Με μια ματιά

Τι σημαίνει «Ναυτασφάλιση» στην ασφάλιση;

Ναυτασφάλιση είναι ο κλάδος της ασφάλισης που καλύπτει σκάφη, φορτία και ευθύνες στη θάλασσα, με δικούς του κανόνες και δική του γλώσσα. Το σκάφος μπορεί να ασφαλιστεί με συμφωνημένη αξία, ώστε να μη γίνεται συζήτηση για την αγοραία αξία μετά το ναυάγιο.

Η ασφάλιση στη θάλασσα είναι ο αρχαιότερος κλάδος του επαγγέλματος και ο πιο ιδιαίτερος. Δεν ακολουθεί τους κανόνες που ξέρετε από το αυτοκίνητο και το σπίτι. Έχει δικό της νομικό πλαίσιο, δικές της ρήτρες γραμμένες στα αγγλικά εδώ και έναν αιώνα, και δική της λογική για το τι είναι ζημιά. Αν έχετε σκάφος, ακόμη και ένα φουσκωτό επτά μέτρων, αυτή η διαφορά σας αφορά άμεσα.

Τι είναι, με απλά λόγια

Η ναυτασφάλιση χωρίζεται σε τρία μεγάλα κομμάτια.

Το πρώτο είναι η ασφάλιση του ίδιου του σκάφους και των μηχανών του. Καλύπτει προσάραξη, σύγκρουση, βύθιση, φωτιά, κακοκαιρία, κλοπή. Μπορεί να γραφτεί με συμφωνημένη αξία, δηλαδή ένα ποσό που δέχονται και οι δύο πλευρές από την αρχή, ώστε να μη γίνεται συζήτηση για την αγοραία αξία μετά το ναυάγιο.

Το δεύτερο είναι η αστική ευθύνη. Καλύπτει τη ζημιά που θα κάνετε σε άλλο σκάφος, σε λιμενική εγκατάσταση, σε λουόμενο, καθώς και τη θαλάσσια ρύπανση από καύσιμα. Η ρύπανση είναι κάλυψη που ξαφνιάζει, γιατί ο καθαρισμός μιας πετρελαιοκηλίδας μπορεί να κοστίσει περισσότερο από το ίδιο το σκάφος.

Το τρίτο είναι η ασφάλιση φορτίου, που αφορά όποιον στέλνει εμπορεύματα με πλοίο και έχει δικές της ρήτρες κάλυψης, από τη στενή μέχρι την πλήρη.

Πού τη συναντάτε

Σε κάθε σκάφος αναψυχής, από το φουσκωτό με εξωλέμβια μέχρι το ιστιοφόρο. Σε επαγγελματικά σκάφη, σε ημερόπλοια και σε θαλάσσια ταξί. Σε θαλάσσια μέσα αναψυχής, όπως τα θαλάσσια σκι και τα αεροπλανάκια. Και σε κάθε εισαγωγή ή εξαγωγή εμπορευμάτων που ταξιδεύει με πλοίο.

Στα συμβόλαια θα δείτε αγγλικές ρήτρες με ονόματα που δεν μεταφράζονται, και αυτό δεν είναι επιτήδευση. Η αγορά χρησιμοποιεί διεθνώς τυποποιημένα κείμενα, ώστε ένας Έλληνας ασφαλιστής, ένας Άγγλος αντασφαλιστής και ένας Ιταλός πραγματογνώμονας να μιλούν την ίδια γλώσσα.

Θα συναντήσετε επίσης δύο έννοιες που δεν υπάρχουν αλλού. Η γενική αβαρία είναι ο κανόνας που μοιράζει σε όλα τα συμφέροντα τη ζημιά που έγινε σκόπιμα για να σωθεί το σύνολο, όπως όταν πετιέται φορτίο για να μη βυθιστεί το πλοίο. Η ναυαγιαίρεση και η αμοιβή διάσωσης είναι τα έξοδα εκείνου που θα σας ρυμουλκήσει ή θα σας ανασύρει, και μπορεί να ξεπεράσουν την αξία του σκάφους.

Ένα παράδειγμα

Τα ποσά εδώ είναι υποθετικά. Έστω ότι ο Παύλος έχει φουσκωτό εννέα μέτρων με δύο εξωλέμβιες, συνολικής αξίας 55.000 ευρώ, με βάση τον Πόρο. Ασφαλίζει την υποχρεωτική αστική ευθύνη, όπως ορίζει ο νόμος, και προσθέτει κάλυψη του σκάφους με συμφωνημένη αξία 55.000 ευρώ και απαλλαγή 1.500 ευρώ.

Τον Αύγουστο, με δυνατό μελτέμι, το σκάφος σπάει τους κάβους μέσα στο λιμάνι, χτυπά σε δύο άλλα σκάφη και παθαίνει ζημιά στην πλώρη και σε μία μηχανή.

Έστω ότι η δική του ζημιά υπολογίζεται 12.400 ευρώ. Με την απαλλαγή, εισπράττει 10.900. Οι ζημιές στα δύο άλλα σκάφη, 7.800 ευρώ, πληρώνονται από την αστική ευθύνη του. Μια μικρή διαρροή καυσίμου προκαλεί καθαρισμό που κοστίζει 2.300 ευρώ, και πληρώνεται από την κάλυψη ρύπανσης.

Ένα κομμάτι όμως μένει πάνω του. Έστω ότι η ρυμούλκηση και η ανέλκυση για την επισκευή στοίχισαν 1.900 ευρώ, και ότι το συμβόλαιό του είχε υποόριο 1.000 ευρώ για έξοδα διάσωσης. Πληρώνει 900 ευρώ από την τσέπη του. Είναι λεπτομέρεια που φαινόταν ασήμαντη όταν διάβαζε τους όρους τον Μάιο.

Πόσο κοστίζει και από τι εξαρτάται

Η τιμή ενός σκάφους βγαίνει από εκτίμηση της εταιρείας. Μετράνε το μήκος και ο τύπος, η ιπποδύναμη, το έτος κατασκευής, η περιοχή και ο τρόπος ελλιμενισμού, η εμπειρία του χειριστή και το ιστορικό ζημιών.

Ένα μέτρο δίνουν τα δημόσια στοιχεία της ΕΑΕΕ. Το 2025 τα ασφάλιστρα των σκαφών αναψυχής (κλάδοι 6 και 12) ήταν 15.314.182 και 9.933.295 ευρώ, και τα ασφαλιστήρια 53.766 («Ασφαλίσεις Σκαφών Αναψυχής: έρευνα έτους 2025» και «Παραγωγή Ασφαλίστρων 2025» της ΕΑΕΕ). Η διαίρεση δίνει μέσο ασφάλιστρο περίπου 470 ευρώ για κάθε συμβόλαιο. Είναι μέσος όρος όλων των σκαφών, μαζί με όσα έχουν και κάλυψη του ίδιου του σκάφους, όχι τιμή για το δικό σας. Ζητήστε δύο ή τρεις προτάσεις με ίδια αξία και ίδια απαλλαγή, αλλιώς συγκρίνετε πράγματα που δεν συγκρίνονται.

Τι λέει ο νόμος

Ο ν. 4256/2014 για τα σκάφη αναψυχής επιβάλλει υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης, με ελάχιστα ποσά για σωματικές βλάβες, για υλικές ζημιές και για θαλάσσια ρύπανση. Τα ποσά ορίζονται από τον νόμο και αναγράφονται στο ασφαλιστήριο. Χωρίς αυτή την ασφάλιση, το σκάφος δεν αποπλέει νόμιμα και ο έλεγχος γίνεται από το λιμεναρχείο.

Η μεγάλη νομική ιδιαιτερότητα βρίσκεται στο άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997, του νόμου της ασφαλιστικής σύμβασης. Εκεί, κάθε συμφωνία που περιορίζει τα δικαιώματα του ασφαλισμένου είναι άκυρη. Η θαλάσσια ασφάλιση ζημιών όμως είναι μία από τις εξαιρέσεις του κανόνα. Δηλαδή έχετε λιγότερη νομοθετική προστασία και περισσότερη εξάρτηση από το τι γράφει το συμβόλαιο.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ένα πράγμα: στη θάλασσα, το κείμενο των όρων είναι ο νόμος σας. Διαβάζεται πριν, με ερωτήσεις, και όχι μετά.

Τι να προσέξετε

  • Ελέγξτε τη γεωγραφική περιοχή πλεύσης. Τα συμβόλαια ορίζουν όρια, για παράδειγμα ελληνικά χωρικά ύδατα ή απόσταση μιλίων από την ακτή. Έξω από αυτά, δεν υπάρχει κάλυψη.
  • Δείτε τα υποόρια για διάσωση και ανέλκυση. Είναι κονδύλι που υποτιμάται εύκολα σε μια πραγματική ζημιά.
  • Ρωτήστε για τη χειμερινή φύλαξη. Κάποια συμβόλαια έχουν άλλους όρους όταν το σκάφος είναι έξω από το νερό, και κάποια απαιτούν συγκεκριμένο τρόπο πρόσδεσης ή φύλαξης.
  • Δηλώστε ποιος χειρίζεται το σκάφος. Δίπλωμα, εμπειρία, ενοικίαση σε τρίτους. Η αδήλωτη εκμίσθωση μπορεί να οδηγήσει σε άρνηση αποζημίωσης.

Ένα σκάφος είναι από τα ακριβότερα πράγματα που έχετε και από τα λιγότερο τυποποιημένα που ασφαλίζονται. Δείτε τον μέσο όρο της αγοράς από δημόσια στοιχεία και τι περιλαμβάνει κάθε πρόταση, στη σύγκριση ασφάλειας σκάφους.

Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 4256/2014

Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.