Οι περισσότεροι άνθρωποι που παθαίνουν ζημιά και παίρνουν λιγότερα από όσα περίμεναν δεν έπεσαν σε εξαίρεση και δεν έκρυψαν κάτι. Απλώς είχαν γράψει στο συμβόλαιο ένα ποσό μικρότερο από την πραγματική αξία αυτού που ασφάλισαν. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στο χαρτί και στην πραγματικότητα (υπασφάλιση) είναι το πιο διαδεδομένο ελάττωμα των ελληνικών συμβολαίων περιουσίας, και το πιο εύκολο να διορθωθεί.

Τι σημαίνει στο δικό σας συμβόλαιο

Στο ασφαλιστήριο υπάρχει μια στήλη με κεφάλαια: οικοδομή τόσα, περιεχόμενο τόσα. Δίπλα τους η εταιρεία υπολογίζει το ασφάλιστρο ως τοις χιλίοις πάνω σε αυτά τα ποσά. Αν τα ποσά είναι χαμηλά, το ασφάλιστρο είναι χαμηλό και το συμβόλαιο φαίνεται συμφέρον. Όλα κυλάνε ήσυχα, μέχρι να γίνει ζημιά και να μπει στη μέση ο πραγματογνώμονας με τη σημερινή αξία.

Τότε η εταιρεία εφαρμόζει τον αναλογικό κανόνα και μειώνει την αποζημίωση στην ίδια αναλογία. Σας οφείλει ό,τι κομμάτι της ζημιάς αντιστοιχεί στο ασφάλιστρο που πληρώσατε, όχι ολόκληρη τη ζημιά. Η μείωση ισχύει και σε μια ζημιά τριών χιλιάδων ευρώ, όχι μόνο στην ολική καταστροφή. Αυτό είναι το σημείο που πονάει, γιατί οι μεγάλες καταστροφές είναι σπάνιες ενώ οι μεσαίες ζημιές συμβαίνουν συνέχεια.

Υπάρχει και η αντίθετη περίπτωση, η υπερασφάλιση, όταν γράφετε ποσό μεγαλύτερο από την αξία. Δεν κερδίζετε τίποτα από αυτήν. Πληρώνετε παραπάνω ασφάλιστρο και εισπράττετε πάντα μέχρι την πραγματική ζημιά. Το σωστό ποσό, ούτε ένα ευρώ πάνω ούτε κάτω, είναι το φθηνότερο σημείο.

Πού τη συναντάτε

Στην κατοικία, πάνω από κάθε άλλο προϊόν. Τέσσερις είναι οι συνηθισμένοι δρόμοι που οδηγούν εκεί.

Ο πρώτος είναι ο χρόνος. Ένα συμβόλαιο του 2015 ανανεώνεται κάθε χρόνο με τα ίδια κεφάλαια, ενώ τα υλικά και τα συνεργεία ακρίβυναν σημαντικά μετά το 2021. Χωρίς τιμαριθμική αναπροσαρμογή, το ποσό μένει στάσιμο και η αξία τρέχει.

Ο δεύτερος είναι η σύγχυση ανάμεσα στην εμπορική αξία και στο κόστος ανακατασκευής. Στο κέντρο της Αθήνας ένα διαμέρισμα μπορεί να πουλιέται ακριβότερα από όσο κοστίζει να χτιστεί, στην επαρχία συχνά συμβαίνει το αντίθετο. Η ασφάλεια πληρώνει το χτίσιμο, όχι την αγορά.

Ο τρίτος είναι το περιεχόμενο. Κανείς δεν κάθεται να μετρήσει τι έχει μέσα στο σπίτι του. Ο κόσμος πετάει έναν αριθμό, συνήθως δέκα ή δεκαπέντε χιλιάδες, και ξεχνάει την κουζίνα που άλλαξε πέρσι, τα λευκά είδη, τα ρούχα τεσσάρων ανθρώπων, τα ποδήλατα, τον υπολογιστή, τα εργαλεία στην αποθήκη.

Ο τέταρτος είναι η βελτίωση που δεν δηλώθηκε. Κλείσατε τη βεράντα, βάλατε ενεργειακά κουφώματα, φτιάξατε το υπόγειο. Η αξία ανέβηκε, το συμβόλαιο δεν το έμαθε ποτέ.

Στην επιχείρηση η υπασφάλιση κρύβεται στο εμπόρευμα και στα μηχανήματα. Στο ξενοδοχείο και στα δωμάτια προς ενοικίαση κρύβεται στο περιεχόμενο, που σε δέκα δωμάτια φτάνει εύκολα τις ενενήντα χιλιάδες ευρώ.

Ένα παράδειγμα

Η Ελένη μένει με τον άντρα της και δύο παιδιά σε μονοκατοικία στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Στο συμβόλαιο έχει οικοδομή 180.000 ευρώ και περιεχόμενο 15.000. Το ποσό του περιεχομένου το είχε πει στο τηλέφωνο το 2019, χωρίς να μετρήσει τίποτα.

Τον Μάρτιο μπαίνουν κλέφτες όσο λείπουν το Σαββατοκύριακο. Παίρνουν δύο λάπτοπ, μια τηλεόραση, κοσμήματα και το ποδήλατο του γιου της. Ο πραγματογνώμονας αποτιμά τη ζημιά σε 6.200 ευρώ. Ταυτόχρονα καταγράφει το σύνολο του περιεχομένου του σπιτιού στα 28.000 ευρώ, γιατί έτσι είναι.

Η πράξη: 6.200 επί 15.000 διά 28.000 βγάζει 3.321 ευρώ. Μείον απαλλαγή 300, μένουν 3.021 ευρώ. Η Ελένη παίρνει λιγότερα από τα μισά.

Τι θα κόστιζε το σωστό ποσό; Με τον συντελεστή περιεχομένου της Υδρογείου στο πακέτο Best Home, γύρω στο 1,10 έως 1,25 τοις χιλίοις, τα επιπλέον 13.000 ευρώ κεφαλαίου ζητούν περίπου 15 ευρώ τον χρόνο. Επτά χρόνια επί 15 κάνουν 105 ευρώ. Η διαφορά στην αποζημίωση ήταν 2.879 ευρώ. Δεν υπάρχει πολλή συζήτηση εδώ.

Προσέξτε και κάτι ακόμη. Αν την ίδια χρονιά είχε και μια ζημιά από νερό 2.000 ευρώ, θα έπαιρνε πάλι με την ίδια αναλογία, δηλαδή 1.071 ευρώ. Η υπασφάλιση δεν χτυπάει μία φορά. Χτυπάει σε κάθε ζημιά, όσο μένει αδιόρθωτη.

Τι λέει ο νόμος

Το άρθρο 17 του ν. 2496/1997 είναι η καρδιά της υπόθεσης. Ορίζει ότι, όταν το ασφαλισμένο ποσό υπολείπεται της ασφαλιστικής αξίας, η εταιρεία ευθύνεται για ανάλογο μέρος της ζημιάς. Το ίδιο άρθρο δίνει και στις δύο πλευρές το δικαίωμα να ζητήσουν τη μείωση ή την αύξηση του ποσού, με αντίστοιχη αλλαγή του ασφαλίστρου. Είναι δικαίωμα που μπορείτε να ασκήσετε οποιαδήποτε στιγμή, όχι μόνο στην ανανέωση.

Ένα δεύτερο άρθρο σάς αφορά χωρίς να το περιμένετε. Το άρθρο 3 ζητάει να δηλώσετε στην αρχή κάθε στοιχείο που ξέρετε και επηρεάζει τον κίνδυνο. Η υπασφάλιση από αμέλεια δεν είναι ψευδής δήλωση. Η υπασφάλιση επειδή κρύψατε επίτηδες μια προσθήκη ή μια χρήση του χώρου μπορεί να είναι, και εκεί η εταιρεία έχει πιο βαριά όπλα από τον αναλογικό κανόνα.

Ο νόμος δεν επιτρέπει, πάντως, να μηδενιστεί η αποζημίωση επειδή βρέθηκε υπασφάλιση. Η αναλογία σάς ανήκει. Αν η απάντηση της εταιρείας είναι σκέτη απόρριψη, ζητήστε γραπτή αιτιολογία και τον υπολογισμό.

Τι να προσέξετε

  • Μετρήστε το περιεχόμενο δωμάτιο δωμάτιο, μία φορά. Μισή ώρα με ένα χαρτί. Οι περισσότεροι βρίσκουν διπλάσιο ποσό από αυτό που είχαν δηλώσει, και το ασφάλιστρο ανεβαίνει λίγα ευρώ τον μήνα.
  • Ζητήστε τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Πολλές εταιρείες ανεβάζουν κάθε χρόνο κεφάλαια και ασφάλιστρο κατά ένα μικρό ποσοστό. Είναι ο πιο ανώδυνος τρόπος να μείνετε κοντά στην αξία χωρίς να το σκέφτεστε.
  • Πείτε κάθε ανακαίνιση. Μία γραμμή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο προς τον διαμεσολαβητή, και μια πρόσθετη πράξη που φυλάτε μαζί με το συμβόλαιο.
  • Αν δεν μπορείτε να βρείτε σωστή αξία, ζητήστε πρώτο κίνδυνο. Σε παλιά κτίρια, σε αποθήκες και σε ειδικές χρήσεις είναι συχνά η μόνη τίμια λύση. Κοστίζει ακριβότερα ανά χίλια, αλλά δεν κρύβει έκπληξη.

Το σωστό κεφάλαιο δεν είναι το μεγάλο κεφάλαιο, είναι το αληθινό. Υπολογίστε το και δείτε τι αλλάζει στην τιμή, στη σύγκριση ασφάλειας κατοικίας.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 17 · ν. 2496/1997 άρ. 3

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.