Με μια ματιά

Πώς λειτουργεί το bonus malus στην ασφάλεια αυτοκινήτου;

Το bonus-malus κατεβάζει το ασφάλιστρο αυτοκινήτου για κάθε χρόνο χωρίς υπαίτια ζημιά και το ανεβάζει μετά από ζημιά που φταίτε εσείς. Κάθε εταιρεία έχει δική της κλίμακα, οπότε ρωτήστε πόσο αλλάζει η τιμή μετά από μία ζημιά. Το ιστορικό το παίρνετε μαζί σας με τη βεβαίωση ιστορικού ζημιών, που η εταιρεία δίνει μέσα σε 15 ημέρες.

  • Κάθε εταιρεία έχει δική της κλίμακα bonus-malus, και οι περισσότερες δεν τη δημοσιεύουν. Ο νόμος τής ζητά όμως να δημοσιεύει μια γενική περιγραφή του πώς χρησιμοποιεί το ιστορικό ζημιών στην τιμή1.
  • Μετράει μόνο η ζημιά με δική σας υπαιτιότητα.
  • Την προστασία bonus την έχει μέσα το πακέτο ECO της Υδρογείου, για μία ζημιά τον χρόνο2. Η Allianz τη γράφει για μία ζημιά έως 30.000 €3. Στο IPID της Hellas Direct δεν εμφανίζεται4.
  • Δύο εταιρείες τυπώνουν την κλίμακα στους όρους τους. Στη Groupama πάει από -15 ως 15: ένα σκαλί κάτω για κάθε χρονιά χωρίς ζημιά, δύο πάνω για κάθε ζημιά5.
  • Το ιστορικό το παίρνετε μαζί σας: η εταιρεία πρέπει να σας δώσει βεβαίωση ιστορικού για τα τελευταία πέντε χρόνια, μέσα σε 15 ημέρες από την αίτηση1.
  • Κατά την ΕΑΕΕ, τα ιδιωτικά επιβατικά είχαν το 2024 7,55 ζημιές αστικής ευθύνης ανά 100 οχήματα6.

Η ουσία

Το bonus-malus είναι ο τρόπος με τον οποίο η ασφάλεια αυτοκινήτου θυμάται πώς οδηγείτε. Κάθε χρόνος χωρίς δική σας ζημιά σάς κατεβάζει μια κατηγορία και ρίχνει την τιμή. Κάθε υπαίτια ζημιά σάς ανεβάζει και την ακριβαίνει. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει μία κλίμακα για όλους. Κάθε εταιρεία έχει τη δική της, με διαφορετικά σκαλοπάτια και διαφορετικά ποσοστά, και σπάνια τη δημοσιεύει. Αυτός ο οδηγός εξηγεί το σύστημα και τι να ρωτήσετε.

Τι είναι το bonus-malus

Bonus είναι η ανταμοιβή, malus η ποινή. Το σύστημα βάζει κάθε οδηγό σε μια κατηγορία. Ο νέος ασφαλισμένος ξεκινά από μια βασική κατηγορία. Κάθε χρόνος χωρίς ζημιά με δική του υπαιτιότητα τον κατεβάζει ένα σκαλί. Κάθε ζημιά τον ανεβάζει ένα ή περισσότερα. Η κατηγορία μεταφράζεται σε ποσοστό πάνω ή κάτω από τη βασική τιμή.

Η λογική είναι απλή. Όποιος έχει προκαλέσει ζημιά είναι πιθανότερο να προκαλέσει και άλλη. Οι εταιρείες το βλέπουν στα στοιχεία τους και το χρεώνουν. Και όποιος έχει δέκα καθαρά χρόνια πίσω του είναι ο πελάτης που όλες θέλουν, οπότε του κάνουν έκπτωση.

Σήμερα ο νόμος δεν ζητά έγκριση για τα τιμολόγια των εταιρειών: κάθε εταιρεία ορίζει τα ασφάλιστρά της, και σχεδιάζει και τη δική της κλίμακα7. Ο οδηγός για το πώς υπολογίζεται το ασφάλιστρο βάζει το ιστορικό δίπλα στους άλλους παράγοντες. Εδώ μένουμε στο ιστορικό.

Πώς είναι φτιαγμένη μια κλίμακα

Μια κλίμακα έχει κατηγορίες. Η βασική είναι για τον πελάτη χωρίς ιστορικό. Από κάτω είναι οι κατηγορίες με έκπτωση, για όσους έχουν καθαρά χρόνια. Από πάνω είναι οι κατηγορίες με επιβάρυνση, για όσους έχουν ζημιές. Η αστική ευθύνη και οι ίδιες ζημιές μπορεί να έχουν χωριστή κλίμακα.

Δίπλα στην κατηγορία μπορεί να υπάρχει έκπτωση πιστότητας, για όσους μένουν χρόνια στην ίδια εταιρεία χωρίς υπαίτια ζημιά. Δεν είναι bonus. Την παίρνει μόνο όποιος μένει, και τη χάνει όποιος φεύγει.

Και μπορεί να υπάρχει η προστασία bonus: μια κάλυψη που κρατά την κατηγορία σας σταθερή μετά από μία ζημιά τον χρόνο. Διαβάστε τον όρο της γραπτά. Ρωτήστε για ποια κατηγορία ισχύει, πόσες ζημιές πιάνει, και αν έχει όριο στο ποσό.

Πώς διαφέρει από εταιρεία σε εταιρεία

Οι περισσότερες εταιρείες δεν δημοσιεύουν τις κλίμακές τους. Δημοσιεύουν όμως τα IPID τους, που δείχνουν αν το πακέτο έχει προστασία bonus.

Η Υδρόγειος τη βάζει μέσα στο πακέτο ECO, για μία ζημιά τον χρόνο2. Η Allianz τη γράφει στο IPID του My Motor Advanced Plus, για μία ζημιά που δεν ξεπερνά τα 30.000 €3. Στο IPID της Hellas Direct δεν εμφανίζεται καθόλου4. Εκεί ρωτήστε τι αλλάζει στην τιμή της επόμενης χρονιάς μετά από μια ζημιά.

Το νόμιμο εργαλείο σας είναι ένα: ο νόμος ζητά από κάθε εταιρεία να δημοσιεύει μια γενική περιγραφή του πώς χρησιμοποιεί τις βεβαιώσεις ιστορικού ζημιών όταν υπολογίζει τα ασφάλιστρα1. Ζητήστε τη. Και ζητήστε τιμή από περισσότερες εταιρείες, με το ίδιο ιστορικό σε όλες. Μετά από μια ζημιά, η διαφορά ανάμεσά τους μπορεί να μεγαλώσει.

Η κλίμακα με νούμερα: τι σημαίνει -3 ή +2

Ο αριθμός της κατηγορίας δεν λέει τίποτα μόνος του. Το «-3» μιας εταιρείας και το «3» μιας άλλης μπορεί να δίνουν την ίδια έκπτωση, ή να μην έχουν καμία σχέση. Ο αριθμός έχει νόημα μόνο μέσα στην κλίμακα που τον γράφει. Δύο εταιρείες όμως τυπώνουν την κλίμακά τους στους γενικούς όρους, που είναι δημόσιοι, και από αυτές φαίνεται πώς δουλεύει μια ελληνική κλίμακα στην πράξη. Δεν είναι κοινή κλίμακα της αγοράς. Είναι δύο παραδείγματα.

Groupama: από -15 ως 15

Οι όροι της Groupama για το αυτοκίνητο γράφουν τον κανόνα σε μία παράγραφο5. Κάθε δωδεκάμηνο χωρίς ζημιά σας κατεβάζει μία κατηγορία. Κάθε ζημιά σας ανεβάζει δύο. Η χαμηλότερη κατηγορία είναι η -15 και η υψηλότερη η 15, και από εκεί δεν περνάτε, όσα καθαρά χρόνια ή όσες ζημιές κι αν μαζέψετε. Η κλίμακα πιάνει την αστική ευθύνη και τις ίδιες ζημιές. Το ποσοστό κάθε κατηγορίας το ορίζει η εταιρεία, ίδιο για όλους τους πελάτες της, αλλά οι όροι δεν το τυπώνουν.

Σε αυτή την κλίμακα, το -3 σημαίνει ότι βρίσκεστε τρία σκαλιά κάτω από το μηδέν, και κάθε καθαρή χρονιά σάς πάει ένα σκαλί ακόμη πιο κάτω. Το +2 σημαίνει δύο σκαλιά πάνω από το μηδέν, όσο φέρνει μία ζημιά. Η αναλογία ένα προς δύο είναι αυτό που μετράει: μία ζημιά σβήνει δύο χρόνια καθαρής οδήγησης.

Οι ίδιοι όροι λένε ότι για την κατηγορία μετρούν οι ζημιές και τα δωδεκάμηνα χωρίς ζημιά που τρέξατε και σε άλλες εταιρείες. Αν αλλάξει ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου, η τιμή ξαναβγαίνει με την κατηγορία του νέου ιδιοκτήτη. Και η προστασία bonus, με πρόσθετο ασφάλιστρο, κρατά την κατηγορία σταθερή για τις δύο πρώτες ζημιές κάθε δωδεκαμήνου. Η τρίτη ανεβάζει πάλι δύο σκαλιά5.

Ευρώπη Ασφαλιστική: από 02 ως 20, με ποσοστά

Οι γενικοί όροι της Ευρώπης Ασφαλιστικής τυπώνουν και το ποσοστό κάθε κατηγορίας8. Το αυτοκίνητο που κυκλοφορεί για πρώτη φορά και ασφαλίζεται για πρώτη φορά μπαίνει στην κατηγορία 10, που πληρώνει το 100% του ασφαλίστρου. Κάθε κατηγορία απέχει 4 μονάδες από τη διπλανή της.

Κατηγορία Ασφάλιστρο, ως ποσοστό της κατηγορίας 10
20 140%
19 136%
18 132%
17 128%
16 124%
15 120%
14 116%
13 112%
12 108%
11 104%
10, η βασική 100%
09 96%
08 92%
07 88%
06 84%
05 80%
04 76%
03 72%
02 68%

Πηγή: Ευρώπη Ασφαλιστική, γενικοί όροι ασφάλισης αυτοκινήτων, άρθρο 118.

Ο κανόνας της κίνησης γράφεται εδώ με ποσοστά. Για κάθε ζημιά της χρονιάς το ασφάλιστρο ανεβαίνει με το ποσοστό που ορίζει η εταιρεία, και για κάθε χρονιά χωρίς ζημιά πέφτει κατά το μισό αυτού του ποσοστού. Η έκπτωση και η επιβάρυνση υπολογίζονται πάνω στο ασφάλιστρο της κατηγορίας 10, και μετρούν και οι ζημιές σε άλλες εταιρείες8. Αν μια καθαρή χρονιά είναι ένα σκαλί, δηλαδή 4 μονάδες, τότε μία ζημιά είναι 8 μονάδες, δηλαδή δύο σκαλιά. Η αναλογία είναι πάλι ένα προς δύο. Η προστασία bonus της ίδιας εταιρείας κρατά την κατηγορία για μία ζημιά τον χρόνο8.

Ο οδηγός στην κατηγορία 02 πληρώνει το 68% της βασικής τιμής, ενώ ο οδηγός στην 20 πληρώνει το 140%. Για το ίδιο αυτοκίνητο, ο πρώτος δίνει λιγότερο από το μισό του δεύτερου. Και οι δύο εταιρείες κρατούν το δικαίωμα να αλλάξουν την κλίμακα στην ανανέωση58.

Μια τρίτη ένδειξη: η «κατηγορία 2» της Υδρογείου

Η Υδρόγειος δεν τυπώνει κλίμακα. Η σελίδα με τις εκπτώσεις της δίνει όμως «Έκπτωση Προσεκτικού Οδηγού» 6% σε σχέση με την κατηγορία Bonus Malus 2, για νέους ή ήδη ασφαλισμένους χωρίς υπαίτια ζημιά, και ακόμη 5% σε όσους μένουν πάνω από πέντε χρόνια χωρίς ζημιά9. Η «κατηγορία 2» εκεί δεν είναι το «02» της Ευρώπης ούτε το «2» της Groupama. Είναι η κατηγορία της δικής της κλίμακας.

Τι σημαίνει μία ζημιά σε τέτοια κλίμακα

Πάρτε την κλίμακα των 02 ως 20 και ένα υποθετικό ασφάλιστρο 200 ευρώ για την κατηγορία 10. Η Ελένη από τη Λαμία είναι στην 06 και πληρώνει το 84%, δηλαδή 168 ευρώ. Φέτος χτυπά ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο και δηλώνει τη ζημιά.

Του χρόνου πηγαίνει στην 08 και πληρώνει 184 ευρώ. Χωρίς τη ζημιά θα πήγαινε στην 05 και θα πλήρωνε 160. Η απόσταση είναι τρία σκαλιά, τα δύο της ζημιάς και το ένα που δεν κατέβηκε, δηλαδή 12 μονάδες ή 24 ευρώ τον χρόνο. Και δεν σβήνει σε δύο χρόνια. Η Ελένη μένει τρία σκαλιά πίσω από εκεί που θα ήταν, ώσπου ο δρόμος χωρίς ζημιά φτάνει στον πάτο της κλίμακας και περιμένει εκεί.

Από την 08 χρειάζεται έξι καθαρές χρονιές για να φτάσει στην 02. Χωρίς τη ζημιά θα έφτανε από την 05 σε τρεις. Μετρήστε τη διαφορά χρονιά με τη χρονιά: 24 ευρώ για τέσσερα χρόνια, 16 τον πέμπτο, 8 τον έκτο. Σύνολο 120 ευρώ σε ασφάλιστρα, για μία ζημιά. Αν η ζημιά στον άλλον ήταν 90 ευρώ, θα συνέφερε να την πληρώσει μόνη της. Αν ήταν 900, η δήλωση ήταν σωστή. Το εργαλείο «δηλώνω τη ζημιά ή την πληρώνω;» κάνει τον ίδιο λογαριασμό με τα δικά σας νούμερα.

Ποια εταιρεία γράφει τι για το ιστορικό από άλλη εταιρεία, και ποια δεν λέει τίποτα, το δείχνει εταιρεία προς εταιρεία ο πίνακας με όσα προσφέρει κάθε ασφαλιστική.

Τι μετράει ως ζημιά

Μόνο η ζημιά με δική σας υπαιτιότητα. Αν σας χτύπησε άλλος και πληρώθηκε η εταιρεία του, ή η δική σας μέσω φιλικού διακανονισμού και εισέπραξε μετά, η κατηγορία σας δεν αλλάζει.

Τι γίνεται με τη μοιρασμένη ευθύνη; Αν το ατύχημα μοιράστηκε 50-50, οι δύο εταιρείες πληρώνουν τη μισή ζημιά η καθεμία. Κάθε εταιρεία μετρά τη μοιρασμένη ευθύνη με τον δικό της κανόνα. Ρωτήστε.

Τι γίνεται με τις άλλες καλύψεις; Μια κλοπή, ένα χαλάζι, ένα σπασμένο κρύσταλλο δεν είναι δική σας υπαιτιότητα και δεν αλλάζουν την κατηγορία της αστικής ευθύνης. Μια υπαίτια ζημιά στις ίδιες ζημιές όμως, όταν χτυπάτε μόνοι σας σε κολόνα, μπορεί να σας κοστίσει μια έκπτωση πιστότητας. Ρωτήστε αν η έκπτωση κοιτά μόνο την αστική ευθύνη ή όλες τις καλύψεις.

Και η ζημιά που πληρώνετε από την τσέπη σας; Αν δεν τη δηλώσετε και συμφωνήσετε με το θύμα να το πληρώσετε μόνοι σας, δεν υπάρχει για την εταιρεία. Είναι νόμιμο, εφόσον το θύμα πληρωθεί. Πριν το κάνετε, υπολογίστε, όπως δείχνει η ενότητα πιο κάτω.

Πώς παίρνετε το ιστορικό σας μαζί

Όταν φεύγετε από μια εταιρεία, ζητήστε τη βεβαίωση ιστορικού ζημιών. Είναι ένα χαρτί που γράφει τις αξιώσεις τρίτων για το όχημα ή για εσάς στα τελευταία πέντε χρόνια, ή ότι δεν υπήρξαν. Η εταιρεία πρέπει να σας τη δώσει μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την αίτηση1. Η νέα εταιρεία τη διαβάζει και σας βάζει στη δική της κλίμακα.

Η βεβαίωση έχει την ίδια μορφή σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το περιεχόμενό της το ορίζει ένα υπόδειγμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που προβλέπει η Οδηγία 2009/103/ΕΚ για την ασφάλιση αυτοκινήτων1. Έτσι μια ελληνική βεβαίωση διαβάζεται εύκολα σε άλλη χώρα, και μια ξένη εδώ.

Αν περάσουν οι δεκαπέντε ημέρες και η βεβαίωση δεν έρθει, στείλτε γραπτή υπενθύμιση στην εταιρεία και κρατήστε αντίγραφο. Ο νόμος λέει ότι η εταιρεία που δεν τη δίνει παίρνει κυρώσεις από την εποπτική αρχή, την Τράπεζα της Ελλάδος1. Ο οδηγός για το παράπονο δείχνει τα βήματα.

Χωρίς αυτό το χαρτί, η νέα εταιρεία μπορεί να σας βάλει στη βασική κατηγορία, σαν να ξεκινάτε από την αρχή. Κάποιες δέχονται δήλωσή σας και ελέγχουν μετά. Αν δηλώσετε «καμία ζημιά» και υπήρχε, ο ν. 2496/1997 άρ. 3 τους δίνει το δικαίωμα να ακυρώσουν το συμβόλαιο ή να μειώσουν την αποζημίωση10.

Το bonus ανήκει στον ασφαλισμένο, όχι στο αυτοκίνητο. Αν πουλήσετε το αυτοκίνητο και αγοράσετε άλλο, το ιστορικό σας ακολουθεί. Αν όμως το δεύτερο αυτοκίνητο του σπιτιού ασφαλιστεί στο όνομα του παιδιού σας, ξεκινά από την αρχή. Ο οδηγός για τον δεύτερο οδηγό λέει πώς δηλώνετε τα δύο αυτοκίνητα.

Τι λέει ο νόμος

Κανένας νόμος δεν ορίζει την κλίμακα bonus-malus στην Ελλάδα σήμερα. Είναι εμπορική πρακτική κάθε εταιρείας, γιατί τα τιμολόγια των ασφαλίστρων δεν θέλουν προηγούμενη έγκριση7. Τρεις διατάξεις όμως το αγγίζουν.

Ο ν. 2496/1997 άρ. 3 σάς υποχρεώνει να δηλώσετε σωστά ό,τι ρωτά η εταιρεία πριν υπογράψετε. Το ιστορικό ζημιών είναι από τα πρώτα που ρωτά. Ψευδής δήλωση από αμέλεια δίνει στην εταιρεία δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση ή να μειώσει την αποζημίωση. Από πρόθεση, να αρνηθεί.

Ο ν. 2496/1997 άρ. 8 ρυθμίζει τη λύση της σύμβασης. Μπορείτε να φύγετε από μια εταιρεία και να πάρετε το ιστορικό σας.

Το άρθρο 6γ του π.δ. 237/1986, όπως το έγραψε ο ν. 5113/2024, σας δίνει δικαίωμα σε βεβαίωση ιστορικού ζημιών για τα τελευταία πέντε χρόνια, μέσα σε δεκαπέντε ημέρες. Υποχρεώνει τις εταιρείες να δέχονται ως ισότιμη μια βεβαίωση από άλλο κράτος μέλος, και να δημοσιεύουν πώς χρησιμοποιούν το ιστορικό στην τιμή1.

Το ίδιο άρθρο απαγορεύει και μια διάκριση. Η εταιρεία δεν μπορεί να σας χρεώσει περισσότερο λόγω της ιθαγένειάς σας, ή μόνο επειδή ζούσατε πριν σε άλλο κράτος μέλος1. Και εξηγεί γιατί δεν βλέπετε την κλίμακα: οι εταιρείες δεν είναι υποχρεωμένες να δημοσιεύουν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες, όπως τους κανόνες με τους οποίους βγάζουν τις τιμές τους1.

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Λίγες εταιρείες τυπώνουν την κλίμακά τους, και καμία δεν λέει πόσες ζημιές κάνουν οι οδηγοί κάθε κατηγορίας. Η ΕΑΕΕ δείχνει όμως γιατί το σύστημα υπάρχει6:

Ιδιωτικά επιβατικά, 2024 Αστική ευθύνη Ίδιες ζημιές
Ζημιές τον χρόνο ανά 100 οχήματα 7,55 4,18
Μέσο κόστος ζημιάς 1.421 € 2.217 €
Δείκτης ζημιών 73,23% 70,48%
Μέσος όρος της αγοράς, πριν από τον φόρο περίπου 147 € περίπου 131 €

Ο μέσος όρος βγαίνει από τις τρεις γραμμές του πίνακα: συχνότητα επί μέσο κόστος, διά τον δείκτη ζημιών11.

Ο μέσος ιδιοκτήτης ιδιωτικού αυτοκινήτου προκαλεί 7,55 ζημιές αστικής ευθύνης ανά 100 οχήματα τον χρόνο. Δηλαδή ένας στους δεκατρείς. Οι υπόλοιποι δώδεκα πληρώνουν για εκείνον, και το bonus-malus είναι ο τρόπος να πληρώνει εκείνος λίγο παραπάνω.

Ο ίδιος πίνακας δείχνει και το μέγεθος. Μια ζημιά αστικής ευθύνης κοστίζει κατά μέσο όρο 1.421 €, σχεδόν δέκα φορές τον μέσο όρο του ασφαλίστρου6. Με άλλα λόγια, μία ζημιά κοστίζει στην εταιρεία όσο περίπου δέκα χρόνια ασφαλίστρου ενός μέσου οδηγού.

Ένα παράδειγμα

Ο Κώστας είναι 42 ετών, δίπλωμα είκοσι χρόνια, δέκα χρόνια χωρίς ζημιά, αυτοκίνητο 1.400 κυβικών στη Λάρισα. Έστω ότι πληρώνει 200 € τον χρόνο για την υποχρεωτική. Τα ποσά του παραδείγματος είναι υποθέσεις.

Τον Μάρτιο χτυπά ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο κάνοντας όπισθεν. Ζημιά στον άλλο 900 €. Ο Κώστας ρωτά την εταιρεία του τι θα αλλάξει. Έστω ότι η τιμή του ανεβαίνει 15% για τρία χρόνια: από 200 € θα πάει στα 230 €, δηλαδή 30 € παραπάνω τον χρόνο, 90 € συνολικά. Η ζημιά είναι 900 €. Ο Κώστας τη δηλώνει. Αν η ζημιά ήταν 60 €, θα την πλήρωνε μόνος του και θα κρατούσε το ιστορικό του.

Αν η εταιρεία του ανέβαζε την τιμή 40% τον πρώτο χρόνο και 20% τον δεύτερο, το κόστος σε ασφάλιστρα θα ήταν 120 €. Η απόφαση θα ήταν η ίδια για τα 900 €. Για μια ζημιά 100 € όμως θα άλλαζε: με την πρώτη κλίμακα τη δηλώνει, με τη δεύτερη την πληρώνει μόνος του.

Πότε συμφέρει να μη δηλώσετε τη ζημιά

Είναι ένας υπολογισμός που ξεχνιέται εύκολα, και είναι ο πιο χρήσιμος αυτής της σελίδας.

Όταν προκαλείτε μικρή ζημιά σε τρίτο, έχετε δύο επιλογές. Να τη δηλώσετε και να την πληρώσει η εταιρεία, χάνοντας κατηγορία. Ή να συμφωνήσετε με τον ζημιωθέντα και να την πληρώσετε μόνοι σας.

Η δεύτερη είναι νόμιμη, εφόσον ο άλλος αποζημιωθεί πραγματικά. Το αν συμφέρει εξαρτάται από τρία πράγματα: το ποσό της ζημιάς, την ποινή της εταιρείας σας, και τα χρόνια που θα την κουβαλήσετε.

Ο υπολογισμός σε τρία βήματα:

Βήμα 1. Βρείτε τι πληρώνετε σήμερα σε αστική ευθύνη, ετησίως.

Βήμα 2. Ρωτήστε την εταιρεία πόσο θα ανέβει η τιμή σας μετά από μία υπαίτια ζημιά, σε ποσοστό ή σε ευρώ.

Βήμα 3. Πολλαπλασιάστε την ποινή με τα χρόνια που κρατάει, και προσθέστε μια έκπτωση πιστότητας αν τη χάνετε.

Δύο περιπτώσεις με νούμερα, που είναι υποθέσεις.

Ο Σπύρος πληρώνει 220 ευρώ. Χτυπάει καθρέφτη, ζημιά 280 ευρώ. Έστω ότι η εταιρεία του ανεβάζει την τιμή 10% για τρία χρόνια: 22 ευρώ τον χρόνο, 66 ευρώ συνολικά. Η ζημιά είναι 280. Δηλώνει.

Η Ραφαέλα πληρώνει 310 ευρώ. Χτυπάει κι εκείνη καθρέφτη, ζημιά 120 ευρώ. Έστω ότι η εταιρεία της ανεβάζει την τιμή 30% τον πρώτο χρόνο και 15% τον δεύτερο: 93 συν 47, σύνολο 140 ευρώ. Συμφέρει να πληρώσει μόνη της.

Τρεις προϋποθέσεις πριν επιλέξετε την τσέπη. Ο άλλος πρέπει να συμφωνήσει γραπτά ότι αποζημιώθηκε πλήρως. Δεν πρέπει να υπάρχει τραυματισμός, ούτε ελαφρύς. Και δεν πρέπει να υπάρχει αστυνομική καταγραφή που ήδη μπήκε σε κίνηση, γιατί τότε η υπόθεση δεν είναι πια δική σας.

Το bonus όταν αλλάζετε κατάσταση

Το ιστορικό σας συμπεριφέρεται διαφορετικά σε τέσσερις καταστάσεις που συμβαίνουν σε όλους.

Αλλάζετε αυτοκίνητο. Το bonus ακολουθεί εσάς, όχι το όχημα. Κρατιέται ολόκληρο, αρκεί το νέο συμβόλαιο να είναι στο δικό σας όνομα.

Μένετε χωρίς αυτοκίνητο για καιρό. Εδώ χρειάζεται προσοχή. Κάθε εταιρεία ορίζει για πόσο καιρό κρατά ενεργό το ιστορικό σας χωρίς ασφάλιση. Πέρα από αυτό, μπορεί να σας θεωρήσει νέο πελάτη. Η βεβαίωση ιστορικού γράφει πάντως τα τελευταία πέντε χρόνια1. Αν πουλήσετε και ξέρετε ότι θα αγοράσετε σε έναν χρόνο, ζητήστε τη βεβαίωση και ρωτήστε τη νέα εταιρεία πώς τη διαβάζει.

Ασφαλίζετε δεύτερο αυτοκίνητο. Το ιστορικό σας ισχύει και για τα δύο, αν είναι και τα δύο στο όνομά σας. Αν όμως το δεύτερο μπει στο όνομα του παιδιού σας, εκείνο ξεκινά από μηδέν.

Οδηγούσατε στο εξωτερικό. Ο νόμος ζητά από τις εταιρείες να θεωρούν μια βεβαίωση ιστορικού από άλλο κράτος μέλος ισότιμη με μια ελληνική, και για τις εκπτώσεις1. Ζητήστε τη και φέρτε τη μεταφρασμένη.

Τι να ρωτήσετε πριν υπογράψετε

Έξι ερωτήσεις, και οι απαντήσεις θέλουν να είναι γραπτές. Καμία δεν είναι δύσκολη.

  1. Σε ποια κατηγορία με βάζετε και με ποια στοιχεία;
  2. Πόσο αλλάζει η τιμή μου αν κάνω μία υπαίτια ζημιά;
  3. Για πόσα χρόνια κρατάει αυτή η επιβάρυνση;
  4. Έχει το πακέτο προστασία bonus, και ισχύει για τη δική μου κατηγορία;
  5. Υπάρχει έκπτωση πιστότητας, και σε πόσα χρόνια;
  6. Πόσο καιρό κρατάτε το ιστορικό μου αν μείνω χωρίς αυτοκίνητο;

Η τέταρτη ερώτηση έχει παγίδα: ένα πακέτο μπορεί να γράφει προστασία bonus, με όρους που δεν σας αφορούν. Ζητήστε τον όρο γραπτά.

Τα λάθη που κοστίζουν

Πληρώνετε προστασία bonus που δεν σας αφορά. Κάντε το εξής: ρωτήστε σε ποια κατηγορία είστε και αν η προστασία ισχύει για αυτήν. Αν είναι ξεχωριστή χρέωση και δεν σας αφορά, κόψτε την.

Αλλάζετε εταιρεία κάθε χρόνο για 10 ευρώ. Μπορεί να χάσετε μια έκπτωση πιστότητας. Η διόρθωση: αλλάξτε μόνο όταν η διαφορά ξεπερνά την έκπτωση που χάνετε.

Φεύγετε χωρίς βεβαίωση ιστορικού. Η νέα εταιρεία σάς βάζει στη βασική κατηγορία. Τι κάνετε: ζητήστε το χαρτί πριν ακυρώσετε, όχι μετά.

Δηλώνετε ζημιά 50 ευρώ. Μπορεί να σας κοστίσει περισσότερο σε ασφάλιστρα από όσο η ίδια η ζημιά. Η λύση: ρωτήστε τι θα αλλάξει στην ανανέωση πριν δηλώσετε. Το θύμα πληρώνεται σε κάθε περίπτωση.

Ασφαλίζετε το αυτοκίνητο του παιδιού σας στο όνομά σας για το bonus. Αν το παιδί οδηγεί και δεν δηλώνεται, η εταιρεία μπορεί να αρνηθεί αποζημίωση για ψευδή δήλωση. Το σωστό: δηλώστε τον πραγματικό οδηγό και πληρώστε την επιβάρυνση. Είναι φθηνότερη από μια άρνηση.

Δείτε τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία, και τις τιμές που τυπώνουν οι εταιρείες, στη σύγκριση για την ασφάλεια αυτοκινήτου. Και ρωτήστε κάθε εταιρεία τι αλλάζει στην τιμή σας μετά από μια ζημιά.

Συχνές ερωτήσεις

Χάνω το bonus αν αλλάξω εταιρεία;

Όχι, αν πάρετε μαζί σας τη βεβαίωση ιστορικού ζημιών. Κάθε εταιρεία πρέπει να σας τη δώσει μέσα σε 15 ημέρες από την αίτησή σας, για τα τελευταία πέντε χρόνια. Γράφει πόσα χρόνια είστε ασφαλισμένοι και πόσες υπαίτιες ζημιές δηλώσατε. Η νέα εταιρεία σάς κατατάσσει στη δική της κλίμακα με βάση αυτό το χαρτί. Μπορεί όμως να χάσετε μια έκπτωση πιστότητας, αν η παλιά εταιρεία έδινε.

Μετράει ζημιά που δεν έφταιγα εγώ;

Όχι. Το bonus-malus κοιτά μόνο τις ζημιές με δική σας υπαιτιότητα, δηλαδή αυτές που πλήρωσε η εταιρεία σας σε τρίτο ή στο δικό σας αυτοκίνητο επειδή φταίγατε. Αν σας χτύπησε άλλος και πληρώθηκε από την εταιρεία του, ή από τη δική σας μέσω φιλικού διακανονισμού που εισέπραξε μετά από την άλλη, η κατηγορία σας δεν αλλάζει.

Τι είναι η προστασία bonus και τι κοστίζει;

Είναι μια κάλυψη που κρατά την κατηγορία σας σταθερή μετά από μία υπαίτια ζημιά τον χρόνο. Στην Υδρόγειο είναι μέσα στο πακέτο ECO, για μία ζημιά τον χρόνο, όπως γράφει το IPID. Η Allianz τη γράφει στο IPID της με όριο στο ποσό της ζημιάς. Στο IPID της Hellas Direct δεν εμφανίζεται. Ρωτήστε τι κοστίζει και για ποια κατηγορία ισχύει.

Πόσο ανεβαίνει το ασφάλιστρο μετά από μία ζημιά;

Εξαρτάται από την εταιρεία και την κάλυψη, και οι περισσότερες εταιρείες δεν δημοσιεύουν τις κλίμακές τους. Ο νόμος τους ζητά όμως να δημοσιεύουν μια γενική περιγραφή του πώς χρησιμοποιούν το ιστορικό ζημιών στην τιμή. Ρωτήστε γραπτά πριν υπογράψετε: πόσο αλλάζει η τιμή μετά από μία υπαίτια ζημιά, και για πόσα χρόνια.

Πότε φεύγει μια ζημιά από το ιστορικό μου;

Η βεβαίωση ιστορικού ζημιών καλύπτει τα τελευταία πέντε χρόνια, κατά τον νόμο. Πόσα χρόνια μετράει μια ζημιά στη δική σας τιμή, το ορίζει η κλίμακα της εταιρείας σας. Στις δύο κλίμακες που τυπώνονται σε όρους, μία ζημιά ανεβάζει δύο κατηγορίες και κάθε καθαρή χρονιά κατεβάζει μία. Ρωτήστε πριν δηλώσετε μια μικρή ζημιά.

Αν δηλώσω μικρή ζημιά, συμφέρει να την πληρώσω μόνος μου;

Μπορεί. Κάντε τον λογαριασμό: πόσο θα ανέβει η τιμή σας, επί πόσα χρόνια, και συγκρίνετε με το ποσό της ζημιάς. Έστω ότι πληρώνετε 200 ευρώ και η τιμή ανεβαίνει 20% για δύο χρόνια: η ζημιά σάς κοστίζει 80 ευρώ σε ασφάλιστρα. Μια ζημιά 50 ευρώ, πληρώστε τη μόνοι σας. Μια ζημιά 400 ευρώ, δηλώστε τη. Το θύμα όμως πρέπει να πληρωθεί σε κάθε περίπτωση.

Ποιες ασφαλιστικές μεταφέρουν υπάρχουσα έκπτωση bonus malus σε νέο συμβόλαιο;

Δεν μεταφέρεται το ποσοστό της έκπτωσης, μεταφέρεται το ιστορικό σας, και κάθε εταιρεία σάς βάζει στη δική της κλίμακα. Δύο το γράφουν στους όρους τους: η Ευρώπη Ασφαλιστική μετρά τις ζημιές και σε άλλες εταιρείες, και η Groupama τα δωδεκάμηνα χωρίς ζημιά σε άλλες εταιρείες. Οι άλλες δεκαεπτά δεν το λένε σε δημόσιο έγγραφο, που δεν σημαίνει ότι το αρνούνται. Πάρτε μαζί σας τη βεβαίωση ζημιών.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 3 · ν. 2496/1997 άρ. 8

Πηγές

  1. ↑ν. 5113/2024 (ΦΕΚ Α΄ 96/21.06.2024), άρθρο 7: το άρθρο 6γ του π.δ. 237/1986, η βεβαίωση ιστορικού αξιώσεων, 2024
  2. ↑Υδρόγειος, IPID ECO για επιβατικό, 2024
  3. ↑Allianz, IPID My Motor Advanced Plus, Οκτώβριος 2025
  4. ↑Hellas Direct, Έγγραφο πληροφοριών για το ασφαλιστικό προϊόν, Cars, Μάρτιος 2025
  5. ↑Groupama Ασφαλιστική, Όροι ασφάλισης αυτοκινήτων, άρθρο 9: το σύστημα bonus-malus, άρθρο 10: προστασία bonus/malus, Φεβρουάριος 2026
  6. ↑ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, πίνακες 3Α, 3Β και 7Α, Νοέμβριος 2025
  7. ↑ν. 4364/2016, άρθρο 18: όροι ασφαλιστηρίων και τιμολόγια ασφαλίστρων χωρίς προηγούμενη έγκριση, 2016
  8. ↑Ευρώπη Ασφαλιστική, Γενικοί όροι ασφάλισης αυτοκινήτων, άρθρο 11: κατηγορίες και αντίστοιχα ασφάλιστρα, άρθρο 16: προστασία bonus, Μάιος 2025
  9. ↑Υδρόγειος Ασφαλιστική, Εκπτώσεις ασφάλισης οχημάτων, 18 Οκτωβρίου 2026
  10. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 3 και 8, 1997
  11. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.