Δύο αυτοκίνητα ακουμπάνε σε ένα στενό. Παλιά, ο αθώος οδηγός κυνηγούσε την εταιρεία του άλλου, έναν άγνωστο διακανονιστή σε μια άγνωστη εταιρεία, και περίμενε μήνες. Σήμερα, στις μικρές υλικές ζημιές, πληρώνει η δική σας εταιρεία και τακτοποιείται μετά με την άλλη. Αυτή η συμφωνία ανάμεσα στις εταιρείες λέγεται φιλικός διακανονισμός, και είναι το πιο χρήσιμο πράγμα που έχει γίνει στην ελληνική αγορά τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Τι είναι, με απλά λόγια
Δεν είναι κάλυψη και δεν την αγοράζετε. Είναι ένα σύστημα στο οποίο έχουν μπει οι περισσότερες ελληνικές ασφαλιστικές, με κανόνες που γράφτηκαν από την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος. Το κλειδί είναι ένα χαρτί: η φιλική δήλωση τροχαίου ατυχήματος, το δίφυλλο έντυπο που συμπληρώνουν και υπογράφουν και οι δύο οδηγοί πάνω στο δρόμο.
Σε αυτό το χαρτί σημειώνετε το σκίτσο του ατυχήματος, ποιος κινούνταν πώς, και τα στοιχεία των δύο συμβολαίων. Δεν ομολογείτε ενοχή, δηλώνετε γεγονότα. Την υπαιτιότητα την κρίνουν μετά οι εταιρείες, με βάση πίνακες τυπικών περιπτώσεων. Το ποιος φταίει σε μια σύγκρουση σε διασταύρωση ή σε φανάρι είναι, στις περισσότερες φορές, προβλέψιμο.
Αν κριθεί ότι φταίει ο άλλος, η δική σας εταιρεία σάς πληρώνει κατευθείαν, χωρίς να πάτε πουθενά, και μετά παίρνει τα χρήματα από τη δική του. Εσείς έχετε έναν συνομιλητή, όχι δύο.
Πού τον συναντάτε
Ισχύει μόνο σε υλικές ζημιές. Αν υπάρχει τραυματισμός, έστω και ελαφρύς, η υπόθεση βγαίνει από το σύστημα και πηγαίνει στον κανονικό δρόμο. Ισχύει μόνο σε σύγκρουση δύο οχημάτων: με τρία εμπλεκόμενα, πάλι έξω. Και οι δύο εταιρείες πρέπει να συμμετέχουν στη συμφωνία, κάτι που ισχύει για τις μεγάλες ελληνικές αλλά όχι πάντα για μια ξένη ή για ένα όχημα με ξένες πινακίδες.
Υπάρχει και ανώτατο όριο ζημιάς. Πάνω από αυτό, ο φάκελος φεύγει από τον φιλικό διακανονισμό και κρίνεται με τον κλασικό τρόπο. Το όριο αλλάζει κάθε λίγα χρόνια, οπότε ρωτήστε το τηλεφωνικό κέντρο τι ισχύει τη στιγμή του ατυχήματος αντί να βασιστείτε σε ό,τι θυμάστε.
Η φιλική δήλωση υπάρχει και στο κινητό. Οι περισσότερες εταιρείες έχουν εφαρμογή που τη συμπληρώνει, τραβάει φωτογραφίες και τη στέλνει επιτόπου. Είναι καλύτερο από ένα τσαλακωμένο χαρτί στο ντουλαπάκι, αρκεί να την έχετε κατεβάσει πριν και όχι πάνω στην ώρα.
Ένα παράδειγμα
Η Βάσω βγαίνει από μια κάθετη οδό στη Θεσσαλονίκη και ένα αυτοκίνητο που κατεβαίνει τη χτυπάει στην μπροστινή δεξιά φτερούγα. Ο άλλος οδηγός παραδέχεται στη στιγμή ότι δεν την είδε. Συμπληρώνουν τη φιλική δήλωση, φωτογραφίζουν τα δύο αυτοκίνητα και τη θέση τους, και φεύγουν σε είκοσι λεπτά χωρίς Τροχαία.
Η ζημιά στο συνεργείο βγαίνει 1.250 ευρώ. Η εταιρεία της Βάσως στέλνει πραγματογνώμονα σε τρεις ημέρες, εγκρίνει 1.150 ευρώ και τα καταθέτει στον λογαριασμό της σε δεκαπέντε ημέρες. Το ιστορικό της δεν αλλάζει, γιατί δεν φταίει εκείνη, και δεν πληρώνει απαλλαγή, γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε δική της μικτή. Η εταιρεία της παίρνει μετά τα χρήματα από την εταιρεία του άλλου, με μια εκκαθάριση που γίνεται μαζικά ανάμεσα στις εταιρείες.
Συγκρίνετέ το με την εναλλακτική. Χωρίς τη φιλική δήλωση, η Βάσω θα έπρεπε να βρει την εταιρεία του άλλου, να καταθέσει αίτηση, να περιμένει τον δικό τους πραγματογνώμονα, να αντέξει την πιθανότητα να της γράψουν συνυπαιτιότητα 50%, και να πάρει τα μισά χρήματα σε τρεις μήνες. Δύο υπογραφές στον δρόμο άλλαξαν όλο αυτό.
Τι λέει ο νόμος
Ο φιλικός διακανονισμός δεν είναι νόμος. Είναι σύμβαση ανάμεσα στις εταιρείες, το λεγόμενο Σύστημα Άμεσης Πληρωμής, που λειτουργεί υπό την ΕΑΕΕ με τη στήριξη κοινής υπουργικής απόφασης. Αυτό έχει μια συνέπεια που πρέπει να ξέρετε: δεν σας στερεί κανένα δικαίωμα.
Αν η απόφαση των εταιρειών για την υπαιτιότητα σάς αδικεί, μπορείτε να μην τη δεχτείτε και να στραφείτε με τον κανονικό τρόπο κατά του υπαίτιου και της εταιρείας του, όπως ορίζει το π.δ. 237/1986 για την υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων. Το δικαίωμα της ευθείας αγωγής κατά της ασφαλιστικής του άλλου μένει πάντα εκεί. Η υπογραφή σας στη φιλική δήλωση δεν είναι παραίτηση και δεν είναι ομολογία.
Τι να προσέξετε
- Μην υπογράψετε κενό ή μισογραμμένο έντυπο. Συμπληρώστε το σκίτσο πριν υπογράψετε, κρατήστε το δικό σας αντίγραφο, και φωτογραφίστε το με το κινητό σας. Έχουν γίνει αλλαγές στο χαρτί μετά τον χωρισμό των δύο οδηγών.
- Φωτογραφίες πριν μετακινήσετε τα αυτοκίνητα. Δύο λήψεις από μακριά που δείχνουν τη θέση των οχημάτων στον δρόμο, και δύο κοντινές στις ζημιές. Χωρίς αυτές, το σκίτσο είναι ο λόγος σας απέναντι στον δικό του.
- Τραυματισμός σημαίνει Τροχαία. Αν κάποιος πονάει, έστω και λίγο, καλέστε την Τροχαία και μην κλείσετε την υπόθεση με φιλική δήλωση. Ένας αυχενικός τραυματισμός εμφανίζεται την επόμενη ημέρα, και τότε το χαρτί σάς δυσκολεύει.
- Δεν παίρνετε αυτόματα το σύνολο. Η αποζημίωση γίνεται με βάση την πραγματογνωμοσύνη και την παλαιότητα των ανταλλακτικών. Αν διαφωνείτε με το ποσό, ζητήστε γραπτή αιτιολόγηση πριν δεχτείτε την πληρωμή.
Το πόσο γρήγορα κινείται μια εταιρεία σε αυτή τη διαδικασία δεν φαίνεται στην τιμή. Δείτε τι λένε οι όροι και το δίκτυο κάθε εταιρείας στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου, και κρατήστε δύο έντυπα φιλικής δήλωσης στο ντουλαπάκι.
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
