Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Φόρος ασφαλίστρων» στην ασφάλιση;

Φόρος ασφαλίστρων είναι ο φόρος που μπαίνει πάνω στο καθαρό ασφάλιστρο και πηγαίνει στο κράτος, όχι στην εταιρεία. Ο βασικός συντελεστής είναι 15%, στην πυρκαγιά 20% και στη ζωή 4%. Δεν είναι ΦΠΑ, γι' αυτό μια επιχείρηση δεν τον συμψηφίζει όπως τον ΦΠΑ ενός τιμολογίου.

Όταν σας λένε μια τιμή, δεν είναι πάντα σαφές αν είναι το τελικό ποσό. Μέσα στο τελικό ποσό δεν είναι μόνο η ασφάλεια. Ένα κομμάτι φεύγει κατευθείαν στο κράτος (φόρος ασφαλίστρων) και η εταιρεία απλώς το εισπράττει για λογαριασμό του. Αξίζει να ξέρετε πόσο είναι, γιατί αλλιώς συγκρίνετε δύο προσφορές που δεν λένε το ίδιο πράγμα.

Τι είναι, με απλά λόγια

Το ασφάλιστρο έχει δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το καθαρό: τα χρήματα που παίρνει η εταιρεία για να καλύψει τον κίνδυνο, να πληρώσει τις ζημιές, τον μεσάζοντα και τα έξοδά της. Το δεύτερο είναι το ολικό: το καθαρό συν τον φόρο και τις άλλες επιβαρύνσεις που ορίζει ο νόμος. Το ολικό πληρώνετε εσείς.

Ο φόρος ορίζεται στο άρθρο 43 του ν. 5177/2025, του Κώδικα Έμμεσης Φορολογίας. Ο βασικός συντελεστής είναι 15% στα ασφάλιστρα των λοιπών κλάδων. Δεν είναι ΦΠΑ. Η ασφάλιση δεν έχει ΦΠΑ, έχει δικό της φόρο, και γι’ αυτό μια επιχείρηση δεν τον συμψηφίζει όπως συμψηφίζει τον ΦΠΑ ενός τιμολογίου.

Ο συντελεστής δεν είναι παντού ο ίδιος. Ο ίδιος νόμος βάζει 20% στα ασφάλιστρα του κλάδου πυρός και 4% στα ασφάλιστρα του κλάδου ζωής. Απαλλάσσει τα συμβόλαια ζωής διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών, κάποια συμβόλαια πλοίων, αεροσκαφών και ναυτιλιακών επιχειρήσεων, και τα ασφάλιστρα υγείας για ανήλικους: δεν πληρώνεται φόρος για τα έτη όπου, την 1η Ιανουαρίου, ο ασφαλισμένος δεν έχει κλείσει τα 18. Στην υγεία των ενηλίκων, ο συντελεστής εξαρτάται από τον κλάδο όπου γράφεται το συμβόλαιο. Αν θέλετε τον ακριβή συντελεστή για το δικό σας συμβόλαιο, ζητήστε τον γραπτά από την εταιρεία.

Πού τον συναντάτε

Στο αυτοκίνητο ο φόρος δεν είναι μόνος του. Η υποχρεωτική αστική ευθύνη κουβαλάει και μια εισφορά υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου, του ταμείου που πληρώνει τα θύματα όταν το άλλο όχημα ήταν ανασφάλιστο, κλεμμένο ή άγνωστο. Κατά το άρθρο 20 του π.δ. 237/1986, όπως το έγραψε το άρθρο 14 του ν. 5113/2024, η εισφορά δεν μπορεί να ξεπερνά συνολικά το 6% των ακαθάριστων ασφαλίστρων της αστικής ευθύνης οχημάτων, και το 30% της βαρύνει τους ασφαλισμένους. Δηλαδή εσείς πληρώνετε το πολύ 1,8% των ασφαλίστρων της αστικής ευθύνης. Η εισφορά αυτή γράφεται στο ασφαλιστήριο και δεν πληρώνει φόρο ασφαλίστρων, μόνο χαρτόσημο. Έτσι στο ίδιο χαρτί πληρώνετε δύο πράγματα που δεν είναι ασφάλιστρο: τον φόρο του κράτους και την εισφορά για τα θύματα των ανασφάλιστων.

Ο φόρος πέφτει και σε μια συνδρομή οδικής βοήθειας: ο ν. 5177/2025 βάζει στον φόρο και όσους εισπράττουν συνδρομές οδικής βοήθειας για οχήματα.

Στο σπίτι τον βλέπετε σε δύο γραμμές, επειδή το συμβόλαιο έχει καλύψεις από διαφορετικούς κλάδους: η φωτιά φορολογείται με 20% και οι υπόλοιπες καλύψεις με 15%. Στην επιχείρηση το ίδιο, πολλαπλασιασμένο με τον αριθμό των καλύψεων.

Στα έγγραφα θα δείτε τρεις όρους: «καθαρά ασφάλιστρα», «δικαιώματα συμβολαίου» και «ολικά ασφάλιστρα». Τα δικαιώματα είναι μια μικρή χρέωση έκδοσης, και φορολογούνται και αυτά, γιατί ο νόμος βάζει τον φόρο στα ασφάλιστρα και σε κάθε είδους δικαιώματα της σύμβασης. Το ποσό που πληρώνετε στην τράπεζα είναι πάντα το ολικό.

Πού πάνε τα υπόλοιπα χρήματα

Ο φόρος είναι το φανερό κομμάτι. Μέσα στο καθαρό ασφάλιστρο υπάρχουν άλλα τρία, που δεν τα βλέπετε ποτέ χωριστά. Το πρώτο είναι το κόστος των ζημιών: ό,τι υπολογίζει η εταιρεία ότι θα πληρώσει σε ανθρώπους σαν εσάς μέσα στη χρονιά. Το δεύτερο είναι η αμοιβή του μεσάζοντα, δηλαδή του πράκτορα ή του μεσίτη που σας πούλησε το συμβόλαιο. Το τρίτο είναι τα έξοδα της εταιρείας και το κέρδος της. Γι’ αυτό μια εταιρεία που πουλά απευθείας μπορεί να δίνει χαμηλότερη τιμή για την ίδια κάλυψη. Κερδίζετε στο καθαρό. Στον φόρο δεν κερδίζει κανείς.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά που ακολουθούν είναι υποθετικά. Ο Νίκος στο Αίγιο παίρνει προσφορά για το Astra του. Έστω ότι το χαρτί γράφει καθαρά ασφάλιστρα 180 ευρώ, όλα για αστική ευθύνη, και 10 ευρώ δικαιώματα συμβολαίου. Ο φόρος 15% μπαίνει και στα δύο: 27 ευρώ και 1,50 ευρώ. Η εισφορά για το Επικουρικό Κεφάλαιο είναι το πολύ 1,8% των ασφαλίστρων της αστικής ευθύνης, δηλαδή γύρω στα 3 ευρώ, χωρίς φόρο ασφαλίστρων. Το ολικό φτάνει γύρω στα 222 ευρώ, ενώ η συζήτηση ξεκίνησε από τα 180.

Η διαφορά είναι περίπου 42 ευρώ, πάνω από το 20% του νούμερου που είχε στο μυαλό του. Αυτό εξηγεί μια σκηνή που την έχουν ζήσει πολλοί: ο πράκτορας λέει «εκατόν ογδόντα» και το ειδοποιητήριο γράφει ένα πολύ μεγαλύτερο ποσό. Κανείς δεν σας κορόιδεψε. Ο ένας μιλούσε για καθαρά και ο άλλος για ολικά.

Το ίδιο ισχύει και στο σπίτι, με μια επιπλέον δυσκολία. Η Βάσω στα Χανιά ασφαλίζει μονοκατοικία με κεφάλαιο 140.000 ευρώ και περιεχόμενο 25.000. Έστω ότι το καθαρό ασφάλιστρο βγαίνει 200 ευρώ, από τα οποία τα 80 για τη φωτιά. Το κομμάτι της φωτιάς φορολογείται με 20%, δηλαδή 16 ευρώ, και το κομμάτι του σεισμού, της κλοπής και του νερού με 15%, δηλαδή 18 ευρώ, οπότε το χαρτί έχει δύο γραμμές φόρου αντί για μία. Το τελικό ποσό φτάνει τα 234 ευρώ. Έστω ότι η δεύτερη εταιρεία της δίνει 225 ευρώ ολικά: η διαφορά είναι μικρή. Η ουσιαστική διαφορά είναι αλλού. Έστω ότι η πρώτη έχει απαλλαγή σεισμού 2% του κεφαλαίου, δηλαδή 2.800 ευρώ, και η δεύτερη 5%, δηλαδή 7.000 ευρώ. Ο φόρος δεν κρύβει ποτέ κάτι τέτοιο. Το κρύβει η βιασύνη.

Ο Νίκος παίρνει δεύτερη προσφορά. Έστω ότι γράφει κατευθείαν 210 ευρώ ολικά. Για να δει ποια είναι φθηνότερη, πρέπει να συγκρίνει ολικά με ολικά: 222 έναντι 210. Αν συνέκρινε τα 180 με τα 210 θα διάλεγε λάθος.

Τι λέει ο νόμος

Ο φόρος ασφαλίστρων είναι φόρος υπέρ του Δημοσίου και η εταιρεία είναι ο υπόχρεος που τον εισπράττει. Κατά το άρθρο 43 του ν. 5177/2025, ο φόρος υπολογίζεται στο σύνολο των ασφαλίστρων χωρίς καμία έκπτωση και περνά στον αντισυμβαλλόμενο, ακόμη κι αν εκείνος απαλλάσσεται γενικά από φόρους. Δεν διαπραγματεύεται και δεν δίνεται ως έκπτωση.

Η εισφορά υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου στηρίζεται στο άρθρο 20 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει μετά τον ν. 5113/2024. Τα ποσοστά της μπορεί να αλλάξουν με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, ύστερα από εισήγηση του Επικουρικού Κεφαλαίου, χωρίς να ξεπεράσουν συνολικά το 6%. Ο ίδιος νόμος του 2024 ορίζει και τα ελάχιστα ποσά της υποχρεωτικής κάλυψης: 1.300.000 ευρώ ανά ζημιωθέντα για σωματικές βλάβες και 1.300.000 ευρώ ανά ατύχημα για υλικές ζημιές, από την 1η Ιανουαρίου 2022.

Τι να προσέξετε

  • Συγκρίνετε πάντα ολικά με ολικά. Ζητήστε από κάθε εταιρεία το τελικό πληρωτέο ποσό, γραπτά. Εδώ κρύβεται μια παρεξήγηση που κοστίζει.
  • Ο φόρος δεν είναι κέρδος της εταιρείας. Μην ζητάτε έκπτωση πάνω του. Ζητήστε έκπτωση στο καθαρό, που είναι το μόνο κομμάτι που ελέγχει ο ασφαλιστής.
  • Στην ακύρωση ελέγξτε και τον φόρο. Αν σας επιστρέψουν ασφάλιστρα τεσσάρων μηνών, ζητήστε να δείτε αν η επιστροφή περιλαμβάνει και τον φόρο που αναλογεί. Ελέγξτε τον υπολογισμό στο εκκαθαριστικό της ακύρωσης.
  • Στην επιχείρηση κρατήστε το παραστατικό. Ο λογιστής σας χρειάζεται τη διάκριση καθαρών και φόρου, επειδή η ασφάλιση δεν έχει ΦΠΑ προς συμψηφισμό και περνάει στα βιβλία διαφορετικά από ένα κοινό τιμολόγιο.

Ο φόρος είναι ίδιος για όλους. Το καθαρό ασφάλιστρο δεν είναι, και εκεί βρίσκεται η διαφορά που μπορείτε να κερδίσετε. Δείτε τις εταιρείες και τις τιμές που δημοσιεύουν για το ίδιο ακριβώς αυτοκίνητο, στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 5177/2025 άρ. 43 · π.δ. 237/1986 άρ. 20 · ν. 5113/2024 άρ. 14

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.