Με μια ματιά
- Ο κανόνας είναι μια απλή αναλογία: αποζημίωση × (ασφαλισμένο ποσό ÷ πραγματική αξία).
- Ασφαλισμένος στο 70% της αξίας σημαίνει αποζημίωση στο 70% κάθε ζημιάς.
- Η σωστή βάση είναι η αξία ανακατασκευής, όχι η αντικειμενική και όχι η εμπορική.
- Τα τιμολόγια που έχουμε διαβάσει βάζουν την ανακατασκευή σε 1.250 έως 2.100 € το τετραγωνικό για το κτίριο και 300 έως 600 € για το περιεχόμενο.
- Πολλά συμβόλαια δίνουν ζώνη ανοχής 10% ή 15%. Κάτω από αυτήν δεν εφαρμόζεται αναλογία.
- Η υπερασφάλιση δεν πληρώνει παραπάνω. Πληρώνετε απλώς μεγαλύτερο ασφάλιστρο.
- Ο νόμος που το ρυθμίζει είναι ο ν. 2496/1997, άρθρο 17.
Η ουσία
Υπάρχει ένας όρος που κρύβεται σε κάθε συμβόλαιο περιουσίας στην Ελλάδα και που κανένας πωλητής δεν σας τον διαβάζει δυνατά. Λέγεται αναλογικός κανόνας, και λειτουργεί έτσι: αν ασφαλίσατε το σπίτι σας για λιγότερα από όσα χρειάζονται για να ξαναχτιστεί, η εταιρεία μειώνει κάθε αποζημίωση στο ίδιο ποσοστό που είστε υποασφαλισμένος.
Δηλαδή δεν χάνετε μόνο αν καεί ολόκληρο το σπίτι. Χάνετε και στα 4.000 ευρώ της σπασμένης σωλήνας, ένα πρωί του Νοεμβρίου, ενώ πληρώνατε κανονικά το ασφάλιστρό σας δώδεκα χρόνια.
Αυτή η σελίδα είναι για όποιον έχει συμβόλαιο κατοικίας και δεν έχει ξανακοιτάξει το ασφαλιζόμενο κεφάλαιο από τότε που το υπέγραψε. Θα δείτε τον κανόνα δύο φορές με πλήρη αριθμητική, θα δείτε από πού βγαίνει το σωστό ποσό, και θα δείτε γιατί το αντίθετο λάθος, η υπερασφάλιση, σας κοστίζει χωρίς να σας δίνει τίποτα.
Τι ακριβώς λέει ο κανόνας
Το συμβόλαιο περιουσίας έχει δύο νούμερα που μοιάζουν ίδια και δεν είναι.
Το πρώτο είναι το ασφαλιστικό ποσό: αυτό που γράφτηκε στο συμβόλαιο, πάνω στο οποίο υπολογίστηκε το ασφάλιστρό σας, και το ανώτατο που θα πληρώσει η εταιρεία.
Το δεύτερο είναι η ασφαλιστική αξία: αυτό που πραγματικά κοστίζει το ασφαλισμένο πράγμα τη μέρα της ζημιάς. Για ένα κτίριο είναι το κόστος να ξαναχτιστεί όπως ήταν. Για το περιεχόμενο είναι το κόστος να αγοραστούν ξανά τα πράγματα.
Όταν το πρώτο είναι μικρότερο από το δεύτερο, είστε υποασφαλισμένος. Και τότε μπαίνει η αναλογία:
Πληρωμή = Ζημιά × (Ασφαλιστικό ποσό ÷ Ασφαλιστική αξία)
Η λογική της δεν είναι τιμωρία. Είναι ότι το ασφάλιστρο υπολογίστηκε πάνω στο μικρό ποσό. Πληρώσατε για μισή κάλυψη, παίρνετε μισή αποζημίωση. Σκληρό, αλλά συνεπές.
Το επικίνδυνο σημείο είναι ότι ο κανόνας δουλεύει και στις μικρές ζημιές. Οι περισσότεροι άνθρωποι φαντάζονται ότι, αν δήλωσαν 120.000 αντί για 190.000, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να πάρουν 120.000 σε μια ολική καταστροφή. Δεν είναι έτσι. Θα πάρουν το 63% κάθε ζημιάς, μικρής ή μεγάλης, για όσο κρατάει το συμβόλαιο.
Πρώτο παράδειγμα: η μονοκατοικία στην Καλαμάτα
Ο Στέλιος έχει μονοκατοικία 120 τετραγωνικών στην Καλαμάτα, χτισμένη το 2004. Την ασφάλισε το 2016 με κτίριο 120.000 ευρώ και περιεχόμενο 20.000, και έκτοτε πληρώνει και ξεχνάει.
Το 2026 ένα βράδυ με καταιγίδα σηκώνεται μέρος της στέγης και μπαίνει νερό. Η ζημιά στο κτίριο κοστολογείται 18.000 ευρώ.
Ο πραγματογνώμονας κάνει πρώτα κάτι που ο Στέλιος δεν περίμενε: υπολογίζει πόσο κοστίζει σήμερα να ξαναχτιστεί ολόκληρο το σπίτι. Με 1.500 ευρώ το τετραγωνικό, που είναι μέσα στο εύρος των τιμολογίων για μια συνηθισμένη κατασκευή, βγάζει 180.000 ευρώ.
Η αριθμητική:
- Ασφαλιστικό ποσό: 120.000 €
- Ασφαλιστική αξία: 180.000 €
- Λόγος κάλυψης: 120.000 ÷ 180.000 = 0,667, δηλαδή 66,7%
- Ζημιά: 18.000 €
- Αποζημίωση πριν την απαλλαγή: 18.000 × 0,667 = 12.000 €
- Μείον απαλλαγή 500 €: 11.500 €
Ο Στέλιος περίμενε 17.500 και παίρνει 11.500. Η διαφορά, 6.000 ευρώ, βγαίνει από την τσέπη του.
Και τώρα το πιο δυσάρεστο κομμάτι. Πόσο θα του κόστιζε να είναι σωστά ασφαλισμένος; Με συντελεστή γύρω στο 0,80 ανά χίλια ευρώ κτιρίου, που είναι τυπικός για πακέτο χωρίς σεισμό, τα 120.000 έδιναν ασφάλιστρο περίπου 96 ευρώ και τα 180.000 δίνουν περίπου 144. Διαφορά 48 ευρώ τον χρόνο. Σε δέκα χρόνια, 480 ευρώ. Για να γλιτώσει 480 ευρώ, έχασε 6.000 σε μία νύχτα.
Δεύτερο παράδειγμα: το διαμέρισμα στη Θεσσαλονίκη και το περιεχόμενο
Η Ελένη μένει σε διαμέρισμα 85 τετραγωνικών στην Καλαμαριά. Το κτίριο το ασφάλισε σωστά, με 140.000 ευρώ, γιατί της το υπολόγισε ο μηχανικός του δανείου. Το περιεχόμενο όμως το δήλωσε στο πόδι: 10.000 ευρώ, «όσο όσο, να υπάρχει κάτι».
Σπάει ο εύκαμπτος σωλήνας του πλυντηρίου ενώ λείπει το Σαββατοκύριακο. Το νερό καταστρέφει το παρκέ του σαλονιού, τον καναπέ, τη βιβλιοθήκη και το κάτω μέρος της κουζίνας. Ζημιά στο περιεχόμενο: 7.500 ευρώ.
Ο πραγματογνώμονας απογράφει το σπίτι για να βρει την ασφαλιστική αξία του περιεχομένου. Δεν μετράει μόνο τα κατεστραμμένα. Μετράει όλα τα κινητά: έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, τηλεοράσεις, υπολογιστές, ρούχα, λευκά είδη, βιβλία, σκεύη, ποδήλατα στην αποθήκη. Με 350 ευρώ το τετραγωνικό, που είναι η τιμή περιεχομένου ενός από τα τιμολόγια, τα 85 τετραγωνικά δίνουν 29.750 ευρώ. Στρογγυλεύει στα 30.000.
Η αριθμητική:
- Ασφαλιστικό ποσό περιεχομένου: 10.000 €
- Ασφαλιστική αξία περιεχομένου: 30.000 €
- Λόγος κάλυψης: 10.000 ÷ 30.000 = 0,333
- Ζημιά: 7.500 €
- Αποζημίωση: 7.500 × 0,333 = 2.500 €
- Μείον απαλλαγή 300 €: 2.200 €
Η Ελένη παίρνει 2.200 ευρώ για ζημιά 7.500. Το συμβόλαιό της ήταν έγκυρο, το ασφάλιστρο πληρωμένο, η ζημιά καλυμμένη. Απλώς είχε ασφαλίσει το ένα τρίτο του σπιτιού της.
Πόσο κόστιζε η σωστή δήλωση; Με συντελεστή 1,10 ανά χίλια, τα 10.000 έδιναν 11 ευρώ και τα 30.000 δίνουν 33. Είκοσι δύο ευρώ τον χρόνο.
Αυτά τα δύο παραδείγματα μοιάζουν ακραία και δεν είναι. Το περιεχόμενο είναι το πιο υποασφαλισμένο πράγμα στην ελληνική κατοικία, γιατί κανείς δεν κάθεται να αθροίσει τι έχει μέσα στο σπίτι του πριν του συμβεί κάτι.
Από πού βγαίνει το σωστό ποσό
Τρεις αξίες μπερδεύονται συνεχώς, και μόνο η μία είναι η σωστή.
Η αντικειμενική αξία. Το φορολογικό νούμερο, αυτό που βλέπετε στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ. Περιλαμβάνει το οικόπεδο ή το ποσοστό σας πάνω σε αυτό, και ακολουθεί ζώνες που έχουν σχέση με την περιοχή, όχι με το τσιμέντο. Δεν έχει καμία δουλειά στο ασφαλιστήριο.
Η εμπορική αξία. Πόσα πιάνει το ακίνητο αν το πουλήσετε. Και αυτή κουβαλάει το οικόπεδο, τη θέα, τον όροφο και το πόσο ζητημένη είναι η γειτονιά. Ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι και ένα ίδιο διαμέρισμα στην Κοζάνη κοστίζουν το ίδιο για να ξαναχτιστούν και πουλιούνται με τεράστια διαφορά.
Η αξία ανακατασκευής. Πόσο κοστίζει να ξαναχτιστεί το κτίριο όπως είναι, με σημερινά υλικά και μεροκάματα, μαζί με τα μπάζα, τη μελέτη και την άδεια. Αυτή είναι η σωστή. Το οικόπεδο δεν καίγεται και δεν πλημμυρίζει, οπότε δεν ασφαλίζεται.
Τα δύο τιμολόγια περιουσίας που έχουμε διαβάσει δίνουν 1.250 έως 2.100 ευρώ το τετραγωνικό για το κτίριο. Το κάτω άκρο είναι απλή κατασκευή στην επαρχία, το πάνω είναι καλή ποιότητα με ακριβά υλικά. Για το περιεχόμενο, το ένα λέει 350 ευρώ το τετραγωνικό και το άλλο 300 έως 600.
Πρακτικά: πολλαπλασιάστε τα τετραγωνικά σας επί 1.400 έως 1.600 για μια συνηθισμένη κατοικία, και ρωτήστε μηχανικό αν το σπίτι έχει ακριβά μάρμαρα, ξύλινες κατασκευές, πισίνα ή διατηρητέα στοιχεία. Μετρήστε τα τετραγωνικά με βάση την οικοδομική άδεια, όχι με βάση αυτό που γράφει το συμβόλαιο του ρεύματος.
Η ζώνη ανοχής που κανείς δεν διαβάζει
Δεν εφαρμόζουν όλες οι εταιρείες τον κανόνα στο κάθε ευρώ.
Πολλά συμβόλαια έχουν ρήτρα ανοχής, συνήθως 10% ή 15%. Σημαίνει: αν το ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστον το 85% ή το 90% της αξίας, η εταιρεία παραιτείται από την αναλογία και πληρώνει ολόκληρη τη ζημιά. Είναι λογικό, γιατί καμία εκτίμηση δεν πέφτει ακριβώς στο σωστό νούμερο.
Το κακό είναι το τι γίνεται μόλις βγείτε από τη ζώνη. Η αναλογία δεν εφαρμόζεται στο κομμάτι που λείπει. Εφαρμόζεται σε όλο το ποσό. Στο 84% δεν χάνετε ένα ποσοστό μονάδας. Πληρώνεστε στο 84%.
Δεύτερη ρήτρα που αξίζει να ζητήσετε: η τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Το ασφαλιστικό ποσό ανεβαίνει αυτόματα κάθε χρόνο κατά ένα ποσοστό, μαζί με το ασφάλιστρο. Είναι ο φθηνότερος τρόπος να μην ξυπνήσετε σε δέκα χρόνια με νούμερο του 2016.
Τρίτη περίπτωση, η ασφάλιση πρώτου κινδύνου. Εδώ δεν ασφαλίζετε την αξία αλλά ένα ποσό, και η εταιρεία δηλώνει ρητά ότι δεν θα εφαρμόσει αναλογικό κανόνα. Τη συναντάτε στην κλοπή περιεχομένου, στα τιμαλφή, στην αστική ευθύνη προς τρίτους και σε ορισμένες καλύψεις μικρών ζημιών. Κοστίζει ακριβότερα ανά ευρώ κάλυψης, αλλά ξέρετε ακριβώς τι θα πάρετε.
Υπερασφάλιση: το λάθος που πληρώνετε χωρίς να το ξέρετε
Το αντίθετο λάθος δεν οδηγεί σε καμία καλή έκπληξη.
Αν ασφαλίσετε για 300.000 ευρώ ένα σπίτι που ξαναχτίζεται με 180.000, θα πληρώνετε ασφάλιστρο σε 300.000 και θα εισπράξετε το πολύ 180.000. Η ασφάλιση περιουσίας είναι αποζημιωτική: αποκαθιστά τη ζημιά, δεν αποδίδει κέρδος. Το επιπλέον ασφάλιστρο είναι καθαρή απώλεια, χρόνο με τον χρόνο.
Πού συμβαίνει συνήθως; Σε τρεις περιπτώσεις.
Σε δάνεια, όταν η τράπεζα βάζει ως ασφαλιστικό ποσό το ποσό του δανείου ή την εμπορική αξία, που κουβαλάει το οικόπεδο. Σε παλιά συμβόλαια με τιμαριθμική ρήτρα που τρέχει δεκαπέντε χρόνια χωρίς να την κοιτάξει κανείς. Και σε ασφάλιση περιεχομένου που έφυγε, όταν δηλώσατε μια συλλογή ή εξοπλισμό που από τότε πουλήθηκε.
Υπάρχει και η άσχημη πλευρά. Αν η υπερασφάλιση έγινε με δόλο, δηλαδή με σκοπό να κερδίσετε από μια ζημιά, ο νόμος ακυρώνει τη σύμβαση και η εταιρεία κρατάει τα ασφάλιστρα. Δεν αφορά τον άνθρωπο που υπερεκτίμησε το σπίτι του. Αφορά τον άνθρωπο που ασφάλισε στο τριπλάσιο μια αποθήκη και μετά έπιασε φωτιά.
Πού δεν ισχύει ο αναλογικός κανόνας
Δεν είναι όλα τα συμβόλαια ίδια, και είναι χρήσιμο να ξέρετε πού δεν ανησυχείτε.
Στην αστική ευθύνη δεν υπάρχει ασφαλιστική αξία, γιατί δεν ασφαλίζετε πράγμα. Υπάρχει μόνο όριο. Η ζημιά στον άλλο πληρώνεται ολόκληρη μέχρι το όριο.
Στην υγεία και στη ζωή δεν εφαρμόζεται. Το κεφάλαιο ζωής είναι συμφωνημένο ποσό, όχι αποτίμηση ενός πράγματος.
Στη μικτή του αυτοκινήτου η λογική αλλάζει μορφή. Η εταιρεία αποζημιώνει την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος τη μέρα της ζημιάς, με ανώτατο το ποσό που γράφει το συμβόλαιο. Αν δηλώσατε αξία μεγαλύτερη από την αγοραία, πληρώνετε ασφάλιστρο για αέρα. Αν δηλώσατε μικρότερη, το δηλωμένο είναι το ταβάνι σας.
Στις καλύψεις πρώτου κινδύνου που είπαμε παραπάνω, εξ ορισμού.
Τι λέει ο νόμος
Το άρθρο 17 του ν. 2496/1997 ρυθμίζει και τις δύο πλευρές, σε λίγες γραμμές.
Για την υπερασφάλιση: αν το ασφαλιστικό ποσό ξεπερνάει την ασφαλιστική αξία, καθένας από τους δύο μπορεί να ζητήσει τη μείωσή του, και η αποζημίωση δεν ξεπερνάει ποτέ την πραγματική αξία. Αν η υπερασφάλιση έγινε με δόλο, η σύμβαση είναι άκυρη και το ασφάλιστρο μένει στην εταιρεία.
Για την υποασφάλιση: αν το ασφαλιστικό ποσό είναι μικρότερο από την αξία, η εταιρεία μπορεί να πληρώσει αναλογικά, εφόσον αυτό έχει συμφωνηθεί. Κρατήστε τη λέξη «εφόσον». Ο αναλογικός κανόνας δεν επιβάλλεται από τον νόμο. Επιβάλλεται από τους όρους. Και συμφωνείται σχεδόν πάντα, γιατί οι όροι είναι γραμμένοι από την εταιρεία.
Πρακτικά σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, μπορείτε να ζητήσετε συμβόλαιο χωρίς αναλογικό κανόνα, και μερικές φορές θα σας δοθεί, με μεγαλύτερο ασφάλιστρο. Δεύτερον, αν στους όρους σας δεν υπάρχει πουθενά ρήτρα υπασφάλισης, η εταιρεία δύσκολα μπορεί να τη φέρει μετά τη ζημιά.
Τι δείχνουν τα τιμολόγια
Τα ασφάλιστρα κατοικίας υπολογίζονται ως συντελεστής ανά χίλια ευρώ ασφαλιζόμενου κεφαλαίου. Αυτό σημαίνει ότι η σωστή δήλωση κοστίζει ακριβώς όσο το επιπλέον κεφάλαιο, χωρίς έκπληξη. Τα παρακάτω είναι από δύο τιμολόγια πρακτόρων, ολικά ασφάλιστρα, για κατοικία 95 τετραγωνικών με κτίριο 130.000 και περιεχόμενο 25.000 ευρώ.
| Πακέτο | Κτίριο ανά χίλια | Περιεχόμενο ανά χίλια | Ετήσιο ασφάλιστρο |
|---|---|---|---|
| Πυρός, βασικό | 0,30 – 0,50 | 0,50 – 0,55 | 53 – 83 € |
| Ευρύ πακέτο, χωρίς σεισμό | 0,60 – 0,95 | 1,00 – 1,25 | 108 – 142 € |
| Ευρύ πακέτο με σεισμό | 1,00 – 1,80 | 1,00 – 2,10 | 155 – 271 € |
Πάρτε τη μεσαία γραμμή. Ένα επιπλέον κεφάλαιο 50.000 ευρώ στο κτίριο κοστίζει 50 × 0,80, δηλαδή 40 ευρώ τον χρόνο. Ένα επιπλέον κεφάλαιο 20.000 στο περιεχόμενο κοστίζει 20 × 1,10, δηλαδή 22 ευρώ. Αυτά είναι τα νούμερα που χωρίζουν ένα σωστό συμβόλαιο από ένα συμβόλαιο που θα σας κόψει τη μισή αποζημίωση.
Δύο ακόμη λεπτομέρειες από τα ίδια τιμολόγια, γιατί αλλάζουν τον λογαριασμό. Ο σεισμός χρεώνεται ως δεύτερος συντελεστής και στο κτίριο και στο περιεχόμενο, οπότε η υποασφάλιση του περιεχομένου μειώνει και τη σεισμική σας κάλυψη. Και υπάρχουν εκπτώσεις που ελάχιστοι ζητούν: 10% στον σεισμό για κτίρια μετά το 2013, 5% σε καλύψεις πλημμύρας πάνω από τον πρώτο όροφο, 10% σε κτίρια πάνω από 500.000 ευρώ.
Πώς διορθώνετε το ποσό, βήμα βήμα
Δεν χρειάζεται να περιμένετε τη λήξη. Η αύξηση του ασφαλιστικού ποσού γίνεται μέσα στη χρονιά, με πρόσθετη πράξη, και η εταιρεία χρεώνει μόνο τη διαφορά για τους μήνες που απομένουν.
Βήμα 1. Μετρήστε σωστά τα τετραγωνικά. Πάρτε τα από την οικοδομική άδεια ή από το Ε9. Προσθέστε τους βοηθητικούς χώρους που θα ξαναχτιστούν: αποθήκη, κλειστό γκαράζ, ημιυπόγειο. Μια κλειστή βεράντα που έγινε δωμάτιο μετράει, αν είναι νόμιμη.
Βήμα 2. Βρείτε την τιμή ανά τετραγωνικό. Απλή κατασκευή στην επαρχία, γύρω στα 1.250 έως 1.400. Συνηθισμένη πολυκατοικία, 1.400 έως 1.700. Καλή ποιότητα με ακριβά υλικά, μέχρι 2.100. Αν έχετε πισίνα, υπόγειο με τοιχία ή πέτρινη κατασκευή, θέλετε μηχανικό.
Βήμα 3. Απογράψτε το περιεχόμενο. Δωμάτιο δωμάτιο, με το κινητό στο χέρι. Δεν γράφετε τι πληρώσατε τότε. Γράφετε τι πληρώνετε σήμερα για το ίδιο πράγμα καινούριο. Κρατήστε τις φωτογραφίες σε ένα φάκελο στο σύννεφο, όχι στον υπολογιστή του σπιτιού που μπορεί να καεί μαζί.
Βήμα 4. Ξεχωρίστε τα τιμαλφή. Κοσμήματα, ρολόγια, πίνακες, όργανα, συλλογές. Σχεδόν κάθε συμβόλαιο έχει υποόριο για αυτά, συνήθως ένα ποσοστό του περιεχομένου ή ένα ποσό ανά τεμάχιο. Δηλώνονται χωριστά, με περιγραφή, και συχνά με εκτίμηση.
Βήμα 5. Στείλτε τα γραπτά. Ένα email με τα νέα ποσά και την αιτιολόγηση. Ζητήστε να σας επιστραφεί η πρόσθετη πράξη και ελέγξτε ότι τα νούμερα μπήκαν σωστά. Το «το είπα στον ασφαλιστή μου» δεν αποδεικνύεται μετά.
Βήμα 6. Βάλτε υπενθύμιση. Μία φορά τον χρόνο, μαζί με το ΚΤΕΟ ή με τη δήλωση, ανοίξτε το συμβόλαιο και κοιτάξτε δύο νούμερα. Παίρνει πέντε λεπτά.
Όταν διαφωνείτε με την αξία που βρήκε η εταιρεία
Ο αναλογικός κανόνας κρίνεται σε ένα νούμερο: την ασφαλιστική αξία που θα υπολογίσει ο πραγματογνώμονας μετά τη ζημιά. Και αυτό το νούμερο δεν είναι ιερό.
Ο πραγματογνώμονας εργάζεται για την εταιρεία, νόμιμα και δηλωμένα. Η εκτίμησή του είναι πρόταση, όχι απόφαση δικαστηρίου. Αν η δική σας πληροφόρηση λέει άλλα, έχετε τρεις δρόμους.
Φέρνετε δικά σας στοιχεία. Κοστολόγηση πολιτικού μηχανικού ανά τετραγωνικό, με ημερομηνία. Τιμολόγια της τελευταίας ανακαίνισης. Προσφορές δύο συνεργείων για την αποκατάσταση. Αυτά έχουν βάρος, γιατί είναι γραπτά και χρονολογημένα.
Ζητάτε δεύτερη πραγματογνωμοσύνη. Πολλά συμβόλαια προβλέπουν διαδικασία με τρίτο, κοινής αποδοχής, όταν οι δύο πλευρές δεν συμφωνούν. Ψάξτε στους όρους τη λέξη «διαιτησία» ή «πραγματογνωμοσύνη».
Παραπονιέστε γραπτά. Πρώτα στην υπηρεσία παραπόνων της εταιρείας, με προθεσμία απάντησης. Μετά στην εποπτική αρχή ή στον Συνήγορο του Καταναλωτή. Κρατήστε κάθε email.
Ένα πράγμα που βοηθάει περισσότερο από όλα: φωτογραφίες πριν από τη ζημιά. Ένα βίντεο δύο λεπτών, τραβηγμένο σε μια Κυριακή, δείχνει τι υπήρχε και σε τι κατάσταση. Χωρίς αυτό, η συζήτηση γίνεται λόγος εναντίον λόγου, και ο λόγος με τα χαρτιά κερδίζει.
Το ίδιο πρόβλημα στην επιχείρηση και στο ενοικιαζόμενο
Στην κατοικία η υποασφάλιση κοστίζει μια αποζημίωση. Στην επιχείρηση κοστίζει την επιχείρηση.
Ένα κατάστημα ασφαλίζει κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμό και εμπορεύματα. Τα εμπορεύματα είναι το πιο επικίνδυνο κονδύλι, γιατί αλλάζουν μέσα στη χρονιά. Ένα κατάστημα παιχνιδιών που δήλωσε 40.000 ευρώ στοκ τον Μάρτιο έχει 110.000 στα ράφια τον Δεκέμβριο. Αν πιάσει φωτιά τα Χριστούγεννα, ο λόγος κάλυψης είναι 36% και η αποζημίωση κόβεται στο ίδιο ποσοστό. Η λύση λέγεται δηλωτικό συμβόλαιο: δηλώνετε περιοδικά το πραγματικό απόθεμα και το ασφάλιστρο τακτοποιείται στο τέλος.
Στο ακίνητο που νοικιάζετε το λάθος είναι άλλο. Ο ιδιοκτήτης ασφαλίζει το κτίριο και νομίζει ότι κάλυψε και τα έπιπλα που έβαλε μέσα. Δεν τα κάλυψε, γιατί αυτά είναι περιεχόμενο και θέλουν δικό τους κεφάλαιο. Ο ενοικιαστής, από την άλλη, ασφαλίζει τα δικά του πράγματα και ξεχνάει την ευθύνη του απέναντι στον ιδιοκτήτη για ζημιά που θα προκαλέσει.
Τα λάθη που κοστίζουν
Ασφαλίζετε με βάση την αντικειμενική αξία. Είναι φορολογικό νούμερο με οικόπεδο μέσα. Η διόρθωση: ζητήστε κοστολόγηση ανά τετραγωνικό από μηχανικό, ή χρησιμοποιήστε το εύρος 1.250 έως 2.100 ευρώ ανάλογα με την ποιότητα της κατασκευής.
Δηλώνετε το περιεχόμενο στρογγυλά και χαμηλά. Το «δέκα χιλιάρικα να υπάρχει κάτι» είναι η πιο ακριβή στρογγυλοποίηση της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς. Τι κάνετε: περπατήστε το σπίτι με το κινητό, βγάλτε φωτογραφίες δωμάτιο δωμάτιο, και αθροίστε τι θα πληρώνατε σήμερα για να τα ξαναπάρετε.
Αφήνετε το ποσό να παλιώσει. Ένα σωστό ποσό του 2019 είναι σήμερα υποασφάλιση, γιατί τα υλικά και τα συνεργεία ακρίβυναν. Η λύση: ρήτρα αναπροσαρμογής, ή έλεγχος σε κάθε ανανέωση.
Ανακαινίζετε και δεν το λέτε. Καινούρια κουζίνα, αλουμίνια, κλιματισμός, ηλιακός και ταράτσα ανεβάζουν το κόστος ανακατασκευής. Το σωστό: ένα email στον ασφαλιστή σας με τα τιμολόγια, μόλις τελειώσει το έργο.
Ασφαλίζετε το δάνειο αντί για το σπίτι. Η τράπεζα θέλει να καλύψει το υπόλοιπό της, όχι το δικό σας σπίτι. Αντί γι’ αυτό: το ασφαλιστικό ποσό ορίζεται από την ανακατασκευή. Αν το δάνειο είναι μικρότερο, η τράπεζα παραμένει δικαιούχος μέχρι το ύψος της οφειλής και τα υπόλοιπα είναι δικά σας.
Δεν διαβάζετε αν υπάρχει ρήτρα ανοχής. Δύο συμβόλαια με την ίδια τιμή μπορεί να διαφέρουν εντελώς σε αυτό. Πώς το φτιάχνετε: ρωτήστε γραπτά «εφαρμόζετε αναλογικό κανόνα και με τι ανοχή;» πριν υπογράψετε.
Το ασφαλιστικό ποσό είναι το μοναδικό νούμερο στο συμβόλαιό σας που το γράφετε εσείς. Όλα τα άλλα τα ορίζει η εταιρεία. Αξίζει το μισάωρο που χρειάζεται για να μπει σωστά, και αξίζει να το ξανακοιτάξετε κάθε χρόνο πριν πατήσετε ανανέωση. Αν θέλετε να δείτε τι κοστίζει το σωστό κεφάλαιο για το δικό σας σπίτι, ξεκινήστε από τη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας.
Συχνές ερωτήσεις
Αν το σπίτι μου καεί ολοσχερώς, ο αναλογικός κανόνας με πειράζει;
Σε ολική καταστροφή δεν χρειάζεται καν ο κανόνας για να χάσετε. Η εταιρεία πληρώνει το πολύ το ασφαλιστικό ποσό που δηλώσατε. Αν δηλώσατε 120.000 ευρώ και η ανακατασκευή κοστίζει 190.000, παίρνετε 120.000 και τα υπόλοιπα 70.000 τα βάζετε εσείς. Ο κανόνας πονάει περισσότερο στις μερικές ζημιές, γιατί εκεί ο κόσμος δεν τον περιμένει.
Πόσο υποασφαλισμένος πρέπει να είμαι για να μπει ο κανόνας;
Εξαρτάται από τους όρους. Πολλά συμβόλαια έχουν μια ζώνη ανοχής, συνήθως 10% ή 15%: μέσα σε αυτήν η εταιρεία πληρώνει κανονικά. Πάνω από αυτήν εφαρμόζεται η αναλογία σε όλο το ποσό, όχι μόνο στο κομμάτι που περισσεύει. Ψάξτε στους όρους τη λέξη «υπασφάλιση» ή «αναλογική συμμετοχή».
Ασφαλίζω με βάση την αντικειμενική αξία του ΕΝΦΙΑ. Είναι λάθος;
Σχεδόν πάντα ναι, και είναι το πιο συχνό λάθος στην Ελλάδα. Η αντικειμενική αξία είναι φορολογικό νούμερο και περιλαμβάνει το οικόπεδο. Η ασφάλιση θέλει το κόστος να ξαναχτιστεί το κτίριο από την αρχή, χωρίς το οικόπεδο. Σε ένα διαμέρισμα στο κέντρο η αντικειμενική είναι πολύ πιο πάνω, σε ένα σπίτι στην επαρχία πολύ πιο κάτω.
Αν δηλώσω παραπάνω, θα πάρω παραπάνω;
Όχι. Η ασφάλιση περιουσίας αποζημιώνει ζημιά, δεν δίνει κέρδος. Αν ασφαλίσετε για 300.000 ευρώ ένα σπίτι που ξαναχτίζεται με 180.000, θα πληρώνετε ασφάλιστρο για 300.000 και θα εισπράξετε 180.000. Το μόνο που κερδίζετε είναι ένα ακριβότερο ασφάλιστρο κάθε χρόνο.
Ισχύει ο αναλογικός κανόνας και στη μικτή του αυτοκινήτου;
Με άλλη μορφή. Στο αυτοκίνητο η αξία γράφεται στο συμβόλαιο και η εταιρεία αποζημιώνει την τρέχουσα εμπορική αξία τη μέρα της ζημιάς. Αν δηλώσατε αξία πολύ πάνω από την αγοραία, πληρώνετε τζάμπα ασφάλιστρο. Αν δηλώσατε πολύ κάτω, το δηλωμένο ποσό είναι το ταβάνι της αποζημίωσης.
Πώς αποδεικνύω εγώ την αξία ανακατασκευής αν διαφωνήσουμε;
Με κοστολόγηση μηχανικού ανά τετραγωνικό, με τιμολόγια της τελευταίας ανακαίνισης και με την οικοδομική άδεια όπου υπάρχει. Ένα δισέλιδο από πολιτικό μηχανικό κοστίζει λίγα δεκάδες ευρώ και βαραίνει πολύ περισσότερο από μια προφορική εκτίμηση στο τηλέφωνο.
Τι είναι η ασφάλιση «πρώτου κινδύνου»;
Είναι συμβόλαιο που ασφαλίζει ένα ποσό και όχι ολόκληρη την αξία, και στο οποίο δεν εφαρμόζεται αναλογικός κανόνας. Το βλέπετε συχνά στην κλοπή περιεχομένου ή στην αστική ευθύνη. Πληρώνετε ακριβότερα ανά ευρώ κάλυψης, αλλά ξέρετε ότι μέχρι το όριο θα πληρωθείτε ολόκληρος.
Το ασφαλιστικό ποσό πρέπει να αλλάζει κάθε χρόνο;
Ναι, και ελάχιστοι το κάνουν. Τα υλικά και τα μεροκάματα ανέβηκαν αισθητά μετά το 2021. Ένα ποσό που ήταν σωστό το 2019 μπορεί σήμερα να είναι 30% κάτω από το πραγματικό κόστος. Ζητήστε ρήτρα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ή ελέγξτε το ποσό σε κάθε ανανέωση.
Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 17
Πηγές
- ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρο 17, 1997
- Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.