Με μια ματιά

Ποιος πληρώνει τη ζημιά από λακκούβα στο αυτοκίνητο;

Ο φορέας που συντηρεί τον δρόμο, συνήθως ο δήμος. Για ζημιά από λακκούβα ζητάτε αποζημίωση με γραπτή αίτηση και, αν δεν πληρώσει, με αγωγή στο διοικητικό πρωτοδικείο. Αν έχετε ίδιες ζημιές, η ασφάλεια πληρώνει πιο γρήγορα, μείον την απαλλαγή, αλλά σκέτο σκισμένο λάστιχο ή ζάντα συνήθως δεν το πληρώνει.

  • Τη ζημιά από λακκούβα τη χρωστάει ο φορέας που έχει τον δρόμο, συνήθως ο δήμος. Η αποζημίωση στηρίζεται στα άρθρα 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, και δεν χρειάζεται να αποδείξετε ότι κάποιος υπάλληλος φταίει προσωπικά1.
  • Ξεκινάτε με γραπτή αίτηση στον δήμο. Ο συμβιβασμός ως 60.000 ευρώ συν ΦΠΑ αποφασίζεται από τη δημοτική επιτροπή2. Αν ο δήμος δεν πληρώσει, ακολουθεί αγωγή στο διοικητικό πρωτοδικείο.
  • Οι ίδιες ζημιές της ασφάλειάς σας πληρώνουν τη σύγκρουση και την πρόσκρουση, άρα και τη λακκούβα, μείον την απαλλαγή. Στη Hellas Direct η απαλλαγή είναι από 500 έως 2.000 €3.
  • Το σκισμένο λάστιχο και η στραβωμένη ζάντα, μόνα τους, συνήθως δεν πληρώνονται από τις ίδιες ζημιές. Οι όροι της Hellas Direct και της ERGO τα εξαιρούν, εκτός αν χάλασαν μαζί με άλλο κομμάτι45.
  • Η υποχρεωτική ασφάλεια δεν δίνει τίποτα για το δικό σας αυτοκίνητο. Πληρώνει μόνο τη ζημιά που κάνετε σε άλλους6.

Η ουσία

Πέσατε σε λακκούβα, ακούσατε τον γδούπο, και λίγο μετά η κονσόλα άναψε το σήμα του λάστιχου. Η ζημιά από λακκούβα έχει δύο δρόμους για αποζημίωση. Ο πρώτος είναι ο δήμος, ή όποιος άλλος συντηρεί τον δρόμο, που ευθύνεται όταν άφησε το οδόστρωμα χαλασμένο και χωρίς σήμανση. Ο δεύτερος είναι η δική σας ασφάλεια, αν έχετε ίδιες ζημιές. Ο δήμος πληρώνει όλη τη ζημιά, αλλά αργά και με χαρτιά. Η ασφάλεια πληρώνει γρήγορα, αλλά κρατάει την απαλλαγή και συχνά αφήνει απέξω το σκέτο λάστιχο. Αυτός ο οδηγός είναι για τον οδηγό που μόλις βρέθηκε στην άκρη του δρόμου με μια σκισμένη ρόδα, και θέλει να ξέρει τι κάνει σήμερα για να μη χάσει τα λεφτά του.

Ποιος έχει τον δρόμο

Το πρώτο που χρειάζεστε είναι να βρείτε σε ποιον ανήκει ο δρόμος, γιατί σε εκείνον απευθύνετε την αίτηση. Ο νόμος του 1955 για τους δρόμους χωρίζει τις οδούς σε εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές και κοινοτικές, και υποχρεώνει το κράτος και τους δήμους να κατασκευάζουν, να ανακαινίζουν και να συντηρούν τις δικές τους7.

Ο δρόμος της γειτονιάς είναι σχεδόν πάντα δημοτικός. Τα δικαστήρια το λένε καθαρά: ο δήμος ευθύνεται για τις δημοτικές οδούς που βρίσκονται μέσα στα όριά του, για την κατασκευή, την ανακαίνιση και τη συντήρησή τους, και, όταν γίνονται έργα, για τη σήμανση8. Ο Κώδικας Δήμων βάζει στις αρμοδιότητες του δήμου τη συντήρηση του οδικού του δικτύου και τη λήψη μέτρων για την ασφάλεια της κυκλοφορίας1.

Ο μεγάλος δρόμος που ενώνει πόλεις μπορεί να μην είναι του δήμου. Οι επαρχιακοί δρόμοι και πολλοί εθνικοί συντηρούνται από την περιφέρεια ή από το κράτος. Αν στείλετε την αίτηση στον δήμο και ο δρόμος δεν είναι δικός του, θα σας το πει, αλλά θα έχετε χάσει εβδομάδες. Ρωτήστε πρώτα την τεχνική υπηρεσία του δήμου με ένα τηλεφώνημα.

Ο αυτοκινητόδρομος με διόδια συντηρείται από την εταιρεία που τον έχει σε παραχώρηση. Εκεί η αξίωση στρέφεται στην εταιρεία, που είναι ιδιωτική, και όχι σε δημόσια αρχή. Αν σας συμβεί πάνω στον αυτοκινητόδρομο, καλέστε τον αριθμό βοήθειας που γράφουν οι πινακίδες, ώστε το συμβάν να καταγραφεί από την περιπολία της εταιρείας.

Το σκάμμα της ΔΕΗ ή της ΕΥΔΑΠ είναι άλλη περίπτωση. Αν η λακκούβα είναι το μπάλωμα ενός έργου που δεν έκλεισε σωστά, ευθύνεται και αυτός που έκανε το έργο. Ο δήμος ευθύνεται για τη σήμανση όσο γίνονται εργασίες στον δρόμο του8. Όταν ευθύνονται δύο, ο νόμος σας αφήνει να ζητήσετε όλη τη ζημιά από όποιον θέλετε, και εκείνοι μοιράζονται μετά μεταξύ τους1.

Γιατί πληρώνει ο δήμος

Ο δήμος δεν πληρώνει από καλή διάθεση. Πληρώνει γιατί ο νόμος τον υποχρεώνει. Το άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (ΕισΝΑΚ) λέει ότι για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου, το δημόσιο οφείλει αποζημίωση. Το άρθρο 106 εφαρμόζει τον ίδιο κανόνα στους δήμους και στα άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου7.

Τρία πράγματα από τη νομολογία κάνουν αυτόν τον κανόνα χρήσιμο για εσάς.

Πρώτο, η παράλειψη μετράει όσο και η πράξη. Δεν χρειάζεται ο δήμος να έσκαψε τη λακκούβα. Αρκεί να μην την έκλεισε και να μην έβαλε σήμανση, ενώ όφειλε. Τα δικαστήρια δέχονται ευθύνη όχι μόνο όταν παραβιάζεται μια συγκεκριμένη διάταξη, αλλά και όταν η υπηρεσία δεν κάνει τα καθήκοντα που της αναλογούν κατά την κοινή πείρα και την καλή πίστη1.

Δεύτερο, δεν χρειάζεται να βρείτε τον υπάλληλο που φταίει. Ο παράνομος χαρακτήρας της παράλειψης αρκεί για την ευθύνη, χωρίς να ψάξει το δικαστήριο πταίσμα του οργάνου1. Αυτό είναι πολύ πιο εύκολο από μια διαφορά με ιδιώτη.

Τρίτο, χρειάζεται αιτιώδης σύνδεσμος. Πρέπει να φαίνεται ότι η λακκούβα, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, μπορεί να κάνει αυτή τη ζημιά και ότι την έκανε1. Εδώ κρίνονται οι περισσότερες υποθέσεις: στις φωτογραφίες, στο βάθος της λακκούβας, στο αν φαινόταν, στο αν τρέχατε. Η δική σας απροσεξία δεν σβήνει την ευθύνη του δήμου, αλλά μπορεί να τη μοιράσει. Ο οδηγός Συνυπαιτιότητα στο τροχαίο εξηγεί πώς μοιράζεται ένα ποσοστό.

Τα πρώτα δέκα λεπτά

Ό,τι κάνετε στην άκρη του δρόμου κρίνει αν θα πληρωθείτε. Η λακκούβα συχνά μπαλώνεται μέσα σε λίγες ημέρες, και μετά δεν υπάρχει τίποτα να δείξετε.

Σταματήστε με ασφάλεια. Αλάρμ, τρίγωνο, γιλέκο. Αν το λάστιχο άδειασε, μην συνεχίσετε να οδηγείτε πάνω στη ζάντα. Μια ζάντα που θα σωζόταν γίνεται άχρηστη σε διακόσια μέτρα.

Φωτογραφίστε τη λακκούβα με κάτι δίπλα για μέτρο. Ένα κλειδί, ένα μπουκάλι νερό, ή καλύτερα μια μεζούρα μέσα στη λακκούβα, που να δείχνει βάθος και πλάτος. Μια φωτογραφία από ψηλά δεν λέει αν η λακκούβα ήταν δύο ή δεκαπέντε εκατοστά.

Φωτογραφίστε από μακριά, από τη θέση του οδηγού. Αυτή η φωτογραφία δείχνει αν η λακκούβα φαινόταν, αν υπήρχε σήμανση, αν ο φωτισμός λειτουργούσε. Αν ήταν νύχτα, τραβήξτε και με το φλας κλειστό, για να φαίνεται τι έβλεπε ο οδηγός.

Φωτογραφίστε κάτι που δείχνει τον τόπο. Μια πινακίδα δρόμου, έναν αριθμό πολυκατοικίας, ένα κατάστημα. Κρατήστε και ένα στιγμιότυπο της θέσης σας στον χάρτη του κινητού, με την ώρα.

Φωτογραφίστε τη ζημιά στο αυτοκίνητο. Το λάστιχο, τη ζάντα, κάτω από τον προφυλακτήρα. Η φωτογραφία της ρόδας δίπλα στη λακκούβα δένει τα δύο μαζί.

Ζητήστε στοιχεία μάρτυρα. Ο οδηγός πίσω σας, ο περιπτεράς, ο κάτοικος που βγήκε στο μπαλκόνι. Ένα όνομα και ένα τηλέφωνο αρκούν για αρχή.

Η αστυνομία και τα χαρτιά της ημέρας

Ο δήμος θέλει να δει ότι το συμβάν έγινε πράγματι εκεί, εκείνη την ημέρα. Το πιο δυνατό χαρτί είναι η καταγραφή από την Τροχαία. Καλέστε το 100 ή την Τροχαία της περιοχής και ζητήστε να καταγράψουν το συμβάν. Αν δεν έρθουν, πηγαίνετε την επόμενη ημέρα στο τμήμα με τις φωτογραφίες και ζητήστε βεβαίωση ότι δηλώσατε το συμβάν.

Αν η Τροχαία δεν μπορεί, μην απελπιστείτε. Δύο άλλα χαρτιά βοηθούν. Η βεβαίωση της οδικής βοήθειας που ήρθε και σας άλλαξε τη ρεζέρβα ή σας μάζεψε, με τόπο και ώρα. Και το τιμολόγιο του βουλκανιζατέρ ή του συνεργείου, με την ημερομηνία και την περιγραφή της ζημιάς. Ένα τιμολόγιο για καινούργιο λάστιχο την ίδια ημέρα, μαζί με τη φωτογραφία της λακκούβας, λέει πολλά.

Και ενημερώστε την ασφάλειά σας, ακόμα κι αν σκοπεύετε να ζητήσετε τα λεφτά από τον δήμο. Ο νόμος για την ασφαλιστική σύμβαση σας δίνει οκτώ ημέρες για να δηλώσετε τη ζημιά από τη στιγμή που τη μάθατε9. Η Hellas Direct ζητά να την ενημερώσετε αμέσως3. Αν περάσει η προθεσμία και μετά ο δήμος αρνηθεί, μπορεί να μην έχετε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Ο οδηγός Δήλωση ζημιάς: προθεσμίες και έγγραφα έχει τη λίστα.

Η αίτηση στον δήμο, βήμα βήμα

Η αίτηση είναι ένα απλό γράμμα, με συνημμένα. Πολλοί δήμοι έχουν έτοιμο έντυπο στο πρωτόκολλο ή στη σελίδα τους. Αν δεν έχουν, γράφετε δική σας.

  1. Σε ποιον. Στον δήμο, με την ένδειξη «Αίτηση αποζημίωσης για ζημιά οχήματος από κακή κατάσταση οδοστρώματος». Την καταθέτετε στο πρωτόκολλο, με το χέρι ή με email, και κρατάτε τον αριθμό πρωτοκόλλου.
  2. Τι έγινε. Ημέρα, ώρα, ακριβής τόπος, κατεύθυνση, τι συνέβη. Χωρίς επίθετα και χωρίς θυμό. Πέντε γραμμές αρκούν.
  3. Πόσα ζητάτε. Ένα συγκεκριμένο ποσό σε ευρώ, όχι «την αποκατάσταση της ζημιάς». Το άθροισμα όλων των τιμολογίων.
  4. Τα συνημμένα. Άδεια κυκλοφορίας, για να φαίνεται ότι το αυτοκίνητο είναι δικό σας. Δίπλωμα του οδηγού. Τις φωτογραφίες της λακκούβας και της ζημιάς. Το χαρτί της Τροχαίας ή της οδικής βοήθειας. Τιμολόγια ή, αν δεν έχετε επισκευάσει ακόμα, προσφορά συνεργείου. Τα στοιχεία του μάρτυρα. Και τον λογαριασμό σας, IBAN.
  5. Αν πληρώθηκε η ασφάλεια. Γράψτε ότι η εταιρεία πλήρωσε ένα μέρος, και ζητήστε το υπόλοιπο, δηλαδή την απαλλαγή και ό,τι δεν κάλυψε.

Δεν είναι υποχρεωτικό να έχετε επισκευάσει πριν ζητήσετε. Ένα δικαστήριο το είπε ρητά: όποιος έπαθε ζημιά δεν χρειάζεται να την έχει αποκαταστήσει για να αποζημιωθεί8. Μια προσφορά συνεργείου αρκεί για αρχή, αλλά ένα τιμολόγιο πείθει περισσότερο.

Τι γίνεται μετά την αίτηση

Η αίτηση πηγαίνει στις υπηρεσίες του δήμου, που ελέγχουν αν ο δρόμος είναι δικός τους και αν η λακκούβα υπήρχε. Μπορεί να στείλουν μηχανικό να τη δει, ή να ψάξουν αν είχε γίνει καταγγελία πριν από εσάς. Η απόφαση για συμβιβασμό ανήκει από το 2024 στη δημοτική επιτροπή, που πήρε τις αρμοδιότητες της παλιάς οικονομικής επιτροπής. Αποφασίζει μόνη της για ποσά ως 60.000 ευρώ συν ΦΠΑ, και πάνω από αυτό εισηγείται στο δημοτικό συμβούλιο2. Μια ζημιά από λακκούβα είναι σχεδόν πάντα πολύ κάτω από το όριο.

Τρία πράγματα μπορεί να συμβούν.

Ο δήμος δέχεται. Η επιτροπή αποφασίζει και η απόφαση αναρτάται στη Διαύγεια. Ακολουθεί το ένταλμα πληρωμής, και τα χρήματα έρχονται στον λογαριασμό σας. Μπορεί να σας ζητήσουν να υπογράψετε ότι δεν θα ζητήσετε κάτι άλλο για την ίδια ζημιά.

Ο δήμος αρνείται ή προτείνει λιγότερα. Η άρνηση πρέπει να είναι γραπτή. Διαβάστε τον λόγο. Αν λέει ότι ο δρόμος δεν είναι δικός του, στείλτε την ίδια αίτηση εκεί που σας υποδεικνύει. Αν λέει ότι δεν αποδεικνύεται η ζημιά, συμπληρώστε τα χαρτιά. Αν προτείνει μέρος του ποσού, ζυγίστε το απέναντι στον χρόνο και στα έξοδα ενός δικαστηρίου.

Ο δήμος δεν απαντά. Αυτό είναι το πιο συχνό παράπονο. Στείλτε υπενθύμιση με τον αριθμό πρωτοκόλλου. Αν περάσουν μήνες, κάντε αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη, που δέχεται αναφορές ηλεκτρονικά και δεν χρεώνει10. Ο Συνήγορος δεν μπορεί να υποχρεώσει τον δήμο να πληρώσει, αλλά μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις, και η παρέμβασή του συχνά ξεκολλάει έναν φάκελο.

Το δικαστήριο, αν φτάσετε εκεί

Αν ο δήμος δεν πληρώσει, η αγωγή κατά του δήμου με βάση τα άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ ασκείται στο διοικητικό πρωτοδικείο της περιοχής, όχι στο ειρηνοδικείο81. Χρειάζεστε δικηγόρο, χαρτόσημο και υπομονή.

Πόση υπομονή; Μια υπόθεση στο Ηράκλειο δείχνει τον χρόνο. Η πτώση σε λακκούβα έγινε τον Δεκέμβριο του 2016, η αγωγή κατατέθηκε τον Ιούλιο του 2019, και η απόφαση δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2020. Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι ο δήμος χρωστούσε 4.248 ευρώ, με τόκο από την επίδοση της αγωγής1. Η ίδια απόφαση έκρινε ότι ο δήμος και ο οδηγός ενός άλλου αυτοκινήτου που ενεπλάκη ευθύνονταν μαζί για όλη τη ζημιά.

Για ζημιά λίγων εκατοντάδων ευρώ, το δικαστήριο σπάνια βγαίνει οικονομικά, αν πληρώνετε δικηγόρο από την τσέπη σας. Εδώ βοηθάει η νομική προστασία οδηγού, αν την έχετε στο συμβόλαιο. Στη Hellas Direct δίνεται ως προαιρετική κάλυψη με όριο 6.000 €3. Δείτε τι καλύπτει στον οδηγό Νομική προστασία οδηγού, και ρωτήστε αν πληρώνει αγωγή κατά δημόσιας αρχής.

Το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη, με βάση το άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα, αν υπήρξε τραυματισμός ή σοβαρή ταλαιπωρία1. Για μια σκισμένη ρόδα χωρίς τραυματισμό, μην το υπολογίζετε.

Τι πληρώνει η δική σας ασφάλεια

Αν έχετε ίδιες ζημιές, η ασφάλεια είναι ο γρήγορος δρόμος. Η κάλυψη πληρώνει τις ζημιές του αυτοκινήτου σας από σύγκρουση, πρόσκρουση, εκτροπή ή ανατροπή, ανεξάρτητα από το ποιος φταίει4. Η πρόσκρουση σε λακκούβα είναι μέσα. Το ίδιο και η έξοδος από τον δρόμο επειδή χάσατε τον έλεγχο μετά τη λακκούβα.

Η απαλλαγή. Είναι το ποσό που πληρώνετε εσείς σε κάθε ζημιά. Στη Hellas Direct, για τις ίδιες ζημιές, είναι από 500 έως 2.000 €, ανάλογα με το συμβόλαιο3. Η Allianz και η ERGO γράφουν την απαλλαγή στο δικό σας ασφαλιστήριο115. Σε ζημιά 600 ευρώ με απαλλαγή 500, η ασφάλεια δίνει 100. Σε ζημιά 400, τίποτα. Γι’ αυτό, για τις μικρές ζημιές, ο δήμος είναι συχνά ο μόνος που πληρώνει.

Τα λάστιχα και οι ζάντες. Εδώ είναι η παγίδα. Οι όροι της Hellas Direct εξαιρούν από τις ίδιες ζημιές τα ελαστικά και τις ζάντες, εφόσον δεν χάλασαν μαζί με άλλες ζημιές που καλύπτονται4. Οι όροι της ERGO γράφουν σχεδόν τα ίδια: εξαιρείται η ζημιά σε ελαστικά και ζάντες που δεν έγινε ταυτόχρονα με άλλες ζημιές του αυτοκινήτου5. Αν σκίστηκε μόνο το λάστιχο, η ασφάλεια δεν πληρώνει. Αν σκίστηκε το λάστιχο και στράβωσε το ψαλίδι της ανάρτησης, πληρώνει και τα δύο, μείον την απαλλαγή.

Η παλαιότητα. Σε αυτοκίνητο πάνω από πέντε ετών, η Hellas Direct μπορεί να αφαιρέσει 5% λόγω παλαιότητας αν διαλέξετε καινούργια ανταλλακτικά, και 5% ακόμα για κάθε επιπλέον έτος, με ανώτατο το 40%4. Ένα ψαλίδι 300 ευρώ σε αυτοκίνητο οκτώ ετών μπορεί να σας επιστραφεί κατά 80%. Τη διαφορά τη ζητάτε από τον δήμο.

Η οδική βοήθεια. Δεν πληρώνει λάστιχο, αλλά σας βγάζει από τον δρόμο. Οι όροι της ERGO και της Hellas Direct δίνουν αλλαγή του χαλασμένου ελαστικού με τη ρεζέρβα που έχετε, και μεταφορά σε συνεργείο αν το αυτοκίνητο δεν κινείται54. Αν δεν έχετε ρεζέρβα, μόνο κιτ επισκευής, θα χρειαστείτε τον γερανό. Τα όριά της είναι στον οδηγό Οδική βοήθεια: όρια και εξαιρέσεις.

Τι δεν πληρώνει η υποχρεωτική ασφάλεια

Η υποχρεωτική ασφάλεια, η αστική ευθύνη, πληρώνει μόνο τη ζημιά που κάνει το αυτοκίνητό σας σε άλλους, σε ανθρώπους και πράγματα6. Το δικό σας αυτοκίνητο δεν είναι «άλλος». Αν έχετε μόνο τα βασικά, τη λακκούβα την πληρώνει ο δήμος ή εσείς.

Υπάρχει μια περίπτωση που η αστική ευθύνη μπαίνει στη μέση. Αν πέσατε στη λακκούβα, χάσατε τον έλεγχο και χτυπήσατε σταθμευμένο αυτοκίνητο, τη ζημιά του άλλου την πληρώνει η δική σας αστική ευθύνη. Μετά η εταιρεία σας μπορεί να ζητήσει από τον δήμο το μερίδιο που του αναλογεί. Η δική σας ζημιά μένει θέμα του δήμου ή των ιδίων ζημιών.

Δήμος ή ασφάλεια πρώτα;

Αν έχετε ίδιες ζημιές και η ζημιά είναι πάνω από την απαλλαγή, ο πιο απλός δρόμος είναι συνήθως αυτός: δηλώνετε στην ασφάλεια, παίρνετε την επισκευή, και ζητάτε από τον δήμο μόνο την απαλλαγή και τα έξοδα που δεν κάλυψε. Το υπόλοιπο το ζητάει η ίδια η εταιρεία.

Αυτό το λέει ο νόμος για την ασφαλιστική σύμβαση. Όταν η εταιρεία σας αποζημιώσει, η απαίτησή σας απέναντι σε αυτόν που ευθύνεται περνά σε εκείνη, ως το ποσό που πλήρωσε9. Η εταιρεία έχει δικηγόρους και φακέλους, και ο δήμος την ακούει πιο εύκολα από εσάς.

Πότε συμφέρει να πάτε μόνο στον δήμο; Όταν η ζημιά είναι κάτω από την απαλλαγή. Όταν είναι μόνο το λάστιχο ή η ζάντα, που η ασφάλεια δεν πληρώνει. Και όταν φοβάστε ότι η δήλωση θα σας κοστίσει την έκπτωση στην ανανέωση. Στις ίδιες ζημιές, πολλές εταιρείες έχουν δική τους κλίμακα για τα χρόνια χωρίς ζημιά. Η κατηγορία bonus-malus της αστικής ευθύνης δεν αλλάζει, γιατί δεν χτυπήσατε κανέναν. Ρωτήστε πριν δηλώσετε, όπως εξηγεί ο οδηγός Μικτή ασφάλεια αυτοκινήτου.

Τι λέει ο νόμος

  • ΕισΝΑΚ, άρθρα 105 και 106. Το δημόσιο οφείλει αποζημίωση για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του, και ο ίδιος κανόνας ισχύει για τους δήμους και τα άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου7. Τα δικαστήρια δέχονται ότι η παράλειψη συντήρησης και σήμανσης ενός δημοτικού δρόμου γεννά ευθύνη, χωρίς να χρειάζεται πταίσμα του υπαλλήλου18.
  • ν. 3155/1955, άρθρο 5. Το κράτος και οι δήμοι κατασκευάζουν, ανακαινίζουν και συντηρούν τους δρόμους που τους αναλογούν7.
  • ν. 3852/2010, άρθρο 74Α, όπως προστέθηκε με το άρθρο 9 του ν. 5056/2023. Από το 2024 η δημοτική επιτροπή ασκεί τις αρμοδιότητες της παλιάς οικονομικής επιτροπής, μαζί και τον συμβιβασμό ως 60.000 ευρώ συν ΦΠΑ2.
  • Αστικός Κώδικας, άρθρα 926 και 932. Όταν ευθύνονται πολλοί, ευθύνονται όλοι για όλη τη ζημιά. Και το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη1.
  • ν. 2496/1997, άρθρα 7 και 14. Δηλώνετε τη ζημιά στην ασφάλεια μέσα σε οκτώ ημέρες, και η εταιρεία που σας πλήρωσε παίρνει τη θέση σας απέναντι στον υπεύθυνο9.
  • π.δ. 237/1986. Η υποχρεωτική ασφάλεια καλύπτει την ευθύνη σας προς άλλους, όχι το δικό σας αυτοκίνητο6.

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Κανένα δημόσιο στοιχείο δεν μετράει πόσες ζημιές από λακκούβες γίνονται τον χρόνο ή πόσες πληρώνουν οι δήμοι. Η ΕΑΕΕ μετράει όμως τις ζημιές των ιδιωτικών αυτοκινήτων ανά κάλυψη, και οι αριθμοί δείχνουν γιατί η απαλλαγή κρίνει τόσα πολλά12.

Ιδιωτικά επιβατικά, 2024 Ζημιές ανά 100 οχήματα Μέσο κόστος ζημιάς
Ίδιες ζημιές 4,18 2.217 €
Θραύση κρυστάλλων 3,39 329 €
Αστική ευθύνη 7,55 1.421 €

Οι αριθμοί είναι για τα αυτοκίνητα που έχουν την κάθε κάλυψη, και το μέσο κόστος είναι της ζημιάς που πληρώθηκε12. Η μέση ζημιά στις ίδιες ζημιές, 2.217 ευρώ, είναι σύγκρουση, όχι λάστιχο. Μια ζημιά από λακκούβα με λάστιχο, ζάντα και ευθυγράμμιση κοστίζει συνήθως λίγες εκατοντάδες ευρώ, δηλαδή κάτω ή κοντά στην απαλλαγή. Γι’ αυτό, στις περισσότερες λακκούβες, ο δήμος είναι ο δρόμος που μένει.

Από τα δικαστήρια, δύο αποφάσεις δείχνουν την κατεύθυνση. Στο Ηράκλειο, το διοικητικό πρωτοδικείο αναγνώρισε ότι ο δήμος όφειλε 4.248 ευρώ για τραυματισμό από λακκούβα σε ράμπα πεζοδρομίου1. Στην Αθήνα, το διοικητικό πρωτοδικείο δέχτηκε αγωγή ιδιοκτήτη επιβατικού αυτοκινήτου κατά δήμου για τη ζημιά του από τον δρόμο8.

Ένα παράδειγμα

Ο Θοδωρής μένει στη Λάρισα και έχει ένα Toyota Yaris του 2018. Ένα βράδυ του Οκτωβρίου, μετά την πρώτη δυνατή βροχή, πέφτει σε μια λακκούβα γεμάτη νερό σε δημοτικό δρόμο. Η μπροστινή δεξιά ρόδα σκάει, η ζάντα στραβώνει, και στο συνεργείο φαίνεται ότι στράβωσε και το ψαλίδι της ανάρτησης.

Ο λογαριασμός: λάστιχο 110 ευρώ, ζάντα αλουμινίου 240, ψαλίδι 210, εργασία 90, ευθυγράμμιση 40. Σύνολο 690 ευρώ. Το ταξί για το σπίτι εκείνο το βράδυ, 15 ευρώ.

Ο Θοδωρής έχει ίδιες ζημιές με απαλλαγή 500 ευρώ. Επειδή η ζημιά δεν είναι μόνο στη ρόδα, το λάστιχο και η ζάντα μπαίνουν κι αυτά στην κάλυψη. Το αυτοκίνητο είναι οκτώ ετών, οπότε στα καινούργια ανταλλακτικά μπορεί να αφαιρεθεί παλαιότητα. Ας πούμε ότι η εταιρεία αναγνωρίζει 610 ευρώ μετά την παλαιότητα. Μείον την απαλλαγή των 500, πληρώνει 110.

Από τον δήμο ζητάει λοιπόν τα υπόλοιπα: 690 μείον 110, δηλαδή 580 ευρώ, συν τα 15 του ταξί, 595 ευρώ. Καταθέτει την αίτηση με τις φωτογραφίες της λακκούβας με τη μεζούρα μέσα, τη βεβαίωση της οδικής βοήθειας που ήρθε και άλλαξε τη ρεζέρβα, τα τιμολόγια, την εξόφληση της ασφάλειας και τα στοιχεία της οδηγού που ήταν πίσω του. Την επόμενη εβδομάδα η λακκούβα έχει μπαλωθεί. Οι φωτογραφίες του είναι η μόνη απόδειξη.

Ένα δεύτερο σενάριο. Αν ο Θοδωρής είχε σκίσει μόνο το λάστιχο, 110 ευρώ, η ασφάλεια δεν θα έδινε τίποτα, γιατί η ζημιά στο λάστιχο μόνη της εξαιρείται και είναι και κάτω από την απαλλαγή. Θα ζητούσε τα 110 από τον δήμο, με την ίδια αίτηση. Για 110 ευρώ, η αίτηση αξίζει. Ένα δικαστήριο, όχι.

Τα λάθη που κοστίζουν

  1. Φεύγετε χωρίς φωτογραφίες της λακκούβας. Την επόμενη εβδομάδα μπορεί να έχει μπαλωθεί. Η διόρθωση: φωτογραφίες με μέτρο μέσα, από τη θέση του οδηγού, και με κάτι που δείχνει τον τόπο, την ίδια ώρα.
  2. Ζητάτε «αποζημίωση» χωρίς ποσό. Ο δήμος δεν μπορεί να αποφασίσει για κάτι αόριστο. Γράψτε ένα ποσό σε ευρώ και βάλτε τα τιμολόγια ή την προσφορά του συνεργείου.
  3. Περιμένετε τον δήμο και ξεχνάτε την ασφάλεια. Αν ο δήμος αρνηθεί μετά από μήνες, οι οκτώ ημέρες της ασφάλειας έχουν περάσει. Η λύση: ενημερώστε την ασφάλεια αμέσως, και αποφασίστε μετά αν θα ζητήσετε από εκείνη ή από τον δήμο.
  4. Στέλνετε την αίτηση σε λάθος φορέα. Ο δρόμος μπορεί να είναι της περιφέρειας ή της εταιρείας του αυτοκινητόδρομου. Ρωτήστε την τεχνική υπηρεσία του δήμου πριν καταθέσετε.
  5. Οδηγείτε πάνω στη ζάντα μέχρι το συνεργείο. Το λάστιχο ήταν 110 ευρώ, η ζάντα γίνεται 240 ακόμα. Αλλάξτε ρεζέρβα ή καλέστε την οδική βοήθεια.
  6. Ξεχνάτε την απαλλαγή. Η απαλλαγή που πληρώσατε στην ασφάλεια είναι δική σας ζημιά, και ο δήμος τη χρωστάει. Ζητήστε την μαζί με το ταξί και τα άλλα έξοδα.

Η λακκούβα δεν είναι κακή τύχη που απλώς την πληρώνετε. Ο δήμος που έχει τον δρόμο ευθύνεται, και η δική σας ασφάλεια μπορεί να σας καλύψει πιο γρήγορα, αν το συμβόλαιο έχει ίδιες ζημιές με λογική απαλλαγή. Πριν την ανανέωση, δείτε πόσο κοστίζει η κάλυψη και ποια απαλλαγή διαλέγετε στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου. Δείχνει τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία και τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο καιρό έχω για να κάνω αίτηση στον δήμο;

Δεν υπάρχει προθεσμία λίγων ημερών, όπως στην ασφάλεια. Η αξίωση κρατάει χρόνια, μέχρι την παραγραφή. Στην πράξη όμως κάθε εβδομάδα σας κοστίζει, γιατί ο δήμος μπαλώνει τη λακκούβα και η απόδειξη χάνεται. Καταθέστε την αίτηση μέσα σε λίγες ημέρες, με τις φωτογραφίες της ίδιας ημέρας, και κρατήστε τον αριθμό πρωτοκόλλου.

Χρειάζεται να έρθει η Τροχαία για μια λακκούβα;

Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά βοηθάει πολύ. Ένα δελτίο ή μια βεβαίωση της αστυνομίας λέει ότι το συμβάν έγινε εκεί και εκείνη την ώρα, και ο δήμος το ζητάει συχνά. Αν η Τροχαία δεν έρθει, κρατήστε τη βεβαίωση της οδικής βοήθειας που σας μάζεψε, το τιμολόγιο του βουλκανιζατέρ με ημερομηνία και ώρα, και τα στοιχεία ενός μάρτυρα.

Πληρώνει η μικτή ένα σκισμένο λάστιχο από λακκούβα;

Συνήθως όχι, αν είναι η μόνη ζημιά. Οι όροι που διαβάσαμε εξαιρούν από τις ίδιες ζημιές τα ελαστικά και τις ζάντες, εκτός αν χάλασαν μαζί με άλλο κομμάτι που καλύπτεται, όπως η ανάρτηση ή ο προφυλακτήρας. Το σκέτο λάστιχο το ζητάτε από τον δήμο ή το πληρώνετε εσείς. Η οδική βοήθεια σας αλλάζει τη ρεζέρβα, δεν σας αγοράζει λάστιχο.

Θα χάσω την έκπτωση αν δηλώσω τη λακκούβα στην ασφάλειά μου;

Μπορεί. Στις ίδιες ζημιές πολλές εταιρείες έχουν δική τους έκπτωση για τα χρόνια χωρίς ζημιά, και μια δήλωση τη μειώνει. Η κατηγορία bonus-malus της αστικής ευθύνης δεν αλλάζει, γιατί δεν χτυπήσατε κανέναν. Ρωτήστε πριν δηλώσετε τι θα πληρώσετε στην ανανέωση, και συγκρίνετέ το με τη ζημιά μείον την απαλλαγή.

Μπορώ να ζητήσω από τον δήμο και την απαλλαγή που πλήρωσα;

Ναι. Η απαλλαγή είναι δική σας ζημιά και ο δήμος τη χρωστάει, αν ευθύνεται. Το ίδιο ισχύει για το ταξί, τη μεταφορά με γερανό που δεν κάλυψε η οδική βοήθεια, και το ενοίκιο αυτοκινήτου όσο το δικό σας ήταν στο συνεργείο. Την υπόλοιπη ζημιά, που πλήρωσε η ασφάλεια, τη ζητάει η ίδια από τον δήμο.

Τι κάνω αν ο δήμος δεν απαντά στην αίτησή μου;

Στείλτε μια υπενθύμιση με τον αριθμό πρωτοκόλλου και ρωτήστε σε ποια υπηρεσία βρίσκεται ο φάκελος. Αν περάσουν μήνες χωρίς απάντηση, κάντε αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη, που εξετάζει δωρεάν τις διαφορές με τους δήμους. Ο τελευταίος δρόμος είναι η αγωγή στο διοικητικό πρωτοδικείο, που παίρνει χρόνο και θέλει δικηγόρο.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ΕισΝΑΚ άρ. 105 · ΕισΝΑΚ άρ. 106 · ν. 3155/1955 άρ. 5 · ν. 3852/2010 άρ. 74Α · ν. 5056/2023 άρ. 9 · ν. 2496/1997 άρ. 7 · ν. 2496/1997 άρ. 14 · ΑΚ άρ. 926 · ΑΚ άρ. 932

Πηγές

  1. ↑ΔΣΑ, Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών Ισοκράτης: ΜονΔΠρΗρακλείου 975/2020, ευθύνη Δήμου για λακκούβα, άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, 25 Αυγούστου 2020
  2. ↑Δήμος Πειραιά, Δημοτική Επιτροπή: αρμοδιότητες, άρθρο 74Α του ν. 3852/2010 όπως προστέθηκε με το άρθρο 9 του ν. 5056/2023, 20 Οκτωβρίου 2026
  3. ↑Hellas Direct, Ασφάλιση Αυτοκινήτου, Έγγραφο πληροφοριών για το ασφαλιστικό προϊόν, ισχύον κείμενο, Οκτώβριος 2026
  4. ↑Hellas Direct, Ασφάλιση Αυτοκινήτου, Όροι και Προϋποθέσεις: ιδίες ζημιές, συνεργεία, αποζημίωση, ισχύον κείμενο, Οκτώβριος 2026
  5. ↑ERGO Ασφαλιστική, my auto: όροι ασφάλισης αυτοκινήτου, ίδιες ζημίες και οδική βοήθεια, Ιούνιος 2025
  6. ↑π.δ. 237/1986, υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα, 1986, όπως ισχύει
  7. ↑ΟΕΝ, Ευθύνη Δήμου για κακοτεχνίες οδοστρώματος σε περίπτωση ατυχημάτων: άρθρα 105 και 106 ΕισΝΑΚ, άρθρο 5 του ν. 3155/1955, 7 Ιανουαρίου 2015
  8. ↑Lawspot, Αστική ευθύνη Δήμου: αποκατάσταση περιουσιακής ζημίας ιδιοκτήτη επιβατηγού αυτοκινήτου (ΔΠΑ 1187/2024), 21 Νοεμβρίου 2024
  9. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 7 και 14, 1997, όπως ισχύει
  10. ↑Συνήγορος του Πολίτη, ηλεκτρονική υποβολή και παρακολούθηση αναφοράς, 20 Οκτωβρίου 2026
  11. ↑Allianz, έγγραφο πληροφοριών Allianz My Motor Advanced Plus, ισχύον κείμενο, Οκτώβριος 2026
  12. ↑ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφάλισης Αυτοκινήτων 2024, πίνακες 3Α και 3Β, 2025

Δημοσιεύτηκε 21 Οκτωβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 21 Οκτωβρίου 2027.