Με μια ματιά

  • Ο νόμος 4256/2014 επιβάλλει ασφάλιση σε κάθε σκάφος αναψυχής με μηχανή και σε κάθε θαλάσσιο μοτοποδήλατο.
  • Ελάχιστα ποσά: 50.000 ευρώ ανά πρόσωπο για θάνατο ή σωματική βλάβη, 150.000 ευρώ για υλικές ζημιές, 150.000 ευρώ για ρύπανση.
  • Η δική μας παραδοχή για 76 έως 100 ίππους: 46 έως 115 ευρώ ολικά τον χρόνο, ανάλογα με την εταιρεία.
  • Η τιμή ακολουθεί την ιπποδύναμη. Στα 30 ίππους πληρώνετε περίπου το ένα τρίτο, στα 500 ίππους το διπλό της τιμής των 90 ίππων.
  • Το Λιμεναρχείο ζητά το ασφαλιστήριο μαζί με την άδεια εκτέλεσης πλόων και μπορεί να κρατήσει το σκάφος δεμένο χωρίς αυτό.

Η ουσία

Αν το σκάφος σας έχει μηχανή, ο νόμος σάς υποχρεώνει να το ασφαλίσετε. Η ασφάλεια σκάφους για αστική ευθύνη πληρώνει τη ζημιά που κάνετε σε άλλους: τραυματισμό, βουλιαγμένη βάρκα, πετρέλαιο στη θάλασσα. Δεν πληρώνει τίποτα δικό σας. Κοστίζει λίγα, από 46 έως 115 ευρώ τον χρόνο για μια εξωλέμβια 90 ίππων, ανάλογα με την εταιρεία.

Ποιος είναι υποχρεωμένος να ασφαλιστεί

Η υποχρέωση δεν κρέμεται από το μέγεθος του σκάφους. Κρέμεται από τη μηχανή. Ένα φουσκωτό τεσσάρων μέτρων με εξωλέμβια 15 ίππων έχει την ίδια υποχρέωση με ένα ταχύπλοο 300 ίππων. Το ίδιο ισχύει για το θαλάσσιο μοτοποδήλατο (jet ski) και για το ιστιοπλοϊκό με βοηθητική μηχανή.

Ο νόμος μιλάει για «πλοία αναψυχής» και «μικρά σκάφη». Στην πράξη η Λιμενική Αρχή ζητά ασφαλιστήριο από κάθε σκάφος που είναι γραμμένο σε λεμβολόγιο ή νηολόγιο και έχει κινητήρα. Αν το σκάφος σας κινείται μόνο με κουπιά ή μόνο με πανιά, δεν έχετε νομική υποχρέωση. Πολλές μαρίνες όμως ζητούν ασφάλεια για να σας δώσουν θέση. Είναι δικός τους όρος, όχι του νόμου, αλλά δεσμεύει.

Η υποχρέωση βαραίνει τον πλοιοκτήτη. Αν το σκάφος είναι στο όνομα εταιρείας ή δύο συνιδιοκτητών, το ασφαλιστήριο πρέπει να γράφει αυτό το όνομα. Ένα συμβόλαιο στο όνομα του αδερφού σας για βάρκα δική σας δημιουργεί πρόβλημα την ημέρα της ζημιάς.

Τι ακριβώς καλύπτει η αστική ευθύνη σκάφους

Η κάλυψη έχει τρία σκέλη και ο νόμος τα ονομάζει ένα ένα.

Το πρώτο είναι ο θάνατος και η σωματική βλάβη. Καλύπτει τους επιβάτες σας και τους τρίτους: τον κολυμβητή, τον ψαρά στη διπλανή βάρκα, τον άνθρωπο στην προβλήτα. Ο κυβερνήτης δεν είναι «τρίτος». Αν τραυματιστείτε εσείς στο τιμόνι, η αστική ευθύνη δεν πληρώνει.

Το δεύτερο είναι η υλική ζημιά σε πράγματα άλλων. Το σκάφος που χτυπήσατε στο λιμάνι. Ο ντόκος που ράγισε. Το δίχτυ που κόψατε με την προπέλα. Το αυτοκίνητο στην προβλήτα που πήρε το τρέιλερ κατεβάζοντας τη βάρκα, αν και εκεί συχνά μπαίνει η ασφάλεια του αυτοκινήτου που τραβάει.

Το τρίτο είναι η ρύπανση. Αν το σκάφος βουλιάξει και χύσει καύσιμο, η Λιμενική Αρχή σάς χρεώνει τον καθαρισμό. Η κάλυψη πληρώνει τα έξοδα αυτά μέχρι το όριο του συμβολαίου. Τα περισσότερα συμβόλαια προσθέτουν εδώ και την ανέλκυση του ναυαγίου (τα έξοδα να βγει το βουλιαγμένο σκάφος). Ελέγξτε ότι υπάρχει, γιατί ο νόμος δεν την επιβάλλει ρητά και μια ανέλκυση κοστίζει εύκολα χιλιάδες ευρώ.

Τι δεν καλύπτει

Το δικό σας σκάφος, τη δική σας μηχανή, τα δικά σας πράγματα. Την κλοπή. Τον τραυματισμό σας. Τη ζημιά που κάνετε όσο το σκάφος το οδηγεί κάποιος χωρίς άδεια ταχυπλόου, όπου αυτή απαιτείται. Τη ζημιά σε αγώνα ταχύτητας. Τη ζημιά όσο το σκάφος νοικιάζεται με πλήρωμα ή χωρίς, αν το συμβόλαιο είναι για ιδιωτική χρήση. Για την επαγγελματική χρήση υπάρχει ξεχωριστό τιμολόγιο και ξεχωριστή άδεια.

Τι λέει ο νόμος

Ο νόμος 4256/2014 για τα τουριστικά πλοία και τα σκάφη αναψυχής αντικατέστησε τον παλιό νόμο του 1999. Το άρθρο του για την υποχρεωτική ασφάλιση ορίζει τρία ελάχιστα ποσά.

  • Για θάνατο ή σωματική βλάβη επιβαινόντων και τρίτων: 50.000 ευρώ για κάθε πρόσωπο.
  • Για υλικές ζημιές επιβαινόντων και τρίτων: 150.000 ευρώ για κάθε περιστατικό.
  • Για ρύπανση της θάλασσας: 150.000 ευρώ.

Ο νόμος ορίζει και ένα συνολικό ανώτατο ποσό ανά περιστατικό για τις σωματικές βλάβες, όταν τραυματίζονται πολλοί. Το ποσό αυτό στα κείμενα που είδαμε είναι σημαντικά μεγαλύτερο από τα 50.000 ευρώ του ενός προσώπου. Δεν το γράφουμε εδώ με ακρίβεια, γιατί δεν το επαληθεύσαμε στο τελευταίο κείμενο του νόμου. Ρωτήστε τον ασφαλιστή σας τι γράφει το δικό σας συμβόλαιο.

Τα ποσά αυτά είναι μικρά μπροστά στα 1.300.000 ευρώ του αυτοκινήτου. Ένας σοβαρός τραυματισμός κολυμβητή από προπέλα μπορεί να κοστίσει πολύ παραπάνω από 50.000 ευρώ. Ό,τι περισσεύει το πληρώνετε εσείς. Γι’ αυτό οι εταιρείες πουλάνε συχνά όρια 500.000 ή 1.000.000 ευρώ και η διαφορά στην τιμή είναι μερικές δεκάδες ευρώ.

Για τη σύμβαση την ίδια ισχύει ο νόμος 2496/1997. Το άρθρο 7 λέει τι πρέπει να κάνετε μετά τη ζημιά: να την δηλώσετε μέσα σε οκτώ ημέρες και να μην κάνετε τίποτα που να μεγαλώνει τη ζημιά. Στη θάλασσα αυτό σημαίνει ότι καλείτε το Λιμεναρχείο, κρατάτε ονόματα και φωτογραφίες, και ενημερώνετε την εταιρεία πριν συμφωνήσετε οτιδήποτε με τον άλλο.

Τι κοιτάζει η εταιρεία για να βγάλει τιμή

Σχεδόν μόνο ένα πράγμα: πόση δύναμη έχει η μηχανή. Και τα τρία τιμολόγια που διαβάσαμε χωρίζουν τα μηχανοκίνητα σκάφη σε κλίμακες ιπποδύναμης και δίνουν μια τιμή για κάθε κλίμακα. Δεν ρωτούν πού δένετε. Δεν ρωτούν πόσα χρόνια έχετε δίπλωμα. Δεν ρωτούν αν είχατε ζημιά πέρσι, αν και μπορεί να αρνηθούν ανανέωση μετά από πολλές.

Τα ιστιοπλοϊκά τιμολογούνται με το μήκος, όχι με τη μηχανή, γιατί η βοηθητική μηχανή τους είναι μικρή και ο κίνδυνος έρχεται από το μέγεθος του σκάφους στο λιμάνι.

Το θαλάσσιο μοτοποδήλατο έχει δική του στήλη ή δική του επιβάρυνση, γιατί κάνει περισσότερα ατυχήματα ανά ίππο από κάθε άλλο σκάφος. Θα το δείτε ξεχωριστά στον οδηγό για jet ski.

Η ηλικία του σκάφους δεν μετράει για την ευθύνη προς τρίτους. Μετράει πολύ όταν ζητάτε κάλυψη για το ίδιο το σκάφος.

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Το βασικό παράδειγμα των εργαλείων μας είναι μια εξωλέμβια βάρκα 6 μέτρων, 90 ίππων, δώδεκα ετών, αξίας 18.000 ευρώ, με ασφάλεια μόνο για ευθύνη προς τρίτους. Τρία τιμολόγια πρακτόρων δίνουν για τη κλίμακα 76 έως 100 ίππων τα εξής, ολικά ασφάλιστρα για έναν χρόνο.

Ασφάλεια σκάφους, αστική ευθύνη, 76 έως 100 ίπποι Ετήσιο ασφάλιστρο, ολικό Πηγή
δική μας εκτίμηση 46 € δική μας παραδοχή
Υδρόγειος 70 € δική μας παραδοχή
Generali 115 € δική μας παραδοχή

Η καμπύλη της ιπποδύναμης στην Υδρόγειο, με βάση την τιμή των 90 ίππων:

Ιπποδύναμη Πολλαπλάσιο της τιμής των 90 ίππων Περίπου, στα 70 €
30 ίπποι 0,36 25 €
90 ίπποι 1,00 70 €
250 ίπποι 1,43 100 €
500 ίπποι 2,00 140 €

Δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, η διαφορά ανάμεσα στην πιο φθηνή και την πιο ακριβή εταιρεία είναι δυόμισι φορές, για την ίδια κάλυψη που επιβάλλει ο ίδιος νόμος. Αξίζει να πάρετε δύο ή τρεις τιμές. Δεύτερον, η τιμή ανεβαίνει πολύ πιο αργά από την ιπποδύναμη. Πέντε φορές περισσότεροι ίπποι δεν σημαίνουν πέντε φορές μεγαλύτερο ασφάλιστρο, αλλά διπλό.

Τα ποσά είναι ολικά, δηλαδή με τον φόρο ασφαλίστρων και τις επιβαρύνσεις. Είναι αυτά που θα πληρώσετε. Ένας πράκτορας μπορεί να δώσει έκπτωση αν ασφαλίζετε και το αυτοκίνητο ή το σπίτι στην ίδια εταιρεία.

Ένα παράδειγμα

Ο Θανάσης έχει ένα φουσκωτό 6 μέτρων με εξωλέμβια 90 ίππων, κατασκευής 2014. Το δένει τον χειμώνα σε τρέιλερ στην αυλή του στη Χαλκίδα και το καλοκαίρι σε μια μαρίνα στην Εύβοια. Η τρέχουσα αξία σκάφους και μηχανής είναι γύρω στα 18.000 ευρώ.

Θέλει μόνο ό,τι επιβάλλει ο νόμος. Ο πράκτοράς του δίνει τρεις τιμές: 46, 70 και 115 ευρώ τον χρόνο. Διαλέγει τη μεσαία, γιατί το συμβόλαιό της περιλαμβάνει ανέλκυση ναυαγίου μέσα στο βασικό πακέτο και όριο σωματικών βλαβών μεγαλύτερο από το ελάχιστο. Πληρώνει 70 ευρώ, εφάπαξ.

Τον Αύγουστο, μπαίνοντας στη μαρίνα με ρεύμα, χτυπάει την πλώρη σε ένα ιστιοπλοϊκό. Ζημιά στο ιστιοπλοϊκό: 3.200 ευρώ για τη ρωγμή στο γκελκότ και τον σκαρμό. Ζημιά στο δικό του φουσκωτό: 900 ευρώ για το μπαλόνι της πλώρης.

Η ασφάλεια πληρώνει τα 3.200 ευρώ στον ιδιοκτήτη του ιστιοπλοϊκού. Τα 900 ευρώ του δικού του σκάφους τα πληρώνει ο Θανάσης, γιατί δεν είχε κάλυψη ιδίων ζημιών. Για τα δεκατρία χρόνια που έχει τη βάρκα, τα 70 ευρώ τον χρόνο του κόστισαν συνολικά λιγότερο από τη μία αυτή ζημιά προς τρίτον.

Αν είχε διαλέξει το πακέτο με ίδιες ζημιές, θα πλήρωνε γύρω στα 250 έως 330 ευρώ τον χρόνο με βάση την εκτίμηση των εργαλείων μας, με απαλλαγή 1% έως 2% της αξίας. Θα έπαιρνε τα 900 μείον την απαλλαγή. Αν αξίζει, το εξετάζει ο επόμενος οδηγός.

Πώς βγάζετε ή ανανεώνετε το συμβόλαιο

Χρειάζεστε το έγγραφο εθνικότητας ή την άδεια εκτέλεσης πλόων, όπου γράφει το μήκος, η ιπποδύναμη και το έτος. Χρειάζεστε τα στοιχεία του πλοιοκτήτη. Αν θέλετε κάλυψη για το σκάφος, χρειάζεστε και μια εκτίμηση αξίας, συχνά με φωτογραφίες ή έκθεση επιθεωρητή για σκάφη πάνω από κάποια αξία.

Το συμβόλαιο βγαίνει για έναν χρόνο. Πολλές εταιρείες δίνουν δόσεις. Η άδεια εκτέλεσης πλόων του Λιμεναρχείου ζητά το ασφαλιστήριο σε ισχύ. Αν το συμβόλαιο λήξει τον Ιούλιο και το ανανεώσετε τον Σεπτέμβριο, ταξιδέψατε δύο μήνες ανασφάλιστοι και, τυπικά, χωρίς άδεια.

Φυλάξτε το ασφαλιστήριο πάνω στο σκάφος, σε πλαστική θήκη, μαζί με τα υπόλοιπα έγγραφα. Το Λιμενικό το ζητά σε έλεγχο και δεν δέχεται πάντα την φωτογραφία στο κινητό.

Τι γίνεται αν το σκάφος οδηγεί άλλος

Το συμβόλαιο καλύπτει τον πλοιοκτήτη και, συνήθως, κάθε πρόσωπο που οδηγεί με την άδειά του και έχει το σωστό δίπλωμα. Διαβάστε τη γραμμή «κυβερνήτης». Μερικά συμβόλαια γράφουν ένα ή δύο ονόματα. Αν δώσετε το τιμόνι στον γαμπρό σας που δεν είναι στο συμβόλαιο, η εταιρεία μπορεί να πληρώσει τον τρίτο και μετά να ζητήσει τα χρήματα από εσάς.

Για το ταχύπλοο ο κυβερνήτης χρειάζεται άδεια χειριστή ταχυπλόου σκάφους. Το όριο που τη κάνει υποχρεωτική ορίζεται στους κανονισμούς λιμένων, με βάση την ιπποδύναμη ή την ταχύτητα. Οδήγηση χωρίς την άδεια αυτή είναι ο πιο συχνός λόγος που μια εταιρεία αρνείται να πληρώσει. Η επέκταση «ευθύνη κυβερνήτη», που καλύπτει ρητά όποιον οδηγεί με την άδειά σας, κοστίζει στα εργαλεία μας γύρω στα 55 ευρώ τον χρόνο.

Ένα δεύτερο παράδειγμα: το θαλάσσιο μοτοποδήλατο

Ο Αλέξης αγοράζει ένα θαλάσσιο μοτοποδήλατο 130 ίππων, από αυτά που όλοι λένε τζετ σκι, και το κατεβάζει με ράμπα στη Νέα Μάκρη. Πηγαίνει στον ασφαλιστή του περιμένοντας κάτι σαν τη βάρκα του Θανάση. Δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Τρία πράγματα αλλάζουν, και αξίζει να τα ξέρετε πριν αγοράσετε το σκάφος, όχι μετά.

Το ασφάλιστρο. Τα ατομικά σκάφη έχουν πολλαπλάσια συχνότητα ατυχήματος από μια βάρκα ίδιας ιπποδύναμης, γιατί τρέχουν, στρίβουν απότομα και κινούνται κοντά σε λουόμενους. Οι εταιρείες τα βγάζουν από την καμπύλη της ιπποδύναμης και τα τιμολογούν χωριστά, τυπικά στα 120 με 200 ευρώ τον χρόνο για σκέτη αστική ευθύνη. Δηλαδή διπλάσια από τη βάρκα των 90 ίππων, για μικρότερο σκάφος.

Οι εξαιρέσεις. Σχεδόν κάθε συμβόλαιο ατομικού σκάφους εξαιρεί τη ρυμούλκηση ανθρώπων: το θαλάσσιο σκι, τα φουσκωτά που σέρνονται πίσω, το αλεξίπτωτο. Αν τραβήξετε τον ανιψιό σας με ένα φουσκωτό και εκείνος πέσει και χτυπήσει, δεν έχετε κάλυψη, όσο σωστά και αν οδηγούσατε.

Η απόσταση από την ακτή. Οι κανονισμοί λιμένων ορίζουν ζώνη λουομένων και ελάχιστη απόσταση προσέγγισης. Ένα ατύχημα μέσα σε αυτή τη ζώνη δεν είναι απλώς παράβαση με πρόστιμο. Είναι λόγος να πληρώσει η εταιρεία τον τραυματία και μετά να γυρίσει και να ζητήσει τα χρήματα από εσάς.

Ο Αλέξης παίρνει αστική ευθύνη 160 ευρώ και προσθέτει προσωπικό ατύχημα κυβερνήτη, γιατί στο θαλάσσιο μοτοποδήλατο ο πιο πιθανός τραυματίας είναι ο ίδιος. Ίδιες ζημιές δεν παίρνει: το σκάφος αξίζει 9.000 ευρώ και η κάλυψη θα του ζητούσε γύρω στο 4% της αξίας με απαλλαγή 10%.

Το πιο σωστό που κάνει είναι το πρώτο: ρωτάει γραπτά αν καλύπτεται η ρυμούλκηση λουομένων, και παίρνει γραπτό όχι. Το ξέρει από τον Μάιο, και δεν το μαθαίνει τον Αύγουστο με έναν τραυματία πάνω στην παραλία.

Τι κάνετε μετά από σύγκρουση στη θάλασσα

Η διαδικασία δεν μοιάζει με του αυτοκινήτου, και οι περισσότεροι κάνουν λάθος από την πρώτη κίνηση.

Πρώτα η ασφάλεια, μετά τα χαρτιά. Κοιτάτε αν υπάρχει τραυματίας και αν μπαίνει νερό. Ένα σκάφος που βυθίζεται μετατρέπει μια ζημιά χιλίων ευρώ σε ναυάγιο δεκάδων χιλιάδων μέσα σε λίγα λεπτά.

Ειδοποιείτε το Λιμεναρχείο. Η αναγγελία σε σύγκρουση είναι υποχρεωτική, και η έκθεση του Λιμεναρχείου γίνεται το βασικό έγγραφο του φακέλου σας. Χωρίς αυτήν, η εταιρεία έχει μόνο τα δικά σας λόγια απέναντι στα λόγια του άλλου.

Ανταλλάσσετε στοιχεία. Όνομα σκάφους, αριθμός νηολογίου ή λεμβολογίου, στοιχεία πλοιοκτήτη, ασφαλιστική εταιρεία και αριθμός συμβολαίου. Φωτογραφίες και από τα δύο σκάφη, από μακριά και από κοντά, με τα ονόματα να διαβάζονται.

Δηλώνετε στην εταιρεία μέσα σε οκτώ ημέρες. Είναι η προθεσμία του νόμου για την ασφαλιστική σύμβαση και ισχύει το ίδιο στη θάλασσα και στη στεριά.

Δεν επισκευάζετε πριν έρθει ο πραγματογνώμονας. Στα σκάφη ισχύει διπλά, γιατί μέσα στο καλοκαίρι η πίεση να ξαναβγείτε είναι μεγάλη και τα συνεργεία γεμάτα. Μια επισκευή που έγινε βιαστικά σβήνει τις αποδείξεις της ζημιάς.

Δύο ιδιαιτερότητες της θάλασσας αξίζει να τις ξέρετε πριν χρειαστούν. Η πρώτη είναι η ανέλκυση: αν το σκάφος βυθιστεί μέσα σε λιμάνι ή σε δίαυλο, η αρχή θα ζητήσει να ανελκυστεί, και το κόστος ξεπερνάει συχνά την αξία του ίδιου του σκάφους. Δείτε αν το συμβόλαιό σας το καλύπτει και με ποιο όριο. Η δεύτερη είναι η ρύπανση: μια διαρροή καυσίμου φέρνει πρόστιμο και έξοδα καθαρισμού, και πληρώνεται μόνο αν υπάρχει ρητή κάλυψη θαλάσσιας ρύπανσης μέσα στο συμβόλαιο.

Πού διαφέρουν οι εταιρείες στο ίδιο σκάφος

Τρία τιμολόγια πρακτόρων για το ίδιο σκάφος δίνουν 46, 70 και 115 ευρώ. Η διαφορά δεν είναι τυχαία και δεν είναι μόνο εμπορική. Είναι διαφορά στο τι μετράει η κάθε εταιρεία.

Το πρώτο που εκπλήσσει όποιον έρχεται από το αυτοκίνητο: κανένα από τα τρία τιμολόγια δεν χρεώνει με βάση την περιοχή. Το φουσκωτό στη Σαλαμίνα και το ίδιο φουσκωτό στη Σύρο πληρώνουν το ίδιο ασφάλιστρο αστικής ευθύνης. Στο αυτοκίνητο η Αττική κοστίζει σχεδόν 50% πάνω από την επαρχία. Στη θάλασσα η ζώνη δεν υπάρχει. Ο λόγος είναι απλός: το σκάφος μετακινείται, και το πού είναι γραμμένο δεν λέει πού ταξιδεύει.

Το δεύτερο είναι τι μετράει αντί για την περιοχή. Στα μηχανοκίνητα μετράει η ιπποδύναμη και σχεδόν τίποτα άλλο. Στα ιστιοπλοϊκά μετράει το μήκος, γιατί η βοηθητική μηχανή των 20 ή 30 ίππων δεν λέει τίποτα για το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να κάνει ένα σκάφος δώδεκα μέτρων μανουβράροντας σε γεμάτη μαρίνα.

Το τρίτο, και το πιο σημαντικό για την τσέπη σας, είναι η κάλυψη του ίδιου του σκάφους. Η αστική ευθύνη πωλείται σε όλους, γιατί την επιβάλλει ο νόμος. Το σκάφος σας όμως δεν το ασφαλίζει κάθε εταιρεία. Στον δικό μας υπολογισμό η κάλυψη ιδίων ζημιών τιμολογείται κατά περίπτωση, με απαλλαγή 1% έως 2% της αξίας ανάλογα με την ηλικία, και δεν πωλείται καθόλου σε σκάφη πάνω από δεκαπέντε ετών, σε σκάφη πάνω από 400 ίππους, σε θαλάσσια μοτοποδήλατα και σε ξύλινα σκαριά. Άλλες εταιρείες βάζουν τα δικά τους όρια στα ίδια σημεία.

Αυτό αλλάζει τον τρόπο που ψάχνετε. Αν θέλετε μόνο το υποχρεωτικό, συγκρίνετε τιμή και τρία πράγματα μέσα στο συμβόλαιο: το όριο σωματικών βλαβών πάνω από το ελάχιστο, την ανέλκυση ναυαγίου, και τα γεωγραφικά όρια. Αν θέλετε και κάλυψη για το σκάφος, η ερώτηση δεν είναι «πόσο κοστίζει» αλλά «τη γράφετε καν στο δικό μου σκάφος». Ρωτήστε το πρώτο, πριν χάσετε χρόνο σε προσφορές.

Ένα τρίτο παράδειγμα: το παλιό ξύλινο σκαρί

Η Ρούλα κληρονόμησε από τον πατέρα της ένα ξύλινο καΐκι οκτώ μέτρων στη Σύρο, με μηχανή 40 ίππων. Το σκάφος είναι σαράντα ετών, συντηρημένο, και η αγοραία αξία του είναι γύρω στα 12.000 ευρώ, όσο πληρώνει κάποιος για ένα καλοδιατηρημένο παραδοσιακό σκαρί.

Η αστική ευθύνη δεν είναι πρόβλημα. Με 40 ίππους βρίσκεται χαμηλά στην καμπύλη της ιπποδύναμης, κάπου ανάμεσα στο 0,36 των 30 ίππων και στη μονάδα των 90. Στα νούμερα της Υδρογείου αυτό βγάζει περίπου 30 ευρώ τον χρόνο, και στο φθηνότερο τιμολόγιο ακόμη λιγότερα. Ο νόμος ικανοποιείται, το Λιμεναρχείο δίνει άδεια πλόων, και η Ρούλα έχει πίσω της τα 50.000 ευρώ ανά πρόσωπο και τα 150.000 των υλικών ζημιών.

Η κάλυψη του ίδιου του σκάφους είναι άλλη ιστορία. Το καΐκι κόβεται σε δύο σημεία ταυτόχρονα: είναι πάνω από δεκαπέντε ετών και είναι ξύλινο. Η Υδρόγειος δεν το γράφει. Όποια εταιρεία το εξετάσει θα ζητήσει επιθεώρηση από ναυπηγό, φωτογραφίες, ιστορικό συντήρησης, και πιθανότατα θα δώσει τιμή πολύ πάνω από το ποσοστό που πληρώνει ένα καινούργιο πολυεστερικό. Ο λόγος δεν είναι ιδιοτροπία. Ένα ξύλινο σκαρί που παίρνει νερό ή πιάνει φωτιά δεν επισκευάζεται με ανταλλακτικά καταλόγου, και δεν βρίσκονται εύκολα μαστόροι.

Η απόφαση της Ρούλας, αν εφαρμόσει τον κανόνα του «ό,τι δεν αντέχετε», είναι να πληρώσει τα 30 ευρώ της αστικής ευθύνης και να κρατήσει τον κίνδυνο του σκάφους δικό της. Τα 12.000 ευρώ πονάνε, αλλά δεν την καταστρέφουν, και η κάλυψη, αν βρεθεί, θα κοστίζει αρκετές εκατοντάδες ευρώ τον χρόνο με μεγάλη απαλλαγή.

Δύο πράγματα κάνει όμως, και τα δύο φθηνά. Ζητάει γραπτά από τον ασφαλιστή της να ανεβάσει το όριο σωματικών βλαβών όσο ψηλά γίνεται με μικρή διαφορά, γιατί το καΐκι παίρνει βόλτες με φίλους και παιδιά. Και ελέγχει ότι μέσα στο συμβόλαιο υπάρχει ανέλκυση ναυαγίου με σοβαρό όριο. Αν ένα σαραντάχρονο σκαρί βουλιάξει στο λιμάνι της Ερμούπολης, το κόστος της ανέλκυσης μπορεί να είναι μεγαλύτερο από την αξία του ίδιου του σκάφους, και αυτό είναι ζημιά που η Ρούλα πράγματι δεν αντέχει.

Όταν η εταιρεία αρνείται τη ζημιά στη θάλασσα

Οι αρνήσεις στα σκάφη ακολουθούν τρία μοτίβα, και και τα τρία τα κερδίζετε ή τα χάνετε με χαρτιά που μαζεύονται την πρώτη μέρα.

Το πρώτο είναι «δεν είχατε άδεια πλόων σε ισχύ» ή «ο κυβερνήτης δεν είχε το δίπλωμα». Εδώ η εταιρεία έχει συνήθως δίκιο και η συζήτηση τελειώνει γρήγορα. Ο έλεγχος γίνεται πριν βγείτε, όχι μετά.

Το δεύτερο είναι «η ζημιά δεν έγινε έτσι όπως τη δηλώσατε». Η θάλασσα δεν αφήνει ίχνη, δεν υπάρχουν κάμερες και δεν υπάρχουν μάρτυρες περαστικοί. Γι’ αυτό η έκθεση του Λιμεναρχείου βαραίνει τόσο πολύ. Αν δεν έχει γίνει αναγγελία, η εταιρεία μένει με δύο αντικρουόμενες αφηγήσεις και διαλέγει αυτήν που την συμφέρει. Μαζέψτε επίσης τα στοιχεία επικοινωνίας όποιου βρισκόταν κοντά, ακόμη κι αν εκείνη την ώρα σας φαίνεται περιττό.

Το τρίτο είναι «η ζημιά οφείλεται σε παλαιότητα ή κακή συντήρηση». Είναι το αντίστοιχο της φθοράς στα σπίτια και εμφανίζεται κυρίως σε μηχανές και σε σκαριά με χρόνια. Απαντιέται μόνο με έγγραφα: τιμολόγια σέρβις, βιβλίο συντήρησης, φωτογραφίες πριν τη ζημιά. Κρατήστε τα τιμολόγια του μηχανικού σε έναν φάκελο, ακριβώς όπως κρατάτε τα σέρβις του αυτοκινήτου.

Ο δρόμος αν η άρνηση μείνει. Ζητάτε γραπτή και αιτιολογημένη απάντηση με τον όρο που επικαλείται η εταιρεία. Στέλνετε αιτίαση στο τμήμα παραπόνων και κρατάτε αριθμό πρωτοκόλλου. Αν δεν λυθεί, πηγαίνετε στον Συνήγορο του Καταναλωτή, δωρεάν, μέσα σε έναν χρόνο από την άρνηση. Και θυμηθείτε ότι η απαίτηση από ασφάλιση ζημιών παραγράφεται σε τέσσερα χρόνια κατά τον ν. 2496/1997 άρ. 10. Στα σκάφη ο χρόνος περνάει ύπουλα, γιατί η υπόθεση κοιμάται όλον τον χειμώνα και ξυπνάει το επόμενο καλοκαίρι.

Τα λάθη που κοστίζουν

Ασφαλίζετε με τα ελάχιστα του νόμου και σταματάτε εκεί. Τα 50.000 ευρώ ανά πρόσωπο τελειώνουν σε μια σοβαρή σωματική βλάβη. Ρωτήστε πόσο κοστίζει το όριο του 1.000.000 ευρώ. Συχνά είναι 20 έως 40 ευρώ παραπάνω.

Δηλώνετε λιγότερους ίππους από τους πραγματικούς. Η μηχανή 115 ίππων στην κλίμακα των 100 γλιτώνει λίγα ευρώ και δίνει στην εταιρεία λόγο να αρνηθεί ολόκληρη τη ζημιά. Γράψτε ό,τι λέει το έγγραφο εθνικότητας.

Αφήνετε το συμβόλαιο να λήξει τον χειμώνα. Η βάρκα στο τρέιλερ δεν κάνει ζημιά στη θάλασσα, αλλά μπορεί να κάνει στην αυλή του γείτονα ή στον δρόμο. Και η άδεια πλόων θέλει συνέχεια. Βάλτε την ημερομηνία ανανέωσης στο ημερολόγιο.

Δεν ελέγχετε τα γεωγραφικά όρια. Ένα συμβόλαιο «ελληνικά χωρικά ύδατα» δεν ισχύει στην ακτή της Αλβανίας ούτε στα Δωδεκάνησα απέναντι από την Τουρκία, αν περάσετε τη γραμμή. Ζητήστε επέκταση πριν το ταξίδι.

Δίνετε το τιμόνι σε κάποιον χωρίς άδεια ταχυπλόου. Το ατύχημα μετά από αυτό δεν καλύπτεται, ούτε προς τρίτους σε πολλά συμβόλαια. Η ζημιά μένει σε εσάς και στον οδηγό.

Πριν υπογράψετε

Η υποχρεωτική ασφάλεια σκάφους είναι το πιο φθηνό συμβόλαιο που θα βγάλετε ποτέ σε σχέση με τη ζημιά που καλύπτει. Τα 46 έως 115 ευρώ των τιμολογίων δεν αξίζουν ώρες σύγκρισης, αλλά αξίζουν δέκα λεπτά: για το όριο σωματικών βλαβών, την ανέλκυση και τα γεωγραφικά όρια. Βάλτε το μήκος, την ιπποδύναμη και το έτος του σκάφους σας στο εργαλείο σύγκρισης ασφάλειας σκάφους και δείτε πού πέφτει η δική σας βάρκα στην καμπύλη.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ασφάλεια ένα σκάφος χωρίς μηχανή;

Όχι από τον νόμο. Η υποχρέωση αφορά τα σκάφη που κινούνται με μηχανή, μόνιμη ή εξωλέμβια, και τα θαλάσσια μοτοποδήλατα. Ένα κανό, ένα κουπί ή ένα ιστιοπλοϊκό χωρίς βοηθητική μηχανή δεν έχει υποχρέωση. Αν όμως το ιστιοπλοϊκό έχει μηχανή, έστω και μικρή, την έχει. Πολλές μαρίνες ζητούν ασφάλεια ανεξάρτητα από τον νόμο.

Ποια είναι τα ελάχιστα ποσά της κάλυψης;

Ο νόμος ορίζει 50.000 ευρώ για κάθε πρόσωπο που σκοτώνεται ή τραυματίζεται, 150.000 ευρώ για υλικές ζημιές ανά περιστατικό και 150.000 ευρώ για ρύπανση της θάλασσας. Είναι ελάχιστα. Οι εταιρείες δίνουν συχνά μεγαλύτερα όρια χωρίς μεγάλη διαφορά στην τιμή.

Τι πρόστιμο έχει το ανασφάλιστο σκάφος;

Η Λιμενική Αρχή μπορεί να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο και να απαγορεύσει τον απόπλου μέχρι να προσκομίσετε ασφαλιστήριο. Το ύψος του προστίμου ορίζεται με απόφαση και αλλάζει. Ρωτήστε το τοπικό λιμεναρχείο για το ισχύον ποσό. Το μεγαλύτερο κόστος όμως δεν είναι το πρόστιμο. Είναι η ζημιά που θα πληρώσετε ολόκληρη από την τσέπη σας.

Καλύπτει η αστική ευθύνη τους δικούς μου επιβάτες;

Ναι, ο νόμος περιλαμβάνει και τους επιβαίνοντες στα πρόσωπα που καλύπτονται για θάνατο και σωματικές βλάβες. Δεν καλύπτει τον ίδιο τον κυβερνήτη ούτε τα δικά σας πράγματα. Για τον κυβερνήτη χρειάζεται ξεχωριστή κάλυψη προσωπικού ατυχήματος.

Πληρώνω περισσότερα αν έχω το σκάφος σε νησί;

Όχι. Τα τρία τιμολόγια που είδαμε δεν κοιτάζουν πού δένει το σκάφος. Κοιτάζουν την ιπποδύναμη για τα μηχανοκίνητα και το μήκος για τα ιστιοπλοϊκά. Η περιοχή μετράει μόνο για την κάλυψη του ίδιου του σκάφους, και εκεί έμμεσα, μέσα από την εκτίμηση του κινδύνου.

Ισχύει η ελληνική ασφάλεια σε ξένα νερά;

Συνήθως ισχύει στην Μεσόγειο ή σε συγκεκριμένα όρια πλεύσης που γράφει το συμβόλαιο. Διαβάστε τη γραμμή «γεωγραφικά όρια». Για ταξίδι σε Ιταλία ή Τουρκία ζητήστε γραπτή επέκταση πριν φύγετε. Η επέκταση κοστίζει λίγα ευρώ ή τίποτα.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 4256/2014 · ν. 2496/1997 άρ. 7

Πηγές

  1. ν. 4256/2014, Τουριστικά πλοία και άλλες διατάξεις, ΦΕΚ Α΄ 92, Απρίλιος 2014
  2. Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.