Ασφάλεια ζωής όταν υπάρχει πρόβλημα υγείας

Με μια ματιά

Η ουσία

Μια χρόνια πάθηση δεν σημαίνει ότι δεν θα σας ασφαλίσουν. Μπορεί να σημαίνει ότι θα πληρώσετε παραπάνω, ή ότι το συμβόλαιο θα γραφτεί με μία εξαίρεση. Πόσο παραπάνω το αποφασίζει κάθε εταιρεία με δικούς της πίνακες, που δεν τους δημοσιεύει. Το μέτρο όμως είναι δημόσιο: στα τριάντα οκτώ, ο κίνδυνος θανάτου μέσα στον χρόνο είναι 0,074% στην Ελλάδα¹. Για 150.000 ευρώ κεφάλαιο, αυτό είναι περίπου 111 ευρώ καθαρό κόστος κινδύνου τον χρόνο, πριν από τα έξοδα και το κέρδος της εταιρείας². Μια προσαύξηση 75% το κάνει περίπου 194 ευρώ. Γράφουμε για εσάς που συμπληρώσατε ένα ερωτηματολόγιο υγείας, γράψατε την αλήθεια, και τώρα περιμένετε μια απάντηση που δεν ξέρετε πώς να διαβάσετε.

Τι ακριβώς σας ρωτάνε και γιατί

Η πρόταση ασφάλισης ζωής είναι δύο σελίδες ερωτήσεων που μοιάζουν αδιάκριτες. Είναι, και υπάρχει λόγος: η εταιρεία σας δίνει μια υπόσχεση για τριάντα χρόνια με βάση όσα της πείτε σήμερα, και δεν έχει άλλο τρόπο να ξέρει.

Οι ερωτήσεις χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες. Πρώτα τα μετρήσιμα: ύψος, βάρος, αρτηριακή πίεση, κάπνισμα, αλκοόλ. Μετά το ιστορικό σας: κάθε νοσηλεία, κάθε επέμβαση, κάθε φάρμακο που παίρνετε τακτικά, κάθε διάγνωση που σας έχουν πει. Μετά το οικογενειακό ιστορικό, συνήθως γονείς και αδέλφια, με έμφαση στον καρκίνο, στο έμφραγμα και στο εγκεφαλικό πριν τα εξήντα. Και τέλος το επάγγελμα και τα χόμπι: ο ηλεκτρολόγος που δουλεύει σε κολώνες, ο αλιεργάτης, ο άνθρωπος που κάνει αναρρίχηση ή αλεξίπτωτο πληρώνουν χωριστή προσαύξηση που δεν έχει σχέση με την υγεία τους.

Προσέξτε μια λεπτομέρεια που ξεφεύγει. Οι ερωτήσεις για τα φάρμακα πιάνουν παθήσεις που εσείς δεν θεωρείτε παθήσεις. Το χάπι για τον θυρεοειδή, η στατίνη για τη χοληστερίνη, το αντικαταθλιπτικό που πήρατε δύο χρόνια σε ένα δύσκολο διάστημα. Γράψτε τα. Το φάρμακο χωρίς δηλωμένη διάγνωση είναι χειρότερο από τη διάγνωση, γιατί δείχνει απόκρυψη εκεί όπου συνήθως υπάρχει μια απολύτως αθώα εξήγηση.

Οι πέντε απαντήσεις που μπορεί να πάρετε

Η ανάληψη κινδύνου δεν είναι ναι ή όχι. Είναι πέντε αποφάσεις, και μόνο η τελευταία σας αφήνει χωρίς κάλυψη.

Κανονικοί όροι. Σας ασφαλίζουν στην κανονική τιμή. Μπορεί να πάρουν αυτή την απόφαση και για μια πάθηση, όταν είναι παλιά, ρυθμισμένη και χωρίς επιπλοκή.

Επασφάλιστρο. Σας ασφαλίζουν με προσαύξηση, που γράφεται ως ποσοστό ή ως πρόσθετο ποσό ανά χίλια ευρώ κεφαλαίου.

Εξαίρεση αιτίας. Σας ασφαλίζουν στην κανονική τιμή, αλλά το συμβόλαιο δεν πληρώνει αν ο θάνατος ή η ανικανότητα προέλθει από τη συγκεκριμένη πάθηση. Μπαίνει, για παράδειγμα, σε προβλήματα σπονδυλικής στήλης, σε ορθοπεδικές καταστάσεις και όταν το ζητούμενο είναι η κάλυψη ανικανότητας.

Αναβολή. Δεν αποφασίζουν τώρα. Σας λένε να ξανάρθετε σε μερικούς μήνες, επειδή μια θεραπεία τρέχει, μια εξέταση εκκρεμεί, ή μια διάγνωση είναι πολύ πρόσφατη για να ξέρει κανείς πώς θα εξελιχθεί.

Άρνηση. Έρχεται όταν ο κίνδυνος δεν τιμολογείται με καμία προσαύξηση που θα δεχόταν άνθρωπος: μεταστατικός καρκίνος, βαριά καρδιακή ανεπάρκεια, ενεργός εξάρτηση, νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου.

Πώς υπολογίζεται πραγματικά η προσαύξηση

Ο ασφαλιστής δεν αυτοσχεδιάζει. Δουλεύει με πίνακες ανάληψης κινδύνου, που μπορεί να έρχονται από τον αντασφαλιστή του, την εταιρεία που ασφαλίζει την ίδια την ασφαλιστική. Κάθε πάθηση αντιστοιχεί σε έναν αριθμό που εκφράζει πόσο μεγαλύτερη είναι η θνησιμότητά σας από εκείνη ενός υγιούς ανθρώπου της ηλικίας σας.

Αν ο πίνακας δίνει 175%, σημαίνει ότι στατιστικά έχετε 1,75 φορές τον κίνδυνο του μέσου ανθρώπου, και το καθαρό κόστος του θανάτου πολλαπλασιάζεται με 1,75. Μια προσαύξηση 75% ακούγεται τρομακτική και είναι, σε απόλυτα νούμερα, μικρότερη από όσο ακούγεται. Στο παράδειγμα των 150.000 ευρώ στα τριάντα οκτώ, το καθαρό κόστος του κινδύνου πάει από περίπου 111 σε περίπου 194 ευρώ τον χρόνο. Δηλαδή από περίπου 9 σε περίπου 16 ευρώ τον μήνα, πριν από τα έξοδα της εταιρείας.

Υπάρχει και η άλλη μορφή, το σταθερό πρόσθετο ανά χίλια ευρώ κεφαλαίου. Ταιριάζει σε ασφάλεια δανείου, επειδή εκεί το κεφάλαιο μειώνεται κάθε χρόνο και το ποσοστό θα ήταν άδικο. Έστω ότι γράφεται 1 ευρώ ανά χίλια ευρώ κεφαλαίου: πάνω σε ένα υπόλοιπο 150.000 ευρώ, αυτό κάνει 150 ευρώ τον χρόνο, και πέφτει όσο πέφτει το υπόλοιπο.

Κάτι που κανείς δεν σας λέει: η προσαύξηση για πολλές παθήσεις πέφτει με την ηλικία, όχι επειδή γίνεστε πιο υγιείς, αλλά επειδή ο μέσος άνθρωπος γίνεται λιγότερο υγιής. Μια αρρυθμία στα τριάντα πέντε ξεχωρίζει. Στα πενήντα οκτώ ξεχωρίζει λιγότερο.

Στο επενδυτικό πρόγραμμα τα νούμερα γράφονται αλλιώς. Εκεί η κάλυψη θανάτου χρεώνεται μηνιαία ως κόστος ασφάλισης πάνω στο κεφάλαιο κινδύνου, και ανεβαίνει με την ηλικία. Η προσαύξηση της υγείας πολλαπλασιάζει αυτό το κόστος, και επειδή αφαιρείται από τα μερίδιά σας, τη νιώθετε ως λιγότερο κεφάλαιο και όχι ως ακριβότερο ασφάλιστρο.

Πάθηση προς πάθηση, τι περιμένετε

Δεν υπάρχει ενιαίος πίνακας για την αγορά και καμία εταιρεία δεν δημοσιεύει τον δικό της. Γι’ αυτό εδώ δεν θα βρείτε ποσοστά. Θα βρείτε τι κοιτάζει ο ασφαλιστικός ιατρός σε κάθε πάθηση, ώστε να ξέρετε τι να φέρετε μαζί σας και τι να ρωτήσετε.

Υψηλή αρτηριακή πίεση υπό αγωγή, με καλές τιμές. Μετράει πόσο καλά ρυθμίζεται. Αν παίρνετε δύο ή τρία φάρμακα και οι τιμές παραμένουν υψηλές, η απόφαση βαραίνει.

Υψηλή χοληστερίνη με στατίνη. Μετράει ο λόγος ολικής προς HDL, όχι μόνο το απόλυτο νούμερο. Φέρτε τις τελευταίες εξετάσεις σας.

Διαβήτης τύπου 2, ρυθμισμένος, χωρίς επιπλοκές. Μετράει η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη και η απουσία επιπλοκών. Με νεφρική ή αμφιβληστροειδική επιπλοκή, η προσαύξηση βαραίνει πολύ ή έρχεται άρνηση. Ο τύπου 1 κρίνεται βαρύτερα και εξαρτάται κρίσιμα από την ηλικία διάγνωσης.

Δείκτης μάζας σώματος. Όσο ανεβαίνει ο δείκτης, τόσο βαραίνει η απόφαση, από την προσαύξηση ως την αναβολή. Τα όρια τα ορίζει κάθε εταιρεία μόνη της.

Ιστορικό καρκίνου. Το ερώτημα είναι πόσα χρόνια πέρασαν από το τέλος της θεραπείας και τι είδους όγκος ήταν. Ένας καρκίνος θυρεοειδούς ή ένα βασικοκυτταρικό δέρματος μπορεί να περάσει με ελάχιστα. Ένας καρκίνος μαστού σταδίου Ι, χρόνια καθαρός, μπορεί να γίνει δεκτός με προσαύξηση που φθίνει κάθε χρόνο. Όσο πιο πρόσφατη είναι η θεραπεία, τόσο πιθανότερη είναι η αναβολή.

Έμφραγμα ή τοποθέτηση στεντ. Μετά από ένα διάστημα χωρίς νέο επεισόδιο, με καλή σπινθηρογραφική εικόνα, μπορεί να γίνει δεκτό. Οι προσαυξήσεις είναι βαριές, και μπορεί να συνοδεύονται από ετήσιο ιατρικό έλεγχο.

Ηπατίτιδα Β ή C. Η θεραπευμένη ηπατίτιδα C με μηδενικό ιικό φορτίο κρίνεται σήμερα πιο ήπια από ό,τι παλιότερα. Η χρόνια ηπατίτιδα Β εξαρτάται από τα ηπατικά ένζυμα.

Ψυχική υγεία. Η ήπια, θεραπευμένη κατάθλιψη περνά. Η νοσηλεία, η απόπειρα και η διπολική διαταραχή αλλάζουν εντελώς την εικόνα.

Σκλήρυνση κατά πλάκας, ρευματοειδής αρθρίτιδα, νόσος Crohn. Ασφαλίζονται για θάνατο με μέτρια ως βαριά προσαύξηση. Για ανικανότητα, σχεδόν πάντα με εξαίρεση.

Ο ιατρικός έλεγχος: τι ζητάνε και ποιος πληρώνει

Κάτω από ένα κεφάλαιο και κάτω από μια ηλικία, δεν σας εξετάζει κανείς. Απαντάτε στο ερωτηματολόγιο και αυτό είναι όλο. Το όριο διαφέρει, αλλά η λογική είναι κοινή.

Κάτω από το όριο, το ερωτηματολόγιο αρκεί. Πάνω από αυτό ζητούν γενική αίματος, γενική ούρων, σάκχαρο, λιπίδια, ηπατικά ένζυμα και ηλεκτροκαρδιογράφημα. Για ακόμη μεγαλύτερα κεφάλαια μπορεί να προσθέσουν δοκιμασία κόπωσης, έλεγχο νεφρικής λειτουργίας και τεστ κοτινίνης, για να επαληθεύσουν τη δήλωση για το κάπνισμα. Πού ακριβώς είναι τα όρια το ορίζει κάθε εταιρεία. Ρωτήστε το πριν διαλέξετε κεφάλαιο, γιατί λίγο κάτω από ένα όριο μπορεί να γλιτώσετε έναν ολόκληρο κύκλο εξετάσεων.

Τις εξετάσεις τις πληρώνει η εταιρεία, σε συμβεβλημένο διαγνωστικό κέντρο. Τα αποτελέσματα τα παίρνει εκείνη πρώτη. Έχετε δικαίωμα αντιγράφου, και ζητήστε το πάντα: δεν είναι λίγες οι φορές που ένας άνθρωπος έμαθε για ένα πρόβλημα επειδή έκανε αίτηση για ασφάλεια ζωής.

Τα δεδομένα υγείας σας ανήκουν στην πιο ευαίσθητη κατηγορία που αναγνωρίζει ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων. Η εταιρεία τα επεξεργάζεται με τη ρητή συγκατάθεσή σας, που υπογράφεται μαζί με την πρόταση, και δεν επιτρέπεται να τα μοιραστεί με τρίτους πέρα από τον αντασφαλιστή και τον ιατρικό της σύμβουλο.

Τι λέει ο νόμος

Τι δείχνουν τα δημόσια στοιχεία

Καμία εταιρεία δεν δημοσιεύει τις προσαυξήσεις της, και καμία δημόσια στατιστική δεν μετρά πόσα αιτήματα γίνονται δεκτά. Δημόσιο είναι το μέτρο πάνω στο οποίο μπαίνει κάθε προσαύξηση: ο κίνδυνος θανάτου της ηλικίας σας. Στην Ελλάδα του 2024, για άνδρες και γυναίκες μαζί, η πιθανότητα θανάτου μέσα σε έναν χρόνο ήταν¹:

Το καθαρό κόστος του κινδύνου δεν είναι ασφάλιστρο. Η εταιρεία προσθέτει τα έξοδα και το κέρδος της, που δεν τα δημοσιεύει κανείς². Μια τιμή που τυπώνει εταιρεία για άνθρωπο χωρίς δηλωμένη πάθηση: η Interamerican γράφει 10,11 ευρώ τον μήνα για απλή ασφάλεια ζωής ετήσιας διάρκειας, για άτομο 40 ετών, υπάλληλο γραφείου, με κεφάλαιο 50.000 ευρώ, και 30 ευρώ δικαίωμα συμβολαίου τον πρώτο χρόνο⁴. Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία θα έμπαινε μια προσαύξηση.

Για το δάνειο, η ΕΑΕΕ μετρά τις ομαδικές ασφαλίσεις ζωής δανειοληπτών. Το 2025 κάλυπταν 1.205.835 ασφαλισμένους, με 43,8 εκατ. ευρώ ασφάλιστρα για τη ζωή, δηλαδή περίπου 36 ευρώ τον χρόνο ανά ασφαλισμένο κατά μέσο όρο⁵.

Ένα παράδειγμα

Τι κάνετε αν σας αρνηθούν

Μην το πάρετε ως οριστική απάντηση της αγοράς, γιατί δεν είναι. Είναι η απάντηση μιας εταιρείας με έναν αντασφαλιστή και έναν πίνακα.

Πρώτο βήμα, ζητήστε γραπτά την αιτιολογία. Η εταιρεία δεν είναι υποχρεωμένη να σας δώσει τον ιατρικό συλλογισμό, αλλά είναι υποχρεωμένη να σας πει τι στοιχείο έκρινε. Συχνά είναι κάτι διορθώσιμο: μια εξέταση που έλειπε, μια τιμή που παρερμηνεύτηκε, μια νοσηλεία που καταγράφηκε λάθος.

Δεύτερο, βάλτε τον γιατρό σας να γράψει μια επιστολή. Μια σελίδα από τον θεράποντα, με τα τελευταία αποτελέσματα και μια καθαρή εκτίμηση της πορείας, μπορεί να αλλάξει την απόφαση. Ο ασφαλιστικός ιατρός κρίνει χαρτιά, και ένα καλό χαρτί μετράει.

Τρίτο, δοκιμάστε μικρότερο κεφάλαιο. Μια άρνηση μπορεί να αφορά το ποσό και όχι τον άνθρωπο. Ένα αίτημα για 300.000 ευρώ που απορρίφθηκε μπορεί να περάσει στις 80.000 ευρώ, επειδή αλλάζει το επίπεδο ελέγχου και η έκθεση του αντασφαλιστή.

Τέταρτο, ρωτήστε για ομαδικό συμβόλαιο. Αν δουλεύετε σε εταιρεία με ομαδική ασφάλιση ζωής, εκεί ο έλεγχος είναι ελάχιστος ή ανύπαρκτος ως ένα όριο, γιατί ο κίνδυνος μοιράζεται σε όλη την ομάδα. Το ίδιο ισχύει για μερικά συλλογικά προγράμματα επαγγελματικών συλλόγων.

Πέμπτο, δείτε τα προϊόντα εγγυημένης αποδοχής. Πουλιούνται με μικρά κεφάλαια, με περίοδο αναμονής για τον θάνατο από ασθένεια και με ασφάλιστρο πολύ ψηλότερο από το κανονικό. Δεν είναι καλή αγορά. Είναι η τελευταία αγορά, και υπάρχει για ανθρώπους που θέλουν να αφήσουν τα έξοδα κηδείας καλυμμένα.

Ασφάλεια δανείου: μια ξεχωριστή δυσκολία

Όταν η ασφάλεια ζωής ζητείται για στεγαστικό, μπαίνει τρίτος στη συζήτηση και είναι η τράπεζα.

Η τράπεζα θέλει εκχώρηση του ασφαλιστηρίου υπέρ της. Ένα συμβόλαιο με εξαίρεση αιτίας συχνά δεν της κάνει, γιατί αφήνει τρύπα στην εξασφάλισή της. Έτσι, ενώ η ασφαλιστική σας λέει ναι με εξαίρεση, η τράπεζα λέει όχι.

Έχετε τρεις δρόμους. Να πληρώσετε το επασφάλιστρο αντί να δεχτείτε την εξαίρεση, όπου η εταιρεία δίνει και τις δύο επιλογές. Να ψάξετε άλλη ασφαλιστική, γιατί η τράπεζα δεν μπορεί να σας υποχρεώσει να ασφαλιστείτε στη δική της συνεργαζόμενη. Ή να συζητήσετε με την τράπεζα μικρότερο ασφαλισμένο κεφάλαιο, καλύπτοντας μέρος του δανείου αντί για όλο.

Το δικαίωμα να διαλέξετε εταιρεία είναι πραγματικό και γραμμένο. Η τράπεζα ελέγχει αν το συμβόλαιο πληροί τους όρους της, δεν επιλέγει τον πάροχο για λογαριασμό σας.

Τα λάθη που κοστίζουν

Συχνές ερωτήσεις

Έχω διαβήτη τύπου 2. Θα με ασφαλίσουν;

Μπορεί, με επασφάλιστρο. Μετράει πόσο καλά ρυθμίζεται ο διαβήτης, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη και αν υπάρχουν επιπλοκές. Ο αρρύθμιστος διαβήτης, ή ο διαβήτης με νεφρική ή οφθαλμική επιπλοκή, μπορεί να φέρει αναβολή ή άρνηση. Το ποσοστό της προσαύξησης το ορίζει κάθε εταιρεία μόνη της, γι' αυτό ζητήστε απόφαση από περισσότερες από μία.

Αν κρύψω μια πάθηση, θα το μάθουν;

Στη ζημιά, ναι. Όταν δηλωθεί θάνατος, η εταιρεία μπορεί να ζητήσει τον ιατρικό φάκελο και τις συνταγογραφήσεις, και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση κρατά ίχνος κάθε φαρμάκου. Αν η απόκρυψη έγινε με δόλο, ο νόμος δίνει στον λήπτη της ασφάλισης μόνο την αξία εξαγοράς του ασφαλιστηρίου, όχι το κεφάλαιο. Η οικογένειά σας το μαθαίνει τη χειρότερη στιγμή.

Τι σημαίνει «εξαίρεση αιτίας» και πότε αξίζει;

Σημαίνει ότι το συμβόλαιο πληρώνει για κάθε αιτία θανάτου εκτός από μία, συνδεδεμένη με την πάθηση που δηλώσατε. Αξίζει όταν η εναλλακτική είναι άρνηση, και όταν η πάθηση δεν είναι η πιθανότερη αιτία θανάτου σας. Σε ασφάλεια δανείου η τράπεζα μπορεί να μην τη δεχτεί.

Πληρώνω επασφάλιστρο για πάντα;

Όχι απαραίτητα. Μπορείτε να ζητήσετε επανεξέταση όταν η εικόνα σας βελτιωθεί, με νέες εξετάσεις. Αν σταματήσατε το κάπνισμα, αν το βάρος έπεσε, αν η αρτηριακή πίεση ρυθμίστηκε, ζητήστε το γραπτά. Η εταιρεία δεν το κάνει μόνη της και δεν σας το θυμίζει κανείς.

Με απέρριψε μια εταιρεία. Πρέπει να το πω στην επόμενη;

Ναι, γιατί η πρόταση το ρωτά ρητά και η απόκρυψη είναι ψευδής δήλωση. Η άρνηση όμως δεν είναι ποινή. Κάθε εταιρεία έχει δικούς της πίνακες και δική της αντασφάλιση. Η πάθηση που απέρριψε η μία μπορεί να γίνει δεκτή από την άλλη με προσαύξηση.

Καπνίζω. Πόσο ακριβότερα πληρώνω;

Περισσότερο από τον μη καπνιστή, και το πόσο το ορίζει κάθε εταιρεία στους δικούς της πίνακες. Η πρόταση ασφάλισης γράφει τι μετρά ως κάπνισμα, και ο ορισμός μπορεί να πιάνει και το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Η κοτινίνη φαίνεται στις εξετάσεις και η ψευδής δήλωση εντοπίζεται εύκολα.

Χρειάζομαι ιατρικές εξετάσεις για να ασφαλιστώ;

Εξαρτάται από το κεφάλαιο και την ηλικία σας. Κάτω από ένα όριο κεφαλαίου και ηλικίας αρκεί ένα ερωτηματολόγιο υγείας. Πάνω από αυτό η εταιρεία ζητά αίμα, ούρα και καρδιογράφημα, και για μεγάλα κεφάλαια προσθέτει κι άλλες εξετάσεις. Τα όρια τα ορίζει κάθε εταιρεία, γι' αυτό ρωτήστε τα πριν διαλέξετε κεφάλαιο.

Η κατάθλιψη είναι λόγος άρνησης;

Η ήπια κατάθλιψη σε θεραπεία, χωρίς νοσηλεία και χωρίς απόπειρα, μπορεί να περάσει με μικρή προσαύξηση ή και χωρίς. Η διπολική διαταραχή, η νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική και το ιστορικό απόπειρας μπορεί να φέρουν αναβολή, βαριά προσαύξηση ή εξαίρεση της αυτοκτονίας και μετά τα δύο πρώτα χρόνια που ορίζει ο νόμος.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997 άρ. 3 · ν. 2496/1997 άρ. 29 · ν. 2496/1997 άρ. 30

Πηγές

1. ↑Eurostat, Life table by age and sex (demo_mlifetable), Ελλάδα, πιθανότητα θανάτου, 2024, 25 Σεπτεμβρίου 2026
2. ↑Πώς δουλεύει η σύγκριση: από πού βγαίνει κάθε αριθμός, Οκτώβριος 2026
3. ↑ν. 2496/1997, Ασφαλιστική σύμβαση, άρθρα 3, 29 και 30, 1997
4. ↑Interamerican, Ασφάλεια ζωής, 12 Οκτωβρίου 2026
5. ↑ΕΑΕΕ, Ασφαλίσεις Ζωής, σύνολο έτους 2025, πίνακες 5 και 23, 29 Απριλίου 2026

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.