Με μια ματιά
Πόσο κεφάλαιο ασφάλειας ζωής χρειάζεστε;
Το κεφάλαιο ασφάλειας ζωής βγαίνει σε τρία βήματα: τα χρέη σας, συν το εισόδημα που λείπει επί τα χρόνια που χρειάζεται, μείον ό,τι υπάρχει ήδη. Το σπίτι που μένει η οικογένεια δεν αφαιρείται. Η σύνταξη χηρείας αφαιρείται με προσοχή, γιατί σε επιζώντα κάτω των 55 δίνεται για τρία χρόνια.
- Τα τρία βήματα: χρέη, συν εισόδημα επί χρόνια, μείον ό,τι υπάρχει ήδη. Το αποτέλεσμα είναι το κεφάλαιο.
- Στο παράδειγμα αυτής της σελίδας, μια οικογένεια με στεγαστικό 120.000 ευρώ, δύο παιδιά και εισόδημα 1.500 ευρώ τον μήνα καταλήγει κοντά στα 200.000 ευρώ. Τα ποσά είναι υποθέσεις.
- Ο καθαρός κίνδυνος είναι μικρός: στα 38, για 20 χρόνια, περίπου 2,17 ευρώ τον χρόνο ανά 1.000 ευρώ κεφαλαίου1.
- Ο κανόνας «8 με 12 φορές το ετήσιο εισόδημα» δίνει ένα πρώτο μέγεθος. Το δικό σας άθροισμα είναι πάντα καλύτερο.
- Η σύνταξη χηρείας μειώνει το ποσό, αλλά σε επιζώντα κάτω των 55 δίνεται για τρία χρόνια2. Το σπίτι που μένει η οικογένεια δεν το μειώνει.
Η ουσία
Το κεφάλαιο ασφάλειας ζωής δεν είναι ένα στρογγυλό νούμερο που ακούγεται αρκετό. Είναι το ποσό που χρειάζονται οι δικοί σας για να συνεχίσουν τη ζωή τους χωρίς το εισόδημά σας. Βγαίνει από τρία νούμερα. Τι χρωστάτε. Πόσο εισόδημα λείπει και για πόσα χρόνια. Τι υπάρχει ήδη. Ο υπολογισμός θέλει ένα χαρτί, ένα μολύβι και είκοσι λεπτά.
Τον ίδιο τρόπο προτείνουν και οι εταιρείες. Η Interamerican, για παράδειγμα, γράφει ότι, αν έχετε 75.000 ευρώ δαπάνες και 25.000 ευρώ διαθέσιμα κεφάλαια, το ενδεικτικό κεφάλαιο που χρειάζεστε είναι 50.000 ευρώ3. Τα τρία βήματα που ακολουθούν είναι η ίδια αφαίρεση, με κάθε κομμάτι στη θέση του.
Γιατί το στρογγυλό νούμερο είναι λάθος
Είναι εύκολο να διαλέξετε κεφάλαιο με το αυτί. Ακούτε 100.000 ευρώ και σας φαίνεται πολύ. Είναι πολύ ως ποσό στο χέρι. Δεν είναι πολύ ως εισόδημα για δέκα χρόνια. Τα 100.000 ευρώ, μοιρασμένα σε 120 μήνες, είναι 833 ευρώ τον μήνα. Για μια οικογένεια που έχασε 1.500 ευρώ τον μήνα, δεν καλύπτουν ούτε το ενοίκιο και το σούπερ μάρκετ.
Το άλλο συχνό λάθος είναι το κεφάλαιο που καλύπτει μόνο το δάνειο. Η τράπεζα το ζητάει, ο πελάτης το υπογράφει, και νιώθει ασφαλισμένος. Το δάνειο ξεχρεώνεται. Το ψυγείο όμως μένει άδειο. Το σπίτι χωρίς δόση αλλά χωρίς εισόδημα είναι μισή λύση.
Η ασφάλεια ζωής υπάρχει για να αντικαταστήσει εσάς ως πηγή χρημάτων. Σκεφτείτε την ως μια μηχανή που παράγει το εισόδημά σας για όσα χρόνια σας χρειάζονται οι δικοί σας. Πόσο κοστίζει αυτή η μηχανή; Αυτό είναι το κεφάλαιο.
Βήμα πρώτο: τι χρωστάτε
Γράψτε κάθε χρέος που θα μείνει πίσω σας. Το υπόλοιπο του στεγαστικού, όχι το αρχικό ποσό. Το δάνειο του αυτοκινήτου. Οι πιστωτικές κάρτες. Ένα καταναλωτικό δάνειο. Χρέη προς την εφορία ή τον ΕΦΚΑ, αν είστε ελεύθερος επαγγελματίας. Δανεικά από γονείς που θέλετε να επιστραφούν.
Προσθέστε ένα ποσό για τα άμεσα έξοδα. Η κηδεία. Ο φόρος κληρονομιάς, αν υπάρχει περιουσία πάνω από το αφορολόγητο. Τα έξοδα για την αποδοχή της κληρονομιάς. Ένα απόθεμα για τους πρώτους μήνες, όταν κανείς δεν σκέφτεται λογαριασμούς. Ας πούμε τρεις μήνες έξοδα.
Έστω μια οικογένεια με στεγαστικό υπολοίπου 120.000 ευρώ, δάνειο αυτοκινήτου 8.000 ευρώ, μια κάρτα 2.000 ευρώ και 10.000 ευρώ για άμεσα έξοδα. Το πρώτο βήμα δίνει 140.000 ευρώ. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.
Αν έχετε ασφάλεια δανείου εκχωρημένη στην τράπεζα, το στεγαστικό καλύπτεται από εκείνη. Τότε δεν το μετράτε εδώ. Το μετράτε στο τρίτο βήμα, ως κάλυψη που υπάρχει ήδη.
Βήμα δεύτερο: πόσο εισόδημα λείπει και για πόσο
Αυτό είναι το δύσκολο βήμα και το πιο σημαντικό.
Ξεκινήστε από το καθαρό μηνιαίο εισόδημά σας. Στο παράδειγμα, 1.500 ευρώ. Αφαιρέστε ό,τι ξοδεύετε μόνο για εσάς και θα σταματήσει: το φαγητό σας, τα ρούχα σας, το αυτοκίνητό σας αν θα πουληθεί, οι δικές σας συνδρομές. Έστω 350 ευρώ τον μήνα.
Αν το δάνειο ξεχρεώνεται από το πρώτο βήμα, η δόση παύει να είναι έξοδο. Αφαιρέστε και αυτήν. Με δόση 550 ευρώ, η πραγματική τρύπα στον προϋπολογισμό είναι 600 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 7.200 ευρώ τον χρόνο.
Τώρα τα χρόνια. Για πόσα χρόνια θέλετε να καλύψετε αυτή την τρύπα; Οι απαντήσεις που έχουν λογική:
- Μέχρι το μικρότερο παιδί να τελειώσει το σχολείο. Αν είναι 4 ετών, 14 χρόνια.
- Μέχρι το μικρότερο παιδί να τελειώσει τις σπουδές. Περίπου 19 χρόνια.
- Μέχρι ο σύντροφος να μπορεί να δουλέψει πλήρες ωράριο. Ίσως 5 με 8 χρόνια.
- Μέχρι τη σύνταξη του συντρόφου, αν αυτός δεν δουλεύει. Ίσως 25 χρόνια.
Με 7.200 ευρώ τον χρόνο για 14 χρόνια, το δεύτερο βήμα δίνει 100.800 ευρώ. Με 19 χρόνια, 136.800 ευρώ.
Προσθέστε τα μεγάλα έξοδα που ξέρετε ότι έρχονται. Έστω σπουδές δύο παιδιών σε άλλη πόλη, 450 ευρώ τον μήνα για τέσσερα χρόνια το καθένα: 43.200 ευρώ. Ένα αυτοκίνητο για τον σύντροφο. Μια επιδιόρθωση στο σπίτι που την αναβάλλετε.
Μην ξεχνάτε τον σύντροφο που δεν δουλεύει ή δουλεύει λιγότερο. Αν φύγει αυτός, το εισόδημα δεν αλλάζει, αλλά τα έξοδα ανεβαίνουν. Φύλαξη παιδιών, φαγητό απέξω, κάποιος για το σπίτι. Έστω 700 ευρώ τον μήνα για δέκα χρόνια: είναι ένα κεφάλαιο 84.000 ευρώ που κανείς δεν σκέφτεται να ασφαλίσει.
Βήμα τρίτο: τι υπάρχει ήδη
Ό,τι θα πληρωθεί στην οικογένεια σε μετρητά, χωρίς να χάσει κάτι, αφαιρείται.
Οι καταθέσεις. Μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια. Η ομαδική ασφάλεια ζωής της δουλειάς, αν έχετε. Ρωτήστε το τμήμα προσωπικού για το ακριβές ποσό. Υπάρχουσα ατομική ασφάλεια ζωής. Η ασφάλεια δανείου, αν είναι εκχωρημένη στην τράπεζα και καλύπτει το υπόλοιπο. Το εφάπαξ από ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης ή ομαδικό συνταξιοδοτικό, αν το συμβόλαιο πληρώνει σε περίπτωση θανάτου.
Η σύνταξη λόγω θανάτου του ΕΦΚΑ μετράει, αλλά προσεκτικά, γιατί ο νόμος βάζει όρους. Πρώτος όρος, ο θανών πρέπει να έχει τον χρόνο ασφάλισης που χρειάζεται για δική του σύνταξη ή σύνταξη ανικανότητας. Δεύτερος, ο επιζών σύζυγος παίρνει σύνταξη αν είναι 55 ετών ή μεγαλύτερος όταν γίνει ο θάνατος. Αν είναι μικρότερος, την παίρνει για τρία χρόνια2. Τρίτος, τα παιδιά παίρνουν μέρος της σύνταξης ως τα 18, ή ως τα 24 αν σπουδάζουν. Και αν ο θάνατος γίνει πριν από πέντε χρόνια γάμου, ο επιζών δεν παίρνει σύνταξη, εκτός από λίγες εξαιρέσεις, όπως όταν έχει γεννηθεί παιδί στον γάμο2.
Για μια νέα οικογένεια, λοιπόν, η σύνταξη χηρείας δεν είναι εισόδημα δεκαπέντε ετών. Μπορεί να είναι εισόδημα τριών ετών, συν το μέρος των παιδιών. Ζητήστε από τον ΕΦΚΑ να σας πει τι ισχύει για εσάς. Αν δεν έχετε στοιχεία, βάλτε ένα μικρό ποσό, ή κανένα.
Τι δεν μετράει. Το σπίτι που μένει η οικογένεια. Το αυτοκίνητο. Το εξοχικό των γονιών. Μια περιουσία που για να γίνει χρήματα πρέπει να χάσει η οικογένεια κάτι ή να περιμένει χρόνια. Η αξία της μη εγγυημένης απόδοσης ενός επενδυτικού προγράμματος μετράει μόνο στη σημερινή της αξία εξαγοράς, όχι στην υπόσχεση.
Το άθροισμα
Πρώτο βήμα, 140.000 ευρώ. Δεύτερο βήμα, 100.800 για το εισόδημα και 43.200 για σπουδές, σύνολο 144.000. Τρίτο βήμα, έστω 20.000 καταθέσεις, 30.000 ομαδική ασφάλεια και 35.000 από τη σύνταξη λόγω θανάτου για τον σύντροφο και τα παιδιά, με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ. Σύνολο 85.000. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.
Κεφάλαιο: 140.000 συν 144.000 μείον 85.000. Δηλαδή 199.000 ευρώ. Στρογγυλεύετε προς τα πάνω, στα 220.000, γιατί ο πληθωρισμός θα φάει ένα μέρος μέχρι να χρειαστεί.
Η διάρκεια βγαίνει από το ίδιο χαρτί. Το μεγαλύτερο από τα δύο: τα χρόνια του δανείου ή τα χρόνια του εισοδήματος που θέλετε να καλύψετε. Εδώ 20 χρόνια.
Ο κανόνας των 8 με 12 ετήσιων εισοδημάτων θα έδινε, για 18.000 ευρώ τον χρόνο, 144.000 με 216.000 ευρώ. Το αναλυτικό άθροισμα κάθεται μέσα στο εύρος. Δεν είναι πάντα έτσι. Για κάποιον με μεγάλο δάνειο και μικρό εισόδημα, ο κανόνας υποτιμά. Για κάποιον με μεγάλο εισόδημα και χωρίς εξαρτώμενους, υπερτιμά.
Πόσο κοστίζει το κεφάλαιο που βγήκε
Το κεφάλαιο ζωής είναι από τα λίγα πράγματα όπου το «περισσότερο» κοστίζει λίγο. Ο λόγος είναι ότι ο καθαρός κίνδυνος είναι αναλογικός με το ποσό: διπλάσιο κεφάλαιο, διπλάσιος κίνδυνος. Τα σταθερά έξοδα όμως, όπως ένα δικαίωμα συμβολαίου, δεν διπλασιάζονται.
Ο καθαρός κίνδυνος βγαίνει από τον πίνακα θνησιμότητας της Eurostat, που δίνει για κάθε ηλικία την πιθανότητα θανάτου μέσα στον χρόνο. Για σταθερό κεφάλαιο 20 ετών, ο μέσος όρος αυτής της πιθανότητας είναι περίπου 2,17 ευρώ ανά 1.000 ευρώ τον χρόνο αν ξεκινάτε στα 38, και 2,65 ευρώ αν ξεκινάτε στα 401. Για τα 220.000 ευρώ του παραδείγματος στα 38, αυτό κάνει περίπου 477 ευρώ τον χρόνο. Κάθε 50.000 ευρώ επιπλέον έχουν καθαρό κίνδυνο περίπου 108 ευρώ τον χρόνο.
Η διαφορά ανάμεσα σε 100.000 και 200.000 ευρώ κεφαλαίου είναι λοιπόν, σε καθαρό κίνδυνο, περίπου 217 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή 18 ευρώ τον μήνα. Η διαφορά για την οικογένεια είναι εκατό χιλιάδες ευρώ.
Η προσφορά θα είναι μεγαλύτερη από τον καθαρό κίνδυνο, γιατί μέσα είναι τα έξοδα της εταιρείας. Στον πίνακα της Eurostat χρησιμοποιούμε το σύνολο ανδρών και γυναικών, γιατί από τις 21 Δεκεμβρίου 2012 η τιμή δεν διαφέρει κατά φύλο4.
Τι λέει ο νόμος
Ο ν. 2496/1997 ρυθμίζει την ασφάλιση προσώπων και την ασφάλιση ζωής από το άρθρο 27 και μετά. Η ασφάλιση ζωής είναι ασφάλιση ποσού. Το ποσό που συμφωνήσατε πληρώνεται ανεξάρτητα από το αν η οικογένεια έπαθε ζημιά και από το πόση ζημιά έπαθε5. Γι αυτό δεν υπάρχει «υπερασφάλιση» όπως στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο. Το κεφάλαιο το διαλέγετε εσείς, με τα τρία βήματα.
Ο δικαιούχος ορίζεται με γραπτή δήλωση του λήπτη της ασφάλισης, και ο ορισμός ανακαλείται ελεύθερα. Αν δεν έχει οριστεί δικαιούχος, ή αν αυτός αρνηθεί το ποσό, δικαιούχος θεωρείται ο λήπτης, και μετά τον θάνατό του το ποσό μπαίνει στην κληρονομιά του5. Ορίστε λοιπόν δικαιούχο ονομαστικά, αν θέλετε τα χρήματα να πάνε απευθείας στους δικούς σας. Αν ασφαλίζετε τη ζωή άλλου, για παράδειγμα του συντρόφου σας, χρειάζεται η γραπτή του συναίνεση5.
Η υποχρέωση να δηλώσετε σωστά την υγεία σας ισχύει και εδώ. Στην ασφάλεια ζωής, ο νόμος δεν εφαρμόζει τους κανόνες για την παράλειψη χωρίς δόλο. Αν όμως κρύψετε κάτι με δόλο, η εταιρεία μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση μέσα σε έναν μήνα από τότε που το έμαθε. Τότε ο λήπτης δικαιούται μόνο την αξία εξαγοράς5. Για την αυτοκτονία, η εταιρεία πληρώνει αν έχουν περάσει τουλάχιστον δύο χρόνια από τη σύναψη της σύμβασης5.
Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία
Οι εταιρείες ζωής δεν δημοσιεύουν πίνακες τιμών. Δημόσια είναι τρία πράγματα.
Πρώτο, ο κίνδυνος. Ο πίνακας θνησιμότητας της Eurostat για την Ελλάδα δίνει τον καθαρό κίνδυνο κάθε ηλικίας. Για σταθερό κεφάλαιο 20 ετών1:
| Ηλικία στην αρχή | Καθαρός κίνδυνος ανά 1.000 € τον χρόνο | Για 200.000 € |
|---|---|---|
| 30 | 1,00 € | περίπου 200 € |
| 38 | 2,17 € | περίπου 434 € |
| 40 | 2,65 € | περίπου 530 € |
| 45 | 4,24 € | περίπου 848 € |
| 50 | 6,79 € | περίπου 1.358 € |
Ο καθαρός κίνδυνος δεν έχει έξοδα, κέρδος ή φόρο. Δείχνει όμως πόσο ανεβαίνει το κόστος όσο περιμένετε: από τα 30 στα 50, πάνω από έξι φορές.
Δεύτερο, μια τιμή που δημοσιεύει μια εταιρεία. Η Interamerican γράφει 10,11 ευρώ τον μήνα για απλή ασφάλεια ζωής ετήσιας διάρκειας, για άτομο 40 ετών, υπάλληλο γραφείου, με κεφάλαιο 50.000 ευρώ. Το πρώτο έτος έχει και 30 ευρώ δικαίωμα συμβολαίου3. Τον χρόνο αυτό κάνει 121,32 ευρώ. Ο καθαρός κίνδυνος στα 40 για 50.000 ευρώ, για έναν χρόνο, είναι περίπου 41,50 ευρώ1. Η τιμή είναι δηλαδή περίπου τριπλάσια από τον καθαρό κίνδυνο, γιατί μέσα είναι τα έξοδα και η αμοιβή της εταιρείας.
Τρίτο, το μέγεθος της αγοράς. Η ατομική ασφάλιση θανάτου, ισόβια και πρόσκαιρη μαζί, έγραψε 56,1 εκατ. ευρώ ασφάλιστρα το 2025, το 7,9% των ατομικών ασφαλίσεων ζωής6.
Ένα παράδειγμα
Η Μαρία είναι 36 ετών, νοσηλεύτρια σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Ο άντρας της, ο Κώστας, είναι 38, οδηγός σε εταιρεία διανομών. Έχουν ένα παιδί 5 ετών και στεγαστικό με 18 χρόνια μπροστά. Έστω ότι ο Κώστας παίρνει καθαρά 1.450 ευρώ, η Μαρία 1.250, το υπόλοιπο του δανείου είναι 100.000 ευρώ με δόση 500, έχουν καταθέσεις 10.000 ευρώ, και ο Κώστας έχει ομαδική ασφάλεια 25.000 ευρώ από τη δουλειά. Η Μαρία δεν έχει. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.
Ο υπολογισμός για τον Κώστα. Χρέη 100.000 και άμεσα έξοδα 10.000, σύνολο 110.000. Εισόδημα που λείπει: από τα 1.450 αφαιρεί 350 για δικά του έξοδα και 500 τη δόση που θα ξεχρεωθεί. Μένουν 600 ευρώ τον μήνα, 7.200 τον χρόνο, για 13 χρόνια μέχρι τα 18 του παιδιού, δηλαδή 93.600. Σπουδές 30.000. Σύνολο δεύτερου βήματος 123.600. Υπάρχουν ήδη 10.000 καταθέσεις, 25.000 ομαδική, και έστω 25.000 από τη σύνταξη λόγω θανάτου, για τα τρία χρόνια της Μαρίας και το μέρος του παιδιού2. Σύνολο 60.000.
Κεφάλαιο Κώστα: 110.000 συν 123.600 μείον 60.000, δηλαδή 173.600. Στρογγυλεύει στα 180.000 ευρώ για 20 χρόνια. Ο καθαρός κίνδυνος στα 38 είναι περίπου 390 ευρώ τον χρόνο1. Η προσφορά θα είναι μεγαλύτερη.
Ο υπολογισμός για τη Μαρία. Το δάνειο θα καλυφθεί από το συμβόλαιο του Κώστα αν φύγει εκείνος, αλλά όχι αν φύγει εκείνη. Άρα μετράει και εδώ, μαζί με τα άμεσα έξοδα: 110.000. Εισόδημα που λείπει: 1.250 μείον 300 δικά της μείον 500 δόση, 450 ευρώ τον μήνα για 13 χρόνια, 70.200. Σπουδές 30.000. Μείον 10.000 καταθέσεις και έστω 20.000 από τη σύνταξη λόγω θανάτου. Βγαίνει 180.200. Παίρνει κι εκείνη 180.000 ευρώ για 20 χρόνια. Στα 36, ο καθαρός κίνδυνος είναι περίπου 318 ευρώ τον χρόνο1.
Σύνολο για την οικογένεια: 360.000 ευρώ κάλυψης, με καθαρό κίνδυνο περίπου 708 ευρώ τον χρόνο. Ένα κοινό συμβόλαιο ζευγαριού θα πλήρωνε μία μόνο φορά, και ο επιζών θα έμενε ακάλυπτος. Τα δύο ατομικά είναι η σωστή επιλογή.
Πότε ξανακάνετε τον υπολογισμό
Το νούμερο που βγάλατε σήμερα δεν ισχύει για είκοσι χρόνια. Πέντε γεγονότα το αλλάζουν, και σε καθένα αξίζει μισή ώρα με το χαρτί.
Ένα παιδί ακόμη. Προσθέτει χρόνια εισοδήματος και ένα δεύτερο κονδύλι σπουδών.
Ένα νέο δάνειο ή μια ανακαίνιση με κάρτα. Κάθε χρέος που δεν σβήνει με τον θάνατο μπαίνει στο πρώτο βήμα.
Μια αλλαγή εισοδήματος προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Το κεφάλαιο ακολουθεί το εισόδημα που θα λείψει, όχι αυτό που είχατε όταν υπογράψατε.
Ένα διαζύγιο ή ένας νέος γάμος. Εδώ αλλάζει και ο δικαιούχος, που εύκολα ξεχνιέται. Ο δικαιούχος αλλάζει με γραπτή δήλωση προς την εταιρεία, όποτε θέλετε5.
Το ξεχρέωμα του στεγαστικού. Τότε το κεφάλαιο μπορεί να πέσει, και μαζί του το ασφάλιστρο.
Βάλτε υπενθύμιση κάθε τρία χρόνια. Ένα κεφάλαιο που ήταν σωστό στα 35 μπορεί να είναι μεγάλο στα 55.
Τι σχήμα συμβολαίου αγοράζετε για αυτό το κεφάλαιο
Βγάλατε ένα νούμερο. Το ίδιο νούμερο αγοράζεται με πολύ διαφορετικό κόστος, ανάλογα με το σχήμα της κάλυψης.
Το σταθερό κεφάλαιο μένει ίδιο ως το τέλος. Για τα 180.000 ευρώ του Κώστα, στα 38 και για 20 χρόνια, ο καθαρός κίνδυνος είναι περίπου 390 ευρώ τον χρόνο1.
Το μειούμενο κεφάλαιο πέφτει κάθε χρόνο, όπως το υπόλοιπο ενός δανείου. Έστω ότι ο Κώστας παίρνει μειούμενο κεφάλαιο 100.000 ευρώ για το δάνειο και σταθερό 80.000 ευρώ για την οικογένεια. Ο καθαρός κίνδυνος πέφτει από 390 σε περίπου 253 ευρώ τον χρόνο: περίπου 80 για το μειούμενο και 173 για το σταθερό1.
Πότε ταιριάζει το καθένα. Το μέρος της ανάγκης σας που πράγματι μικραίνει με τον χρόνο, δηλαδή το δάνειο και τα χρόνια εισοδήματος που απομένουν μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά, αγοράζεται σωστά με μειούμενο κεφάλαιο. Το μέρος που δεν μικραίνει, όπως οι σπουδές ή ένα ποσό για τον σύντροφο που δεν δουλεύει, θέλει σταθερό.
Μια φθηνότερη σωστή λύση είναι λοιπόν ο συνδυασμός: ένα μειούμενο συμβόλαιο για το δάνειο, και ένα μικρότερο σταθερό για τα υπόλοιπα. Καλύπτει την ίδια ανάγκη με μικρότερο κόστος.
Υπάρχει και το ισόβιο συμβόλαιο, που πληρώνει όποτε και αν συμβεί. Κοστίζει πολύ περισσότερο, γιατί η εταιρεία ξέρει ότι κάποτε θα πληρώσει σίγουρα. Έχει νόημα για κληρονομικό σχεδιασμό, όχι για την προστασία μιας νέας οικογένειας.
Δύο πράγματα να ρωτήσετε σε κάθε προσφορά. Αν το ασφάλιστρο είναι εγγυημένο για όλη τη διάρκεια ή αναπροσαρμόζεται. Και αν υπάρχει δικαίωμα ανανέωσης ή μετατροπής στο τέλος, χωρίς νέες ιατρικές εξετάσεις.
Ένα δεύτερο παράδειγμα, μόνη μητέρα και ελεύθερη επαγγελματίας
Η Σοφία είναι 41 ετών, γραφίστρια με μπλοκάκι στη Θεσσαλονίκη. Χωρισμένη, δύο παιδιά, οκτώ και έντεκα ετών, που μένουν μαζί της. Έστω ότι ο πατέρας δίνει διατροφή 450 ευρώ τον μήνα, τακτικά, ότι το καθαρό εισόδημα της Σοφίας είναι γύρω στα 1.600 ευρώ με διακυμάνσεις, ότι πληρώνει νοίκι 550 ευρώ και ότι έχει 10.000 ευρώ στην άκρη, χωρίς δάνειο. Τα ποσά είναι υποθέσεις για το παράδειγμα.
Το πρώτο βήμα είναι εύκολο. Δεν έχει χρέη. Βάζει 10.000 ευρώ για άμεσα έξοδα, κηδεία και εκκρεμείς λογαριασμούς.
Το δεύτερο βήμα είναι σκληρό. Αν φύγει εκείνη, τα παιδιά πηγαίνουν στον πατέρα τους και η διατροφή σταματάει. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι «πόσο εισόδημα λείπει από το σπίτι», αλλά «τι χρειάζεται ο πατέρας για να μεγαλώσει δύο παιδιά που δεν ζούσαν μαζί του». Υπολογίζει 450 ευρώ τον μήνα ανά παιδί, για δέκα και για επτά χρόνια αντίστοιχα. Δηλαδή 54.000 και 37.800, σύνολο 91.800 ευρώ. Προσθέτει 30.000 για σπουδές.
Το τρίτο βήμα είναι σχεδόν άδειο. Ως ελεύθερη επαγγελματίας δεν αφήνει ομαδική ασφάλεια. Τα παιδιά δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου ως τα 18, ή ως τα 24 αν σπουδάζουν, εφόσον εκείνη έχει τον χρόνο ασφάλισης που ζητά ο νόμος2. Έστω ότι τα υπολογίζει συντηρητικά σε 20.000 ευρώ συνολικά για τα δύο παιδιά. Μαζί με τις καταθέσεις, 30.000.
Το κεφάλαιο. 10.000 συν 121.800 μείον 30.000, δηλαδή 101.800 ευρώ. Στρογγυλεύει στα 110.000 για δεκαπέντε χρόνια, όσο χρειάζεται το μικρό παιδί για να γίνει εικοσιτριών. Στα 41, για 15 χρόνια, ο καθαρός κίνδυνος είναι περίπου 231 ευρώ τον χρόνο1.
Δύο πράγματα που κάνει και δεν είναι προφανή. Ορίζει δικαιούχους τα δύο παιδιά ονομαστικά, όχι τον πρώην σύζυγο, γιατί ο ορισμός γίνεται με γραπτή δήλωση και αλλάζει όποτε θέλει5. Συζητά και με δικηγόρο ποιος θα διαχειριστεί το ποσό όσο τα παιδιά είναι ανήλικα. Ρωτά επίσης αν υπάρχει όρος απαλλαγής από την πληρωμή ασφαλίστρων σε ανικανότητα, γιατί με μπλοκάκι μια μακρά ασθένεια σημαίνει μηδέν εισόδημα, και δεν θέλει να χάσει το συμβόλαιο επειδή δεν πλήρωσε μια δόση.
Τα λάθη που κοστίζουν
Καλύπτετε μόνο το δάνειο. Η τράπεζα ικανοποιείται, η οικογένεια όχι. Το σπίτι χωρίς εισόδημα μένει σπίτι με άδειο ψυγείο. Αντί γι’ αυτό: κάντε το δεύτερο βήμα ακόμη κι αν σας φαίνεται υπερβολικό. Καλύψτε έστω πέντε χρόνια εισοδήματος.
Ασφαλίζετε μόνο αυτόν που βγάζει τα περισσότερα. Ο σύντροφος με το μικρότερο ή μηδενικό εισόδημα φέρνει δουλειά που αν χαθεί, πληρώνεται σε μετρητά. Πώς το φτιάχνετε: υπολογίστε και για τους δύο. Στα 36, ο καθαρός κίνδυνος για 100.000 ευρώ και 20 χρόνια είναι περίπου 176 ευρώ τον χρόνο1.
Υπολογίζετε τη σύνταξη χηρείας για όλα τα χρόνια. Σε επιζώντα κάτω των 55 δίνεται για τρία χρόνια2. Κάντε το εξής: ρωτήστε τον ΕΦΚΑ και αφαιρέστε μόνο ό,τι είναι βέβαιο.
Μετράτε το σπίτι ως περιουσία. Δεν πουλιέται χωρίς να μείνει η οικογένεια χωρίς στέγη. Κάντε το εξής: στο τρίτο βήμα μετρήστε μόνο ό,τι γίνεται μετρητά μέσα σε μήνες.
Ξεχνάτε το κεφάλαιο για δεκαπέντε χρόνια. Το δάνειο μειώθηκε, τα παιδιά μεγάλωσαν, το εισόδημα άλλαξε. Ίσως πληρώνετε για κεφάλαιο που δεν χρειάζεστε, ή έχετε λιγότερο από όσο θέλετε. Η διόρθωση: ξανακάντε τα τρία βήματα κάθε πέντε χρόνια και σε κάθε μεγάλη αλλαγή. Το κεφάλαιο μειώνεται εύκολα. Η αύξηση μπορεί να θέλει νέο ερωτηματολόγιο.
Παίρνετε κοινό συμβόλαιο ζευγαριού για την οικογένεια. Πληρώνει μία φορά και λήγει. Ο επιζών μένει ακάλυπτος και μεγαλύτερος. Τι κάνετε: κοινό συμβόλαιο μόνο για το δάνειο, ατομικά για τους δικούς σας.
Όταν έχετε το νούμερο, το επόμενο βήμα είναι η τιμή. Βάλτε το κεφάλαιο που βγήκε, την ηλικία σας και τη διάρκεια στη σύγκριση ασφάλειας ζωής, και δείτε πού κινείται η αγορά πριν μιλήσετε με πράκτορα.
Συχνές ερωτήσεις
Ισχύει ο κανόνας «δέκα φορές το εισόδημα»;
Είναι μια χοντρική αρχή, όχι απάντηση. Για έναν μισθωτό με 18.000 ευρώ τον χρόνο δίνει 180.000 ευρώ. Αν έχει δάνειο 150.000 και δύο μικρά παιδιά, είναι λίγα. Αν είναι 55 ετών χωρίς χρέη και με μεγάλα παιδιά, είναι πολλά. Κάντε τα τρία βήματα. Παίρνουν είκοσι λεπτά και δίνουν το δικό σας νούμερο.
Πρέπει να μετρήσω τη σύνταξη χηρείας του ΕΦΚΑ;
Ναι, αλλά με προσοχή. Ο νόμος δίνει σύνταξη στον επιζώντα σύζυγο, αν ο θανών είχε τον χρόνο ασφάλισης που χρειάζεται για σύνταξη. Αν ο επιζών είναι κάτω από 55 ετών όταν γίνει ο θάνατος, την παίρνει για τρία χρόνια. Τα παιδιά παίρνουν μέρος ως τα 18, ή ως τα 24 αν σπουδάζουν. Ρωτήστε τον ΕΦΚΑ πριν την αφαιρέσετε.
Χρειάζεται κεφάλαιο ζωής ο σύντροφος που δεν δουλεύει;
Συνήθως ναι, και εύκολα ξεχνιέται. Αν φύγει ο γονιός που φροντίζει τα παιδιά, ο άλλος θα πληρώνει φύλαξη, φαγητό, μετακινήσεις, ή θα δουλεύει λιγότερο. Έστω ότι αυτό κοστίζει 700 ευρώ τον μήνα για δέκα χρόνια: είναι ένα κεφάλαιο 84.000 ευρώ. Βάλτε το δικό σας νούμερο.
Μετράω το σπίτι ως περιουσία που υπάρχει ήδη;
Όχι, αν η οικογένεια θα συνεχίσει να μένει σε αυτό. Μια περιουσία που δεν μπορεί να γίνει χρήματα χωρίς να χάσει η οικογένεια το σπίτι της δεν βοηθάει. Μετρήστε μόνο καταθέσεις, μετοχές, ομαδική ασφάλεια και ό,τι θα πληρωθεί σε μετρητά. Το δεύτερο ακίνητο μετράει, αν είναι σίγουρο ότι πουλιέται.
Πρέπει να ανεβάζω το κεφάλαιο με τον πληθωρισμό;
Αν το κεφάλαιο είναι για 20 χρόνια, ναι. Έστω πληθωρισμός 2% τον χρόνο: τα 200.000 ευρώ του 2026 θα αγοράζουν το 2046 όσα περίπου 135.000 ευρώ σήμερα. Δύο δρόμοι. Πάρτε από την αρχή μεγαλύτερο κεφάλαιο. Ή ρωτήστε αν η εταιρεία δίνει ετήσια αναπροσαρμογή του κεφαλαίου, και τι κοστίζει.
Τι κάνω αν το νούμερο που βγαίνει μου φαίνεται τεράστιο;
Πρώτα δείτε τι κοστίζει. Με τον πίνακα θνησιμότητας της Eurostat, ο καθαρός κίνδυνος στα 38, για 20 χρόνια, είναι περίπου 2,17 ευρώ τον χρόνο για κάθε 1.000 ευρώ κεφαλαίου. Η προσφορά θα είναι μεγαλύτερη. Αν είναι πολλά, κόψτε χρόνια από το εισόδημα, όχι το δάνειο. Ένα μικρότερο σωστό κεφάλαιο είναι καλύτερο από κανένα.
Σταθερό ή μειούμενο κεφάλαιο να διαλέξω;
Το μέρος της ανάγκης που μικραίνει με τον χρόνο, δηλαδή το δάνειο και τα χρόνια μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά, αγοράζεται φθηνότερα με μειούμενο κεφάλαιο. Το μέρος που δεν μικραίνει, όπως οι σπουδές, θέλει σταθερό. Ο συνδυασμός των δύο έχει μικρότερο καθαρό κίνδυνο από ένα σταθερό συμβόλαιο για όλο το ποσό.
Ποιον ορίζω δικαιούχο αν είμαι χωρισμένος;
Ορίζετε όποιον θέλετε. Ο ορισμός γίνεται με γραπτή δήλωση και αλλάζει ελεύθερα. Αν δεν ορίσετε κανέναν, το ποσό μπαίνει στην κληρονομιά σας. Αν δικαιούχοι είναι ανήλικα παιδιά, σκεφτείτε ποιος θα διαχειριστεί το ποσό και ρωτήστε δικηγόρο. Μετά από διαζύγιο, ελέγξτε ποιος είναι γραμμένος.
Πόσο κεφάλαιο ζωής χρειάζονται γονείς με μικρά παιδιά;
Όσο καλύπτει τα χρέη και το εισόδημα που λείπει μέχρι να μεγαλώσει το μικρότερο παιδί, μείον ό,τι υπάρχει ήδη. Στο παράδειγμα αυτής της σελίδας, μια οικογένεια με στεγαστικό 120.000 ευρώ, δύο παιδιά και εισόδημα 1.500 ευρώ τον μήνα καταλήγει κοντά στα 200.000 ευρώ. Τα ποσά του παραδείγματος είναι υποθέσεις.
Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 3 · ν. 2496/1997 άρ. 27 · ν. 2496/1997 άρ. 28 · ν. 2496/1997 άρ. 29 · ν. 2496/1997 άρ. 30 · ν. 4387/2016 άρ. 12
Πηγές
- ↑Eurostat, Life table by age and sex (demo_mlifetable), Ελλάδα, πιθανότητα θανάτου, 2024, 25 Σεπτεμβρίου 2026
- ↑ν. 4387/2016, άρθρο 12: σύνταξη λόγω θανάτου, 2016
- ↑Interamerican, Ασφάλεια ζωής, 13 Οκτωβρίου 2026
- ↑Δικαστήριο της ΕΕ, υπόθεση C-236/09 (Test-Achats): η τιμή δεν διαφέρει κατά φύλο από τις 21 Δεκεμβρίου 2012, 2011
- ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 3, 27, 28, 29 και 30, 1997
- ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Ζωής, σύνολο έτους 2025, πίνακας 2, 29 Απριλίου 2026
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.