Υποασφάλιση και υπερασφάλιση: ο αναλογικός κανόνας με παραδείγματα

Με μια ματιά

Η ουσία

Υπάρχει ένας όρος που κρύβεται σε κάθε συμβόλαιο περιουσίας στην Ελλάδα και που κανένας πωλητής δεν σας τον διαβάζει δυνατά. Λέγεται αναλογικός κανόνας, και λειτουργεί έτσι: αν ασφαλίσατε το σπίτι σας για λιγότερα από όσα χρειάζονται για να ξαναχτιστεί, η εταιρεία μειώνει κάθε αποζημίωση στο ίδιο ποσοστό που είστε υποασφαλισμένος.

Δηλαδή δεν χάνετε μόνο αν καεί ολόκληρο το σπίτι. Χάνετε και στα 4.000 ευρώ της σπασμένης σωλήνας, ένα πρωί του Νοεμβρίου, ενώ πληρώνατε κανονικά το ασφάλιστρό σας δώδεκα χρόνια.

Αυτή η σελίδα είναι για όποιον έχει συμβόλαιο κατοικίας και δεν έχει ξανακοιτάξει το ασφαλιζόμενο κεφάλαιο από τότε που το υπέγραψε. Θα δείτε τον κανόνα δύο φορές με πλήρη αριθμητική, θα δείτε από πού βγαίνει το σωστό ποσό, και θα δείτε γιατί το αντίθετο λάθος, η υπερασφάλιση, σας κοστίζει χωρίς να σας δίνει τίποτα.

Τι ακριβώς λέει ο κανόνας

Το συμβόλαιο περιουσίας έχει δύο νούμερα που μοιάζουν ίδια και δεν είναι.

Το πρώτο είναι το ασφαλιστικό ποσό: αυτό που γράφτηκε στο συμβόλαιο, πάνω στο οποίο υπολογίστηκε το ασφάλιστρό σας, και το ανώτατο που θα πληρώσει η εταιρεία.

Το δεύτερο είναι η ασφαλιστική αξία: αυτό που πραγματικά κοστίζει το ασφαλισμένο πράγμα τη μέρα της ζημιάς. Για ένα κτίριο είναι το κόστος να ξαναχτιστεί όπως ήταν. Για το περιεχόμενο είναι το κόστος να αγοραστούν ξανά τα πράγματα.

Όταν το πρώτο είναι μικρότερο από το δεύτερο, είστε υποασφαλισμένος. Και τότε μπαίνει η αναλογία:

Πληρωμή = Ζημιά × (Ασφαλιστικό ποσό ÷ Ασφαλιστική αξία)

Η λογική της δεν είναι τιμωρία. Είναι ότι το ασφάλιστρο υπολογίστηκε πάνω στο μικρό ποσό. Πληρώσατε για μισή κάλυψη, παίρνετε μισή αποζημίωση. Σκληρό, αλλά συνεπές.

Το επικίνδυνο σημείο είναι ότι ο κανόνας δουλεύει και στις μικρές ζημιές. Οι περισσότεροι άνθρωποι φαντάζονται ότι, αν δήλωσαν 120.000 αντί για 190.000, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί είναι να πάρουν 120.000 σε μια ολική καταστροφή. Δεν είναι έτσι. Θα πάρουν το 63% κάθε ζημιάς, μικρής ή μεγάλης, για όσο κρατάει το συμβόλαιο.

Πρώτο παράδειγμα: η μονοκατοικία στην Καλαμάτα

Ο Στέλιος έχει μονοκατοικία 120 τετραγωνικών στην Καλαμάτα, χτισμένη το 2004. Την ασφάλισε το 2016 με κτίριο 120.000 ευρώ και περιεχόμενο 20.000, και έκτοτε πληρώνει και ξεχνάει.

Το 2026 ένα βράδυ με καταιγίδα σηκώνεται μέρος της στέγης και μπαίνει νερό. Η ζημιά στο κτίριο κοστολογείται 18.000 ευρώ.

Ο πραγματογνώμονας κάνει πρώτα κάτι που ο Στέλιος δεν περίμενε: υπολογίζει πόσο κοστίζει σήμερα να ξαναχτιστεί ολόκληρο το σπίτι. Έστω ότι βγάζει 1.500 ευρώ το τετραγωνικό, δηλαδή 180.000 ευρώ. Τα ποσά του παραδείγματος είναι υποθέσεις.

Η αριθμητική:

• Ασφαλιστικό ποσό: 120.000 €
• Ασφαλιστική αξία: 180.000 €
• Λόγος κάλυψης: 120.000 ÷ 180.000 = 0,667, δηλαδή 66,7%
• Ζημιά: 18.000 €
• Αποζημίωση πριν την απαλλαγή: 18.000 × 0,667 = 12.000 €
• Μείον απαλλαγή 500 €: 11.500 €

Ο Στέλιος περίμενε 17.500 και παίρνει 11.500. Η διαφορά, 6.000 ευρώ, βγαίνει από την τσέπη του.

Και τώρα το πιο δυσάρεστο κομμάτι. Πόσο θα του κόστιζε να είναι σωστά ασφαλισμένος; Με τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία, περίπου 1,17 ευρώ ανά 1.000 ευρώ, τα 120.000 κάνουν περίπου 140 ευρώ τον χρόνο και τα 180.000 περίπου 210, πριν από τους φόρους³. Διαφορά περίπου 70 ευρώ τον χρόνο. Σε δέκα χρόνια, περίπου 700 ευρώ. Για να γλιτώσει 700 ευρώ, έχασε 6.000 σε μία νύχτα.

Δεύτερο παράδειγμα: το διαμέρισμα στη Θεσσαλονίκη και το περιεχόμενο

Η Ελένη μένει σε διαμέρισμα 85 τετραγωνικών στην Καλαμαριά. Το κτίριο το ασφάλισε σωστά, με 140.000 ευρώ, γιατί της το υπολόγισε ο μηχανικός του δανείου. Το περιεχόμενο όμως το δήλωσε στο πόδι: 10.000 ευρώ, «όσο όσο, να υπάρχει κάτι».

Σπάει ο εύκαμπτος σωλήνας του πλυντηρίου ενώ λείπει το Σαββατοκύριακο. Το νερό καταστρέφει το παρκέ του σαλονιού, τον καναπέ, τη βιβλιοθήκη και το κάτω μέρος της κουζίνας. Ζημιά στο περιεχόμενο: 7.500 ευρώ.

Ο πραγματογνώμονας απογράφει το σπίτι για να βρει την ασφαλιστική αξία του περιεχομένου. Δεν μετράει μόνο τα κατεστραμμένα. Μετράει όλα τα κινητά: έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές, τηλεοράσεις, υπολογιστές, ρούχα, λευκά είδη, βιβλία, σκεύη, ποδήλατα στην αποθήκη. Μετρώντας τα πράγματα ένα ένα, σε τιμή καινούργιου, βγάζει 30.000 ευρώ.

Η αριθμητική:

• Ασφαλιστικό ποσό περιεχομένου: 10.000 €
• Ασφαλιστική αξία περιεχομένου: 30.000 €
• Λόγος κάλυψης: 10.000 ÷ 30.000 = 0,333
• Ζημιά: 7.500 €
• Αποζημίωση: 7.500 × 0,333 = 2.500 €
• Μείον απαλλαγή 300 €: 2.200 €

Η Ελένη παίρνει 2.200 ευρώ για ζημιά 7.500. Το συμβόλαιό της ήταν έγκυρο, το ασφάλιστρο πληρωμένο, η ζημιά καλυμμένη. Απλώς είχε ασφαλίσει το ένα τρίτο του σπιτιού της.

Πόσο κόστιζε η σωστή δήλωση; Με τον μέσο όρο της αγοράς, τα 10.000 κάνουν περίπου 12 ευρώ τον χρόνο και τα 30.000 περίπου 35³. Περίπου είκοσι τρία ευρώ τον χρόνο.

Αυτά τα δύο παραδείγματα μοιάζουν ακραία και δεν είναι. Το περιεχόμενο υποασφαλίζεται εύκολα, γιατί κανείς δεν κάθεται να αθροίσει τι έχει μέσα στο σπίτι του πριν του συμβεί κάτι.

Από πού βγαίνει το σωστό ποσό

Τρεις αξίες μπερδεύονται συνεχώς, και μόνο η μία είναι η σωστή.

Η αντικειμενική αξία. Το φορολογικό νούμερο, αυτό που βλέπετε στο εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ. Περιλαμβάνει το οικόπεδο ή το ποσοστό σας πάνω σε αυτό, και ακολουθεί ζώνες που έχουν σχέση με την περιοχή, όχι με το τσιμέντο. Δεν έχει καμία δουλειά στο ασφαλιστήριο.

Η εμπορική αξία. Πόσα πιάνει το ακίνητο αν το πουλήσετε. Και αυτή κουβαλάει το οικόπεδο, τη θέα, τον όροφο και το πόσο ζητημένη είναι η γειτονιά. Ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι και ένα ίδιο διαμέρισμα στην Κοζάνη κοστίζουν το ίδιο για να ξαναχτιστούν και πουλιούνται με τεράστια διαφορά.

Η αξία ανακατασκευής. Πόσο κοστίζει να ξαναχτιστεί το κτίριο όπως είναι, με σημερινά υλικά και μεροκάματα, μαζί με τα μπάζα, τη μελέτη και την άδεια. Αυτή είναι η σωστή. Το οικόπεδο δεν καίγεται και δεν πλημμυρίζει, οπότε δεν ασφαλίζεται.

Δημόσιος πίνακας με το κόστος ανακατασκευής ανά τετραγωνικό, από ανεξάρτητη πηγή, δεν υπάρχει. Για τον ΕΝΦΙΑ του 2026, η έκπτωση ζητά τουλάχιστον 900 ευρώ το τετραγωνικό των κύριων χώρων, αλλά αυτό είναι κάτω όριο, όχι το κόστος του δικού σας σπιτιού¹. Για τον ΕΝΦΙΑ του 2027 η ίδια απόφαση λέει σήμερα 1.000 ευρώ, εκτός αν βγει νέα απόφαση¹.

Πρακτικά: ζητήστε κοστολόγηση ανά τετραγωνικό από μηχανικό, ιδίως αν το σπίτι έχει ακριβά μάρμαρα, ξύλινες κατασκευές, πισίνα ή διατηρητέα στοιχεία. Μετρήστε τα τετραγωνικά με βάση την οικοδομική άδεια, όχι με βάση αυτό που γράφει το συμβόλαιο του ρεύματος.

Η ζώνη ανοχής που κανείς δεν διαβάζει

Δεν εφαρμόζουν όλες οι εταιρείες τον κανόνα στο κάθε ευρώ.

Κάποια συμβόλαια έχουν ρήτρα ανοχής, με ένα ποσοστό που το γράφουν οι όροι. Έστω ανοχή 10%: αν το ασφαλιστικό ποσό είναι τουλάχιστον το 90% της αξίας, η εταιρεία παραιτείται από την αναλογία και πληρώνει ολόκληρη τη ζημιά. Είναι λογικό, γιατί καμία εκτίμηση δεν πέφτει ακριβώς στο σωστό νούμερο.

Το κακό είναι το τι γίνεται μόλις βγείτε από τη ζώνη. Η αναλογία δεν εφαρμόζεται στο κομμάτι που λείπει. Εφαρμόζεται σε όλο το ποσό. Στο 84% δεν χάνετε ένα ποσοστό μονάδας. Πληρώνεστε στο 84%.

Δεύτερη ρήτρα που αξίζει να ζητήσετε: η τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Το ασφαλιστικό ποσό ανεβαίνει αυτόματα κάθε χρόνο κατά ένα ποσοστό, μαζί με το ασφάλιστρο. Είναι ο φθηνότερος τρόπος να μην ξυπνήσετε σε δέκα χρόνια με νούμερο του 2016.

Τρίτη περίπτωση, η ασφάλιση πρώτου κινδύνου. Εδώ δεν ασφαλίζετε την αξία αλλά ένα ποσό, και η εταιρεία δηλώνει ρητά ότι δεν θα εφαρμόσει αναλογικό κανόνα. Τη συναντάτε στην κλοπή περιεχομένου, στα τιμαλφή, στην αστική ευθύνη προς τρίτους και σε ορισμένες καλύψεις μικρών ζημιών. Υπάρχει και σε πακέτα κατοικίας: η Υδρόγειος, για παράδειγμα, τυπώνει κατοικία σε α΄ κίνδυνο με κτίριο έως 30.000 ευρώ και περιεχόμενο έως 6.000 ευρώ για 30 ευρώ τον χρόνο⁴. Ξέρετε ακριβώς τι θα πάρετε, μέχρι το όριο.

Υπερασφάλιση: το λάθος που πληρώνετε χωρίς να το ξέρετε

Το αντίθετο λάθος δεν οδηγεί σε καμία καλή έκπληξη. Ο ορισμός της υπερασφάλισης στο λεξικό δίνει και το παράδειγμα του αυτοκινήτου.

Αν ασφαλίσετε για 300.000 ευρώ ένα σπίτι που ξαναχτίζεται με 180.000, θα πληρώνετε ασφάλιστρο σε 300.000 και θα εισπράξετε το πολύ 180.000. Η ασφάλιση περιουσίας είναι αποζημιωτική: αποκαθιστά τη ζημιά, δεν αποδίδει κέρδος. Το επιπλέον ασφάλιστρο είναι καθαρή απώλεια, χρόνο με τον χρόνο.

Πού συμβαίνει; Κυρίως σε τρεις περιπτώσεις.

Σε δάνεια, όταν η τράπεζα βάζει ως ασφαλιστικό ποσό το ποσό του δανείου ή την εμπορική αξία, που κουβαλάει το οικόπεδο. Σε παλιά συμβόλαια με τιμαριθμική ρήτρα που τρέχει δεκαπέντε χρόνια χωρίς να την κοιτάξει κανείς. Και σε ασφάλιση περιεχομένου που έφυγε, όταν δηλώσατε μια συλλογή ή εξοπλισμό που από τότε πουλήθηκε.

Υπάρχει και η άσχημη πλευρά. Αν η υπερασφάλιση έγινε με δόλο, δηλαδή με σκοπό να κερδίσετε από μια ζημιά, ο νόμος ακυρώνει τη σύμβαση και η εταιρεία κρατάει τα ασφάλιστρα. Δεν αφορά τον άνθρωπο που υπερεκτίμησε το σπίτι του. Αφορά τον άνθρωπο που ασφάλισε στο τριπλάσιο μια αποθήκη και μετά έπιασε φωτιά.

Πού δεν ισχύει ο αναλογικός κανόνας

Δεν είναι όλα τα συμβόλαια ίδια, και είναι χρήσιμο να ξέρετε πού δεν ανησυχείτε.

Στην αστική ευθύνη δεν υπάρχει ασφαλιστική αξία, γιατί δεν ασφαλίζετε πράγμα. Υπάρχει μόνο όριο. Η ζημιά στον άλλο πληρώνεται ολόκληρη μέχρι το όριο.

Στην υγεία και στη ζωή δεν εφαρμόζεται. Το κεφάλαιο ζωής είναι συμφωνημένο ποσό, όχι αποτίμηση ενός πράγματος.

Στη μικτή του αυτοκινήτου η λογική αλλάζει μορφή. Η εταιρεία αποζημιώνει την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος τη μέρα της ζημιάς, με ανώτατο το ποσό που γράφει το συμβόλαιο. Αν δηλώσατε αξία μεγαλύτερη από την αγοραία, πληρώνετε ασφάλιστρο για αέρα. Αν δηλώσατε μικρότερη, το δηλωμένο είναι το ταβάνι σας.

Στις καλύψεις πρώτου κινδύνου που είπαμε παραπάνω, εξ ορισμού.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Τα ασφάλιστρα κατοικίας υπολογίζονται ως συντελεστής ανά χίλια ευρώ ασφαλιζόμενου κεφαλαίου. Ο μέσος όρος της αγοράς από δημόσια στοιχεία είναι περίπου 1,17 ευρώ τον χρόνο για κάθε 1.000 ευρώ, χωρίς φόρους³. Αυτό σημαίνει ότι η σωστή δήλωση κοστίζει περίπου όσο το επιπλέον κεφάλαιο επί αυτόν τον συντελεστή, χωρίς έκπληξη:

Αυτά είναι τα νούμερα που χωρίζουν ένα σωστό συμβόλαιο από ένα συμβόλαιο που θα σας κόψει τη μισή αποζημίωση. Η τιμή της δικής σας εταιρείας μπορεί να βγει πάνω ή κάτω από τον μέσο όρο.

Και πόσο συχνά έρχεται η ζημιά που θα δοκιμάσει τον κανόνα; Το 2024, το 0,61% των συμβολαίων κατοικίας είχε ζημιά, με μέση ζημιά 2.801 ευρώ, σε πρώτη εκτίμηση της ΕΑΕΕ. Οι συχνότερες ήταν οι σπασμένοι σωλήνες, 2.044 από τις 6.836 ζημιές⁵. Είναι ακριβώς οι μερικές ζημιές όπου ο αναλογικός κανόνας πονάει, γιατί κανείς δεν τον περιμένει.

Πώς διορθώνετε το ποσό, βήμα βήμα

Δεν χρειάζεται να περιμένετε τη λήξη. Η αύξηση του ασφαλιστικού ποσού γίνεται μέσα στη χρονιά, με πρόσθετη πράξη, και η εταιρεία χρεώνει μόνο τη διαφορά για τους μήνες που απομένουν.

Βήμα 1. Μετρήστε σωστά τα τετραγωνικά. Πάρτε τα από την οικοδομική άδεια ή από το Ε9. Προσθέστε τους βοηθητικούς χώρους που θα ξαναχτιστούν: αποθήκη, κλειστό γκαράζ, ημιυπόγειο. Μια κλειστή βεράντα που έγινε δωμάτιο μετράει, αν είναι νόμιμη.

Βήμα 2. Βρείτε την τιμή ανά τετραγωνικό. Ζητήστε τη γραπτά από μηχανικό ή από την εταιρεία. Αν θέλετε την έκπτωση του ΕΝΦΙΑ, ελέγξτε ότι δεν είναι κάτω από τα 900 ευρώ που ζητά ο οδηγός της ΑΑΔΕ για το 2026⁶. Αν έχετε πισίνα, υπόγειο με τοιχία ή πέτρινη κατασκευή, θέλετε μηχανικό.

Βήμα 3. Απογράψτε το περιεχόμενο. Δωμάτιο δωμάτιο, με το κινητό στο χέρι. Δεν γράφετε τι πληρώσατε τότε. Γράφετε τι πληρώνετε σήμερα για το ίδιο πράγμα καινούριο. Κρατήστε τις φωτογραφίες σε ένα φάκελο στο σύννεφο, όχι στον υπολογιστή του σπιτιού που μπορεί να καεί μαζί.

Βήμα 4. Ξεχωρίστε τα τιμαλφή. Κοσμήματα, ρολόγια, πίνακες, όργανα, συλλογές. Ένα συμβόλαιο μπορεί να έχει υποόριο για αυτά, ένα ποσοστό του περιεχομένου ή ένα ποσό ανά τεμάχιο. Δηλώνονται χωριστά, με περιγραφή, και ίσως με εκτίμηση.

Βήμα 5. Στείλτε τα γραπτά. Ένα email με τα νέα ποσά και την αιτιολόγηση. Ζητήστε να σας επιστραφεί η πρόσθετη πράξη και ελέγξτε ότι τα νούμερα μπήκαν σωστά. Το «το είπα στον ασφαλιστή μου» δεν αποδεικνύεται μετά.

Βήμα 6. Βάλτε υπενθύμιση. Μία φορά τον χρόνο, μαζί με το ΚΤΕΟ ή με τη δήλωση, ανοίξτε το συμβόλαιο και κοιτάξτε δύο νούμερα. Παίρνει πέντε λεπτά.

Όταν διαφωνείτε με την αξία που βρήκε η εταιρεία

Ο αναλογικός κανόνας κρίνεται σε ένα νούμερο: την ασφαλιστική αξία που θα υπολογίσει ο πραγματογνώμονας μετά τη ζημιά. Και αυτό το νούμερο δεν είναι ιερό.

Ο πραγματογνώμονας εργάζεται για την εταιρεία, νόμιμα και δηλωμένα. Η εκτίμησή του είναι πρόταση, όχι απόφαση δικαστηρίου. Αν η δική σας πληροφόρηση λέει άλλα, έχετε τρεις δρόμους.

Φέρνετε δικά σας στοιχεία. Κοστολόγηση πολιτικού μηχανικού ανά τετραγωνικό, με ημερομηνία. Παραστατικά της τελευταίας ανακαίνισης. Προσφορές δύο συνεργείων για την αποκατάσταση. Αυτά έχουν βάρος, γιατί είναι γραπτά και χρονολογημένα.

Ζητάτε δεύτερη πραγματογνωμοσύνη. Κάποια συμβόλαια προβλέπουν διαδικασία με τρίτο, κοινής αποδοχής, όταν οι δύο πλευρές δεν συμφωνούν. Ψάξτε στους όρους τη λέξη «διαιτησία» ή «πραγματογνωμοσύνη».

Παραπονιέστε γραπτά. Πρώτα στην υπηρεσία παραπόνων της εταιρείας, με προθεσμία απάντησης. Μετά στην εποπτική αρχή ή στον Συνήγορο του Καταναλωτή. Κρατήστε κάθε email.

Ένα πράγμα που βοηθάει περισσότερο από όλα: φωτογραφίες πριν από τη ζημιά. Ένα βίντεο δύο λεπτών, τραβηγμένο σε μια Κυριακή, δείχνει τι υπήρχε και σε τι κατάσταση. Χωρίς αυτό, η συζήτηση γίνεται λόγος εναντίον λόγου, και ο λόγος με τα χαρτιά κερδίζει.

Το ίδιο πρόβλημα στην επιχείρηση και στο ενοικιαζόμενο

Στην κατοικία η υποασφάλιση κοστίζει μια αποζημίωση. Στην επιχείρηση κοστίζει την επιχείρηση.

Ένα κατάστημα ασφαλίζει κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμό και εμπορεύματα. Τα εμπορεύματα είναι το πιο επικίνδυνο κονδύλι, γιατί αλλάζουν μέσα στη χρονιά. Ένα κατάστημα παιχνιδιών που δήλωσε 40.000 ευρώ στοκ τον Μάρτιο έχει 110.000 στα ράφια τον Δεκέμβριο. Αν πιάσει φωτιά τα Χριστούγεννα, ο λόγος κάλυψης είναι 36% και η αποζημίωση κόβεται στο ίδιο ποσοστό. Η λύση λέγεται δηλωτικό συμβόλαιο: δηλώνετε περιοδικά το πραγματικό απόθεμα και το ασφάλιστρο τακτοποιείται στο τέλος.

Στο ακίνητο που νοικιάζετε το λάθος είναι άλλο. Ο ιδιοκτήτης ασφαλίζει το κτίριο και νομίζει ότι κάλυψε και τα έπιπλα που έβαλε μέσα. Δεν τα κάλυψε, γιατί αυτά είναι περιεχόμενο και θέλουν δικό τους κεφάλαιο. Ο ενοικιαστής, από την άλλη, ασφαλίζει τα δικά του πράγματα και ξεχνάει την ευθύνη του απέναντι στον ιδιοκτήτη για ζημιά που θα προκαλέσει.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Αν το σπίτι μου καεί ολοσχερώς, ο αναλογικός κανόνας με πειράζει;

Σε ολική καταστροφή δεν χρειάζεται καν ο κανόνας για να χάσετε. Η εταιρεία πληρώνει το πολύ το ασφαλιστικό ποσό που δηλώσατε. Αν δηλώσατε 120.000 ευρώ και η ανακατασκευή κοστίζει 190.000, παίρνετε 120.000 και τα υπόλοιπα 70.000 τα βάζετε εσείς. Ο κανόνας πονάει περισσότερο στις μερικές ζημιές, γιατί εκεί ο κόσμος δεν τον περιμένει.

Πόσο υποασφαλισμένος πρέπει να είμαι για να μπει ο κανόνας;

Ο νόμος βάζει τον κανόνα σε κάθε υποασφάλιση. Κάποια συμβόλαια όμως έχουν μια ζώνη ανοχής, ένα ποσοστό που το γράφουν οι όροι: μέσα σε αυτήν η εταιρεία πληρώνει κανονικά. Πάνω από αυτήν εφαρμόζεται η αναλογία σε όλο το ποσό, όχι μόνο στο κομμάτι που περισσεύει. Ψάξτε στους όρους τη λέξη «υπασφάλιση» ή «αναλογική συμμετοχή».

Ασφαλίζω με βάση την αντικειμενική αξία του ΕΝΦΙΑ. Είναι λάθος;

Κατά κανόνα ναι. Η αντικειμενική αξία είναι φορολογικό νούμερο και περιλαμβάνει το οικόπεδο. Η ασφάλιση θέλει το κόστος να ξαναχτιστεί το κτίριο από την αρχή, χωρίς το οικόπεδο. Σε ένα διαμέρισμα στο κέντρο η αντικειμενική είναι πολύ πιο πάνω, σε ένα σπίτι στην επαρχία πολύ πιο κάτω.

Αν δηλώσω παραπάνω, θα πάρω παραπάνω;

Όχι. Η ασφάλιση περιουσίας αποζημιώνει ζημιά, δεν δίνει κέρδος. Αν ασφαλίσετε για 300.000 ευρώ ένα σπίτι που ξαναχτίζεται με 180.000, θα πληρώνετε ασφάλιστρο για 300.000 και θα εισπράξετε 180.000. Το μόνο που κερδίζετε είναι ένα ακριβότερο ασφάλιστρο κάθε χρόνο.

Ισχύει ο αναλογικός κανόνας και στη μικτή του αυτοκινήτου;

Με άλλη μορφή. Στο αυτοκίνητο η αξία γράφεται στο συμβόλαιο και η εταιρεία αποζημιώνει την τρέχουσα εμπορική αξία τη μέρα της ζημιάς. Αν δηλώσατε αξία πολύ πάνω από την αγοραία, πληρώνετε τζάμπα ασφάλιστρο. Αν δηλώσατε πολύ κάτω, το δηλωμένο ποσό είναι το ταβάνι της αποζημίωσης.

Πώς αποδεικνύω εγώ την αξία ανακατασκευής αν διαφωνήσουμε;

Με κοστολόγηση μηχανικού ανά τετραγωνικό, με τα παραστατικά της τελευταίας ανακαίνισης και με την οικοδομική άδεια όπου υπάρχει. Ένα δισέλιδο από πολιτικό μηχανικό βαραίνει πολύ περισσότερο από μια προφορική εκτίμηση στο τηλέφωνο.

Τι είναι η ασφάλιση «πρώτου κινδύνου»;

Είναι συμβόλαιο που ασφαλίζει ένα ποσό και όχι ολόκληρη την αξία, και στο οποίο δεν εφαρμόζεται αναλογικός κανόνας. Το βλέπετε στην κλοπή περιεχομένου ή στην αστική ευθύνη. Μπορεί να πληρώνετε ακριβότερα ανά ευρώ κάλυψης, αλλά ξέρετε ότι μέχρι το όριο θα πληρωθείτε ολόκληρος.

Το ασφαλιστικό ποσό πρέπει να αλλάζει κάθε χρόνο;

Ναι, και εύκολα ξεχνιέται. Τα υλικά και τα μεροκάματα ακριβαίνουν. Ένα ποσό που ήταν σωστό πριν από χρόνια μπορεί σήμερα να είναι αισθητά κάτω από το πραγματικό κόστος. Ζητήστε ρήτρα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής ή ελέγξτε το ποσό σε κάθε ανανέωση.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 17

Πηγές

1. ↑Απόφαση Α.1005/2026 (ΦΕΚ Β΄ 86/14.01.2026): η αξία ανακατασκευής για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, 1.000 € ή 900 € το τετραγωνικό για τα έτη 2024 έως 2026, 14 Ιανουαρίου 2026
2. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 17 και 33, 1997
3. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
4. ↑Υδρόγειος Ασφαλιστική, ασφάλιση κατοικίας σε α΄ κίνδυνο: σχέδια και ασφάλιστρα, 12 Οκτωβρίου 2026
5. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Περιουσίας 2024, πίνακες 17 και 22, 2025
6. ↑Capital.gr: Πώς θα «κλειδώσετε» μείωση ΕΝΦΙΑ έως 20%, αναλυτικός οδηγός από την ΑΑΔΕ, 16 Ιανουαρίου 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.