Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Υπερασφάλιση» στην ασφάλιση;

Υπερασφάλιση είναι η κατάσταση στην οποία το ποσό του συμβολαίου είναι μεγαλύτερο από την πραγματική αξία αυτού που ασφαλίσατε. Πληρώνετε μεγαλύτερο ασφάλιστρο, αλλά σε ζημιά η εταιρεία πληρώνει ως την πραγματική αξία και όχι παραπάνω. Ο ν. 2496/1997 σάς δίνει δικαίωμα να ζητήσετε μείωση της αξίας και του ασφαλίστρου.

Οι περισσότεροι φοβούνται ότι είναι ασφαλισμένοι για λίγα. Λιγότεροι σκέφτονται το αντίθετο: ότι πληρώνουν κάθε χρόνο για ένα ποσό που δεν θα πάρουν ποτέ. Αυτό είναι η υπερασφάλιση. Το συμβόλαιο γράφει ότι το αυτοκίνητο ή το σπίτι αξίζει περισσότερα από όσα αξίζει πραγματικά, και η διαφορά πληρώνεται σε ασφάλιστρο χωρίς να γυρίσει ποτέ πίσω σε αποζημίωση. Είναι το αντίθετο της υπασφάλισης, και μοιάζει ακίνδυνη. Δεν είναι.

Τι είναι, με απλά λόγια

Κάθε ασφάλιση πράγματος γράφει ένα ποσό: την αξία του αυτοκινήτου, το κόστος να ξαναχτιστεί το σπίτι, την αξία του περιεχομένου. Η εταιρεία υπολογίζει το ασφάλιστρο πάνω σε αυτό το ποσό. Αν το ποσό ξεπερνά την πραγματική αξία, πληρώνετε περισσότερο ασφάλιστρο.

Όταν όμως έρθει η ζημιά, η εταιρεία δεν κοιτά μόνο το ποσό του συμβολαίου. Κοιτά την πραγματική αξία τη στιγμή της ζημιάς, και πληρώνει ως εκεί. Ο νόμος το λέει καθαρά: η αποζημίωση δεν ξεπερνά τη ζημιά. Η ασφάλιση ζημιών υπάρχει για να σας επαναφέρει εκεί που ήσασταν, όχι για να σας αφήσει κερδισμένους.

Οι όροι των εταιρειών το γράφουν με τον ίδιο τρόπο. Η Μινέττα ορίζει την υπερασφάλιση ως την περίπτωση όπου το ασφαλισμένο κεφάλαιο ενός αντικειμένου είναι μεγαλύτερο από την πραγματική αξία του. Οι όροι της ERGO για το αυτοκίνητο λένε ότι, σε ζημιά υπερασφαλισμένου οχήματος, η εταιρεία ευθύνεται μόνο ως την πραγματική τρέχουσα εμπορική αξία του.

Πού τη συναντάτε

Στο αυτοκίνητο. Είναι η πιο συχνή περίπτωση. Το αυτοκίνητο χάνει αξία κάθε χρόνο, και το ποσό της μικτής μένει εκεί που μπήκε την ημέρα της αγοράς. Μετά από τρία ή τέσσερα χρόνια το συμβόλαιο γράφει πολύ περισσότερα από την τρέχουσα εμπορική αξία. Η ERGO συνιστά στους πελάτες της να ελέγχουν την αξία κάθε χρόνο και να την αναπροσαρμόζουν. Η Ευρώπη Ασφαλιστική γράφει ότι η μέγιστη αποζημίωση βγαίνει από την αξία την ώρα της ζημιάς, όποιο ποσό κι αν γράφει το συμβόλαιο.

Στο σπίτι. Εδώ το λάθος συνήθως πάει ανάποδα, προς την υπασφάλιση. Υπερασφάλιση γίνεται όταν κάποιος ασφαλίζει το κτίριο με την τιμή αγοράς του διαμερίσματος, που περιέχει και το οικόπεδο και την περιοχή, αντί για την αξία ανακατασκευής. Μια φωτιά δεν καίει το οικόπεδο, και η εταιρεία πληρώνει το κόστος να ξαναχτιστεί, όχι την τιμή στην αγορά.

Σε δύο συμβόλαια για το ίδιο πράγμα. Το σπίτι ασφαλίζεται μία φορά από τον ιδιοκτήτη και μία μέσα από το στεγαστικό δάνειο. Ή το αυτοκίνητο έχει ένα πακέτο με κλοπή και μια δεύτερη ασφάλεια κλοπής που ξεχάστηκε. Τότε έχετε πολλαπλή ασφάλιση. Ο νόμος λέει ότι οι ασφαλίσεις ισχύουν όλες, αλλά μόνο ως το ποσό της ζημιάς, και ότι πρέπει να ενημερώσετε κάθε εταιρεία για την άλλη. Δύο συμβόλαια δεν πληρώνουν τη ζημιά δύο φορές.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά εδώ είναι υποθετικά. Η Κατερίνα στη Θεσσαλονίκη αγόρασε το 2020 ένα αυτοκίνητο 18.000 ευρώ και το ασφάλισε με μικτή για 18.000. Δεν άλλαξε ποτέ το ποσό. Το 2026 το αυτοκίνητο αξίζει γύρω στις 11.000 ευρώ στην αγορά του μεταχειρισμένου.

Ένα βράδυ το αυτοκίνητο καίγεται σε υπόγειο πάρκινγκ και γράφεται ολικό. Η Κατερίνα περιμένει 18.000. Ο πραγματογνώμονας βρίσκει αξία 11.000. Η εταιρεία πληρώνει 11.000 μείον την απαλλαγή, και τίποτα παραπάνω, γιατί ο νόμος δεν της επιτρέπει να πληρώσει πάνω από τη ζημιά.

Πόσο της κόστισε η υπερασφάλιση; Έστω ότι το ασφάλιστρο της μικτής ήταν περίπου ανάλογο με το ποσό. Τα τελευταία χρόνια πλήρωνε ασφάλιστρο για 18.000, ενώ η αξία έπεφτε. Η διαφορά δεν της επιστρέφεται. Αν είχε ζητήσει μείωση της αξίας σε κάθε ανανέωση, θα πλήρωνε λιγότερα και θα έπαιρνε τα ίδια 11.000.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση έχει τέσσερα άρθρα που μετράνε.

Το άρθρο 11 παρ. 3 λέει ότι η αποζημίωση δεν ξεπερνά ούτε την έκταση της ζημιάς ούτε το ασφαλισμένο ποσό. Είναι η βάση όλης της ιστορίας: το ποσό του συμβολαίου είναι ταβάνι, όχι υπόσχεση.

Το άρθρο 16 βάζει ως βάση της αποζημίωσης την τρέχουσα αξία την ώρα της ζημιάς, εκτός αν συμφωνήθηκε κάτι άλλο. Η εξαίρεση είναι η αποτίμηση: αν εσείς και η εταιρεία συμφωνήσετε γραπτά μια αξία, η αποζημίωση βγαίνει με αυτήν, και αμφισβητείται μόνο για πλάνη, απάτη, απειλή ή εικονικότητα. Εκεί η υπερασφάλιση δεν παίζει τον ίδιο ρόλο.

Το άρθρο 17 παρ. 2 είναι ο κανόνας της υπερασφάλισης. Αν η αξία που δηλώθηκε ξεπερνά την τρέχουσα αξία την ώρα της ζημιάς, καθένας από τους δύο μπορεί να ζητήσει μείωση της αξίας και του ασφαλίστρου για τον χρόνο που μένει, και η εταιρεία δεν ευθύνεται για το παραπάνω. Η παρ. 3 του ίδιου άρθρου λέει ότι, αν η υπερασφάλιση έγινε με δόλο, για να κερδίσει κάποιος από μια ζημιά, η ασφάλιση είναι άκυρη, και η εταιρεία κρατά τα ασφάλιστρα που αναλογούν στον χρόνο που πέρασε.

Το άρθρο 15 ρυθμίζει την πολλαπλή ασφάλιση. Οι ασφαλίσεις στον ίδιο κίνδυνο ισχύουν ως την έκταση της ζημιάς, και πρέπει να γνωστοποιήσετε κάθε μία στις άλλες εταιρείες χωρίς καθυστέρηση.

Τι να προσέξετε

  • Κοιτάξτε το ποσό σε κάθε ανανέωση. Στο αυτοκίνητο η αξία πέφτει κάθε χρόνο. Ζητήστε μείωση όταν η αγορά δείχνει λιγότερα. Ο νόμος σάς δίνει αυτό το δικαίωμα.
  • Στο σπίτι, ασφαλίστε το κόστος ανακατασκευής. Όχι την τιμή αγοράς και όχι την αντικειμενική αξία. Αυτές περιέχουν το οικόπεδο, που δεν καίγεται.
  • Μάθετε αν υπάρχει δεύτερο συμβόλαιο. Το δάνειο, η πολυκατοικία, μια παλιά ασφάλεια που ανανεώνεται μόνη της. Ενημερώστε κάθε εταιρεία για την άλλη.
  • Μη δηλώνετε μεγαλύτερη αξία «για σιγουριά». Η σιγουριά δεν αγοράζεται έτσι. Αν φοβάστε ότι η αξία θα ανέβει, όπως με τα μεταχειρισμένα που ακρίβυναν, ζητήστε αναπροσαρμογή στην ανανέωση.
  • Προσέξτε τη συμφωνημένη αξία. Αν το συμβόλαιο γράφει αποτίμηση, η αξία κλειδώνει. Διαβάστε τι ακριβώς υπογράψατε.

Ο οδηγός για την υποασφάλιση και την υπερασφάλιση βάζει τις δύο περιπτώσεις δίπλα δίπλα με νούμερα. Για το αυτοκίνητο, ο οδηγός για την τρέχουσα εμπορική αξία δείχνει πώς βρίσκετε το σωστό ποσό, και η σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 11 · ν. 2496/1997 άρ. 15 · ν. 2496/1997 άρ. 16 · ν. 2496/1997 άρ. 17

Δημοσιεύτηκε 18 Οκτωβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 18 Οκτωβρίου 2027.