Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Τρέχουσα εμπορική αξία» στην ασφάλιση;

Τρέχουσα εμπορική αξία είναι η αξία που έχει σήμερα το αυτοκίνητο ή η μηχανή σας στην αγορά, και η βάση πάνω στην οποία υπολογίζεται κάθε αποζημίωση. Τη φτιάχνουν το έτος, τα χιλιόμετρα, η κατάσταση και η ζήτηση: δύο ίδια αυτοκίνητα μπορεί να έχουν πολύ διαφορετική αξία.

Κάθε φορά που ζητάτε μικτή, σας ρωτούν πόσο αξίζει το αυτοκίνητο. Η απάντηση δεν είναι πόσο το πληρώσατε ούτε πόσο σας το εκτιμάει η καρδιά σας. Είναι η τιμή που θα έπιανε αν το βάζατε σήμερα πωλητήριο (τρέχουσα εμπορική αξία), και αυτός ο αριθμός καθορίζει και το ασφάλιστρό σας και την αποζημίωση που θα πάρετε την κακή ημέρα.

Τι είναι, με απλά λόγια

Είναι η τιμή της αγοράς, όχι της λογιστικής. Την φτιάχνουν τέσσερα πράγματα: το έτος πρώτης κυκλοφορίας, τα χιλιόμετρα, η κατάσταση του οχήματος και η ζήτηση που έχει το συγκεκριμένο αυτοκίνητο στην ελληνική αγορά.

Το τελευταίο μετράει περισσότερο από όσο φαντάζεστε. Δύο αυτοκίνητα της ίδιας χρονιάς και των ίδιων χιλιομέτρων μπορεί να διαφέρουν πολύ στην αξία, επειδή το ένα έχει μεγάλη ζήτηση σε μεταχειρισμένα και το άλλο έχει φήμη ότι κοστίζει σε συντήρηση.

Η πτώση της αξίας δεν είναι σταθερή. Ένα καινούργιο αυτοκίνητο χάνει μεγάλο κομμάτι της αξίας του στα πρώτα χρόνια. Μετά η πτώση επιβραδύνεται, και σε πολύ παλιά οχήματα σχεδόν σταματά, γιατί η αξία τους έχει πιάσει πάτο.

Στα ασφαλιστήρια θα δείτε και τον όρο «ασφαλιζόμενη αξία» ή «δηλωμένη αξία». Είναι ο αριθμός που γράψατε εσείς. Το ιδανικό είναι οι δύο αριθμοί να συμπίπτουν.

Πού τη συναντάτε

Σε κάθε κάλυψη που αφορά το ίδιο σας το όχημα: ίδιες ζημιές, πυρκαγιά, κλοπή, φυσικά φαινόμενα. Το ασφάλιστρο ανεβαίνει μαζί της, γι’ αυτό και η υπερβολική δήλωση σας κοστίζει κάθε χρόνο.

Τη συναντάτε επίσης μετά το ατύχημα, όταν πρέπει να αποδειχθεί. Εκεί δεν μιλάει το συμβόλαιο αλλά ο πραγματογνώμονας, με στοιχεία από αγγελίες, από επαγγελματικούς οδηγούς τιμών μεταχειρισμένων και από πωλήσεις αντίστοιχων οχημάτων.

Και τη συναντάτε στο leasing, όπου το θέμα λύνεται αλλιώς: εκεί μπορεί να ασφαλίζεται ποσό που ορίζει η εταιρεία leasing, ώστε σε ολική να καλυφθεί το ανεξόφλητο υπόλοιπο της σύμβασης και όχι η αγοραία αξία του οχήματος.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά εδώ είναι υποθετικά. Η Ζωή στο Ηράκλειο αγόρασε το 2022 καινούργιο αυτοκίνητο 22.000 ευρώ. Το ασφάλισε με μικτή δηλώνοντας 22.000 και δεν ξανακοίταξε ποτέ τον αριθμό.

Έστω ότι το 2026 το αυτοκίνητο έχει πραγματική αξία 13.500 ευρώ. Η Ζωή πληρώνει όμως ίδιες ζημιές πάνω σε 22.000. Έστω ότι το ασφάλιστρο των ιδίων ζημιών ακολουθεί την αξία και είναι 440 ευρώ για τα 22.000. Για τη σωστή αξία θα ήταν 270 ευρώ. Πετάει 170 ευρώ τον χρόνο.

Χειρότερα, δεν κερδίζει τίποτα από τη διαφορά. Όταν τον Μάιο κάποιος της κλέβει το αυτοκίνητο, η εταιρεία πληρώνει την πραγματική του αξία, τα 13.500, όχι τα 22.000. Ο νόμος το λέει ρητά: όταν η δηλωμένη αξία ξεπερνά την τρέχουσα, η εταιρεία δεν ευθύνεται για το παραπάνω (ν. 2496/1997, άρθρο 17 παρ. 2).

Υπάρχει και η αντίστροφη εκδοχή. Ο ξάδερφός της, ο Μανώλης, δήλωσε 8.000 για ένα αυτοκίνητο που άξιζε 12.000, για να πληρώσει λιγότερα. Έστω ότι έπαθε ζημιά 4.000 ευρώ. Τότε η εταιρεία εφάρμοσε τον αναλογικό κανόνα: ασφάλισε τα δύο τρίτα της αξίας, άρα πληρώνει τα δύο τρίτα της ζημιάς, δηλαδή 2.667 ευρώ. Ό,τι γλίτωνε ο Μανώλης στο ασφάλιστρο, το έχασε σε μία ημέρα: 1.333 ευρώ.

Πώς βρίσκετε μόνοι σας τη σωστή αξία

Ανοίξτε δύο ή τρεις ιστότοπους αγγελιών και ψάξτε την ίδια έκδοση, ίδια χρονιά, χιλιόμετρα κοντά στα δικά σας. Κρατήστε πέντε αγγελίες και βγάλτε τον μέσο όρο. Θυμηθείτε ότι η τιμή μιας αγγελίας είναι αυτό που ζητάει ο πωλητής, και η πώληση μπορεί να κλείσει πιο χαμηλά.

Διορθώστε μετά για τα δικά σας. Πάνω από τον μέσο όρο πηγαίνετε αν έχετε λίγα χιλιόμετρα, πλήρες ιστορικό συντήρησης σε επίσημο δίκτυο, δεύτερο σετ ελαστικών ή σπάνιο χρώμα με ζήτηση. Κάτω πηγαίνετε αν το όχημα έχει περάσει σοβαρό τρακάρισμα, αν έχει αγροτική χρήση ή αν είναι έκδοση που δεν ζητιέται. Ο αριθμός που θα βγει είναι πιο κοντά στην αλήθεια από κάθε αυθαίρετη εκτίμηση, και τον υπερασπίζεστε με στοιχεία αν χρειαστεί.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997 λέει καθαρά δύο πράγματα. Πρώτο, ότι η αποζημίωση δεν μπορεί να ξεπεράσει την πραγματική ζημιά, όσο μεγάλο ποσό και αν γράφει το συμβόλαιο (άρθρο 11 παρ. 3). Δεύτερο, ότι όταν η αξία που δηλώσατε είναι μικρότερη από την τρέχουσα, η εταιρεία ευθύνεται για το ανάλογο μέρος της ζημιάς (άρθρο 17 παρ. 1). Το συμβόλαιο μπορεί να συμφωνήσει κάτι ευνοϊκότερο για εσάς.

Αυτό το ευνοϊκότερο έχει αξία. Υπάρχουν συμβόλαια σε πρώτο κίνδυνο, όπου η αναλογία δεν εφαρμόζεται μέχρι ένα συμφωνημένο όριο, και υπάρχουν όροι που για τα πρώτα χρόνια πληρώνουν αξία καινούργιου οχήματος αντί για εμπορική αξία. Και τα δύο γράφονται ρητά. Αν δεν τα βρείτε γραμμένα, δεν ισχύουν.

Σε ατύχημα όπου φταίει άλλος, η αποζημίωση για το όχημά σας υπολογίζεται πάλι στην εμπορική αξία, γιατί ο νόμος αποκαθιστά τη ζημιά σας. Μπορείτε όμως να ζητήσετε και την εμπορική απομείωση, δηλαδή την πτώση της αξίας που προκαλεί το ιστορικό της ζημιάς σε επισκευασμένο αυτοκίνητο. Θα χρειαστεί να την αποδείξετε, για παράδειγμα με έκθεση πραγματογνώμονα.

Ένα σημείο που δημιουργεί παρεξηγήσεις: η αξία μετράται την ημέρα του συμβάντος, όχι την ημέρα που υπογράψατε. Αν το αυτοκίνητο καεί τον Νοέμβριο, μετράει η αγορά του Νοεμβρίου (ν. 2496/1997, άρθρο 17 παρ. 1, «κατά το χρόνο επέλευσης του κινδύνου»). Αν οι τιμές των μεταχειρισμένων ανέβηκαν, αυτό λειτουργεί υπέρ σας.

Τι να προσέξετε

  • Ξαναδείτε τον αριθμό σε κάθε ανανέωση. Μην περιμένετε να τον κατεβάσει μόνη της η εταιρεία. Πέντε λεπτά με αγγελίες αντίστοιχων οχημάτων σας δίνουν ρεαλιστική εικόνα.
  • Κρατήστε αποδείξεις για ό,τι ανεβάζει την αξία. Φάκελος σέρβις, αλλαγή ιμάντα, καινούργια ελαστικά. Σε μια εκτίμηση αυτά μπορεί να ανεβάσουν την αξία.
  • Το υγραέριο και οι πρόσθετοι εξοπλισμοί θέλουν ξεχωριστή δήλωση. Αλλιώς δεν μπαίνουν στην αποζημίωση, ακόμη και αν τα πληρώσατε ακριβά.
  • Μην κυνηγάτε την τελευταία δεκάρα. Μια μικρή απόκλιση δεν αλλάζει πολλά. Η μεγάλη απόκλιση προς τα κάτω ενεργοποιεί τον αναλογικό κανόνα και προς τα πάνω σας χρεώνει τζάμπα.

Όταν η αξία πέφτει, πέφτει και το λογικό ασφάλιστρο. Δείτε τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία και τις τιμές που τυπώνουν οι εταιρείες, στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.