Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Εξαίρεση» στην ασφάλιση;

Εξαίρεση είναι ένας όρος του συμβολαίου που βγάζει ένα γεγονός, ένα πράγμα ή μια κατάσταση έξω από την κάλυψη, με τη μορφή «δεν καλύπτεται…». Κάποιες, όπως ο πόλεμος και το πυρηνικό ατύχημα, υπάρχουν σε κάθε συμβόλαιο, γιατί κανένα ταμείο δεν αντέχει ζημιά που πλήττει όλους μαζί.

Κάθε συμβόλαιο λέει πρώτα τι πληρώνει και μετά, με μικρότερα γράμματα, τι δεν πληρώνει. Το δεύτερο μέρος είναι συχνά μακρύτερο. Οι όροι που κόβουν κομμάτια από την κάλυψη (εξαιρέσεις) είναι ο λόγος που δύο συμβόλαια με το ίδιο όνομα και την ίδια τιμή μπορεί να είναι πολύ διαφορετικά. Η κάλυψη είναι ο τίτλος. Οι εξαιρέσεις είναι το περιεχόμενο.

Τι είναι, με απλά λόγια

Μια εξαίρεση είναι μια πρόταση της μορφής «δεν καλύπτεται…». Υπάρχει για τρεις λόγους.

Ο πρώτος είναι ο κίνδυνος που δεν ασφαλίζεται. Πόλεμος, πυρηνικό ατύχημα, επίταξη από το κράτος. Κανένα ταμείο δεν αντέχει ζημιά που πλήττει όλους μαζί. Αυτές τις βρίσκετε σε κάθε συμβόλαιο του κόσμου.

Ο δεύτερος είναι η συμπεριφορά. Οδήγηση μεθυσμένου, χωρίς δίπλωμα, σε αγώνα. Ζημιά που προκαλέσατε επίτηδες. Η εταιρεία δεν θέλει να πληρώνει για επιλογές σας που ανεβάζουν τον κίνδυνο.

Ο τρίτος είναι η τιμή. Μερικά πράγματα ασφαλίζονται, αλλά ξεχωριστά και με άλλο ασφάλιστρο. Ο σεισμός στο σπίτι. Η κλοπή στη μηχανή. Το κινητό στην ταξιδιωτική. Η εταιρεία τα βγάζει από το βασικό πακέτο για να μείνει φθηνό και σας τα πουλάει ως έξτρα.

Οι εξαιρέσεις της τρίτης κατηγορίας είναι αυτές που πρέπει να διαβάσετε. Οι πρώτες δύο είναι ίδιες παντού. Οι τρίτες κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στις εταιρείες.

Πού τις συναντάτε

Σε τρία μέρη. Στους γενικούς όρους, οι εξαιρέσεις που ισχύουν για όλο το συμβόλαιο. Στους ειδικούς όρους κάθε κάλυψης, οι εξαιρέσεις της συγκεκριμένης κάλυψης. Και στο IPID, το σύντομο έγγραφο πληροφοριών, όπου η εταιρεία υποχρεούται να γράψει τις σημαντικότερες με ένα κόκκινο σταυρό.

Το IPID είναι η συντόμευση. Αν δεν έχετε χρόνο για όλες τις σελίδες των όρων, διαβάστε τη στήλη «τι δεν ασφαλίζεται». Είναι λίγες γραμμές. Δεν είναι πλήρης, αλλά έχει τα βασικά.

Μερικές εξαιρέσεις που ξαφνιάζουν συχνά τους Έλληνες ασφαλισμένους:

  • Στο αυτοκίνητο, οι ζημιές από πλημμύρα και χαλάζι μπορεί να μην είναι στη βασική μικτή. Είναι ξεχωριστή κάλυψη «φυσικών φαινομένων».
  • Στο σπίτι, η ζημιά από νερό που μπαίνει από τα κουφώματα σε βροχή, όχι από σπασμένο σωλήνα, εξαιρείται σε κάποια συμβόλαια. Το ίδιο και η υγρασία.
  • Στην υγεία, οι προϋπάρχουσες παθήσεις, η εγκυμοσύνη τον πρώτο χρόνο, οι αισθητικές επεμβάσεις, η ψυχική υγεία σε κάποια προγράμματα.
  • Στην ταξιδιωτική, τα επικίνδυνα σπορ, οι χρόνιες παθήσεις που ήδη είχατε, και τα ταξίδια που κρατούν περισσότερο από όσο γράφει το συμβόλαιο.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά εδώ είναι υποθετικά. Έστω ότι ο Θανάσης έχει μικτή ασφάλεια σε αυτοκίνητο αξίας 12.000 ευρώ, με απαλλαγή 500 ευρώ. Τον Οκτώβριο μια νεροποντή στη Θεσσαλονίκη πλημμυρίζει το υπόγειο γκαράζ. Το αυτοκίνητο μένει με νερό ως τα καθίσματα. Έστω ότι η ζημιά είναι 6.500 ευρώ.

Η εταιρεία απαντάει: δεν καλύπτεται. Η μικτή του Θανάση πληρώνει σύγκρουση, ανατροπή, πρόσκρουση. Η πλημμύρα είναι στις εξαιρέσεις, με μια γραμμή: «ζημιές από φυσικά φαινόμενα, εκτός αν έχει συμφωνηθεί η αντίστοιχη κάλυψη». Η κάλυψη φυσικών φαινομένων πωλείται ξεχωριστά, με δικό της ασφάλιστρο. Ο Θανάσης δεν την είχε πάρει, γιατί δεν του την πρότειναν.

Ένα δεύτερο σενάριο. Το ίδιο βράδυ ο Θανάσης πάει να μετακινήσει το αυτοκίνητο και το χτυπάει σε κολόνα, μέσα στο νερό. Η ζημιά της σύγκρουσης, 1.800 ευρώ, καλύπτεται από τη μικτή, μείον την απαλλαγή. Η ζημιά από το νερό όχι. Η εταιρεία θα χρειαστεί πραγματογνώμονα για να τα ξεχωρίσει, και η διαφωνία είναι σχεδόν σίγουρη.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 2496/1997, στο άρθρο 7 παρ. 5, δίνει μια εξαίρεση από τον νόμο. Στην ασφάλιση ζημιών η εταιρεία δεν πληρώνει αν η ζημιά οφείλεται σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια. Στην ασφάλιση προσώπων δεν πληρώνει μόνο αν οφείλεται σε δόλο. Κάθε άλλη εξαίρεση είναι συμβατική, δηλαδή συμφωνία, και πρέπει να είναι γραπτή και σαφής.

Στην υποχρεωτική αστική ευθύνη οχημάτων, το π.δ. 237/1986 στο άρθρο 11 παρ. 1 δεν αφήνει την εταιρεία να αντιτάξει στον τρίτο τις ενστάσεις που βγαίνουν από το συμβόλαιο, και της κρατά το δικαίωμα να στραφεί μετά εναντίον σας. Αν οδηγούσατε μεθυσμένος και χτυπήσατε κάποιον, η εταιρεία τον πληρώνει. Μετά έχει δικαίωμα να ζητήσει τα λεφτά από εσάς. Η εξαίρεση δουλεύει εναντίον σας, όχι εναντίον του θύματος.

Οι εξαιρέσεις που είναι ασαφείς ερμηνεύονται υπέρ του ασφαλισμένου. Αυτός είναι γενικός κανόνας του δικαίου των συμβάσεων με καταναλωτές, για τους όρους που δεν διαπραγματευτήκατε.

Τι να προσέξετε

  • Διαβάστε τις εξαιρέσεις πριν την κάλυψη. Η κάλυψη σας λέει τι θέλετε να ακούσετε. Οι εξαιρέσεις σας λένε τι θα συμβεί. Δέκα λεπτά στη στήλη με τους κόκκινους σταυρούς του IPID αξίζουν περισσότερο από μια ώρα με τον πράκτορα.
  • Ρωτήστε πόσο κοστίζει να σηκωθεί μια εξαίρεση. Κάποιες εξαιρέσεις της τρίτης κατηγορίας αγοράζονται. Φυσικά φαινόμενα, κρύσταλλα, κλοπή εξαρτημάτων, οδική βοήθεια. Ζητήστε την τιμή γραπτά. Αποφασίστε εσείς, όχι η σιωπή του πράκτορα.
  • Οι εξαιρέσεις της συμπεριφοράς ισχύουν πάντα. Αλκοόλ, χωρίς δίπλωμα, χωρίς ΚΤΕΟ σε μερικά συμβόλαια, χωρίς κράνος στη μηχανή. Δεν αγοράζονται. Αν κάτι από αυτά είναι μέρος της ζωής σας, το συμβόλαιο δεν σας προστατεύει.

Δείτε ποιες καλύψεις μπαίνουν σε κάθε πακέτο και ποιες μένουν έξω, στη σύγκριση ασφάλειας αυτοκινήτου.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 7 · π.δ. 237/1986 άρ. 11

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.