Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Ασφαλιζόμενο κεφάλαιο» στην ασφάλιση;

Ασφαλιζόμενο κεφάλαιο είναι το ανώτατο ποσό που θα πληρώσει η εταιρεία για μια κάλυψη, όπως το γράφει το συμβόλαιο. Αν ασφαλίσετε το σπίτι για 100.000 ευρώ και χρειάζονται 150.000 για να ξαναχτιστεί, τα 50.000 τα βάζετε εσείς.

Όταν ασφαλίζετε κάτι, δηλώνετε πόσο αξίζει. Ο αριθμός που γράφετε γίνεται το ταβάνι της αποζημίωσης (ασφαλιζόμενο κεφάλαιο). Όσο μεγάλη και να είναι η ζημιά, η εταιρεία δεν πληρώνει πάνω από αυτόν. Και όσο μικρό και να το δηλώσετε, το ασφάλιστρο υπολογίζεται πάνω σε αυτό. Είναι ο πιο σημαντικός αριθμός στο συμβόλαιο, και εύκολα γράφεται λάθος.

Τι είναι, με απλά λόγια

Σκεφτείτε το σαν το μέγεθος της ομπρέλας. Αν ασφαλίσετε το σπίτι για 100.000 ευρώ και καεί ολόκληρο, παίρνετε το πολύ 100.000 ευρώ. Αν χρειάζεται 150.000 ευρώ για να ξαναχτιστεί, τα 50.000 τα βάζετε εσείς. Η εταιρεία δεν φταίει. Εσείς ορίσατε το ταβάνι.

Το κεφάλαιο δεν είναι το ίδιο σε κάθε είδος ασφάλειας:

  • Στην περιουσία είναι μια αξία που εκτιμάτε: το κόστος για να ξαναχτίσετε το κτίριο, ή για να ξαναγοράσετε το περιεχόμενο.
  • Στη ζωή και στο ατύχημα είναι ένα ποσό που διαλέγετε ελεύθερα. Δεν υπάρχει «σωστή αξία» ενός ανθρώπου. Υπάρχει το ποσό που χρειάζεται η οικογένεια.
  • Στην αστική ευθύνη λέγεται συνήθως όριο ευθύνης και είναι το ανώτατο ποσό ανά ζημιά ή ανά χρόνο.

Στην περιουσία το κεφάλαιο έχει και δεύτερη δουλειά. Αν είναι μικρότερο από την πραγματική αξία, η εταιρεία κόβει την αποζημίωση αναλογικά, ακόμη και σε μικρή ζημιά. Αυτός είναι ο αναλογικός κανόνας, και τον συναντάτε ξεχωριστά στο λεξικό.

Πού το συναντάτε

Στην πρώτη σελίδα κάθε συμβολαίου. Στην κατοικία γράφεται δύο φορές: ένα κεφάλαιο για το κτίριο και ένα για το περιεχόμενο. Στο αυτοκίνητο η μικτή ασφάλεια χρησιμοποιεί την τρέχουσα εμπορική αξία, που είναι ένα είδος κεφαλαίου που πέφτει κάθε χρόνο. Στην υγεία μιλάμε για ετήσιο όριο, που είναι το ίδιο πράγμα με άλλη λέξη.

Οι τράπεζες το ζητούν ρητά. Σε στεγαστικό δάνειο η τράπεζα ορίζει το ελάχιστο κεφάλαιο για το κτίριο, για παράδειγμα ίσο με το υπόλοιπο του δανείου ή με την αξία ανακατασκευής. Στην ασφάλεια ζωής για δάνειο το κεφάλαιο ακολουθεί το υπόλοιπο και πέφτει κάθε χρόνο.

Ένα παράδειγμα

Ο Γιώργος έχει ένα διαμέρισμα 95 τετραγωνικών, χτισμένο το 1996, στον δεύτερο όροφο. Θέλει να το ασφαλίσει για πυρκαγιά και σεισμό.

Πρώτο βήμα, η αξία ανακατασκευής του κτιρίου. Δεν είναι η τιμή πώλησης. Είναι το κόστος να ξαναχτιστεί από την αρχή. Δεν βρήκαμε δημόσιο έγγραφο που να δίνει αυτό το κόστος ανά είδος σπιτιού, οπότε ο Γιώργος ρωτά έναν μηχανικό. Έστω ότι ο μηχανικός του λέει 1.370 ευρώ το τετραγωνικό: το κεφάλαιο του κτιρίου βγαίνει 130.000 ευρώ. Για το περιεχόμενο κάνει απογραφή, δωμάτιο προς δωμάτιο, και βάζει 25.000 ευρώ.

Δεύτερο βήμα, η τιμή. Ο μέσος όρος όλων των ασφαλίσεων περιουσίας, από τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για το 2024, είναι περίπου 1,17 ευρώ τον χρόνο ανά 1.000 ευρώ κεφαλαίου, χωρίς τον φόρο. Για 155.000 ευρώ κτίριο και περιεχόμενο, αυτό κάνει περίπου 181 ευρώ τον χρόνο. Με τον φόρο ασφαλίστρων του κλάδου πυρός, που είναι 20% με τον ν. 5177/2025, φτάνει περίπου τα 217 ευρώ. Η τιμή κάθε εταιρείας αλλάζει με το πακέτο που διαλέγετε και με τον σεισμό.

Τρίτο βήμα, η δοκιμασία. Ο Γιώργος σκέφτεται να δηλώσει 90.000 ευρώ για το κτίριο. Με τον ίδιο μέσο όρο, τα 40.000 ευρώ λιγότερο κεφάλαιο γλιτώνουν περίπου 47 ευρώ τον χρόνο, χωρίς τον φόρο. Αν το κάνει και πάθει ζημιά 20.000 ευρώ από νερά, η εταιρεία θα πληρώσει 90/130 της ζημιάς, δηλαδή περίπου 13.800 ευρώ. Τα περίπου 47 ευρώ οικονομίας του κόστισαν 6.200 ευρώ.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997, στο άρθρο 17, θέτει το βασικό όριο: η αποζημίωση δεν μπορεί να ξεπεράσει τη ζημιά που πραγματικά έγινε. Ακόμη και αν ασφαλίσετε το σπίτι για 300.000 ευρώ ενώ κοστίζει 130.000 να ξαναχτιστεί, δεν παίρνετε 300.000. Η ασφάλεια αποκαθιστά, δεν πλουτίζει. Το ίδιο άρθρο δίνει στην εταιρεία το δικαίωμα να μειώσει την αποζημίωση αναλογικά όταν το κεφάλαιο είναι κάτω από την αξία, εκτός αν το συμβόλαιο λέει διαφορετικά.

Στη ζωή και στο ατύχημα ο κανόνας αυτός δεν ισχύει. Εκεί το κεφάλαιο είναι συμφωνημένο ποσό και πληρώνεται ολόκληρο, χωρίς εκτίμηση ζημιάς. Αν έχετε δύο ασφάλειες ζωής, παίρνετε και τα δύο κεφάλαια. Αν έχετε δύο ασφάλειες σπιτιού, παίρνετε μία φορά τη ζημιά, μοιρασμένη ανάμεσα στις εταιρείες.

Πώς διαλέγετε το σωστό ποσό

Για το κτίριο ξεκινήστε από τα τετραγωνικά και πολλαπλασιάστε με ένα κόστος ανά τετραγωνικό. Το κόστος σας το δίνει ένας μηχανικός ή ένας κατασκευαστής, και το εργαλείο για την αξία ανακατασκευής κάνει τον πολλαπλασιασμό. Για μονοκατοικία με κήπο και πέτρα πάτε ψηλότερα. Προσθέστε τα κοινόχρηστα μέρη που σας αναλογούν, αν το συμβόλαιο δεν τα καλύπτει χωριστά.

Για το περιεχόμενο κάντε απογραφή. Δωμάτιο προς δωμάτιο, με τιμές αντικατάστασης σε καινούργιο, όχι με τιμές μεταχειρισμένου. Κρατήστε τη λίστα και τις αποδείξεις των ακριβών αντικειμένων σε ένα αρχείο έξω από το σπίτι, γιατί σε πυρκαγιά καίγονται και αυτές.

Τι να προσέξετε

  • Αξία ανακατασκευής, όχι αγοραία. Ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι μπορεί να πωλείται 500.000 ευρώ και να ξαναχτίζεται με 150.000. Ένα σπίτι σε χωριό μπορεί να πωλείται 40.000 και να ξαναχτίζεται με 120.000. Η ασφάλεια θέλει τον δεύτερο αριθμό.
  • Ξαναδείτε το κάθε λίγα χρόνια. Το κόστος κατασκευής αλλάζει με τα χρόνια. Ένα κεφάλαιο που ήταν σωστό πριν από λίγα χρόνια σήμερα μπορεί να είναι χαμηλό, και τότε ο αναλογικός κανόνας κόβει κάθε αποζημίωση. Ρωτήστε αν το συμβόλαιο έχει αυτόματη αναπροσαρμογή.
  • Το περιεχόμενο υποτιμάται εύκολα. Ρούχα, κουζίνα, ηλεκτρικά, βιβλία, εργαλεία. Περπατήστε το σπίτι με το κινητό και γράψτε τι βλέπετε. Πιθανότατα θα βρείτε μεγαλύτερη αξία από αυτή που είχατε στο μυαλό σας.

Δείτε πώς αλλάζει ο μέσος όρος της αγοράς όταν αλλάζετε το κεφάλαιο κτιρίου και περιεχομένου, στη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας. Εκεί βλέπετε και τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία, από τη φθηνότερη.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 17 · ν. 5177/2025 άρ. 43

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.