ευθύνονται περισσότεροι, ευθύνονται όλοι για όλη τη ζημιά9. Ζητάτε όλο το ποσό από όποιον θέλετε, και μοιράζονται μετά εκείνοι.

Μπορεί να φταίτε και εσείς λίγο. Αν είχατε τη φιάλη υγραερίου στο κοινό μπαλκόνι, ή αφήσατε τα έπιπλα μέσα στο νερό μια εβδομάδα, το δικαστήριο μπορεί να μειώσει την αποζημίωση. Ο κώδικας το επιτρέπει όταν ο ζημιωμένος συνέβαλε με δικό του πταίσμα στη ζημιά ή στο μέγεθός της, και όταν δεν φρόντισε να την περιορίσει10.

Η ασφάλεια του γείτονα

Αν ο γείτονας φταίει, η επόμενη ερώτηση είναι αν έχει ασφάλεια αστικής ευθύνης. Είναι η ζημιά που κάνετε σε άλλους, και μπαίνει σε πολλά συμβόλαια σπιτιού ως έξτρα κάλυψη ή μέσα στο πακέτο.

Οι γραμμές που ψάχνετε στο δικό του συμβόλαιο είναι δύο. Η πρώτη είναι η ευθύνη από φωτιά προς τους διπλανούς. Η AIG τη δίνει ως αστική ευθύνη προς τρίτους από τους κινδύνους που καλύπτονται, ως 100.000 € ανά συμβάν και 500.000 € συνολικά6. Η Allianz γράφει αστική ευθύνη προς γειτονικά κτίρια από πυρκαγιά και έκρηξη ως 20.000 €7. Η Εθνική γράφει ευθύνη για υλικές ζημιές σε τρίτους, στον ιδιοκτήτη ή στον ενοικιαστή, από κίνδυνο που καλύπτεται2. Η δεύτερη γραμμή είναι η οικογενειακή αστική ευθύνη, για τη ζημιά από την καθημερινή ζωή. Στην Allianz έχει όριο 30.000 €7. Ο οδηγός Γενική αστική ευθύνη ιδιώτη εξηγεί πώς δουλεύει.

Και εδώ είναι το δυσάρεστο. Οι όροι της Hellas Direct πληρώνουν την ευθύνη για ζημιά σε τρίτους από φωτιά όταν ο ασφαλισμένος υποχρεωθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση να αποζημιώσει. Η εταιρεία κρατά το δικαίωμα να πληρώσει και χωρίς δικαστήριο, αν το κρίνει1. Οι ίδιοι όροι εξαιρούν τη ζημιά από δόλο ή βαριά αμέλεια1. Αν ο γείτονας άφησε το λάδι στη φωτιά και βγήκε για ψώνια, η εταιρεία του μπορεί να το πει βαριά αμέλεια. Τότε πληρώνει εκείνος από την τσέπη του, αν έχει.

Γι’ αυτό η δική σας ασφάλεια αξίζει όσο αξίζει. Δεν περιμένετε ποτέ τον γείτονα, τη δική του εταιρεία ή ένα δικαστήριο.

Ποιον ρωτάτε πρώτα

Αν έχετε δική σας ασφάλεια σπιτιού, ο πιο απλός δρόμος είναι σχεδόν πάντα αυτός. Δηλώνετε τη ζημιά στη δική σας εταιρεία. Εκείνη στέλνει πραγματογνώμονα, πληρώνει την επισκευή μείον την απαλλαγή, και αναλαμβάνει τον γείτονα.

Αυτό το λέει ο νόμος. Αν έχετε αξίωση για τη ζημιά σας απέναντι σε τρίτο, η αξίωση περνά στην εταιρεία σας ως το ποσό που σας πλήρωσε3. Δεν χρειάζεται να μαλώσετε με τον γείτονα για τα 5.000 ευρώ της επισκευής. Θα το κάνει η εταιρεία, με δικούς της δικηγόρους.

Η απαλλαγή, και ό,τι άλλο δεν πλήρωσε το συμβόλαιο, μένει δική σας απαίτηση. Ο γείτονας που φταίει τη χρωστά. Το ίδιο ισχύει για όσα περνούν το όριο μιας κάλυψης, όπως το ξενοδοχείο πάνω από το μηνιαίο όριο.

Ένα ευρώ όμως δεν πληρώνεται δύο φορές. Ο νόμος λέει ότι η αποζημίωση δεν ξεπερνά ούτε τη ζημιά ούτε το ασφαλισμένο ποσό3. Αν ο γείτονας σας δώσει χρήματα για κάτι που σας πλήρωσε ήδη η εταιρεία σας, θα τα ζητήσει εκείνη.

Αν δεν έχετε δική σας ασφάλεια, μένει ο γείτονας. Του στέλνετε γραπτά τη ζημιά, με τα τιμολόγια, τις φωτογραφίες και τη βεβαίωση της πυροσβεστικής, και ρωτάτε αν έχει ασφάλεια αστικής ευθύνης. Αν έχει, δηλώνει εκείνος τη ζημιά στη δική του εταιρεία. Αν αρνηθεί να πληρώσει, μένει το δικαστήριο. Η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται πέντε χρόνια αφότου μάθατε τη ζημιά και τον υπεύθυνο11.

Μην χαλάσετε το δικαίωμα της εταιρείας σας

Υπάρχει μια παγίδα που κοστίζει. Ο νόμος σας υποχρεώνει να διαφυλάξετε τα δικαιώματά σας απέναντι στον τρίτο, που θα περάσουν στην εταιρεία σας. Αν τα χαλάσετε, χρωστάτε στην εταιρεία κάθε ζημιά της από αυτό3. Η Generali το γράφει στις υποχρεώσεις σας: να διαφυλάξετε τα δικαιώματά σας κατά τυχόν τρίτου που ευθύνεται για τη ζημιά8.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει τρία πράγματα. Μην υπογράψετε στον γείτονα χαρτί ότι «δεν θα ζητήσετε τίποτα», επειδή σας λυπήθηκε ή επειδή του λυπηθήκατε. Μην δεχτείτε 300 ευρώ στο χέρι «για να κλείσει το θέμα» πριν μιλήσετε με την εταιρεία σας. Και μην πετάξετε τα καμένα πριν τα δει ο πραγματογνώμονας, γιατί είναι η απόδειξη και για εσάς και για την εταιρεία σας.

Μια εξαίρεση που αξίζει να ξέρετε. Αν τη φωτιά την προκάλεσε άνθρωπος που μένει μαζί σας, όπως το παιδί σας ή ο σύζυγός σας, η εταιρεία δεν μπορεί να του ζητήσει τα χρήματα, εκτός αν ενήργησε με δόλο3. Η εταιρεία δεν μπορεί να σας πληρώσει με το ένα χέρι και να πάρει τα χρήματα πίσω από την οικογένειά σας με το άλλο.

Η πολυκατοικία και τα κοινόχρηστα

Η φωτιά στο διπλανό διαμέρισμα σπάνια αφήνει άθικτα τα κοινά. Μαυρίζει το κλιμακοστάσιο, καίει τον ηλεκτρικό πίνακα του ορόφου, σπάει τα τζάμια της εισόδου, σταματά το ασανσέρ. Αυτά ανήκουν σε όλους τους ιδιοκτήτες, και η ζημιά τους δεν είναι ούτε δική σας ούτε του γείτονα μόνο.

Αν η πολυκατοικία έχει κοινό συμβόλαιο για το κτίριο, δηλώνει τη ζημιά ο διαχειριστής. Αν δεν έχει, κάθε ιδιοκτήτης ζητά το μερίδιό του από τη δική του εταιρεία, εκεί που το συμβόλαιό του βάζει μέσα τα κοινόχρηστα. Αυτό κάνουν οι όροι της Hellas Direct, κατά το ποσοστό του διαμερίσματος1.

Και στις δύο περιπτώσεις, αν ο γείτονας φταίει, η εταιρεία που πλήρωσε τα κοινά τού ζητά τα χρήματα, όπως και η δική σας για το διαμέρισμά σας. Ο οδηγός Ασφάλεια κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικίας λέει τι καλύπτει το κοινό συμβόλαιο και πώς το αποφασίζει η γενική συνέλευση.

Αν νοικιάζετε, ή αν ο γείτονας νοικιάζει

Αν είστε ενοικιαστής. Τα έπιπλα, τα ρούχα και οι συσκευές είναι δικά σας. Τους τοίχους, τα κουφώματα και το πάτωμα τα ασφαλίζει, αν τα ασφαλίζει, ο ιδιοκτήτης. Ένα συμβόλαιο μόνο για το περιεχόμενο κοστίζει λίγο και πληρώνει τον καπνό στα ρούχα και στον καναπέ. Χωρίς αυτό, για τα πράγματά σας μένει μόνο ο γείτονας. Ο οδηγός Ασφάλεια για ενοικιαστή λέει τι να ζητήσετε.

Αν ο γείτονας νοικιάζει. Τότε υπάρχουν δύο ασφάλειες στο διπλανό σπίτι, του ιδιοκτήτη για το κτίριο και του ενοικιαστή για το περιεχόμενο και την ευθύνη του. Η αμέλεια είναι του ανθρώπου που μένει εκεί, όχι του ιδιοκτήτη. Η AIG δίνει ειδική γραμμή για την ευθύνη του ενοικιαστή απέναντι στον ιδιοκτήτη, ως 10% του κεφαλαίου του περιεχομένου με ανώτατο 10.000 €6. Αυτή η γραμμή πληρώνει τον ιδιοκτήτη, όχι εσάς. Για εσάς μετράει η ευθύνη του προς τρίτους.

Οι πρώτες ώρες, βήμα βήμα

  1. Βγείτε και καλέστε την πυροσβεστική. Τίποτα στο σπίτι δεν αξίζει όσο ένας πνεύμονας γεμάτος καπνό. Μπείτε ξανά μόνο όταν το πουν οι πυροσβέστες.
  2. Φωτογραφίστε και βιντεοσκοπήστε πριν αγγίξετε κάτι. Κάθε δωμάτιο, κάθε ταβάνι, το νερό στο πάτωμα, την πόρτα, το πλατύσκαλο, το σπίτι του γείτονα από έξω. Με ημερομηνία και ώρα.
  3. Τηλεφωνήστε στην εταιρεία σας την ίδια ημέρα. Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε τη ζημιά3. Οι όροι της Hellas Direct ζητούν δήλωση σε επτά ημέρες και κρατούν ποινή 30% της αποζημίωσης για καθυστέρηση1. Η Allianz γράφει γραπτή ενημέρωση το αργότερο σε οκτώ εργάσιμες ημέρες7.
  4. Περιορίστε τη ζημιά. Μαζέψτε το νερό, ανοίξτε τα παράθυρα, βγάλτε τα ρούχα από τις ντουλάπες. Ο νόμος σας ζητά να πάρετε τα κατάλληλα μέτρα, και τα έξοδα που δικαιολογούνται τα πληρώνει η εταιρεία, ακόμα κι αν περνούν το ασφαλισμένο ποσό3. Κρατήστε κάθε απόδειξη.
  5. Μην πετάξετε τίποτα. Το στρώμα που μυρίζει, οι κουρτίνες, η τηλεόραση. Βάλτε τα σε μια άκρη μέχρι να τα δει ο πραγματογνώμονας.
  6. Ζητήστε βεβαίωση από την πυροσβεστική για το συμβάν, και τα στοιχεία των μαρτύρων. Ρωτήστε τον γείτονα για την εταιρεία του, ευγενικά και γραπτά.
  7. Μην υπογράψετε τίποτα στον γείτονα πριν μιλήσετε με την εταιρεία σας.

Ο οδηγός Ζημιά στο σπίτι: από την κλήση στην αποζημίωση έχει τη συνέχεια, από την επίσκεψη του πραγματογνώμονα ως την πληρωμή.

Τι λέει ο νόμος

  • ν. 2496/1997, άρθρο 19. Η ασφάλιση πυρκαγιάς καλύπτει τις ζημιές από πυρκαγιά και κεραυνό, και την έκρηξη αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο. Πληρώνει και τις ζημιές από τα αναγκαία μέτρα, όπως η κατάσβεση, και τις κλοπές κατά τη φωτιά, εκτός αν το συμβόλαιο λέει άλλο3.
  • ν. 2496/1997, άρθρο 7. Δηλώνετε τη ζημιά σε οκτώ ημέρες, παίρνετε μέτρα για να μη μεγαλώσει, και η εταιρεία πληρώνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Το ποσό που δεν αμφισβητείται το πληρώνει νωρίτερα, αν η εκτίμηση αργεί3.
  • ν. 2496/1997, άρθρο 14. Η εταιρεία που σας πλήρωσε παίρνει τη θέση σας απέναντι στον τρίτο που φταίει. Δεν μπορεί να στραφεί κατά των συγγενών που μένουν μαζί σας, εκτός από δόλο3.
  • ν. 2496/1997, άρθρα 10 και 11. Οι απαιτήσεις από το συμβόλαιο ζημιών παραγράφονται σε τέσσερα χρόνια από το τέλος του έτους που γεννήθηκαν. Η αποζημίωση δεν ξεπερνά τη ζημιά ή το ασφαλισμένο ποσό3.
  • Αστικός Κώδικας, άρθρα 914, 926, 300 και 937. Όποιος ζημιώνει άλλον παράνομα και υπαίτια τον αποζημιώνει4. Αν φταίνε πολλοί, ευθύνονται όλοι για όλη τη ζημιά9. Αν φταίτε κι εσείς, η αποζημίωση μπορεί να μειωθεί10. Η απαίτηση παραγράφεται σε πέντε χρόνια11.

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Η ΕΑΕΕ μετρά τις ζημιές των συμβολαίων περιουσίας ανά αιτία. Στις κατοικίες, το 2024, η φωτιά ήταν σπάνια αλλά βαριά5.

Κατοικίες, 2024 Ζημιές Αποζημιώσεις Μέση ζημιά
Όλες οι αιτίες 6.836 19.149.000 € περίπου 2.800 €
Φωτιά 571 8.328.000 € περίπου 14.600 €
Θραύση σωληνώσεων 2.044 3.087.000 € περίπου 1.500 €
Κλοπές 934 1.845.000 € περίπου 2.000 €

Τα ποσά είναι αποζημιώσεις που πληρώθηκαν ή εκκρεμούν, πριν από την απαλλαγή που κράτησε ο ασφαλισμένος. Η μέση ζημιά είναι δική μας διαίρεση των δύο στηλών5.

Τρία πράγματα βγαίνουν από τον πίνακα. Η φωτιά ήταν μόλις το 8,4% των ζημιών στις κατοικίες, αλλά το 43,5% των χρημάτων. Η μέση ζημιά από φωτιά είναι πενταπλάσια από τη μέση ζημιά του σπιτιού. Και η πιθανότητα είναι μικρή: 571 ζημιές σε 1.127.979 συμβόλαια κατοικίας, δηλαδή περίπου μία στις 2.000 τον χρόνο5. Ο πίνακας δεν χωρίζει τη φωτιά που άναψε στο ίδιο σπίτι από εκείνη που ήρθε από δίπλα. Δείχνει όμως ότι μια ζημιά από φωτιά, όταν έρθει, ξεπερνά εύκολα όσα έχει ένα νοικοκυριό στην άκρη.

Και πόσο κοστίζει η ασφάλεια που την πληρώνει. Ο μέσος όρος της αγοράς για τα συμβόλαια περιουσίας βγαίνει περίπου 1,166 ‰ του ασφαλισμένου ποσού τον χρόνο, πριν από τον φόρο12513. Ο φόρος ασφαλίστρων για την πυρκαγιά είναι 20%14.

Ένα παράδειγμα

Η Κατερίνα μένει στην Καλαμαριά, σε διαμέρισμα 95 τετραγωνικών του 1996, στον δεύτερο όροφο. Έχει ασφάλεια σπιτιού με κτίριο 130.000 ευρώ και περιεχόμενο 25.000 ευρώ, που είναι και το βασικό παράδειγμα της σύγκρισης. Με τον μέσο όρο της αγοράς, αυτό κάνει περίπου 181 ευρώ τον χρόνο πριν από τον φόρο, και 217 ευρώ με τον φόρο 20%.

Ένα βράδυ του Νοεμβρίου ο γείτονας του ίδιου ορόφου αφήνει ένα τηγάνι με λάδι στο μάτι και κατεβαίνει στο περίπτερο. Η κουζίνα του παίρνει φωτιά. Η Κατερίνα λείπει. Οι πυροσβέστες σβήνουν τη φωτιά και ανοίγουν την πόρτα της για να δουν αν πέρασε ο καπνός. Το νερό από τις μάνικες κυλά στο πλατύσκαλο και μπαίνει στο χολ της.

Ο λογαριασμός, μετά από δύο εβδομάδες:

  • καθαρισμός αιθάλης και βάψιμο σε όλο το σπίτι: 2.100 ευρώ
  • παρκέ στο χολ, που φούσκωσε: 900 ευρώ
  • κάσα και κλειδαριά της εξώπορτας: 450 ευρώ
  • τζάμι της μπαλκονόπορτας, που ράγισε από τη ζέστη: 600 ευρώ
  • κουρτίνες, ταπετσαρία του καναπέ και στεγνό καθάρισμα: 1.350 ευρώ
  • τέσσερις νύχτες σε ξενοδοχείο: 360 ευρώ

Σύνολο 5.760 ευρώ. Ας πούμε ότι το συμβόλαιό της έχει απαλλαγή 300 ευρώ ανά ζημιά. Η εταιρεία της πληρώνει 5.460 ευρώ. Μετά ζητά αυτά τα 5.460 από τον γείτονα, ή από την εταιρεία της αστικής ευθύνης του.

Η Κατερίνα ζητά από τον γείτονα τα 300 της απαλλαγής, με ένα απλό γράμμα και την απόδειξη της πληρωμής της. Αν ο γείτονας έχει αστική ευθύνη, τα δηλώνει μαζί με τα υπόλοιπα. Αν η εταιρεία του πει ότι η φωτιά ήταν βαριά αμέλεια και δεν πληρώνει, τα χρωστά ο ίδιος. Η Κατερίνα όμως έχει ήδη φτιάξει το σπίτι της.

Το ίδιο βράδυ χωρίς δική της ασφάλεια θα ήταν άλλη ιστορία. Τα 5.760 ευρώ θα τα πλήρωνε η ίδια, και θα τα ζητούσε από τον γείτονα. Αν εκείνος δεν είχε ασφάλεια ή δεν δεχόταν ότι φταίει, θα έμενε το δικαστήριο, με δικηγόρο και χρόνια αναμονής. Τα 217 ευρώ τον χρόνο φαίνονται πολλά, μέχρι να τα συγκρίνετε με αυτό.

Τα λάθη που κοστίζουν

  1. Περιμένετε πρώτα τον γείτονα. Η δική σας προθεσμία των οκτώ ημερών τρέχει όσο συζητάτε μαζί του. Η λύση: δηλώστε στη δική σας εταιρεία την ίδια ημέρα, ακόμα κι αν πιστεύετε ότι θα πληρώσει ο γείτονας.
  2. Δηλώνετε το νερό ως «διαρροή». Το νερό των πυροσβεστών δεν ήρθε από σωλήνα. Δηλώστε το ως ζημιά από πυρκαγιά και πυρόσβεση, ώστε να μην πέσει σε άλλη απαλλαγή ή σε εξαίρεση.
  3. Πετάτε τα καμένα για να καθαρίσει το σπίτι. Χωρίς αυτά δεν αποδεικνύετε τίποτα. Η λύση: φωτογραφίες, λίστα με τιμές, και τα πράγματα στην άκρη μέχρι να τα δει ο πραγματογνώμονας.
  4. Υπογράφετε στον γείτονα ότι «τελειώσαμε». Χαλάτε το δικαίωμα της εταιρείας σας, και τότε μπορεί να σας ζητήσει τη δική της ζημιά. Η λύση: καμία υπογραφή και κανένα χρήμα στο χέρι πριν μιλήσετε με την εταιρεία σας.
  5. Ξεχνάτε την απαλλαγή και τα έξοδα. Η απαλλαγή, το ταξί, η αποθήκη για τα έπιπλα είναι δική σας ζημιά. Ζητήστε τα από τον γείτονα που φταίει, με αποδείξεις.
  6. Έχετε ασφάλεια χωρίς καπνό ή χωρίς στέγαση. Μια φωτιά στη διπλανή πόρτα σπάνια καίει, αλλά πάντα λερώνει. Η λύση: ελέγξτε στον πίνακα καλύψεων τον καπνό, την πυρόσβεση και τα έξοδα στέγασης πριν από την ανανέωση.

Η φωτιά του γείτονα είναι από τις λίγες ζημιές όπου μια φθηνή ασφάλεια αλλάζει όλη την ιστορία. Με αυτήν, φτιάχνετε το σπίτι σας σε εβδομάδες και αφήνετε την εταιρεία να κυνηγήσει τον γείτονα. Χωρίς αυτήν, κυνηγάτε εσείς. Δείτε πόσο κοστίζει ένα πακέτο με πυρκαγιά, καπνό και στέγαση για το δικό σας σπίτι στη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας. Δείχνει τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία και τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία.

Συχνές ερωτήσεις

Πληρώνει η ασφάλειά μου αν η φωτιά ξεκίνησε στο σπίτι του γείτονα;

Ναι, αν το συμβόλαιό σας έχει πυρκαγιά, και σχεδόν όλα την έχουν. Η κάλυψη δεν ρωτάει πού άναψε η φωτιά. Ρωτάει αν η ζημιά στο δικό σας σπίτι ήρθε από πυρκαγιά, από τον καπνό της ή από την κατάσβεση. Η εταιρεία σας πληρώνει μείον την απαλλαγή, και μετά ζητά τα χρήματα από τον γείτονα, αν εκείνος φταίει.

Τι κάνω αν ο γείτονας δεν έχει καμία ασφάλεια;

Αν έχετε δική σας ασφάλεια, σχεδόν τίποτα δεν αλλάζει για εσάς. Η εταιρεία σας πληρώνει και κυνηγά εκείνη τον γείτονα. Αν δεν έχετε, του ζητάτε τη ζημιά προσωπικά, με τα τιμολόγια και τη βεβαίωση της πυροσβεστικής. Αν αρνηθεί, μένει το δικαστήριο. Η απαίτηση από αδικοπραξία παραγράφεται σε πέντε χρόνια από τότε που μάθατε τη ζημιά και τον υπεύθυνο.

Ποιος πληρώνει την πόρτα που έσπασαν οι πυροσβέστες;

Η ασφάλεια πυρκαγιάς πληρώνει, κατά τον νόμο, και τις ζημιές από τα αναγκαία μέτρα για να βρεθεί, να σταματήσει ή να περιοριστεί η ζημιά, όπως η κατάσβεση. Η πόρτα που άνοιξαν οι πυροσβέστες για να δουν αν πέρασε η φωτιά σε εσάς είναι τέτοιο μέτρο. Δηλώστε την μαζί με την υπόλοιπη ζημιά και κρατήστε φωτογραφίες πριν τη φτιάξετε.

Μπορώ να πάρω χρήματα και από την ασφάλειά μου και από τον γείτονα;

Όχι για το ίδιο ευρώ. Ο νόμος λέει ότι η αποζημίωση δεν ξεπερνά τη ζημιά. Όσο σας πλήρωσε η εταιρεία σας, τόσο ζητά εκείνη από τον γείτονα. Εσείς ζητάτε από τον γείτονα μόνο ό,τι έμεινε απλήρωτο: την απαλλαγή, όσα εξαιρεί το συμβόλαιο και όσα περνούν το όριο μιας κάλυψης.

Πληρώνεται η μυρωδιά του καπνού στα ρούχα και στα έπιπλα;

Συνήθως ναι, ως ζημιά από καπνό, αν τη δείξετε την ίδια ημέρα. Ζητήστε από τον πραγματογνώμονα να δει τα πράγματα πριν τα πετάξετε ή τα πλύνετε. Ο καθαρισμός με ειδικό συνεργείο και το στεγνό καθάρισμα πληρώνονται συχνά αντί για καινούργια. Ό,τι δεν καθαρίζει, όπως ένα στρώμα ή ένας καναπές με αφρό, αντικαθίσταται.

Πόσο καιρό έχω για να δηλώσω τη ζημιά;

Ο νόμος δίνει οκτώ ημέρες από τότε που μάθατε τη ζημιά. Κάθε εταιρεία γράφει και τη δική της προθεσμία. Η Hellas Direct ζητά δήλωση το αργότερο σε επτά ημέρες και κρατά ποινή 30% της αποζημίωσης για καθυστέρηση. Η Allianz γράφει οκτώ εργάσιμες ημέρες. Τηλεφωνήστε την ίδια ημέρα και στείλτε μετά γραπτή δήλωση.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 7 · ν. 2496/1997 άρ. 10 · ν. 2496/1997 άρ. 11 · ν. 2496/1997 άρ. 14 · ν. 2496/1997 άρ. 19 · ΑΚ άρ. 300 · ΑΚ άρ. 914 · ΑΚ άρ. 926 · ΑΚ άρ. 937 · ν. 5177/2025 άρ. 43

Πηγές

  1. ↑Hellas Direct, Ασφάλεια Κατοικίας, Όροι και Προϋποθέσεις: πυρκαγιά, καπνός, πυρόσβεση, αστική ευθύνη, δήλωση ζημιάς, ισχύον κείμενο, Οκτώβριος 2026
  2. ↑Εθνική Ασφαλιστική, έγγραφο πληροφοριών Full Home Max, Μάιος 2023
  3. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 7, 10, 11, 14 και 19, 1997, όπως ισχύει
  4. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 914: η ευθύνη από αδικοπραξία, όπως ισχύει
  5. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Περιουσίας 2024, πίνακες 1, 17 και 18, 2025
  6. ↑AIG, έγγραφο πληροφοριών Ασφάλιση Κατοικίας Extended, ισχύον κείμενο, Οκτώβριος 2026
  7. ↑Allianz, έγγραφο πληροφοριών Safe Home Exclusive, Ιούνιος 2025
  8. ↑Generali, έγγραφο πληροφοριών Alpha Safe Home, Δεκέμβριος 2021
  9. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 926: η ευθύνη πολλών για την ίδια ζημιά, όπως ισχύει
  10. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 300: το πταίσμα του ζημιωμένου, όπως ισχύει
  11. ↑Αστικός Κώδικας, άρθρο 937: η παραγραφή της απαίτησης από αδικοπραξία, όπως ισχύει
  12. ↑ΕΑΕΕ, Η Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα 2024, πίνακας 6, Δεκέμβριος 2025
  13. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
  14. ↑ν. 5177/2025 (ΦΕΚ Α΄ 21/14.02.2025), Κώδικας Έμμεσων Φόρων, άρθρο 43: ο φόρος ασφαλίστρων, 2025

Δημοσιεύτηκε 31 Οκτωβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 31 Οκτωβρίου 2027.