Τι καλύπτει πραγματικά η αστική ευθύνη

Με μια ματιά

Η ουσία

Η αστική ευθύνη προς τρίτους είναι η μόνη ασφάλεια που είναι υποχρεωτική με νόμο στην Ελλάδα. Κάθε όχημα που κυκλοφορεί πρέπει να την έχει, ακόμη κι αν μένει παρκαρισμένο μήνες. Γι’ αυτό το φθηνότερο συμβόλαιο της αγοράς δεν μπορεί να πέσει κάτω από ένα ορισμένο νούμερο.

Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι οδηγοί μαθαίνουν τι καλύπτει η αστική ευθύνη την ημέρα που τη χρειάζονται, και τότε ανακαλύπτουν ότι καλύπτει τον άλλον και όχι αυτούς. Αυτός ο οδηγός βάζει τα όρια στη θέση τους πριν συμβεί κάτι.

Τι καλύπτει

Καλύπτει όποια ζημιά κάνετε σε άλλον με το όχημά σας. Αυτό χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, και οι δύο έχουν χωριστά όρια.

Η πρώτη είναι οι σωματικές βλάβες. Τραυματισμός ή θάνατος ανθρώπου. Εδώ μπαίνουν τα νοσήλια, η αποθεραπεία, η απώλεια εισοδήματος του τραυματία, η ηθική βλάβη, και σε περίπτωση θανάτου η αποζημίωση της οικογένειας. Είναι το κομμάτι όπου τα ποσά φτάνουν εύκολα στις εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, και γι’ αυτό το όριο είναι τόσο ψηλό. Το άρθρο για την αποζημίωση σωματικής βλάβης εξηγεί πώς υπολογίζεται.

Η δεύτερη είναι οι υλικές ζημιές. Άλλο όχημα, μαντρότοιχος, βιτρίνα, κολώνα της ΔΕΗ, κάγκελο, παρτέρι του δήμου, ακόμη και ένα ζώο που ανήκει σε κάποιον. Ό,τι δεν είναι δικό σας και το χαλάσατε εσείς.

Καλύπτει επίσης τους επιβάτες σας. Αν φταίτε εσείς και τραυματιστεί ο φίλος σας στη θέση του συνοδηγού, τον αποζημιώνει το δικό σας συμβόλαιο. Η μόνη εξαίρεση είναι ο οδηγός.

Τι δεν καλύπτει

Εδώ είναι οι παρεξηγήσεις που κοστίζουν.

Το δικό σας αυτοκίνητο. Καθόλου. Ούτε αν φταίτε, ούτε αν το κλέψουν, ούτε αν καεί, ούτε αν πέσει δέντρο πάνω του, ούτε αν το χαρακώσει κάποιος στο πάρκινγκ. Για το δικό σας όχημα χρειάζεστε μικτή ή τουλάχιστον πυρός και κλοπής.

Εσάς τον ίδιο ως οδηγό. Αν τραυματιστείτε σε ατύχημα που προκαλέσατε, η αστική ευθύνη δεν πληρώνει τίποτα για εσάς. Αυτό το κάνει η κάλυψη «προσωπικό ατύχημα οδηγού» και είναι ξεχωριστή. Κοστίζει συνήθως 15 € με 35 € τον χρόνο και δίνει ένα κεφάλαιο σε θάνατο ή μόνιμη αναπηρία, συχνά 15.000 € με 30.000 €.

Το παρμπρίζ σας. Ούτε για μια πέτρα στην εθνική. Το καλύπτει η θραύση κρυστάλλων, που κοστίζει λίγα δεκάρικα.

Τη ζημιά που κάνετε με πρόθεση. Αν χρησιμοποιήσετε το αυτοκίνητο ως όπλο, η ασφάλιση δεν ισχύει. Το ίδιο αν το όχημα κινείται σε αγώνα ταχύτητας ή σε πίστα.

Τα πρόστιμα και τις ποινές σας. Το πρόστιμο της Τροχαίας το πληρώνετε εσείς, όχι η εταιρεία.

Έτσι το ανακαλύπτουν οι περισσότεροι: παρκάρουν, γυρίζουν και βρίσκουν το πλαϊνό χαρακωμένο, χωρίς σημείωμα. Η αστική ευθύνη δεν έχει καμία σχέση με αυτό. Καλύπτει τον άλλον, όχι εσάς.

Τα όρια και τι σημαίνουν

Τα ελάχιστα όρια τα ορίζει ο νόμος και αναπροσαρμόζονται κάθε πέντε χρόνια με βάση τον ευρωπαϊκό δείκτη τιμών. Σήμερα είναι 1.300.000 € για σωματικές βλάβες ανά θύμα και 1.300.000 € για υλικές ζημιές ανά ατύχημα.

Δύο λεπτομέρειες αξίζουν προσοχή. Πρώτον, το όριο των σωματικών βλαβών είναι ανά θύμα, όχι ανά ατύχημα. Σε ένα ατύχημα με τρεις τραυματίες, το όριο ισχύει τρεις φορές. Δεύτερον, σχεδόν καμία υπόθεση δεν πλησιάζει αυτά τα νούμερα. Η συντριπτική πλειοψηφία των αποζημιώσεων κλείνει κάτω από 10.000 €.

Επειδή καμία εταιρεία δεν πουλά λιγότερο από το νόμιμο ελάχιστο, το όριο δεν είναι σημείο σύγκρισης. Μερικές εταιρείες προσφέρουν ανώτερα όρια, για παράδειγμα 1.500.000 € ή 2.000.000 €, με μικρή επιβάρυνση. Έχει νόημα αν οδηγείτε μεγάλο όχημα ή μεταφέρετε συχνά πολλούς επιβάτες.

Πώς πληρώνεται στην πράξη

Στα περισσότερα τρακαρίσματα με υλικές ζημιές, η διαδικασία περνά από τη φιλική δήλωση. Οι δύο οδηγοί συμπληρώνουν ένα έντυπο στο σημείο, το στέλνουν στις εταιρείες τους, και η εταιρεία του υπαίτιου πληρώνει. Ο οδηγός για τον φιλικό διακανονισμό εξηγεί πότε δουλεύει και πότε όχι.

Αν υπάρχει τραυματισμός, καλείται η Τροχαία και η υπόθεση περνά σε άλλη διαδρομή, με δελτίο συμβάντος και συχνά με δικηγόρο. Αν οι δύο πλευρές διαφωνούν για το ποιος φταίει, μπαίνει η συνυπαιτιότητα: το δικαστήριο ή οι εταιρείες μοιράζουν την ευθύνη σε ποσοστά, για παράδειγμα 70% με 30%, και η αποζημίωση ακολουθεί τα ποσοστά.

Η αστική ευθύνη ακολουθεί το όχημα και όχι τον οδηγό. Αυτό σημαίνει ότι αν δανείσετε το αυτοκίνητο και ο άλλος τρακάρει, ο τρίτος αποζημιώνεται από το δικό σας συμβόλαιο, και το δικό σας ιστορικό επιβαρύνεται. Αν όμως ο οδηγός ήταν εξαιρεμένος από το συμβόλαιο, η εταιρεία πληρώνει τον τρίτο και μετά ζητά τα χρήματα από εσάς. Λέγεται δικαίωμα αναγωγής.

Πότε είναι η σωστή επιλογή

Η σκέτη αστική ευθύνη είναι η σωστή επιλογή όταν το αυτοκίνητο δεν αξίζει αρκετά για να έχει νόημα η μικτή.

Ο πρακτικός κανόνας: αν η εμπορική αξία του αυτοκινήτου είναι κάτω από περίπου έξι με οκτώ φορές το ετήσιο ασφάλιστρο μιας μικτής, η μικτή δύσκολα συμφέρει. Με ένα αυτοκίνητο δεκαπέντε ετών που πιάνει 2.500 €, πληρώνετε κάθε χρόνο για να ασφαλίσετε κάτι που μπορείτε να αντικαταστήσετε με δύο χρόνια ασφάλιστρα.

Το ίδιο ισχύει και στα δίκυκλα, με μια διαφορά. Εκεί ο αναβάτης κινδυνεύει πολύ περισσότερο από το όχημα, οπότε το προσωπικό ατύχημα αναβάτη μετράει περισσότερο από τη μικτή.

Οι τρεις καλύψεις που αξίζουν πάνω από την αστική ευθύνη

Αυτό που αξίζει σχεδόν πάντα να προσθέσετε είναι οι φθηνές καλύψεις που χρησιμοποιούνται συχνά.

Θραύση κρυστάλλων. Ένα παρμπρίζ κοστίζει 150 € με 400 €, η κάλυψη 20 € με 40 € τον χρόνο. Χρησιμοποιείται από τους περισσότερους οδηγούς τουλάχιστον μία φορά ανά πέντε χρόνια.

Οδική βοήθεια. Κοστίζει 25 € με 60 € τον χρόνο. Ένα ρυμουλκό χωρίς συμβόλαιο κοστίζει 80 € με 150 €, και σε εθνική οδό περισσότερα. Δείτε τη σύγκριση για την οδική βοήθεια.

Νομική προστασία. Κοστίζει 20 € με 45 € τον χρόνο και πληρώνει τον δικηγόρο σας. Γίνεται κρίσιμη όταν σας χτυπήσει ανασφάλιστος ή όταν διαφωνείτε για το ποιος φταίει. Ο οδηγός για τη νομική προστασία οδηγού δείχνει τι καλύπτει.

Οι τρεις μαζί κοστίζουν συνήθως 70 € με 130 € τον χρόνο. Είναι πολύ λιγότερα από τη διαφορά μιας μικτής και καλύπτουν τα σενάρια που συμβαίνουν πραγματικά.

Ποιος θεωρείται τρίτος

Η λέξη «τρίτος» φαίνεται απλή και δεν είναι. Καθορίζει ποιος παίρνει χρήματα από το συμβόλαιό σας και ποιος όχι.

Τρίτος είναι κάθε πρόσωπο που ζημιώθηκε από την κυκλοφορία του οχήματός σας και δεν είναι ο οδηγός. Μπαίνουν οι επιβάτες σας, οι πεζοί, οι οδηγοί και οι επιβάτες των άλλων οχημάτων, οι ιδιοκτήτες της περιουσίας που χαλάσατε.

Δεν είναι τρίτος ο οδηγός, δηλαδή εσείς όταν οδηγείτε. Στα περισσότερα συμβόλαια δεν είναι τρίτος ούτε ο ιδιοκτήτης του οχήματος όταν βρίσκεται μέσα σε αυτό, ούτε ο λήπτης της ασφάλισης. Οι σύζυγοι και τα παιδιά που ταξιδεύουν ως επιβάτες καλύπτονται κανονικά στα σημερινά συμβόλαια, αλλά σε παλιότερα κείμενα υπήρχαν εξαιρέσεις. Αν το σπίτι σας χρησιμοποιεί το ίδιο αυτοκίνητο για όλους, διαβάστε αυτή την παράγραφο των όρων σας.

Υπάρχει και μια περίπτωση που ξαφνιάζει. Αν χτυπήσετε με το αυτοκίνητό σας ένα δεύτερο δικό σας αυτοκίνητο, για παράδειγμα κάνοντας όπισθεν στην αυλή, δεν υπάρχει τρίτος. Η ζημιά δεν καλύπτεται από καμία από τις δύο αστικές ευθύνες, γιατί και τα δύο οχήματα είναι δικά σας.

Πώς διαβάζετε το δικό σας συμβόλαιο

Ανοίξτε το ασφαλιστήριό σας και βρείτε τέσσερα σημεία. Χρειάζεστε πέντε λεπτά.

Το πρώτο είναι ο πίνακας καλύψεων. Εκεί γράφει «Αστική ευθύνη προς τρίτους» με δύο ποσά δίπλα. Ελέγξτε ότι είναι τουλάχιστον τα νόμιμα ελάχιστα.

Το δεύτερο είναι η παράγραφος με τους εξαιρούμενους οδηγούς. Ψάξτε λέξεις όπως «ηλικία», «δίπλωμα», «κάτοχος». Πολλά φθηνά συμβόλαια εξαιρούν οδηγούς κάτω των 23 ή 25 ετών, ή οδηγούς με δίπλωμα κάτω του ενός έτους. Αν οδηγεί κάποιος τέτοιος στο σπίτι σας, το συμβόλαιο δεν είναι φθηνό, είναι επικίνδυνο.

Το τρίτο είναι οι πρόσθετες καλύψεις. Δείτε αν έχετε ήδη κρύσταλλα, οδική βοήθεια ή νομική προστασία μέσα στο πακέτο, για να μην τις αγοράσετε δεύτερη φορά.

Το τέταρτο είναι η διάρκεια και η ημερομηνία λήξης. Σημειώστε την κάπου που θα τη δείτε. Ο οδηγός για το πώς διαβάζετε ένα ασφαλιστήριο τα βάζει όλα σε σειρά.

Ένα παράδειγμα

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Η αστική ευθύνη έξω από την Ελλάδα

Το ελληνικό συμβόλαιο αστικής ευθύνης ισχύει αυτόματα σε όλες τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, χωρίς επιπλέον χαρτί και χωρίς επιπλέον χρέωση. Αυτό το εξασφαλίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που κοστίζει. Το συμβόλαιό σας καλύπτει στο εξωτερικό με τα όρια της χώρας όπου βρίσκεστε, αν αυτά είναι υψηλότερα από τα ελληνικά, ή με τα ελληνικά όρια αν είναι υψηλότερα. Δηλαδή παίρνετε πάντα το μεγαλύτερο από τα δύο. Δεν μένετε ποτέ με χαμηλότερη προστασία επειδή περάσατε σύνορο.

Έξω από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο χρειάζεστε πράσινη κάρτα. Τη δίνει η εταιρεία σας, συνήθως δωρεάν ή με μικρό κόστος, και καλύπτει χώρες όπως η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία, η Αλβανία και η Τουρκία. Ο οδηγός για την πράσινη κάρτα εξηγεί ποιες χώρες μπαίνουν και τι κάνετε αν γίνει ατύχημα εκεί.

Ένα δεύτερο παράδειγμα, με δίκυκλο

Η Ραφαηλία έχει ένα σκούτερ 125 κυβικών στη Θεσσαλονίκη και πληρώνει 96 € τον χρόνο για αστική ευθύνη. Θεωρεί ότι είναι καλυμμένη.

Ένα βράδυ γλιστρά σε λάδια και πέφτει μόνη της. Το μηχανάκι γράφεται, εκείνη σπάει τον καρπό της και μένει έξι εβδομάδες εκτός δουλειάς. Η ασφάλειά της δεν δίνει ούτε ένα ευρώ, ούτε για το μηχανάκι ούτε για εκείνη. Δεν υπήρξε τρίτος, άρα δεν υπήρξε αστική ευθύνη.

Αν είχε προσωπικό ατύχημα αναβάτη με 25 € τον χρόνο, θα έπαιρνε ένα ποσό για την ανικανότητα και τα ιατρικά της. Αν είχε μικτή, θα έπαιρνε και το μηχανάκι. Στα δίκυκλα αυτό το σενάριο είναι πολύ πιο συχνό από ό,τι στα αυτοκίνητα, γιατί η πτώση χωρίς δεύτερο όχημα είναι ο συνηθισμένος τρόπος να τραυματιστεί ένας αναβάτης.

Τα λάθη που κοστίζουν

Πού πάτε από εδώ

Η αστική ευθύνη είναι η βάση και δεν αλλάζει από εταιρεία σε εταιρεία σε ό,τι αφορά τις καλύψεις της. Αλλάζει μόνο η τιμή, και αυτή αλλάζει πολύ.

Δείτε πόσο κοστίζει η αστική ευθύνη για το δικό σας αυτοκίνητο στη σύγκριση για την ασφάλεια αυτοκινήτου, και προσθέστε μία μία τις τρεις φθηνές καλύψεις για να δείτε πόσο ανεβάζει η καθεμία.

Συχνές ερωτήσεις

Τι ακριβώς καλύπτει η αστική ευθύνη;

Καλύπτει τη ζημιά που προκαλείτε σε άλλους με το όχημά σας. Δηλαδή τον τραυματισμό ή τον θάνατο ανθρώπου και την υλική ζημιά σε ξένη περιουσία, όπως άλλο αυτοκίνητο, μαντρότοιχο, βιτρίνα ή κολώνα. Καλύπτει και τους επιβάτες του δικού σας οχήματος. Δεν καλύπτει εσάς τον ίδιο ως οδηγό, ούτε το δικό σας αυτοκίνητο.

Ποια είναι τα ελάχιστα όρια στην Ελλάδα;

Σήμερα είναι 1.300.000 € για σωματικές βλάβες ανά θύμα και 1.300.000 € για υλικές ζημιές ανά ατύχημα. Τα όρια αναπροσαρμόζονται ανά πενταετία με βάση τον ευρωπαϊκό δείκτη τιμών. Καμία εταιρεία δεν επιτρέπεται να πουλήσει λιγότερο, οπότε το όριο δεν είναι σημείο σύγκρισης ανάμεσα σε προσφορές.

Καλύπτει η αστική ευθύνη το παρμπρίζ μου;

Όχι. Ούτε για μια πέτρα στην εθνική. Το παρμπρίζ σας το καλύπτει η ξεχωριστή κάλυψη θραύσης κρυστάλλων, που κοστίζει λίγα δεκάρικα τον χρόνο. Αν σπάσετε εσείς το παρμπρίζ άλλου αυτοκινήτου, αυτό το πληρώνει η αστική ευθύνη σας.

Αν τραυματιστώ εγώ που φταίω, ποιος με πληρώνει;

Η αστική ευθύνη δεν πληρώνει τίποτα για εσάς. Αυτό το κάνει η κάλυψη προσωπικού ατυχήματος οδηγού, που είναι ξεχωριστή και φθηνή, συνήθως 15 € με 35 € τον χρόνο. Χωρίς αυτήν μένουν μόνο ο ΕΦΚΑ και το δικό σας συμβόλαιο υγείας, αν έχετε.

Καλύπτονται οι επιβάτες μου;

Ναι, όλοι οι επιβάτες του οχήματός σας καλύπτονται από την αστική ευθύνη σας, ακόμη και όταν φταίτε εσείς. Η μόνη εξαίρεση είναι ο οδηγός. Αυτό ισχύει και για τα μέλη της οικογένειάς σας που ταξιδεύουν μαζί σας, με κάποιες διαφοροποιήσεις ανά συμβόλαιο για τον κάτοχο.

Τι γίνεται αν οδηγούσε άλλος το αυτοκίνητό μου;

Η αστική ευθύνη ακολουθεί το όχημα και όχι τον οδηγό, οπότε ο τρίτος που χτυπήθηκε αποζημιώνεται κανονικά. Αν όμως ο οδηγός ήταν εξαιρεμένος από το συμβόλαιό σας, για παράδειγμα κάτω από ηλικιακό όριο, η εταιρεία πληρώνει τον τρίτο και μετά στρέφεται εναντίον σας για το ποσό.

Αρκεί η αστική ευθύνη ή χρειάζομαι μικτή;

Εξαρτάται από την αξία του αυτοκινήτου. Ο πρακτικός κανόνας λέει ότι αν η εμπορική αξία είναι κάτω από έξι με οκτώ φορές το ετήσιο ασφάλιστρο της μικτής, η μικτή δύσκολα συμφέρει. Σε ένα αυτοκίνητο δεκαπέντε ετών των 2.500 €, η αστική ευθύνη με δύο τρεις φθηνές έξτρα καλύψεις είναι συνήθως η σωστή επιλογή.

Νομοθεσία που αναφέρεται: π.δ. 237/1986 · ν. 4364/2016 · ν. 2496/1997

Πηγές

1. π.δ. 237/1986, κωδικοποίηση ν. 489/1976 για την υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτων, Ισχύουσα κωδικοποίηση 2026
2. ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, Νοέμβριος 2025
3. Υδρόγειος, Όροι Ασφάλισης Οχημάτων, Ιανουάριος 2020

Δημοσιεύτηκε 9 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 14 Σεπτεμβρίου 2027.