Με μια ματιά

Τι διαφέρουν τα ολικά από τα καθαρά ασφάλιστρα;

Τα καθαρά ασφάλιστρα είναι όσα κρατάει η εταιρεία και τα ολικά ασφάλιστρα όσα πληρώνετε εσείς. Η διαφορά είναι ο φόρος ασφαλίστρων, 15% στους περισσότερους κλάδους και 20% στην πυρκαγιά, και στην αστική ευθύνη αυτοκινήτου η εισφορά 1,8% στο Επικουρικό Κεφάλαιο, που μαζί με τον φόρο κάνει 16,8%.

  • Ο φόρος ασφαλίστρων είναι 15% στους περισσότερους κλάδους, 20% στον κλάδο πυρός και 4% στη ζωή. Τα συμβόλαια ζωής δέκα ετών και πάνω δεν έχουν φόρο, ούτε η υγεία των ανηλίκων1.
  • Στην αστική ευθύνη αυτοκινήτου μπαίνει και η εισφορά στο Επικουρικό Κεφάλαιο: 1,8% του ασφαλίστρου. Μαζί με τον φόρο, η υποχρεωτική κάλυψη φορτώνεται 16,8%2.
  • Ο μέσος όρος της αγοράς για την αστική ευθύνη του επιβατικού είναι 147 ευρώ καθαρά, από τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024. Ολικά, περίπου 172 ευρώ34.
  • Η σύγκριση ξεκινά από τον καθαρό μέσο όρο και προσθέτει τους φόρους γραμμή γραμμή, με την πηγή κάθε γραμμής4.
  • Το δικαίωμα συμβολαίου δεν είναι φόρος. Είναι χρέωση της εταιρείας, και ο φόρος ασφαλίστρων πέφτει και πάνω του1.

Η ουσία

Καθαρά ασφάλιστρα είναι τα χρήματα που κρατάει η ασφαλιστική εταιρεία για τον κίνδυνο και τα έξοδά της. Ολικά ασφάλιστρα είναι το ποσό που βγαίνει από την τσέπη σας. Η διαφορά είναι φόροι και εισφορές που η εταιρεία εισπράττει και δίνει αλλού. Στην αστική ευθύνη αυτοκινήτου η διαφορά είναι 16,8%. Στην πυρκαγιά του σπιτιού 20%. Στη ζωή δέκα ετών και πάνω, μηδέν12. Αν συγκρίνετε δύο τιμές χωρίς να ξέρετε ποια είναι ποια, συγκρίνετε μήλα με πορτοκάλια.

Τι υπάρχει μέσα στην τιμή

Έστω ένα συμβόλαιο αστικής ευθύνης αυτοκινήτου με καθαρό ασφάλιστρο 200 ευρώ τον χρόνο. Το ποσό είναι υπόθεση για το παράδειγμα. Αν το ανοίξετε, θα βρείτε τέσσερα στρώματα.

Το πρώτο στρώμα είναι το κόστος των ζημιών. Είναι όσα η εταιρεία περιμένει να πληρώσει σε ζημιές για ανθρώπους σαν εσάς. Για το αυτοκίνητο, η επετηρίδα της ΕΑΕΕ δίνει τον δείκτη ζημιών: στην αστική ευθύνη του επιβατικού, οι ζημιές πήραν το 73,23% των ασφαλίστρων το 20243. Δηλαδή περίπου τα τρία τέταρτα του καθαρού ασφαλίστρου πήγαν σε ζημιές.

Το δεύτερο στρώμα είναι τα έξοδα της εταιρείας. Η προμήθεια του πράκτορα ή του μεσίτη, οι μισθοί, τα συστήματα, η διαφήμιση, η αντασφάλιση, το κέρδος. Τα δύο πρώτα στρώματα μαζί είναι το καθαρό ασφάλιστρο. Είναι το νούμερο που η εταιρεία μετράει ως «παραγωγή».

Το τρίτο στρώμα είναι το δικαίωμα συμβολαίου, όπου υπάρχει. Μπορεί να είναι σταθερό ποσό ή ποσοστό. Το κρατάει η εταιρεία, και ο νόμος το φορολογεί μαζί με το ασφάλιστρο1.

Το τέταρτο στρώμα είναι οι επιβαρύνσεις: ο φόρος ασφαλίστρων και, στο αυτοκίνητο, η εισφορά υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου. Η εταιρεία τις εισπράττει από εσάς και τις αποδίδει. Ο νόμος λέει ρητά ότι ο φόρος πέφτει σε εσάς1.

Στο παράδειγμα, τα 200 ευρώ είναι το καθαρό. Ο φόρος 15% είναι 30 ευρώ και η εισφορά 1,8% είναι 3,60 ευρώ. Ολικά πληρώνετε 233,60 ευρώ.

Ο φόρος ασφαλίστρων, κλάδο προς κλάδο

Ο φόρος ασφαλίστρων είναι φόρος πάνω στο ασφάλιστρο, όχι ΦΠΑ. Οι ασφάλειες δεν έχουν ΦΠΑ. Από το 2025 τον ρυθμίζει το άρθρο 43 του Κώδικα Έμμεσων Φόρων, ν. 5177/2025. Ορίζει τρεις συντελεστές, ανάλογα με τον κλάδο1.

Ο κλάδος πυρός πληρώνει 20%. Εδώ ανήκει το μεγαλύτερο μέρος του συμβολαίου κατοικίας και του καταστήματος: η πυρκαγιά και τα στοιχεία της φύσης. Είναι ο ψηλότερος συντελεστής και ο λόγος που το σπίτι φαίνεται «φορτωμένο».

Ο κλάδος ζωής πληρώνει 4%, αλλά μόνο αν το συμβόλαιο έχει διάρκεια κάτω από δέκα χρόνια. Τα συμβόλαια ζωής δέκα ετών και πάνω δεν έχουν καθόλου φόρο1.

Όλοι οι υπόλοιποι κλάδοι πληρώνουν 15%: αστική ευθύνη αυτοκινήτου, κλοπή, μικτή, ασθένεια και νοσοκομειακά, ατύχημα, ταξίδι, γενική αστική ευθύνη. Μία εξαίρεση έχει ενδιαφέρον για τις οικογένειες: τα ασφάλιστρα υγείας ενός ανηλίκου δεν πληρώνουν φόρο1.

Σε ένα συμβόλαιο με πολλές καλύψεις, κάθε κάλυψη φορολογείται με τον συντελεστή του κλάδου της. Ένα πακέτο κατοικίας με πυρκαγιά, κλοπή και αστική ευθύνη έχει 20% στην πυρκαγιά και 15% στις άλλες δύο. Το ολικό ποσό στην πρώτη σελίδα είναι το άθροισμα.

Η εισφορά του Επικουρικού Κεφαλαίου

Στο αυτοκίνητο υπάρχει και δεύτερη επιβάρυνση. Το Επικουρικό Κεφάλαιο είναι το ταμείο που πληρώνει τα θύματα ανασφάλιστων ή άγνωστων οχημάτων και τα θύματα εταιρειών που πτώχευσαν. Το π.δ. 237/1986, στο άρθρο 20, ορίζει την εισφορά που το χρηματοδοτεί: έως 6% των ασφαλίστρων της αστικής ευθύνης οχημάτων. Το 70% της εισφοράς το πληρώνει η εταιρεία και το 30% εσείς, δηλαδή 1,8% του ασφαλίστρου. Το δικό σας μέρος γράφεται στο ασφαλιστήριο και δεν φορολογείται2.

Μαζί με το 15% του φόρου, οι δύο επιβαρύνσεις προσθέτουν 16,8% στην υποχρεωτική κάλυψη. Στα 200 ευρώ καθαρά του παραδείγματος, 3,60 ευρώ πηγαίνουν στο ταμείο για τα θύματα.

Η εισφορά μπαίνει μόνο στην αστική ευθύνη. Η μικτή, η πυρκαγιά, η κλοπή και οι υπόλοιπες έξτρα καλύψεις έχουν μόνο τον φόρο ασφαλίστρων. Γι’ αυτό το 16,8% ισχύει για την υποχρεωτική, και τα 15% ή 20% για τα υπόλοιπα.

Το δικαίωμα συμβολαίου: η επιβάρυνση που δεν είναι φόρος

Μερικές εταιρείες χρεώνουν «δικαίωμα συμβολαίου» ή «δικαιώματα έκδοσης». Είναι ένα ποσό, σταθερό ή ποσοστό, που η εταιρεία κρατάει για το κόστος έκδοσης και διαχείρισης. Δεν πάει στο κράτος. Η Interamerican, για παράδειγμα, γράφει στο site της ότι το ασφάλιστρο του πρώτου χρόνου της απλής ασφάλειας ζωής επιβαρύνεται με 30 ευρώ δικαίωμα συμβολαίου5. Κανένας δημόσιος πίνακας δεν δίνει το ποσό για όλες τις εταιρείες. Ρωτήστε.

Έχει δύο συνέπειες που σάς αφορούν. Πρώτη, φορολογείται: ο φόρος ασφαλίστρων πέφτει στο ασφάλιστρο και σε κάθε δικαίωμα που βγαίνει από τη σύμβαση1. Δεύτερη, μια εταιρεία μπορεί να μην το επιστρέφει στην ακύρωση, με το επιχείρημα ότι η έκδοση έγινε. Ο οδηγός για την ακύρωση λέει τι ρωτάτε πριν ακυρώσετε.

Μια εταιρεία μπορεί και να μην το χρεώνει χωριστά, και να έχει το κόστος έκδοσης μέσα στην τιμή. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι μηδέν, σημαίνει ότι δεν το βλέπετε.

Πώς διαβάζετε μια τιμή

Όταν βλέπετε μια τιμή, η πρώτη ερώτηση είναι: ολικά ή καθαρά. Η δεύτερη: για πόσο χρόνο.

Μερικές εταιρείες το γράφουν δίπλα στην τιμή που δημοσιεύουν. Η INTERASCO γράφει για την ιδιωτική και οικογενειακή αστική ευθύνη «ολικά ασφάλιστρα συμβολαίου» 45, 60, 85 ή 105 ευρώ, ανάλογα με το πακέτο6. Η Syndea γράφει «ετήσια ολικά ασφάλιστρα» 45, 70, 100 ή 130 ευρώ για την αστική ευθύνη ακινήτου βραχυχρόνιας μίσθωσης7. Όπου η σελίδα δεν το γράφει, ρωτήστε.

Για τη ζωή δέκα ετών και πάνω δεν υπάρχει φόρος, οπότε το καθαρό είναι και το ολικό. Για πενταετές συμβόλαιο, προσθέτετε 4%1.

Οι στατιστικές της ΕΑΕΕ μετρούν τα ασφάλιστρα χωρίς φόρους4. Όποιος συγκρίνει μια ολική προσφορά αστικής ευθύνης με τον καθαρό μέσο όρο της αγοράς, τη βρίσκει 16,8% ακριβότερη από όσο είναι.

Η σύγκριση του site ξεκινά από τον καθαρό μέσο όρο της αγοράς και προσθέτει τους φόρους του νόμου γραμμή γραμμή, με την πηγή κάθε γραμμής. Βλέπετε έτσι και το καθαρό και το ολικό4.

Από το καθαρό στο ολικό, με αριθμούς

Ο τύπος είναι απλός. Ολικό ίσον καθαρό, πλέον δικαίωμα συμβολαίου αν υπάρχει, πλέον φόρος πάνω στο άθροισμα, πλέον εισφορά Επικουρικού στο αυτοκίνητο12.

Αστική ευθύνη αυτοκινήτου, καθαρό 100 ευρώ, χωρίς δικαίωμα: 100 πλέον 15 φόρος πλέον 1,80 Επικουρικό, ολικό 116,80 ευρώ.

Μικτή αυτοκινήτου, καθαρό 100 ευρώ: 100 πλέον 15, ολικό 115 ευρώ.

Πυρκαγιά κατοικίας, καθαρό 100 ευρώ: 100 πλέον 20, ολικό 120 ευρώ.

Νοσοκομειακό, καθαρό 100 ευρώ: 100 πλέον 15, ολικό 115 ευρώ. Για ανήλικο, ολικό 100 ευρώ.

Ζωή εικοσαετής, καθαρό 100 ευρώ: ολικό 100 ευρώ.

Αντίστροφα, από το ολικό στο καθαρό διαιρείτε: με 1,168 στην αστική ευθύνη, με 1,15 στις λοιπές ζημιές και στην υγεία, με 1,20 στην πυρκαγιά. Αυτός ο λογαριασμός σάς χρησιμεύει όταν θέλετε να δείτε τι κρατάει πράγματι η εταιρεία, ή όταν θέλετε να συγκρίνετε με μια στατιστική.

Τι λέει ο νόμος

Ο φόρος ασφαλίστρων ρυθμίζεται από το άρθρο 43 του ν. 5177/2025, του Κώδικα Έμμεσων Φόρων. Ορίζει 20% για τον κλάδο πυρός, 4% για τον κλάδο ζωής και 15% για τους λοιπούς κλάδους. Απαλλάσσει τα συμβόλαια ζωής δέκα ετών και πάνω, και τα ασφάλιστρα υγείας των ανηλίκων. Ο φόρος πέφτει στο ασφάλιστρο και στα δικαιώματα του συμβολαίου, χωρίς καμία έκπτωση, και τον πληρώνει ο ασφαλισμένος1.

Το π.δ. 237/1986 άρ. 20, όπως το αντικατέστησε ο ν. 5113/2024, ρυθμίζει την εισφορά στο Επικουρικό Κεφάλαιο: έως 6% των ασφαλίστρων αστικής ευθύνης οχημάτων, με το 30% της να πέφτει στον ασφαλισμένο, χωρίς φόρο. Η εισφορά του ασφαλισμένου γράφεται στο ασφαλιστήριο2.

Ο ν. 4583/2018 θέλει να πάρετε, πριν υπογράψετε, το έγγραφο πληροφοριών του προϊόντος, με τον τρόπο και τον χρόνο πληρωμής του ασφαλίστρου8. Ζητήστε και την ανάλυση του ολικού σε καθαρό και επιβαρύνσεις.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Οι στατιστικές της ΕΑΕΕ δίνουν τα ασφάλιστρα καθαρά. Ο πίνακας παίρνει τον μέσο όρο της αγοράς για μερικές καλύψεις και προσθέτει τους φόρους του νόμου12. Η πρόσθεση είναι δική μας, και τα ποσά είναι στρογγυλεμένα.

Κάλυψη Μέσο καθαρό ασφάλιστρο Φόρος και εισφορά Μέσο ολικό Πηγή
Αστική ευθύνη επιβατικού, τον χρόνο 147 € 15% και 1,8% 172 € 3
Ίδιες ζημιές επιβατικού, τον χρόνο 131 € 15% 151 € 3
Κλοπή επιβατικού, τον χρόνο 40 € 15% 46 € 3
Θραύση κρυστάλλων, τον χρόνο 20 € 15% 23 € 3
Νομική προστασία, ανά ασφαλιστήριο 7,04 € 15% 8,10 € 9
Πυρκαγιά και στοιχεία της φύσης, ανά 100.000 € κεφαλαίου 117 € 20% 140 € 10 11
Υγεία, ατομικά προγράμματα, ανά ασφαλισμένο 694 € 15% 798 € 12

Δύο πράγματα φαίνονται. Η επιβάρυνση της υποχρεωτικής, 16,8%, είναι μικρότερη από του σπιτιού, 20%. Και η υγεία ενός ανηλίκου ή η ζωή δέκα ετών και πάνω δεν φορτώνονται καθόλου1. Η σύγκριση του site κάνει την ίδια πρόσθεση για κάθε είδος ασφάλειας που έχει δημόσιο μέσο όρο4.

Ένα παράδειγμα

Η Άννα, 42 ετών, παίρνει από τον πράκτορά της προσφορά για το αυτοκίνητό της: αστική ευθύνη 200 ευρώ και κλοπή με θραύση κρυστάλλων 100 ευρώ. Σύνολο 300 ευρώ. Της φαίνεται καλή. Στο διαδίκτυο βλέπει μια άλλη εταιρεία που ζητάει 340 ευρώ για τις ίδιες καλύψεις, ολικά. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.

Ρωτάει τον πράκτορα αν τα 300 είναι ολικά. Δεν είναι. Είναι καθαρά. Κάνει τον λογαριασμό. Η αστική ευθύνη με 16,8%: 200 επί 1,168, δηλαδή 233,60 ευρώ. Η κλοπή και τα κρύσταλλα με 15%: 100 επί 1,15, δηλαδή 115 ευρώ. Ολικά 348,60 ευρώ. Και ο πράκτορας προσθέτει ότι η εταιρεία χρεώνει δικαίωμα συμβολαίου, που ανεβάζει το ποσό λίγο ακόμη.

Η προσφορά των 340 ευρώ ήταν φθηνότερη κατά 8,60 ευρώ και πάνω, όχι ακριβότερη κατά 40. Η Άννα δεν έμαθε τίποτα για τις εταιρείες. Έμαθε να κάνει μία ερώτηση πριν συγκρίνει.

Γιατί δύο προσφορές με ίδια τιμή δεν είναι ίδιες

Η διάκριση καθαρού και ολικού δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Είναι ο λόγος που η σύγκριση προσφορών πηγαίνει στραβά.

Φανταστείτε δύο προσφορές αστικής ευθύνης, και οι δύο στα 240 ευρώ. Η πρώτη είναι ολική, δηλαδή αυτό που θα πληρώσετε. Η δεύτερη είναι καθαρή, και μόλις προστεθεί ο φόρος και η εισφορά, γίνεται 280,32 ευρώ.

Μια γραπτή προσφορά γράφει το ποσό που θα πληρώσετε. Η παγίδα είναι στις προφορικές κουβέντες, στις διαφημίσεις με το «από», και στις προσφορές που αφορούν μόνο ένα μέρος του πακέτου.

Ο κανόνας που σας προστατεύει είναι μία ερώτηση: «Αυτό είναι το ποσό που θα πληρώσω, ή προστίθεται κάτι;». Ζητήστε την απάντηση γραπτά. Είναι μία πρόταση και λύνει πολλά παρεξηγήματα.

Δεύτερος έλεγχος, εξίσου χρήσιμος: ζητήστε να δείτε την ανάλυση του ασφαλίστρου: καθαρό ασφάλιστρο ανά κάλυψη, φόρος, εισφορές, δικαίωμα συμβολαίου, σύνολο. Η εισφορά του Επικουρικού, μάλιστα, πρέπει να γράφεται στο ασφαλιστήριο2. Αν κάποιος δεν θέλει να σας δείξει την ανάλυση πριν υπογράψετε, αυτό μόνο του λέει κάτι.

Πού πάνε αυτά τα χρήματα

Αξίζει να ξέρετε σε ποιον δίνετε τι, γιατί οι τρεις παραλήπτες είναι εντελώς διαφορετικοί.

Το καθαρό ασφάλιστρο μένει στην εταιρεία. Από εκεί πληρώνει τις αποζημιώσεις, τις προμήθειες του δικτύου, τους μισθούς, την αντασφάλιση και τα κεφάλαια που ο νόμος την υποχρεώνει να κρατά. Στην αστική ευθύνη του επιβατικού, το 73,23% των ασφαλίστρων του 2024 πήγε σε ζημιές3.

Ο φόρος ασφαλίστρων πηγαίνει στο κράτος, όπως ο ΦΠΑ σε άλλα προϊόντα. Η ασφάλιση δεν έχει ΦΠΑ, έχει αυτόν τον ειδικό φόρο.

Η εισφορά υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου δεν πηγαίνει ούτε στην εταιρεία ούτε στο κράτος. Πηγαίνει στον οργανισμό που αποζημιώνει όσους χτυπήθηκαν από ανασφάλιστο ή άγνωστο όχημα και όσους είχαν την ατυχία να ασφαλιστούν σε εταιρεία που πτώχευσε2. Δηλαδή είναι μια μορφή αλληλεγγύης μέσα στον κλάδο, που πληρώνουν όσοι είναι νόμιμοι για λογαριασμό όσων δεν είναι.

Αυτό εξηγεί και γιατί η εισφορά υπάρχει μόνο στην αστική ευθύνη οχημάτων και όχι στη μικτή, στην κατοικία ή στην υγεία. Το Επικουρικό Κεφάλαιο καλύπτει μόνο την υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων.

Τι αλλάζει όταν πληρώνετε σε δόσεις

Η τριμηνιαία και η εξαμηνιαία πληρωμή μπορεί να μην είναι απλώς το ετήσιο ποσό μοιρασμένο. Μπορεί να κουβαλούν επιβάρυνση.

Πόση επιβάρυνση βάζει μια εταιρεία στις δόσεις, το ορίζει μόνη της, και κανένας δημόσιος αριθμός δεν το λέει για όλη την αγορά. Ο λογαριασμός όμως είναι απλός: πολλαπλασιάστε το τρίμηνο επί τέσσερα και συγκρίνετε με το ετήσιο. Έστω ότι το ετήσιο είναι 240 ευρώ και το τρίμηνο 66 ευρώ. Τα τέσσερα τρίμηνα κάνουν 264 ευρώ, δηλαδή 24 ευρώ ή 10% παραπάνω για τον ίδιο χρόνο κάλυψης.

Προσέξτε και κάτι ακόμη: η επιβάρυνση μπαίνει στο ασφάλιστρο, οπότε φορολογείται κιόλας, γιατί ο φόρος πέφτει στο σύνολο των ασφαλίστρων1.

Το τρίμηνο έχει νόημα σε δύο περιπτώσεις: όταν πραγματικά δεν υπάρχει το ποσό, και όταν σκοπεύετε να πουλήσετε το αυτοκίνητο μέσα στη χρονιά. Σε κάθε άλλη περίπτωση, ελέγξτε αν σας κοστίζει παραπάνω πριν το διαλέξετε.

Ένα δεύτερο παράδειγμα: το σπίτι με τους δύο φόρους

Το αυτοκίνητο έχει έναν φόρο και μία εισφορά. Το σπίτι έχει δύο φόρους μέσα στο ίδιο συμβόλαιο, και εκεί ο λογαριασμός μπερδεύει ακόμα και ανθρώπους της αγοράς.

Ο Σταμάτης μένει στη Χαλκίδα, σε δικό του διαμέρισμα 95 τ.μ. Ασφαλίζει το κτίριο για 130.000 ευρώ και το περιεχόμενο για 25.000. Έστω ότι το πακέτο που διαλέγει έχει καθαρό ασφάλιστρο 100 ευρώ. Μέσα σε αυτά τα 100, τα 60 ευρώ αφορούν φωτιά, κεραυνό, έκρηξη και σεισμό, δηλαδή τον κλάδο πυρός. Τα υπόλοιπα 40 αφορούν κλοπή, θραύση σωληνώσεων, βραχυκύκλωμα και την αστική ευθύνη προς τους γείτονες.

Ο λογαριασμός γίνεται σε δύο κομμάτια. Τα 60 ευρώ της πυρκαγιάς φορολογούνται με 20%, δηλαδή 72 ευρώ. Τα 40 ευρώ των υπόλοιπων καλύψεων με 15%, δηλαδή 46 ευρώ1. Σύνολο 118 ευρώ. Πάνω σε αυτά η εταιρεία βάζει δικαίωμα συμβολαίου, ας πούμε 10 ευρώ, που φορολογείται κι αυτό. Ο Σταμάτης πληρώνει γύρω στα 130 ευρώ για καθαρό ασφάλιστρο 100.

Η μέση επιβάρυνση των καλύψεων βγαίνει 18%, ούτε 15 ούτε 20. Εξαρτάται από το πόσο του πακέτου είναι πυρκαγιά, και αυτό αλλάζει από εταιρεία σε εταιρεία και από πακέτο σε πακέτο. Γι’ αυτό δύο σπίτια με το ίδιο καθαρό ασφάλιστρο μπορεί να πληρώνουν διαφορετικό τελικό ποσό. Αν το δικό σας συμβόλαιο έχει μεγάλο κομμάτι σεισμού, η επιβάρυνση γέρνει προς το 20%.

Δεν έχετε τρόπο να το αλλάξετε αυτό, και δεν φταίει η εταιρεία. Αξίζει όμως να το ξέρετε όταν βλέπετε δύο προσφορές κατοικίας με μικρή διαφορά: ένα μέρος της διαφοράς μπορεί να είναι απλώς διαφορετική σύνθεση καλύψεων, όχι διαφορετική τιμή για τον ίδιο κίνδυνο.

Πού διαφέρουν οι εταιρείες στις επιβαρύνσεις

Ο φόρος είναι ο ίδιος παντού. Ο νόμος τον ορίζει και καμία εταιρεία δεν τον αλλάζει1. Η εισφορά του Επικουρικού είναι επίσης ίδια, γιατί είναι ποσοστό ορισμένο από τον νόμο2. Ό,τι διαφέρει, λοιπόν, είναι τα δύο πράγματα που μπαίνουν από πάνω και τα ελέγχει η κάθε εταιρεία.

Το πρώτο είναι το δικαίωμα συμβολαίου. Μια εταιρεία μπορεί να το χρεώνει μία φορά τον χρόνο, σε κάθε πληρωμή, ή μόνο τον πρώτο χρόνο, όπως γράφει η Interamerican για την απλή ασφάλεια ζωής5. Η διαφορά φαίνεται όταν πληρώνετε σε δόσεις: αν το δικαίωμα είναι ανά πληρωμή, τέσσερα τρίμηνα σημαίνουν τέσσερις χρεώσεις, όχι μία. Ρωτήστε το με αυτές τις λέξεις.

Το δεύτερο είναι η επιβάρυνση των δόσεων. Μια εταιρεία ξεκινά από το εξάμηνο και δίνει έκπτωση στο ετήσιο, μια άλλη ξεκινά από το ετήσιο και προσθέτει στις δόσεις. Τα ποσοστά που θα σας πουν στο τηλέφωνο δεν συγκρίνονται μεταξύ τους. Συγκρίνετε πάντα το ίδιο πράγμα: πόσα ευρώ φεύγουν από τον λογαριασμό σας μέσα σε δώδεκα μήνες.

Τι γίνεται με τους φόρους αν ακυρώσετε στη μέση

Πουλάτε το αυτοκίνητο τον Μάρτιο, ή αλλάζετε εταιρεία επειδή βρήκατε καλύτερη τιμή. Το συμβόλαιο σταματάει πριν λήξει, και σας οφείλονται χρήματα πίσω. Τι ακριβώς όμως.

Το ασφάλιστρο επιστρέφεται για τον χρόνο που δεν καλυφθήκατε, αναλογικά με τις μέρες. Ο φόρος ασφαλίστρων ακολουθεί το ασφάλιστρο, γιατί υπολογίζεται πάνω του: αν επιστραφεί το μισό ασφάλιστρο, επιστρέφεται λογικά και ο φόρος του μισού. Το ίδιο ισχύει για την εισφορά του Επικουρικού στην αστική ευθύνη. Το δικαίωμα συμβολαίου, αντίθετα, μπορεί να μην επιστραφεί, γιατί η εταιρεία το θεωρεί δεδουλευμένο από την πρώτη μέρα.

Δύο πράγματα να κάνετε πρακτικά. Ζητήστε γραπτώς τον υπολογισμό της επιστροφής, με τις μέρες και τα ποσά, πριν κλείσει ο φάκελος. Και ελέγξτε το ποσό που θα σας μπει στον λογαριασμό απέναντι σε αυτόν τον υπολογισμό, γιατί η επιστροφή περνάει από λογιστήριο και κάποιες φορές αργεί ή βγαίνει λάθος.

Αν η επιστροφή δεν έρθει μέσα σε εύλογο διάστημα, στείλτε γραπτό αίτημα στην εταιρεία με αριθμό συμβολαίου και ημερομηνία ακύρωσης, και κρατήστε αντίγραφο. Είναι το χαρτί που θα χρειαστείτε αν φτάσετε σε καταγγελία. Το ποσό μπορεί να είναι μικρό, και ακριβώς γι’ αυτό είναι εύκολο να το αφήσετε. Μην το αφήσετε.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συγκρίνετε καθαρά με ολικά. Είναι εύκολο λάθος στη σύγκριση προσφορών. Πριν βάλετε δύο τιμές δίπλα δίπλα, ρωτήστε και για τις δύο αν έχουν μέσα τους φόρους.

Συγκρίνετε την προσφορά σας με τον μέσο όρο της ΕΑΕΕ. Ο μέσος όρος της αστικής ευθύνης, 147 ευρώ, είναι καθαρός. Η προσφορά σας είναι ολική. Ο ίδιος μέσος όρος ολικά είναι περίπου 172 ευρώ34.

Ξεχνάτε το δικαίωμα συμβολαίου. Δεν είναι στους φόρους και δεν το βλέπετε αν δεν ζητήσετε ανάλυση. Ζητήστε τη.

Παραξενεύεστε που το σπίτι έχει «μεγαλύτερο φόρο». Είναι το 20% του κλάδου πυρός1. Δεν φταίει η εταιρεία, και δεν αλλάζει αν αλλάξετε εταιρεία.

Πληρώνετε μηνιαία και νομίζετε ότι η διαφορά είναι φόροι. Δεν είναι. Αν η μηνιαία πληρωμή κοστίζει παραπάνω, αυτό είναι επιβάρυνση της εταιρείας, όχι του κράτους. Οι φόροι είναι ίδιοι όπως και να πληρώσετε.

Η σύγκριση δείχνει τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία, πρώτα καθαρό και μετά με τους φόρους και την εισφορά του Επικουρικού, γραμμή γραμμή. Δίπλα δείχνει τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία, από τη φθηνότερη: σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.

Συχνές ερωτήσεις

Η τιμή που μου είπε ο πράκτορας είναι ολικά ή καθαρά;

Ρωτήστε, γιατί δεν υπάρχει κανόνας. Μερικές εταιρείες γράφουν ρητά «ολικά ασφάλιστρα» δίπλα στην τιμή που δημοσιεύουν, άλλες όχι. Αν σας πουν καθαρά, προσθέστε 16,8% στην αστική ευθύνη αυτοκινήτου, 15% στις περισσότερες άλλες καλύψεις και 20% στην πυρκαγιά.

Γιατί το σπίτι έχει μεγαλύτερο φόρο από το αυτοκίνητο;

Επειδή ο Κώδικας Έμμεσων Φόρων ορίζει 20% για τον κλάδο πυρός και 15% για τους λοιπούς κλάδους. Το συμβόλαιο κατοικίας είναι κατά κύριο λόγο ασφάλιση πυρκαγιάς και στοιχείων της φύσης, οπότε το μεγαλύτερο μέρος του πληρώνει 20%. Οι καλύψεις κλοπής, ευθύνης ή προσωπικού ατυχήματος μέσα στο ίδιο συμβόλαιο πληρώνουν 15%.

Η ασφάλεια ζωής έχει φόρο;

Εξαρτάται από τη διάρκεια. Τα συμβόλαια ζωής διάρκειας δέκα ετών και πάνω δεν έχουν φόρο ασφαλίστρων. Τα πιο σύντομα έχουν 4%. Για ένα εικοσαετές συμβόλαιο λοιπόν το καθαρό και το ολικό είναι το ίδιο νούμερο. Τα νοσοκομειακά προγράμματα πληρώνουν 15%, εκτός αν ο ασφαλισμένος είναι ανήλικος.

Τι είναι το δικαίωμα συμβολαίου;

Μια χρέωση της εταιρείας για την έκδοση του συμβολαίου, όχι φόρος. Μπορεί να είναι σταθερό ποσό ή ποσοστό, και διαφέρει ανά εταιρεία. Ο φόρος ασφαλίστρων πέφτει και πάνω του, γιατί ο νόμος φορολογεί και τα δικαιώματα του συμβολαίου. Στην ακύρωση μια εταιρεία μπορεί να μην το επιστρέφει. Ρωτήστε πόσο είναι πριν συγκρίνετε δύο προσφορές.

Ο μέσος όρος της αγοράς για το αυτοκίνητο είναι καθαρός ή ολικός;

Καθαρός. Η επετηρίδα της ΕΑΕΕ μετράει ασφάλιστρα χωρίς φόρους. Για την αστική ευθύνη του επιβατικού ο μέσος όρος του 2024 βγαίνει 147 ευρώ. Με τον φόρο 15% και την εισφορά 1,8% γίνεται περίπου 172 ευρώ. Όταν συγκρίνετε μια προσφορά με τον μέσο όρο, συγκρίνετε ίδια με ίδια.

Επιστρέφονται οι φόροι αν ακυρώσω;

Ο φόρος υπολογίζεται πάνω στο ασφάλιστρο, οπότε όταν επιστρέφεται μέρος του ασφαλίστρου, επιστρέφεται λογικά και ο φόρος που του αντιστοιχεί. Ζητήστε τον υπολογισμό γραπτά. Το δικαίωμα συμβολαίου είναι χρέωση της εταιρείας, και μπορεί να μην επιστραφεί.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 5177/2025 άρ. 43 · π.δ. 237/1986 άρ. 20 · ν. 4583/2018 άρ. 30

Πηγές

  1. ↑ν. 5177/2025 (ΦΕΚ Α΄ 21/14.02.2025), Κώδικας Έμμεσων Φόρων, άρθρο 43: ο φόρος ασφαλίστρων, 2025
  2. ↑π.δ. 237/1986, άρθρο 20, όπως το αντικατέστησε το άρθρο 14 του ν. 5113/2024 (ΦΕΚ Α΄ 96/21.06.2024): η εισφορά στο Επικουρικό Κεφάλαιο, 2024
  3. ↑ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, πίνακες 3Α, 3Β και 7Α, Νοέμβριος 2025
  4. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
  5. ↑Interamerican, Ασφάλεια ζωής, 12 Οκτωβρίου 2026
  6. ↑INTERASCO, Ιδιωτική και οικογενειακή αστική ευθύνη, 12 Οκτωβρίου 2026
  7. ↑Syndea, Πρόγραμμα Αστικής Ευθύνης Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης (τύπου AirBnB), 12 Οκτωβρίου 2026
  8. ↑ν. 4583/2018, άρθρο 30: το έγγραφο πληροφοριών για το ασφαλιστικό προϊόν, 2018
  9. ↑ΕΑΕΕ, Η Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα 2024, πίνακας 6, Δεκέμβριος 2025
  10. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Περιουσίας 2024, πίνακας 1, 2025
  11. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Υγείας: Παραγωγή Ασφαλίστρων, έρευνα έτους 2024, πίνακας 1, 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.