Με μια ματιά
- Το επίδομα ασφαλίζεται συνήθως ως το 60% ως 70% του καθαρού δηλωμένου εισοδήματος. Δεν σας αφήνουν να πάρετε ολόκληρο.
- Περίοδος αναμονής 14, 30, 60, 90 ή 180 ημέρες. Η μετάβαση από 30 σε 90 ημέρες ρίχνει το ασφάλιστρο γύρω στο 30%.
- Ο ορισμός «ανικανότητα για το δικό μου επάγγελμα» κοστίζει 25% ως 40% παραπάνω και είναι ο μόνος που δουλεύει για χειρώνακτα.
- Η κάλυψη ανικανότητας μέσα σε ασφάλεια δανείου τιμολογείται γύρω στο 0,8 τοις χιλίοις του υπολοίπου τον χρόνο. Η ανεργία γύρω στο 1,4 τοις χιλίοις, η ζωή γύρω στο 1,5.
- Η ασθένεια, όχι το ατύχημα, προκαλεί τη μεγάλη πλειοψηφία των μακρών ανικανοτήτων. Ένα συμβόλαιο μόνο ατυχήματος καλύπτει τη μικρή μειοψηφία.
- Ψυχικές παθήσεις και προβλήματα σπονδυλικής στήλης περιορίζονται συχνά στους 12 ή 24 μήνες καταβολής.
Η ουσία
Ο μισθωτός που σπάει το πόδι του παίρνει άδεια ασθενείας και ο μισθός συνεχίζει. Η κάλυψη ανικανότητας για ελεύθερους επαγγελματίες υπάρχει επειδή εσείς δεν έχετε τίποτα από τα δύο: ούτε εργοδότη να πληρώσει, ούτε επίδομα που να μοιάζει με εισόδημα. Μια ιδιωτική ασφάλεια εισοδήματος τιμολογείται πάνω στο μηνιαίο επίδομα που ζητάτε, και για 1.000 ευρώ τον μήνα σε άνθρωπο τριάντα οκτώ ετών κοστίζει από 380 ευρώ τον χρόνο για δουλειά γραφείου ως πάνω από 1.000 ευρώ για χειρωνακτικό επάγγελμα. Αυτή η σελίδα είναι για τον υδραυλικό, τη γραφίστρια, τον οδοντίατρο και τον λογιστή που δουλεύουν μόνοι τους και ξέρουν ότι αν σταματήσουν τρεις μήνες, σταματά και το σπίτι.
Τι έχετε ήδη από τον ΕΦΚΑ, και γιατί δεν φτάνει
Πριν αγοράσετε οτιδήποτε, δείτε τι υπάρχει.
Για τη βραχυχρόνια ανικανότητα, ο μη μισθωτός βρίσκεται σε πολύ χειρότερη θέση από τον μισθωτό. Το επίδομα ασθενείας του ΕΦΚΑ σχεδιάστηκε γύρω από τη λογική του εργαζομένου με εργοδότη, και ο αυτοαπασχολούμενος είτε δεν το δικαιούται είτε το δικαιούται με προϋποθέσεις ημερών και με ποσά που δεν πλησιάζουν τα έξοδα ενός νοικοκυριού. Ρωτήστε τον λογιστή σας τι ακριβώς ισχύει για τη δική σας κατηγορία και για τις δικές σας εισφορές, γιατί οι λεπτομέρειες αλλάζουν και δεν θα σας πούμε νούμερο που δεν θα ισχύει του χρόνου.
Για τη μόνιμη ανικανότητα υπάρχει η σύνταξη αναπηρίας. Απαιτεί γνωμάτευση υγειονομικής επιτροπής, ποσοστό αναπηρίας πάνω από ένα όριο, και συγκεκριμένο χρόνο ασφάλισης. Η διαδικασία δεν είναι γρήγορη. Ανάμεσα στην αίτηση και στην πρώτη πληρωμή περνούν συνήθως μήνες, συχνά περισσότεροι από έξι, και στο διάστημα αυτό δεν εισπράττετε τίποτα.
Υπάρχει και μια πραγματικότητα που κανένα κρατικό σύστημα δεν καλύπτει: τα πάγια έξοδα της δουλειάς σας. Το ενοίκιο του συνεργείου, ο λογιστής, ο δανεισμός του μηχανήματος, οι εισφορές που τρέχουν ακόμη κι όταν δεν βγάζετε ευρώ. Αυτά συνεχίζουν να σας χρεώνονται από την πρώτη μέρα.
Τα τέσσερα πράγματα που λέγονται «ανικανότητα»
Η λέξη χρησιμοποιείται για τέσσερα διαφορετικά προϊόντα και η σύγχυση κοστίζει χρήματα.
Ασφάλεια εισοδήματος, ή επίδομα ανικανότητας. Πληρώνει ένα μηνιαίο ποσό όσο δεν μπορείτε να δουλέψετε, μετά από μια περίοδο αναμονής, ως μια μέγιστη διάρκεια ή ως μια ηλικία. Είναι το προϊόν που αφορά πραγματικά τον ελεύθερο επαγγελματία.
Μόνιμη ολική ανικανότητα ως πρόσθετη της ασφάλειας ζωής. Πληρώνει ένα εφάπαξ κεφάλαιο, το ίδιο ή μέρος αυτού του θανάτου, αν η ανικανότητα είναι μόνιμη και ολική. Δεν πληρώνει μηνιαία και δεν ενεργοποιείται για προσωρινά προβλήματα.
Απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων. Δεν σας δίνει χρήματα. Απλώς σταματά να σας χρεώνει τις δόσεις ενός άλλου συμβολαίου όσο είστε ανίκανος. Κοστίζει ελάχιστα και σχεδόν πάντα αξίζει.
Κάλυψη ανικανότητας μέσα σε ασφάλεια δανείου. Πληρώνει τη δόση ή το υπόλοιπο στην τράπεζα. Τιμολογείται πάνω στο ανεξόφλητο υπόλοιπο και όχι στο εισόδημά σας, γύρω στο 0,8 τοις χιλίοις τον χρόνο για την ανικανότητα, 1,4 για την ανεργία και 1,5 για τη ζωή. Είναι χρήσιμη, δεν είναι όμως υποκατάστατο του εισοδήματος.
Ο κανόνας που κρατάτε: το εφάπαξ καλύπτει την καταστροφή, το μηνιαίο καλύπτει τη ζωή. Ο ελεύθερος επαγγελματίας χρειάζεται και τα δύο, και αν πρέπει να διαλέξει ένα, το μηνιαίο πιάνει περισσότερες πραγματικές καταστάσεις.
Ο ορισμός που κρίνει αν θα πληρωθείτε
Δεν υπάρχει σημαντικότερη γραμμή στο συμβόλαιο, και οι περισσότεροι δεν τη διαβάζουν ποτέ.
Ανικανότητα για το δικό σας επάγγελμα. Πληρώνεστε αν δεν μπορείτε να ασκήσετε το επάγγελμα που ασκούσατε όταν ασφαλιστήκατε, ακόμη κι αν μπορείτε να κάνετε κάτι άλλο. Ο οδοντίατρος με τρόμο στο χέρι δεν είναι οδοντίατρος, ακόμη κι αν μπορεί να διδάξει. Αυτός ο ορισμός είναι ο ακριβότερος και ο μόνος σωστός για εξειδικευμένα και χειρωνακτικά επαγγέλματα.
Ανικανότητα για κάθε επάγγελμα που ταιριάζει στα προσόντα σας. Ενδιάμεση διατύπωση. Η εταιρεία μπορεί να πει ότι θα μπορούσατε να κάνετε κάποια σχετική δουλειά, αλλά δεσμεύεται να λάβει υπόψη την εκπαίδευση και την εμπειρία σας.
Ανικανότητα για κάθε επάγγελμα. Η αυστηρότερη. Πληρώνεστε μόνο αν δεν μπορείτε να κάνετε καμία απολύτως αμειβόμενη εργασία. Πρακτικά, μιλάμε για πολύ βαριά κατάσταση. Είναι ο φθηνότερος ορισμός και ο λόγος που κάποια συμβόλαια φαίνονται ασυνήθιστα φθηνά.
Απώλεια μελών ή λειτουργιών. Ένας κλειστός κατάλογος: απώλεια δύο άκρων, απώλεια όρασης και τα λοιπά. Δεν είναι πραγματική κάλυψη ανικανότητας, είναι κάλυψη ατυχήματος με άλλο όνομα.
Ρωτήστε ποιον ορισμό αγοράζετε και ζητήστε να σας τον δείξουν στο κείμενο. Αν ο ασφαλιστής δεν μπορεί να σας τον δείξει σε ένα λεπτό, δεν τον έχει διαβάσει ούτε αυτός.
Η αναμονή, η διάρκεια και το ποσό
Τρεις διακόπτες ρυθμίζουν το ασφάλιστρο και πρέπει να τους γυρίσετε συνειδητά.
Η περίοδος αναμονής είναι οι μέρες που περνούν πριν αρχίσει η καταβολή. Διαλέξτε την με βάση τα χρήματα που έχετε στην άκρη. Αν αντέχετε τρεις μήνες χωρίς εισόδημα, πάρτε 90 ημέρες και κερδίστε περίπου 30% στο ασφάλιστρο. Αν ζείτε από μήνα σε μήνα, οι 30 ημέρες αξίζουν το παραπάνω κόστος.
Η διάρκεια καταβολής είναι το πόσο θα σας πληρώνουν. Οι επιλογές είναι τυπικά δύο έτη, πέντε έτη, ή ως την ηλικία συνταξιοδότησης. Το διετές είναι φθηνό και πιάνει τα συνηθισμένα. Το «ως τα 65» είναι ακριβότερο και πιάνει την πραγματική καταστροφή, δηλαδή τη μόνιμη αναπηρία στα σαράντα δύο σας. Αν τα χρήματά σας φτάνουν για ένα από τα δύο, πάρτε το δεύτερο: η ασφάλιση υπάρχει για το ανυπόφορο, όχι για το δυσάρεστο.
Το ποσό. Οι εταιρείες βάζουν οροφή στο 60% ως 70% του καθαρού εισοδήματος, και για τον ελεύθερο επαγγελματία το «καθαρό εισόδημα» σημαίνει αυτό που δείχνει το Ε3 και το εκκαθαριστικό. Εδώ πονάει πολύς κόσμος, γιατί ο πραγματικός τζίρος και το δηλωμένο κέρδος δεν συμπίπτουν πάντα. Το συμβόλαιο θα πληρώσει με βάση τα χαρτιά.
Το πρόβλημα της απόδειξης εισοδήματος
Στη ζημιά, η εταιρεία δεν ρωτά τι κερδίζατε. Ζητά να το δει.
Θα ζητήσει τα δύο ή τρία τελευταία Ε1 και Ε3, τα βιβλία σας, συχνά και τις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ. Θα υπολογίσει τον μέσο όρο και θα συγκρίνει με το ποσό που ασφαλίσατε. Αν ασφαλίσατε 1.500 ευρώ τον μήνα και τα χαρτιά δείχνουν καθαρό 1.400 ευρώ, θα σας πληρώσει το ποσοστό που προβλέπει το συμβόλαιο πάνω στα 1.400, όχι τα 1.500. Πληρώσατε ασφάλιστρο για κάλυψη που δεν είχατε.
Γι’ αυτό δύο πρακτικές συμβουλές. Πρώτον, ασφαλίστε ποσό που στηρίζεται στα χαρτιά σας και όχι στη ζωή σας. Δεύτερον, αν το εισόδημά σας ανέβει πραγματικά, ζητήστε αύξηση της κάλυψης. Πολλά συμβόλαια δίνουν δικαίωμα αύξησης κάθε δύο ή τρία χρόνια χωρίς νέο ιατρικό έλεγχο. Είναι η καλύτερη ρήτρα του προϊόντος και σχεδόν κανείς δεν τη χρησιμοποιεί.
Υπάρχει και η αντίστροφη περίπτωση. Αν το εισόδημα πέσει και δεν μειώσετε την κάλυψη, πληρώνετε ασφάλιστρο για ποσό που δεν θα εισπράξετε ποτέ. Κοιτάξτε το κάθε τρία χρόνια, όταν κλείνετε τη φορολογική δήλωση.
Τι δεν καλύπτεται
Οι εξαιρέσεις είναι σταθερές στην αγορά και οι περισσότερες είναι λογικές.
Η προϋπάρχουσα πάθηση, δηλωμένη ή όχι. Αν είχατε ήδη πρόβλημα στη μέση, θα εξαιρεθεί ονομαστικά ή θα κοστίσει επασφάλιστρο.
Η αυτοτραυματισμένη βλάβη, η επήρεια ουσιών, η συμμετοχή σε παράνομη πράξη.
Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός ως φυσιολογικά γεγονότα. Επιπλοκές που οδηγούν σε πραγματική ανικανότητα συνήθως καλύπτονται.
Οι επικίνδυνες δραστηριότητες που δεν δηλώθηκαν: αγώνες ταχύτητας, καταδύσεις πέρα από ένα βάθος, αλεξίπτωτο.
Και οι δύο περιορισμοί που πρέπει να ρωτήσετε ονομαστικά. Οι ψυχικές παθήσεις, όπου πολλά συμβόλαια κόβουν την καταβολή στους 24 μήνες. Και τα προβλήματα σπονδυλικής στήλης χωρίς αντικειμενικό απεικονιστικό εύρημα, όπου ο περιορισμός είναι συχνά 12 μήνες. Αυτές οι δύο κατηγορίες μαζί είναι μεγάλο μέρος των πραγματικών απαιτήσεων στον κλάδο, οπότε δεν είναι λεπτομέρεια.
Τι λέει ο νόμος
Δεν υπάρχει νόμος που να υποχρεώνει κανέναν να ασφαλίσει το εισόδημά του. Το προϊόν είναι καθαρά προαιρετικό και οι όροι του είναι όροι σύμβασης, όχι διατάξεις.
Δύο άρθρα του ν. 2496/1997 όμως κρίνουν τη σχέση σας με την εταιρεία. Το άρθρο 3 σας υποχρεώνει να δηλώσετε κάθε ουσιώδες στοιχείο κατά τη σύναψη. Στην ασφάλιση εισοδήματος αυτό περιλαμβάνει και το επάγγελμα και τις πραγματικές σας δραστηριότητες. Ο ηλεκτρολόγος που δήλωσε «τεχνικός» και δουλεύει σε ύψη, ο γιατρός που δήλωσε παθολόγος και κάνει και επεμβατικά, έχουν πρόβλημα στη ζημιά.
Το άρθρο 7 σας δίνει προθεσμία οκτώ ημερών για να αναγγείλετε το γεγονός από τότε που το μάθατε. Στην ανικανότητα η αφετηρία δεν είναι πάντα προφανής. Πρακτικά, δηλώστε μόλις ο γιατρός σας πει ότι δεν θα δουλέψετε για διάστημα που ξεπερνά την περίοδο αναμονής σας.
Υπάρχει και το ζήτημα της συνεργασίας. Το συμβόλαιο θα σας υποχρεώνει να δεχτείτε εξέταση από ιατρό της εταιρείας, να προσκομίσετε ιατρικά και οικονομικά στοιχεία, και να ενημερώσετε αν η κατάστασή σας βελτιωθεί. Η άρνηση συνεργασίας είναι από μόνη της λόγος διακοπής της καταβολής.
Τέλος, τα δεδομένα υγείας σας υπόκεινται στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων και η εταιρεία τα επεξεργάζεται με βάση τη ρητή συγκατάθεση που δίνετε στην πρόταση. Έχετε δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε ιατρική γνωμάτευση που παρήγγειλε για λογαριασμό σας.
Τι δείχνουν τα τιμολόγια
Ενδεικτικά καθαρά ετήσια ασφάλιστρα για μηνιαίο επίδομα 1.000 ευρώ, άνθρωπος 38 ετών, μη καπνιστής, με αναμονή 90 ημερών και καταβολή ως τα 65.
| Επαγγελματική κατηγορία | Ορισμός «κάθε επάγγελμα» | Ορισμός «δικό μου επάγγελμα» |
|---|---|---|
| Γραφείο, λογιστής, δικηγόρος | 380 ως 470 € | 490 ως 620 € |
| Ιατρικά και οδοντιατρικά | 450 ως 560 € | 600 ως 780 € |
| Τεχνικά με ελαφρά χειρωνακτική εργασία | 560 ως 700 € | 740 ως 950 € |
| Χειρωνακτικά, οικοδομή, ύψη | 820 ως 1.050 € | 1.100 € και άνω |
| Πηγή: παραδοχές του δικού μας υπολογισμού, όχι δημοσιευμένος τιμοκατάλογος εταιρείας. Η μέθοδος είναι ολόκληρη στο πώς υπολογίζουμε. Η μέθοδος είναι ολόκληρη στο πώς υπολογίζουμε. |
Τρεις παρατηρήσεις. Η κατηγορία επαγγέλματος μετράει περισσότερο από την ηλικία ως τα σαράντα πέντε. Ο ορισμός προσθέτει 25% ως 40%, και είναι τα καλύτερα χρήματα που θα δώσετε στο συμβόλαιο. Και η αναμονή είναι ο φθηνότερος μοχλός: από 30 σε 90 ημέρες κερδίζετε περίπου το 30%, από 90 σε 180 άλλο ένα 15% περίπου.
Για σύγκριση, μια σκέτη πρόσκαιρη ασφάλεια ζωής στην ίδια ηλικία κοστίζει περίπου 0,11% του κεφαλαίου τον χρόνο, δηλαδή 110 ευρώ ανά 100.000 ευρώ. Η κάλυψη εισοδήματος είναι πολύ ακριβότερη ανά ευρώ οφέλους, και υπάρχει λόγος: η πιθανότητα να μείνετε ανίκανος για έξι μήνες πριν τα εξήντα είναι αρκετά μεγαλύτερη από την πιθανότητα να πεθάνετε.
Ένα παράδειγμα
Ο Στέλιος είναι 41 ετών, υδραυλικός στην Πάτρα, με δικό του συνεργείο και έναν βοηθό. Το Ε3 του δείχνει καθαρά κέρδη γύρω στις 26.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 2.170 ευρώ τον μήνα. Πληρώνει 340 ευρώ δόση για το βαν και 480 ευρώ ενοίκιο για τον χώρο.
Ασφαλίζει 1.300 ευρώ μηνιαίο επίδομα, δηλαδή περίπου το 60% του εισοδήματός του. Διαλέγει ορισμό «δικό μου επάγγελμα», γιατί αν χάσει τη δύναμη στον ώμο του δεν θα ξαναδουλέψει ποτέ ως υδραυλικός, αλλά θα μπορούσε τυπικά να καθίσει σε ένα ταμείο. Περίοδος αναμονής 60 ημερών, καταβολή ως τα 65.
Η αριθμητική. Η κατηγορία του είναι χειρωνακτική, το εύρος στο τιμολόγιο είναι 1.100 ευρώ και άνω ανά 1.000 ευρώ επιδόματος με 90 ημέρες αναμονής. Στα 1.300 ευρώ επίδομα και με 60 ημέρες αντί για 90, το καθαρό ασφάλιστρο βγαίνει γύρω στα 1.620 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή περίπου 145 ευρώ τον μήνα μετά τον φόρο. Είναι πολλά, και ο Στέλιος το σκέφτεται δύο μήνες.
Στα 44 του πέφτει από σκαλωσιά σε μια δουλειά και σπάει τον αστράγαλο σε τρία σημεία. Δύο επεμβάσεις, οκτώ μήνες μέχρι να ξαναπατήσει κανονικά, και μόνιμη δυσκαμψία που δεν του επιτρέπει να γονατίζει. Ο ΕΦΚΑ του δίνει ελάχιστα και αργά.
Το συμβόλαιο αρχίζει να πληρώνει την 61η ημέρα. Εισπράττει 1.300 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες, δηλαδή 13.000 ευρώ, όσο διαρκεί η πλήρης ανικανότητα. Τον ενδέκατο μήνα επιστρέφει με μειωμένη δραστηριότητα, αναλαμβάνει μόνο επιβλέψεις και μικρές εργασίες, και το εισόδημά του πέφτει στο 55% του προηγούμενου. Η ρήτρα μερικής ανικανότητας του δίνει το 45% του επιδόματος, δηλαδή 585 ευρώ τον μήνα, για όσο κρατά αυτή η κατάσταση.
Δεύτερο παράδειγμα, με άλλα νούμερα. Η Μαρίνα είναι 33 ετών, γραφίστρια στη Θεσσαλονίκη, δουλεύει από το σπίτι με τρεις σταθερούς πελάτες και δηλώνει καθαρά 18.000 ευρώ. Ασφαλίζει 1.000 ευρώ επίδομα, κατηγορία γραφείου, ορισμό «δικό μου επάγγελμα», αναμονή 90 ημερών. Πληρώνει γύρω στα 520 ευρώ καθαρά, δηλαδή 47 ευρώ τον μήνα με τον φόρο. Δύο χρόνια αργότερα διαγιγνώσκεται με σοβαρή διαταραχή που την κρατά εκτός δουλειάς δεκατέσσερις μήνες. Το συμβόλαιό της περιορίζει τις ψυχικές παθήσεις στους 24 μήνες, οπότε πληρώνεται κανονικά για όλους τους μήνες μετά την αναμονή. Αν ο περιορισμός ήταν 12 μήνες, όπως σε άλλα συμβόλαια, θα είχε μείνει ακάλυπτη τους δύο τελευταίους.
Πώς δηλώνετε και τι σας ζητάνε
Η δήλωση γίνεται γραπτά, το συντομότερο. Ετοιμάστε τέσσερις ομάδες χαρτιών.
Τα ιατρικά: γνωματεύσεις, εξιτήρια, απεικονιστικές εξετάσεις, χειρουργικά πρακτικά. Όχι περίληψη, τα πρωτότυπα.
Τα οικονομικά: τα δύο ή τρία τελευταία Ε1 και Ε3, τα βιβλία της τρέχουσας χρήσης, βεβαίωση του λογιστή για την πορεία του εισοδήματος.
Τα επαγγελματικά: περιγραφή του τι ακριβώς κάνετε στη δουλειά σας, με ώρες και σωματικές απαιτήσεις. Ακούγεται περιττό και δεν είναι. Ο ορισμός «δικό μου επάγγελμα» κρίνεται πάνω σε αυτή την περιγραφή.
Τα διοικητικά: το ίδιο το ασφαλιστήριο, οι αποδείξεις πληρωμής, και το έντυπο δήλωσης της εταιρείας συμπληρωμένο.
Μετά έρχεται η εξέταση από τον ιατρό της εταιρείας. Πηγαίνετε, μιλήστε απλά, μην υπερβάλλετε και μην μειώνετε. Ο ασφαλιστικός ιατρός βλέπει εκατοντάδες περιστατικά και αναγνωρίζει και τα δύο.
Αν η καταβολή αρχίσει, μη θεωρήσετε ότι τελείωσε. Η εταιρεία θα ζητά περιοδικά νέα ιατρική τεκμηρίωση και ενδέχεται να διακόψει αν κρίνει ότι η κατάσταση βελτιώθηκε. Αν διαφωνείτε, ζητήστε γραπτά την αιτιολογία και την ιατρική γνωμάτευση στην οποία στηρίχθηκε.
Ομαδικά προγράμματα και φορολογία
Πριν αγοράσετε ατομικό συμβόλαιο, ελέγξτε δύο πράγματα που συχνά υπάρχουν ήδη και κοστίζουν λιγότερο.
Πολλοί επαγγελματικοί σύλλογοι έχουν συλλογικό πρόγραμμα για τα μέλη τους. Δικηγορικοί σύλλογοι, ιατρικοί, τεχνικά επιμελητήρια, ενώσεις μηχανικών. Τα συλλογικά προγράμματα έχουν δύο πλεονεκτήματα: ελαφρύτερο ιατρικό έλεγχο, γιατί ο κίνδυνος μοιράζεται σε όλη την ομάδα, και ασφάλιστρο χαμηλότερο για τον ίδιο άνθρωπο. Έχουν όμως και δύο μειονεκτήματα που πρέπει να δείτε: το επίδομα είναι συνήθως μικρό και σταθερό για όλους, και η κάλυψη σταματά αν πάψετε να είστε μέλος. Χρησιμοποιήστε το ως βάση και χτίστε από πάνω ατομικό συμβόλαιο για τη διαφορά.
Το ίδιο ισχύει αν έχετε και μια σχέση μισθωτής απασχόλησης παράλληλα με τη δική σας δουλειά. Η ομαδική ασφάλιση του εργοδότη μπορεί να καλύπτει ανικανότητα, συνήθως με ορισμό «κάθε επάγγελμα» και με διάρκεια δύο ετών.
Για τη φορολογία, η εικόνα έχει δύο σκέλη και αλλάζει. Το ασφάλιστρο που πληρώνετε για κάλυψη εισοδήματος μπορεί, κατά περίπτωση, να αντιμετωπιστεί ως επαγγελματική δαπάνη όταν συνδέεται με την άσκηση της δραστηριότητάς σας. Το επίδομα που εισπράττετε αντιμετωπίζεται αλλιώς όταν αντικαθιστά εισόδημα και αλλιώς όταν έχει χαρακτήρα αποζημίωσης. Οι λεπτομέρειες εξαρτώνται από τη μορφή του συμβολαίου και από το πώς είναι γραμμένη η καταβολή. Μη βασιστείτε σε ό,τι σας πει ο ασφαλιστής. Ρωτήστε τον λογιστή σας πριν υπογράψετε, δείξτε του το σχέδιο του συμβολαίου, και κρατήστε την απάντηση γραπτά.
Τα λάθη που κοστίζουν
Να διαλέξετε τον φθηνό ορισμό χωρίς να το καταλάβετε. Η «ανικανότητα για κάθε επάγγελμα» δεν θα πληρώσει τον υδραυλικό που μπορεί να απαντά τηλέφωνα. Αντί γι’ αυτό: πληρώστε το 30% παραπάνω για τον σωστό ορισμό.
Να ασφαλίσετε ποσό που δεν δείχνουν τα χαρτιά σας. Πληρώνετε για κάλυψη που θα κοπεί στη ζημιά. Πώς το φτιάχνετε: ποσό με βάση το μέσο καθαρό των τριών τελευταίων ετών.
Να πάρετε κάλυψη μόνο ατυχήματος επειδή είναι φθηνή. Η συντριπτική πλειοψηφία των μακρών ανικανοτήτων προέρχεται από ασθένεια. Κάντε το εξής: ασθένεια και ατύχημα μαζί, ακόμη κι αν πρέπει να μειώσετε το επίδομα.
Να διαλέξετε διάρκεια καταβολής δύο ετών για να χωρέσει στο μπάτζετ. Η διετία καλύπτει την περιπέτεια, όχι την καταστροφή. Η διόρθωση: καταβολή ως τα 65 με μεγαλύτερη αναμονή, αν πρέπει να κόψετε κόστος.
Να μην αυξήσετε ποτέ την κάλυψη. Το εισόδημά σας ανέβηκε, η κάλυψη έμεινε στα νούμερα του 2019. Τι κάνετε: χρησιμοποιήστε τη ρήτρα αύξησης χωρίς νέο ιατρικό έλεγχο, όσο ισχύει.
Να αγνοήσετε τα πάγια έξοδα της επιχείρησης. Το προσωπικό επίδομα δεν πληρώνει το ενοίκιο του συνεργείου. Η λύση: ρωτήστε για χωριστή κάλυψη παγίων εξόδων, όπου υπάρχει, ή ανεβάστε ανάλογα το επίδομα.
Η κάλυψη ανικανότητας είναι το προϊόν που ο ελεύθερος επαγγελματίας χρειάζεται περισσότερο και αγοράζει λιγότερο, γιατί το κόστος του φαίνεται μπροστά και η χρησιμότητά του φαίνεται μόνο τη χειρότερη χρονιά. Δείτε πόσο κοστίζει το επίδομα που θα κρατούσε το σπίτι σας όρθιο έξι μήνες, στο εργαλείο σύγκρισης ασφάλειας εισοδήματος, και δοκιμάστε τι αλλάζει αν ανεβάσετε την περίοδο αναμονής από τις 30 στις 90 ημέρες.
Συχνές ερωτήσεις
Τι μου δίνει ο ΕΦΚΑ αν δεν μπορώ να δουλέψω;
Για προσωρινή ανικανότητα, ο μη μισθωτός έχει πολύ πιο περιορισμένο επίδομα ασθενείας από τον μισθωτό και συχνά τίποτα για τις πρώτες εβδομάδες. Για μόνιμη, υπάρχει σύνταξη αναπηρίας με ποσοστά από 50% και πάνω, μετά από υγειονομική επιτροπή που κρατά μήνες. Ρωτήστε τον λογιστή σας τι ισχύει για τη δική σας κατηγορία.
Τι σημαίνει «ανικανότητα για το δικό μου επάγγελμα»;
Ότι το επίδομα πληρώνεται αν δεν μπορείτε να ασκήσετε τη δική σας δουλειά, ακόμη κι αν μπορείτε να κάνετε κάποια άλλη. Είναι ο ορισμός που ενεργοποιείται ευκολότερα και κοστίζει 25% ως 40% παραπάνω. Για χειρώνακτα και για χειρουργό είναι ο μόνος ορισμός που έχει νόημα.
Πόσο επίδομα μπορώ να ασφαλίσω;
Οι εταιρείες δέχονται συνήθως ως το 60% ως 70% του καθαρού δηλωμένου εισοδήματός σας, με ανώτατο όριο ανά συμβόλαιο. Δεν σας αφήνουν να ασφαλίσετε το 100%, γιατί τότε η επιστροφή στη δουλειά παύει να συμφέρει. Ο έλεγχος γίνεται με τα τελευταία δύο ή τρία Ε1 και Ε3.
Πόσο περιμένω πριν αρχίσουν οι πληρωμές;
Όση περίοδο αναμονής διαλέξατε. Οι επιλογές είναι τυπικά 14, 30, 60, 90 ή 180 ημέρες. Όσο μεγαλύτερη, τόσο φθηνότερο το ασφάλιστρο. Η μετάβαση από 30 σε 90 ημέρες ρίχνει το κόστος γύρω στο 30%, αλλά σημαίνει ότι πρέπει να έχετε τρεις μισθούς στην άκρη.
Καλύπτεται η κατάθλιψη και ο πόνος στη μέση;
Αυτές είναι ακριβώς οι δύο κατηγορίες που πολλά συμβόλαια περιορίζουν. Θα δείτε ρήτρες που κόβουν την καταβολή για ψυχικές παθήσεις και για μη αντικειμενικά ευρήματα της σπονδυλικής στήλης στους 12 ή 24 μήνες. Ρωτήστε ονομαστικά και ζητήστε γραπτή απάντηση πριν υπογράψετε.
Τι διαφορά έχει από την ασφάλεια δανείου;
Η ασφάλεια δανείου πληρώνει την τράπεζα, όχι εσάς, και το ποσό της ακολουθεί το υπόλοιπο του δανείου. Κοστίζει γύρω στο 0,8 τοις χιλίοις του υπολοίπου τον χρόνο για την ανικανότητα. Η ασφάλεια εισοδήματος πληρώνει εσάς, κάθε μήνα, και καλύπτει το νοίκι, το σούπερ μάρκετ και τα παιδιά.
Με καλύπτει αν πάθω κάτι στη δουλειά;
Ναι, αν το συμβόλαιο καλύπτει ασθένεια και ατύχημα και δεν εξαιρεί το επάγγελμά σας. Προσέξτε ότι μερικά φθηνά προϊόντα καλύπτουν μόνο ατύχημα. Το ατύχημα είναι η μικρότερη αιτία μακράς ανικανότητας. Η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι ασθένεια.
Αν γυρίσω στη δουλειά μερικώς, χάνω το επίδομα;
Στα καλά συμβόλαια όχι. Υπάρχει η μερική ανικανότητα, που πληρώνει αναλογικό ποσοστό όταν επιστρέφετε με μειωμένη απόδοση ή μειωμένες ώρες. Στα φθηνά συμβόλαια η κάλυψη είναι όλα ή τίποτα, και αυτό σας σπρώχνει να μην ξαναδουλέψετε καθόλου.
Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 2496/1997 άρ. 3 · ν. 2496/1997 άρ. 7
Πηγές
- Παραδοχές του υπολογισμού μας, δημοσιευμένες ολόκληρες, Σεπτέμβριος 2026
- ν. 2496/1997 άρ. 3, 1997
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
