Ασφάλεια υγείας για ελεύθερο επαγγελματία: το κόστος ως έξοδο

Με μια ματιά

Η ουσία

Η ασφάλεια υγείας για ελεύθερο επαγγελματία έχει δύο ερωτήματα, και το ένα το ρωτάνε όλοι ενώ το άλλο είναι το σημαντικό. Το πρώτο είναι αν το ασφάλιστρο περνάει ως έξοδο της επιχείρησης. Η σύντομη απάντηση: για τον ίδιο τον επαγγελματία δεν είναι αυτονόητο, για το προσωπικό μιας επιχείρησης ο νόμος έχει ειδικό κανόνα, και σε κάθε περίπτωση χρειάζεστε τη γνώμη του λογιστή σας. Το δεύτερο είναι τι ακριβώς πρέπει να ασφαλίσετε όταν δεν υπάρχει εργοδότης να πληρώσει την άδεια ασθενείας. Εκεί η απάντηση μπορεί να μην είναι η υγεία, αλλά το εισόδημα.

Τι αλλάζει όταν δεν έχετε μισθό

Ο μισθωτός που αρρωσταίνει έχει άδεια ασθενείας και, με όρους, επίδομα ασθενείας. Η δουλειά τον περιμένει.

Ο ελεύθερος επαγγελματίας δεν έχει τίποτε από αυτά με τον ίδιο τρόπο. Ρωτήστε τον e-ΕΦΚΑ αν δικαιούστε επίδομα ασθενείας και με ποιους όρους, γιατί δεν θα καλύψει την πραγματική σας απώλεια. Ο υδραυλικός με σπασμένο καρπό δεν χάνει μόνο τα έσοδα δύο μηνών. Χάνει και τους πελάτες που τηλεφώνησαν και βρήκαν άλλον. Η γραφίστρια με δισκοπάθεια χάνει τα projects που είχε κλείσει.

Την ίδια στιγμή, ο ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει ο ίδιος όλες τις εισφορές. Στον e-ΕΦΚΑ διαλέγει ασφαλιστική κατηγορία, και τα ποσά αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο.

Το κρίσιμο σημείο είναι η ασφαλιστική ικανότητα. Για τον μη μισθωτό που μπαίνει τώρα στην ασφάλιση, ο e-ΕΦΚΑ ζητά τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο. Για την παράταση, ζητά πληρωμένες εισφορές ως τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους⁴. Με ρυθμισμένη οφειλή, η ικανότητα ανανεώνεται κάθε μήνα, όσο πληρώνετε τις δόσεις, και οφειλή έως 100 € δεν λαμβάνεται υπόψη⁴. Όποιος χρωστάει χωρίς ρύθμιση το ανακαλύπτει συχνά στο φαρμακείο, τη χειρότερη δυνατή στιγμή.

Το ιδιωτικό συμβόλαιο δεν το ξέρει και δεν διακόπτεται. Αλλάζει όμως θέση. Στο Υγεία OPTIMUM της Interlife, αν άλλος φορέας πληρώσει τουλάχιστον όσο η απαλλαγή, η εταιρεία πληρώνει το υπόλοιπο χωρίς να την κρατήσει⁶. Χωρίς ΕΟΠΥΥ, αυτό το πλεονέκτημα χάνεται, και πληρώνετε την απαλλαγή ολόκληρη.

Το ερώτημα του εξόδου, καθαρά

Ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, ο ν. 4172/2013, επιτρέπει την έκπτωση δαπανών που γίνονται προς το συμφέρον της επιχείρησης ή κατά τις συνήθεις συναλλαγές της. Ζητά επίσης να αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή και να γράφονται στα βιβλία με κατάλληλα δικαιολογητικά⁵. Αυτός ο κανόνας είναι το κλειδί για όλη τη συζήτηση.

Ατομική επιχείρηση, ασφάλιση του ίδιου. Η ασφάλεια υγείας σας καλύπτει εσάς ως άνθρωπο, όχι την επιχείρηση ως δραστηριότητα. Το ερώτημα είναι αν πληροί τον κανόνα του συμφέροντος της επιχείρησης, και η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Πριν την περάσετε, ζητήστε γνώμη λογιστή γραπτά, και κρατήστε την.

Ατομική επιχείρηση, ασφάλιση προσωπικού. Αν έχετε υπαλλήλους, ένα ομαδικό συμβόλαιο για αυτούς γίνεται για τη δουλειά και κρίνεται με τον ίδιο κανόνα. Για τον εργαζόμενο, ο νόμος έχει ειδική απαλλαγή, που την εξηγούμε πιο κάτω. Το δικό σας ασφάλιστρο, ακόμη κι αν είστε μέσα στην ίδια ομάδα, χρειάζεται χωριστή αντιμετώπιση.

Εταιρεία, ΙΚΕ ή ΟΕ ή ΕΠΕ. Εδώ αλλάζει η εικόνα. Η εταιρεία είναι άλλο πρόσωπο από εσάς. Ο διαχειριστής που είναι και εργαζόμενος μπορεί να μπει στην ομάδα. Ο μέτοχος που δεν εργάζεται είναι άλλη περίπτωση. Κρατήστε έγγραφο που δείχνει ποιους καλύπτει το ομαδικό και με ποια κριτήρια.

Η άλλη πλευρά: το εισόδημα του εργαζομένου. Τα ασφάλιστρα για νοσοκομειακή και ιατροφαρμακευτική κάλυψη του εργαζομένου, του συζύγου και των παιδιών του, ή για ζωή και ανικανότητα, δεν μετρούν στο εισόδημά του από μισθωτή εργασία. Το όριο είναι 1.500 € τον χρόνο ανά εργαζόμενο, και ισχύει είτε πληρώνει ο εργοδότης είτε ο εργαζόμενος⁵. Πάνω από αυτό το ποσό, ρωτήστε τον λογιστή πώς φορολογείται. Το καθαρό όφελος εξαρτάται από τους συντελεστές σας, και είναι ακριβώς η κουβέντα που κάνετε με λογιστή, με αριθμούς, όχι με ασφαλιστή.

Τι πρέπει να ασφαλίσετε, με σειρά προτεραιότητας

Τρία προϊόντα, και η σειρά τους δεν είναι αυτή που πουλάει η αγορά.

Πρώτο, η απώλεια εισοδήματος. Πληρώνει ένα μηνιαίο ποσό όσο δεν μπορείτε να εργαστείτε, μετά από μια περίοδο αναμονής. Είναι το μόνο προϊόν που αντικαθιστά τον μισθό που δεν έχετε. Η Interamerican χωρίζει την πρόσκαιρη απώλεια εισοδήματος από ατύχημα και από ασθένεια, και τη μόνιμη απώλεια εισοδήματος. Για άτομο 35 ετών με παροχή 400 € τον μήνα δημοσιεύει 31,58 €, 44,88 € και 164,24 € αντίστοιχα, χωρίς να γράφει στη σελίδα την περίοδο². Η αναμονή είναι η απαλλαγή σας: όσο μεγαλύτερη, τόσο λιγότερα πληρώνει η εταιρεία. Αν έχετε αποταμιεύσεις τριών μηνών, ρωτήστε πόσο φθηναίνει η μεγαλύτερη αναμονή.

Δεύτερο, το προσωπικό ατύχημα. Πληρώνει ένα κεφάλαιο σε θάνατο ή μόνιμη ανικανότητα από ατύχημα, και στα ευρύτερα προγράμματα τα ιατρικά έξοδα και ένα ημερήσιο επίδομα. Οι δημοσιευμένες τιμές του είναι χαμηλές. Η Interlife γράφει το Προστασία PERSONAL από 4,58 € τον μήνα⁷. Για έναν τεχνίτη αξίζει να μπει πρώτο, γιατί στη δική του δουλειά το ατύχημα είναι μεγάλος κίνδυνος.

Τρίτο, το νοσοκομειακό πρόγραμμα. Είναι το πιο γνωστό. Το βάζουμε τρίτο επειδή το δημόσιο σύστημα έχει απάντηση για τη νοσηλεία, έστω με αναμονή, ενώ δεν έχει απάντηση για τα χαμένα έσοδα. Αν ο προϋπολογισμός σας φτάνει για ένα από τα τρία, σκεφτείτε αν πρέπει να είναι αυτό.

Πάνω σε αυτά, δύο έξτρα που αξίζουν για επαγγελματία. Η απαλλαγή από την πληρωμή ασφαλίστρων όσο δεν δουλεύετε, που το Υγεία OPTIMUM την έχει για απώλεια εργασίας⁶. Και η κάλυψη δεύτερης ιατρικής γνώμης, αν τη δίνει το πρόγραμμα.

Ομαδικό ή ατομικό

Αν είστε τρεις συνεργάτες σε ένα γραφείο, ή πέντε σε ένα συνεργείο, το ομαδικό συμβόλαιο είναι σοβαρή επιλογή.

Τα υπέρ. Μπορεί να είναι φθηνότερο από τα ίδια ατομικά, με απλούστερο ιατρικό έλεγχο και μικρότερες αναμονές. Ρωτήστε το γραπτά, γιατί κάθε εταιρεία έχει τους δικούς της όρους. Και είναι το σχήμα όπου ο νόμος δίνει στον εργαζόμενο την απαλλαγή των 1.500 € τον χρόνο⁵.

Τα κατά, και είναι σοβαρά. Το ομαδικό σταματά την ημέρα που φεύγετε από την ομάδα ή που η εταιρεία σταματά να το πληρώνει. Δεν έχετε δικό σας συμβόλαιο, έχετε πιστοποιητικό ασφάλισης μέσα σε ένα συμβόλαιο άλλου. Στα σαράντα σας αυτό είναι μια ταλαιπωρία. Στα πενήντα πέντε, με μια πάθηση που εμφανίστηκε στο ενδιάμεσο, μπορεί να είναι πρόβλημα, γιατί ένα νέο ατομικό μπορεί να την εξαιρέσει ως προϋπάρχουσα.

Η λύση που δουλεύει είναι ο συνδυασμός. Ένα μικρό ατομικό νοσοκομειακό, δικό σας, που το κρατάτε ό,τι κι αν γίνει με τη δουλειά. Και πάνω από αυτό το ομαδικό, όσο υπάρχει. Υπάρχουν και προϊόντα που συμπληρώνουν ένα ομαδικό. Η Interamerican δημοσιεύει «Συμπλήρωση Ομαδικής Ασφάλισης Υγείας» στα 32 € τον μήνα⁸. Ρωτήστε επίσης αν το ομαδικό έχει όρο μετατροπής σε ατομικό χωρίς νέο έλεγχο υγείας, πριν μπείτε, όχι όταν φύγετε.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Η ΕΑΕΕ δημοσιεύει τον μέσο όρο της αγοράς για την υγεία. Ο μέσος ασφαλισμένος ατομικού προγράμματος πλήρωσε 694 € το 2024¹. Η μέση αποζημίωση ανά άνθρωπο που αποζημιώθηκε ήταν 3.706 έως 6.441 €, ανάλογα με το είδος του προγράμματος¹⁰. Μία νοσηλεία, δηλαδή, αξίζει πολλά χρόνια ασφαλίστρων του μέσου ασφαλισμένου.

Οι εταιρείες δημοσιεύουν και δικές τους τιμές. Τις βάζουμε σε έναν πίνακα, με τη σημείωση ότι κάθε τιμή έχει τους δικούς της όρους.

Δύο πράγματα φαίνονται. Πρώτο, οι τιμές δεν συγκρίνονται εύκολα μεταξύ τους, γιατί κάποιες είναι μηνιαίες και κάποιες δεν γράφουν περίοδο. Δεύτερο, οι τιμές «από» είναι οι χαμηλότερες που γράφουν οι εταιρείες. Η δική σας θα εξαρτηθεί από την ηλικία, το επάγγελμα και τα όρια που θα διαλέξετε. Στο εργαλείο σύγκρισης βλέπετε τη δική μας εκτίμηση για κάθε εταιρεία, από τη φθηνότερη, και κάτω από αυτές τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία¹². Οι εκτιμήσεις δεν είναι προσφορές.

Ένα παράδειγμα

Όταν το εισόδημα πέφτει: τι κρατάτε και τι κόβετε

Ο ελεύθερος επαγγελματίας έχει χρονιές που δεν μοιάζουν μεταξύ τους. Η πρώτη αντίδραση σε μια κακή χρονιά είναι να κοπεί η ασφάλεια. Είναι λάθος στο σύνολό της και σωστό κατά ένα μέρος.

Η σειρά που έχει νόημα, από αυτό που κρατάτε πάντα προς αυτό που κόβετε πρώτο:

Κρατάτε τη νοσοκομειακή κάλυψη. Η μέση αποζημίωση ανά άνθρωπο που αποζημιώθηκε ήταν χιλιάδες ευρώ το 2024¹⁰. Αν σταματήσετε και ξαναρχίσετε, κάθε νέα πάθηση μπορεί να μετρήσει ως προϋπάρχουσα.

Κρατάτε την κάλυψη ανικανότητας, αν την έχετε. Για κάποιον που δεν πληρώνεται όταν δεν δουλεύει, αυτή είναι η δεύτερη πιο σημαντική γραμμή.

Ανεβάζετε την απαλλαγή πριν κόψετε κάλυψη. Το πέρασμα από απαλλαγή 1.500 ευρώ σε 3.000 ή 6.000, που τα δίνει για παράδειγμα η Groupama στο Santé Confort Plus¹³, ρίχνει το ασφάλιστρο και κρατάει το συμβόλαιο ζωντανό. Έτσι δεν χάνετε ούτε την ηλικία εισόδου ούτε τις περιόδους αναμονής που έχετε ήδη περάσει.

Κόβετε τα εξωνοσοκομειακά έξτρα. Τα διαγνωστικά και οι επισκέψεις είναι χρήσιμα, αλλά αντικαθίστανται από το δημόσιο σύστημα σε μια δύσκολη χρονιά.

Τελευταία λύση, η αναστολή. Ρωτήστε αν η εταιρεία επιτρέπει προσωρινή αναστολή για λίγους μήνες, πριν σταματήσετε να πληρώνετε. Η διακοπή χωρίς συνεννόηση μπορεί να μετρήσει ως λύση της σύμβασης και να σας επιστρέψει στην αρχή.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Εκπίπτουν τα ασφάλιστρα υγείας μου ως έξοδο της ατομικής επιχείρησης;

Ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος δέχεται δαπάνες που γίνονται προς το συμφέρον της επιχείρησης, είναι πραγματικές και γράφονται στα βιβλία με δικαιολογητικά. Η ασφάλεια υγείας του ίδιου του επιχειρηματία καλύπτει τον άνθρωπο και όχι τη δραστηριότητα, γι' αυτό η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Ρωτήστε γραπτά τον λογιστή σας πριν την περάσετε.

Και αν έχω ΙΚΕ ή ΟΕ;

Τότε υπάρχει δρόμος. Ένα ομαδικό ασφαλιστήριο για το προσωπικό κρίνεται ως δαπάνη της επιχείρησης. Για τον εργαζόμενο, τα ασφάλιστρα υγείας, ζωής ή ανικανότητας που πληρώνει ο εργοδότης δεν μετρούν στο εισόδημά του από μισθωτή εργασία, ως 1.500 € τον χρόνο. Χρειάζεται λογιστής, όχι ασφαλιστής.

Πόσα άτομα χρειάζονται για ομαδικό συμβόλαιο;

Κάθε εταιρεία έχει δικό της ελάχιστο αριθμό, και δεν βρήκαμε δημόσιο κανόνα. Ρωτήστε πόσους ασφαλισμένους ζητά, τι αλλάζει στον ιατρικό έλεγχο και στις αναμονές, και αν υπάρχει όρος μετατροπής σε ατομικό. Θυμηθείτε ότι το ομαδικό σταματά την ημέρα που φεύγετε από την ομάδα.

Χάνω τον ΕΟΠΥΥ αν χρωστάω στον ΕΦΚΑ;

Μπορεί. Για την παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας, ο e-ΕΦΚΑ ζητά πληρωμένες εισφορές ως τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους. Με ρυθμισμένη οφειλή, ανανεώνεται κάθε μήνα όσο πληρώνετε τις δόσεις, και οφειλή έως 100 € δεν μετράει. Ελέγξτε την πριν από κάθε προγραμματισμένη νοσηλεία.

Τι είναι πιο επείγον, η υγεία ή η απώλεια εισοδήματος;

Για όποιον δεν έχει μισθό, συχνά η απώλεια εισοδήματος. Το νοσοκομείο έχει και δημόσια λύση. Τους μήνες που δεν θα δουλέψετε δεν τους πληρώνει κανείς. Ζητήστε προσφορά για απώλεια εισοδήματος δίπλα στην προσφορά για το νοσοκομειακό, και συγκρίνετε τι σας προστατεύει από τι.

Το συμβόλαιο καλύπτει ατύχημα στη δουλειά;

Το νοσοκομειακό, με τις γενικές εξαιρέσεις του. Το προσωπικό ατύχημα, ναι, αλλά η τιμή και οι εξαιρέσεις του κρίνονται από το επάγγελμα που δηλώνετε. Δηλώστε αν δουλεύετε σε ύψος ή οδηγείτε δίκυκλο, γιατί είναι στοιχεία του κινδύνου που ο νόμος σάς ζητά να πείτε.

Μπορώ να ασφαλίσω και την οικογένειά μου στο ίδιο συμβόλαιο;

Ρωτήστε την εταιρεία, γιατί κάθε πρόγραμμα έχει δικούς του όρους. Στο Υγεία OPTIMUM της Interlife, η κάλυψη ενός εξαρτώμενου παιδιού λήγει κοντά στα 18 του, ή στα 25 αν σπουδάζει, και τότε μπορεί να συνεχίσει με δικό του συμβόλαιο χωρίς νέα εκτίμηση υγείας. Ζητήστε προσφορά για όλους μαζί και για τον καθένα χωριστά.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 4172/2013 άρ. 14 · ν. 4172/2013 άρ. 22 · ν. 2496/1997 άρ. 3

Πηγές

1. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Υγείας: Παραγωγή Ασφαλίστρων, έρευνα έτους 2024, πίνακας 1, 2026
2. ↑Interamerican, Ασφάλεια εισοδήματος, 12 Οκτωβρίου 2026
3. ↑Υδρόγειος Ασφαλιστική, Γέφυρα Ζωής, 12 Οκτωβρίου 2026
4. ↑e-ΕΦΚΑ, Συχνές ερωτήσεις: Ασφαλιστική ικανότητα μη μισθωτών, Ιούνιος 2024
5. ↑ν. 4172/2013, Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, άρθρο 14 παρ. 1 περ. ια και άρθρο 22, ισχύον κείμενο
6. ↑Interlife Ασφαλιστική, Υγεία OPTIMUM, Γενικοί και Ειδικοί Όροι: λήξη και συνέχιση της ασφάλισης, καλύψεις, Νοέμβριος 2018
7. ↑Interlife, Ασφάλιση ατυχημάτων: Σύνταξη Ατυχήματος, Προστασία PERSONAL και FAMILY, 12 Οκτωβρίου 2026
8. ↑Interamerican, Ασφάλεια υγείας, 12 Οκτωβρίου 2026
9. ↑ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση, άρθρο 3, 1997
10. ↑ΕΑΕΕ, Έρευνα στατιστικών στοιχείων Ασφαλίσεων Υγείας 2024, πίνακας 14, 2026
11. ↑Interlife, Υγεία OPTIMUM και Υγεία MAXIMUM, 12 Οκτωβρίου 2026
12. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
13. ↑Groupama, IPID Santé Confort Plus, 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.