Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδί: τι κρατάει η εταιρεία

Με μια ματιά

Η ουσία

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδί δεν είναι ασφάλεια, είναι αποταμίευση με ασφαλιστικό περιτύλιγμα. Βάζετε ένα ποσό κάθε μήνα για δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια, και στη λήξη το παιδί παίρνει ένα κεφάλαιο για σπουδές. Ό,τι το ξεχωρίζει από έναν τραπεζικό λογαριασμό είναι μία κάλυψη: αν πεθάνετε ή μείνετε μόνιμα ανίκανος, η εταιρεία πληρώνει εκείνη τις υπόλοιπες δόσεις και το παιδί παίρνει ολόκληρο το ποσό. Ό,τι το κάνει ακριβότερο από έναν λογαριασμό είναι οι χρεώσεις, που τον πρώτο χρόνο φτάνουν το 40% των ασφαλίστρων. Τη γράψαμε για τον γονιό που του πρότειναν ένα τέτοιο πρόγραμμα και θέλει να ξέρει, πριν υπογράψει, πού πάνε τα λεφτά.

Τι ακριβώς αγοράζετε

Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι ένα ασφαλιστήριο ζωής με τρία σκέλη δεμένα μαζί.

Το πρώτο σκέλος είναι η αποταμίευση. Κάθε δόση που πληρώνετε, αφού αφαιρεθούν οι κρατήσεις, πάει σε ένα μαθηματικό απόθεμα ή σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων. Αυτό είναι το ποσό που μεγαλώνει και που θα εισπράξει το παιδί.

Το δεύτερο σκέλος είναι η ασφάλιση ζωής πάνω σας. Ο ασφαλισμένος είναι ο γονιός, όχι το παιδί, και αυτό μπερδεύει πολύ κόσμο. Το παιδί είναι ο δικαιούχος. Αν πεθάνετε μέσα στη διάρκεια, καταβάλλεται ένα κεφάλαιο, που άλλα προγράμματα το ορίζουν σε σταθερό ποσό και άλλα το ισούν με τα ασφάλιστρα που έχετε πληρώσει.

Το τρίτο σκέλος, και το πιο σημαντικό, είναι η απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων. Είναι μια μικρή, φθηνή κάλυψη που λέει: αν ο συμβαλλόμενος πεθάνει ή καταστεί μόνιμα ολικά ανίκανος, τις υπόλοιπες δόσεις τις πληρώνει η εταιρεία, και το πρόγραμμα φτάνει στη λήξη του σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Αυτή η κάλυψη είναι όλη η διαφορά ανάμεσα σε ένα ασφαλιστικό πρόγραμμα και σε έναν λογαριασμό ταμιευτηρίου.

Πού πάνε τα χρήματα του πρώτου χρόνου

Εδώ χάνονται οι περισσότεροι γονείς, και εδώ βρίσκεται ο λόγος που κάποιοι μιλάνε άσχημα για το προϊόν.

Ο ασφαλιστής που σας πούλησε το πρόγραμμα παίρνει προμήθεια, και η προμήθεια αυτή δεν είναι μοιρασμένη στα είκοσι χρόνια. Πληρώνεται μπροστά, στον πρώτο χρόνο, και ισούται συχνά με το 25% ως 40% των ασφαλίστρων της πρώτης χρονιάς. Η εταιρεία τη βγάζει από τις δικές σας δόσεις.

Το αποτέλεσμα το βλέπετε αν ζητήσετε τον πίνακα αξιών εξαγοράς, που υποχρεωτικά συνοδεύει την προσφορά. Στους δώδεκα μήνες η αξία είναι συνήθως μηδέν. Στους είκοσι τέσσερις είναι ένα μικρό ποσοστό των όσων βάλατε. Γύρω στον πέμπτο ή έκτο χρόνο η αξία περνά για πρώτη φορά τα χρήματα που έχετε καταβάλει. Αυτό το σημείο είναι το πραγματικό νεκρό σημείο του προγράμματος και αξίζει να το ρωτήσετε ονομαστικά.

Δεν είναι κλοπή, είναι δομή. Το ίδιο ισχύει σε κάθε προϊόν που πωλείται από δίκτυο με προμήθεια. Είναι όμως ο λόγος που ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει νόημα μόνο αν σκοπεύετε να το πάτε ως τη λήξη. Ως βραχυπρόθεσμη αποταμίευση είναι ζημιά με εγγύηση.

Οι τέσσερις χρεώσεις, με τα ονόματά τους

Ζητήστε τον πίνακα επιβαρύνσεων γραπτά και βρείτε τέσσερα νούμερα.

Έξοδα πρόσκτησης. Το ποσοστό του ασφαλίστρου που κρατιέται τα πρώτα χρόνια. Ρωτήστε πόσο είναι στον πρώτο χρόνο, πόσο στον δεύτερο και πότε σταματά.

Έξοδα είσπραξης ή διαχείρισης συμβολαίου. Ένα σταθερό ποσό ανά δόση ή ένα μικρό ποσοστό, συνήθως 2% ως 5% κάθε πληρωμής, για όλη τη διάρκεια. Σε μηνιαία πληρωμή είναι μεγαλύτερο από ό,τι σε ετήσια, γιατί οι εισπράξεις είναι δώδεκα αντί για μία. Αν μπορείτε να πληρώνετε ετησίως, ρωτήστε πόσο γλιτώνετε.

Τέλος διαχείρισης κεφαλαίου. Ετήσιο ποσοστό επί του συσσωρευμένου ποσού, τυπικά 0,8% ως 1,8%. Είναι η πιο ύπουλη χρέωση, γιατί μοιάζει μικρή και εφαρμόζεται σε ολοένα μεγαλύτερο κεφάλαιο. Σε είκοσι χρόνια, η διαφορά ανάμεσα σε 0,8% και 1,8% τρώει πάνω από το 15% του τελικού ποσού.

Κόστος ασφάλισης. Η μηνιαία χρέωση για την κάλυψη θανάτου και για την απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων. Αφαιρείται από τα μερίδια και ανεβαίνει κάθε χρόνο, επειδή ακολουθεί την ηλικία σας.

Εγγυημένο ή unit linked

Η αγορά πουλά δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα με το ίδιο όνομα.

Στο πρόγραμμα εγγυημένου κεφαλαίου, η εταιρεία σας γράφει σήμερα ένα ποσό λήξης και το εγγυάται. Το επιτόκιο που το στηρίζει είναι χαμηλό, συνήθως κάτω από 2% τον χρόνο, γιατί η εταιρεία πρέπει να το εξασφαλίσει σε ομόλογα και να κρατήσει και κεφάλαιο φερεγγυότητας για την υπόσχεσή της. Ξέρετε τι θα πάρετε. Δεν ξέρετε πόσο θα αξίζουν τότε αυτά τα χρήματα, αν ο πληθωρισμός τρέξει.

Στο unit linked, τα χρήματα αγοράζουν μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων που διαλέγετε εσείς ανάμεσα σε τρεις ή τέσσερις επιλογές κινδύνου. Δεν υπάρχει εγγύηση. Σε είκοσι χρόνια οι μετοχικές αγορές ιστορικά αποδίδουν πολύ περισσότερο από 2%, αλλά η λέξη ιστορικά δεν είναι υπόσχεση, και μέσα στη διαδρομή θα δείτε χρονιές με απώλειες. Το κρίσιμο ερώτημα εδώ είναι τα κόστη του υποκείμενου αμοιβαίου, που είναι επιπλέον του τέλους διαχείρισης του συμβολαίου.

Αν το παιδί είναι δύο ετών και η λήξη στα δεκαοκτώ, ο χρόνος είναι με το μέρος σας και η μετοχική επιλογή έχει νόημα. Αν το παιδί είναι δεκατεσσάρων και θέλετε τα χρήματα σε τέσσερα χρόνια, μην πάρετε κίνδυνο που δεν προλαβαίνετε να αποσβέσετε.

Η κάλυψη που κάνει τη διαφορά

Θα το πούμε ξανά γιατί είναι το μόνο επιχείρημα του προϊόντος απέναντι σε έναν τραπεζικό λογαριασμό.

Βάζετε 150 ευρώ τον μήνα για δεκαοκτώ χρόνια, δηλαδή 32.400 ευρώ συνολικά. Στον τέταρτο χρόνο έχετε βάλει 7.200 ευρώ. Αν εκείνη τη στιγμή πάθετε κάτι μόνιμο, ο τραπεζικός λογαριασμός έχει 7.200 ευρώ και σταματά εκεί. Το πρόγραμμα με απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων συνεχίζει να τροφοδοτείται από την εταιρεία για δεκατέσσερα ακόμη χρόνια, και το παιδί παίρνει στα δεκαοκτώ του το πλήρες ποσό λήξης.

Η κάλυψη αυτή κοστίζει λίγα ευρώ τον μήνα και σε αρκετά προγράμματα πωλείται ως προαιρετική. Αν ο ασφαλιστής δεν σας τη συμπεριέλαβε, ζητήστε την ονομαστικά και ζητήστε να δείτε πόσο ανεβάζει τη δόση. Χωρίς αυτήν, πληρώνετε χρεώσεις για μια υπηρεσία που δεν αγοράσατε.

Διαβάστε προσεκτικά τον ορισμό της ανικανότητας. Άλλο «μόνιμη ολική ανικανότητα για κάθε επάγγελμα» και άλλο «για το δικό σας επάγγελμα». Το δεύτερο ενεργοποιείται πολύ ευκολότερα και είναι σημαντικό αν δουλεύετε με τα χέρια σας.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα τιμολόγια

Ένα παράδειγμα

Ο δικαιούχος, ο συμβαλλόμενος και το διαζύγιο

Σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα υπάρχουν τρεις ρόλοι και συχνά τρία διαφορετικά πρόσωπα. Ο συμβαλλόμενος είναι αυτός που υπογράφει και πληρώνει. Ο ασφαλισμένος είναι αυτός πάνω στη ζωή του οποίου γράφεται η κάλυψη, δηλαδή συνήθως ο ίδιος γονιός. Ο δικαιούχος είναι το παιδί.

Ο συμβαλλόμενος είναι ο μόνος που έχει δικαιώματα πάνω στο συμβόλαιο όσο αυτό τρέχει. Μόνο αυτός μπορεί να αλλάξει δικαιούχο, να ζητήσει εξαγορά, να μειώσει τη δόση ή να πάρει δάνειο επί του ασφαλιστηρίου. Αν η γιαγιά πληρώνει το πρόγραμμα του εγγονού, η γιαγιά κρατά αυτά τα δικαιώματα, όχι οι γονείς.

Στο διαζύγιο αυτό γίνεται πρόβλημα. Το πρόγραμμα δεν διαλύεται και δεν μοιράζεται αυτόματα. Μένει στον συμβαλλόμενο, που μπορεί νόμιμα να το εξαγοράσει και να κρατήσει τα χρήματα, ακόμη κι αν το παιδί είναι ο ορισμένος δικαιούχος. Ο τρόπος να το κλειδώσετε είναι ο ανέκκλητος ορισμός δικαιούχου: μια πρόσθετη πράξη που λέει ότι ο δικαιούχος δεν αλλάζει χωρίς τη συναίνεσή του. Από τη στιγμή που γίνει, δεν ξεγίνεται μονομερώς, οπότε σκεφτείτε το δύο φορές πριν το ζητήσετε.

Υπάρχει και η μεταβίβαση του συμβολαίου. Αν μετακομίσετε στο εξωτερικό ή αν συμφωνήσετε στο διαζύγιο ότι το πρόγραμμα το αναλαμβάνει ο άλλος γονιός, η εταιρεία δέχεται αλλαγή συμβαλλομένου με αίτηση και των δύο μερών. Η κάλυψη όμως, και το κόστος της, ακολουθεί τη νέα ζωή που ασφαλίζεται και ξαναγίνεται έλεγχος υγείας.

Πώς διαβάζετε την προσφορά σε πέντε λεπτά

Ο ασφαλιστής θα σας αφήσει ένα φυλλάδιο με πίνακες. Ψάξτε έξι πράγματα, με αυτή τη σειρά, και αγνοήστε τα υπόλοιπα.

Πρώτο, το σύνολο των καταβολών. Δόση επί δώδεκα επί τα χρόνια. Αν το φυλλάδιο δεν το γράφει, γράψτε το εσείς με το κινητό. Είναι το νούμερο που συγκρίνετε με όλα τα άλλα.

Δεύτερο, το προβλεπόμενο ποσό λήξης και δίπλα του την υπόθεση απόδοσης. Ένας πίνακας που δείχνει 58.000 ευρώ με υπόθεση 6% δεν λέει τίποτα αν δεν δείτε και τη γραμμή με το 2%. Οι εταιρείες υποχρεούνται να δίνουν τουλάχιστον δύο σενάρια. Κοιτάξτε το χαμηλό.

Τρίτο, τη στήλη της αξίας εξαγοράς ανά έτος. Βρείτε τη χρονιά όπου η αξία περνά τις καταβολές. Αν είναι μετά τον όγδοο χρόνο, το προϊόν είναι ακριβό.

Τέταρτο, το ετήσιο τέλος διαχείρισης, γραμμένο ως ποσοστό. Αν το φυλλάδιο το κρύβει μέσα σε κείμενο, ζητήστε το χωριστά.

Πέμπτο, ποιες καλύψεις περιλαμβάνονται και ποιες είναι προαιρετικές. Ειδικά η απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων.

Έκτο, τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Πολλά προγράμματα ανεβάζουν αυτόματα τη δόση κάθε χρόνο κατά 3% ή 5%. Είναι λογικό, γιατί ο πληθωρισμός τρώει τη σταθερή δόση, αλλά πρέπει να το ξέρετε, γιατί τα 150 ευρώ γίνονται 260 στον δέκατο πέμπτο χρόνο και το σύνολο των καταβολών αλλάζει ριζικά.

Η εναλλακτική που πρέπει να συγκρίνετε

Μην υπογράψετε χωρίς να βάλετε δίπλα δίπλα τρία πράγματα.

Ο τραπεζικός λογαριασμός προθεσμίας ή ένα πρόγραμμα τακτικής αποταμίευσης. Καμία χρέωση πρόσκτησης, πλήρης ρευστότητα, καμία κάλυψη, και επιτόκιο που σήμερα δεν καλύπτει τον πληθωρισμό.

Το αμοιβαίο κεφάλαιο με πάγια εντολή. Χρεώνει τη δική του προμήθεια διαχείρισης, συχνά 1% ως 1,8%, χωρίς όμως τα έξοδα πρόσκτησης του ασφαλιστηρίου και χωρίς ποινή αν σταματήσετε. Δεν έχει καμία ασφαλιστική κάλυψη.

Ο συνδυασμός. Μια σκέτη πρόσκαιρη ασφάλεια ζωής κοστίζει στα τριάντα οκτώ σας περίπου 0,11% του κεφαλαίου τον χρόνο, δηλαδή 110 ευρώ για 100.000 ευρώ κάλυψη. Πάρτε αυτήν χωριστά και αποταμιεύστε χωριστά. Πολλοί άνθρωποι βγαίνουν μπροστά έτσι, ειδικά όσοι έχουν την πειθαρχία να συνεχίσουν χωρίς την υποχρέωση της δόσης.

Η τίμια απάντηση: το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αξίζει σε δύο περιπτώσεις. Όταν χωρίς την υποχρέωση δεν θα αποταμιεύατε ποτέ, και όταν είστε ο μοναδικός εισοδηματίας και η απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Πόσα από τα χρήματα του πρώτου χρόνου πάνε στην αποταμίευση;

Λιγότερα από όσα νομίζετε. Στα περισσότερα προγράμματα τα έξοδα πρόσκτησης του πρώτου έτους απορροφούν 25% ως 40% των ασφαλίστρων της χρονιάς. Γι' αυτό η αξία εξαγοράς στους δώδεκα μήνες είναι συχνά μηδενική. Από τον δεύτερο χρόνο η κράτηση πέφτει απότομα, συνήθως κάτω από 5%.

Αν πεθάνω, συνεχίζει το πρόγραμμα του παιδιού;

Μόνο αν έχετε την κάλυψη απαλλαγής πληρωμής ασφαλίστρων. Με αυτήν, η εταιρεία πληρώνει εκείνη τις υπόλοιπες δόσεις ως τη λήξη και το παιδί παίρνει το ποσό όπως προγραμματίστηκε. Χωρίς αυτήν, το πρόγραμμα παγώνει στα χρήματα που έχουν μπει. Κοστίζει λίγα ευρώ τον μήνα και είναι ο λόγος ύπαρξης του προϊόντος.

Μπορώ να σταματήσω τις πληρωμές;

Ναι, αλλά με κόστος. Τα πρώτα δύο χρόνια η εξαγορά δίνει μηδέν ή σχεδόν μηδέν. Μετά τη διετία υπάρχει η ελεύθερη από ασφάλιστρα μετατροπή, όπου το πρόγραμμα μένει ζωντανό με μικρότερο ποσό λήξης και δεν πληρώνετε άλλο. Ζητήστε την αντί για εξαγορά.

Ποιος παίρνει τα χρήματα στη λήξη;

Ο δικαιούχος που έχετε ορίσει, συνήθως το παιδί. Αν στη λήξη είναι ενήλικο, τα εισπράττει το ίδιο και αποφασίζει μόνο του. Αν είναι ανήλικο, χρειάζεται η διαδικασία που ισχύει για περιουσία ανηλίκου, με τους γονείς ως ασκούντες τη γονική μέριμνα. Ρωτήστε τον συμβολαιογράφο σας πριν ορίσετε ηλικία λήξης κάτω των δεκαοκτώ.

Είναι εγγυημένα τα χρήματα;

Εξαρτάται από τον τύπο. Στο πρόγραμμα εγγυημένου επιτοκίου η εταιρεία εγγυάται ένα ποσό λήξης, συνήθως με επιτόκιο κάτω από 2%. Στο unit linked δεν εγγυάται τίποτα, τα χρήματα πάνε σε αμοιβαία κεφάλαια και το αποτέλεσμα εξαρτάται από τις αγορές. Διαβάστε ποιο από τα δύο υπογράφετε.

Φορολογούνται τα χρήματα στη λήξη;

Το ποσό που εισπράττει ο δικαιούχος από ασφαλιστήριο ζωής αντιμετωπίζεται ευνοϊκά, και για τα κληρονομικά υπάρχουν αφορολόγητα όρια ανά βαθμό συγγένειας. Οι λεπτομέρειες αλλάζουν και εξαρτώνται από τη μορφή του προγράμματος. Ρωτήστε λογιστή πριν υπογράψετε, όχι μετά.

Τι είναι καλύτερο, το πρόγραμμα ή ένας λογαριασμός στην τράπεζα;

Ο λογαριασμός δίνει ρευστότητα και καμία χρέωση. Το πρόγραμμα δίνει πειθαρχία και την απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων, που κανένας λογαριασμός δεν έχει. Αν είστε ο μοναδικός εισοδηματίας του σπιτιού, αυτή η κάλυψη αξίζει τις χρεώσεις. Αν έχετε ήδη επαρκή ασφάλεια ζωής, ίσως όχι.

Πόσο κοστίζει η κάλυψη θανάτου μέσα στο πρόγραμμα;

Στα τριάντα οκτώ σας το κόστος του κεφαλαίου κινδύνου κινείται μεταξύ 1,2 και 1,7 τοις χιλίοις τον χρόνο. Για 60.000 ευρώ κάλυψη, δηλαδή 72 ως 102 ευρώ τον χρόνο, που αφαιρούνται από τα μερίδιά σας μηνιαία. Ανεβαίνει κάθε χρόνο με την ηλικία σας.

Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 31 · ν. 4364/2016

Πηγές

1. ΕΑΕΕ, Στατιστική Επετηρίδα Ασφαλίσεων Ζωής, 2025
2. Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.