Σε ένα επενδυτικό ασφαλιστήριο τα χρήματά σας δεν μπαίνουν σε λογαριασμό. Μετατρέπονται σε μερίδια επενδυτικών κεφαλαίων (μονάδες unit linked), η τιμή των οποίων ανεβοκατεβαίνει κάθε μέρα μαζί με τις αγορές. Η εταιρεία δεν σας υπόσχεται απόδοση και δεν αναλαμβάνει τον επενδυτικό κίνδυνο. Τον αναλαμβάνετε εσείς. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια των όρων, είναι όλη η ουσία του προϊόντος, και είναι το σημείο που συχνά δεν λέγεται αρκετά καθαρά στην πώληση.
Τι είναι, με απλά λόγια
Πληρώνετε ένα ασφάλιστρο. Από αυτό αφαιρούνται τα έξοδα και το κόστος όποιας ασφαλιστικής κάλυψης έχει το συμβόλαιο. Το υπόλοιπο αγοράζει μονάδες σε ένα ή περισσότερα εσωτερικά μεταβλητά κεφάλαια, που με τη σειρά τους επενδύουν σε ομόλογα, σε μετοχές ή σε συνδυασμό τους.
Κάθε μονάδα έχει τιμή, που δημοσιεύεται και μεταβάλλεται. Ο λογαριασμός σας δεν μετράει ευρώ, μετράει μονάδες. Το ποσό που θα πάρετε κάποτε είναι ο αριθμός των μονάδων σας επί την τιμή τους εκείνη την ημέρα, μείον τα έξοδα εξόδου.
Μπορείτε συνήθως να αλλάξετε κεφάλαιο, δηλαδή να μετακινήσετε τις μονάδες σας από ένα ομολογιακό σε ένα μετοχικό και αντίστροφα, μερικές φορές δωρεάν και μερικές φορές με χρέωση.
Υπάρχουν και προγράμματα με μερική εγγύηση κεφαλαίου στη λήξη. Εκεί πληρώνετε για την εγγύηση μέσα από τα έξοδα, και η απόδοση που απομένει είναι χαμηλότερη.
Πού τις συναντάτε
Σε επενδυτικά και σε ορισμένα συνταξιοδοτικά προγράμματα ασφαλιστικών εταιρειών, σε ομαδικά συνταξιοδοτικά εργαζομένων, και σε συμβόλαια εφάπαξ καταβολής για όποιον θέλει να τοποθετήσει ένα ποσό.
Το βασικό που πρέπει να ξεχωρίσετε: αυτά δεν είναι ασφάλιση με την έννοια της προστασίας. Είναι επενδυτικό περιτύλιγμα που πωλείται από ασφαλιστική εταιρεία, συχνά με μια μικρή κάλυψη ζωής από πάνω για λόγους φορολογικούς και νομικούς. Δεν υπάρχει ασφάλιστρο να συγκρίνετε, υπάρχουν χρεώσεις.
Οι χρεώσεις είναι τέσσερις. Έξοδα εισόδου πάνω σε κάθε καταβολή. Ετήσια διαχειριστικά της εταιρείας. Έξοδα του ίδιου του κεφαλαίου, που είναι ήδη ενσωματωμένα στην τιμή της μονάδας. Και έξοδα εξαγοράς αν φύγετε νωρίς. Μαζί μπορεί να ξεπερνούν το 2% τον χρόνο, ποσοστό που σε εικοσαετία τρώει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της απόδοσης.
Ένα παράδειγμα
Ο Κυριάκος στη Νέα Σμύρνη βάζει 150 ευρώ τον μήνα σε επενδυτικό ασφαλιστήριο, με μετοχικό κεφάλαιο. Στα πέντε χρόνια έχει καταβάλει 9.000 ευρώ.
Τα έξοδα εισόδου ήταν 4% στις καταβολές των δύο πρώτων ετών και 1,5% μετά. Το κόστος της μικρής κάλυψης ζωής ήταν περίπου 60 ευρώ τον χρόνο. Τα διαχειριστικά είναι 1,2% ετησίως πάνω στη συσσωρευμένη αξία και το κεφάλαιο έχει δικά του έξοδα 0,8%.
Οι αγορές ανέβηκαν κατά μέσο όρο 6% τον χρόνο σε αυτή την πενταετία. Ο λογαριασμός του δείχνει 9.850 ευρώ. Δηλαδή κέρδισε 850 ευρώ σε πέντε χρόνια, ενώ η αγορά ανέβηκε πολύ περισσότερο. Η διαφορά έφυγε στα έξοδα και στο ότι τα περισσότερα χρήματα μπήκαν αργά και δεν πρόλαβαν όλη την άνοδο.
Αν οι αγορές είχαν πέσει 10% στο πέμπτο έτος, ο λογαριασμός του θα έδειχνε γύρω στις 8.400 ευρώ, δηλαδή λιγότερα από όσα έβαλε. Και τα δύο σενάρια είναι κανονικά. Κανένα δεν είναι λάθος της εταιρείας, εφόσον τα ήξερε από την αρχή.
Ο Κυριάκος αποφασίζει να συνεχίσει, γιατί έχει ορίζοντα είκοσι ετών και καταλαβαίνει ότι η μεταβλητότητα είναι το τίμημα της απόδοσης. Ο αδερφός του, που χρειάζεται τα χρήματα σε τρία χρόνια για μια επέκταση σπιτιού, δεν έπρεπε ποτέ να μπει σε τέτοιο πρόγραμμα.
Πώς διαβάζετε τον λογαριασμό σας
Κάθε χρόνο παίρνετε κατάσταση με τέσσερα μεγέθη: πόσα καταβάλατε συνολικά, πόσες μονάδες κατέχετε, ποια είναι η τιμή τους και ποια η τρέχουσα αξία. Συγκρίνετε το πρώτο με το τέταρτο και έχετε την αλήθεια, χωρίς ερμηνείες.
Αν η αξία υπολείπεται των καταβολών και το πρόγραμμα τρέχει λίγα χρόνια, αυτό συνήθως οφείλεται στα αρχικά έξοδα και όχι στην αγορά. Αν υπολείπεται μετά από δέκα χρόνια ανόδου των αγορών, τότε το πρόβλημα είναι οι χρεώσεις ή η επιλογή κεφαλαίου, και αξίζει συζήτηση με τον ασφαλιστή σας με νούμερα στο τραπέζι. Ζητήστε επίσης να δείτε την πορεία της τιμής της μονάδας πέντε και δέκα ετών, όχι μόνο του τελευταίου έτους.
Τι λέει ο νόμος
Ο ν. 4364/2016 κατατάσσει αυτά τα συμβόλαια σε χωριστή κατηγορία, ακριβώς επειδή τον επενδυτικό κίνδυνο τον φέρει ο ασφαλισμένος. Ο ν. 4583/2018 για τη διανομή προσθέτει αυστηρότερες υποχρεώσεις όταν το προϊόν έχει επενδυτικό χαρακτήρα: εκτίμηση καταλληλότητας, ενημέρωση για όλα τα κόστη, και γραπτή αιτιολόγηση της πρότασης.
Πριν υπογράψετε δικαιούστε το έντυπο βασικών πληροφοριών, που δείχνει τον δείκτη κινδύνου σε κλίμακα, τρία ή τέσσερα σενάρια απόδοσης και τη συνολική επίδραση των χρεώσεων. Ζητήστε το και κρατήστε το. Είναι το αντίστοιχο του IPID για τα επενδυτικά.
Σημαντικό και δυσάρεστο: δεν υπάρχει εγγύηση καταθέσεων. Τα χρήματά σας δεν καλύπτονται από το ταμείο που καλύπτει τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Καλύπτονται από την περιουσία της εταιρείας και από τα περιουσιακά στοιχεία που αντιστοιχούν στα κεφάλαια, γι’ αυτό μετράει και εδώ ο δείκτης φερεγγυότητας.
Τι να προσέξετε
- Ζητήστε τον συνολικό ετήσιο δείκτη κόστους. Ένα νούμερο, όχι πέντε γραμμές. Χωρίς αυτό δεν συγκρίνετε τίποτα.
- Δείτε τον ορίζοντα. Κάτω από δέκα χρόνια, το προϊόν συνήθως δεν προλαβαίνει να καλύψει τα αρχικά του έξοδα.
- Μη συγχέετε την κάλυψη ζωής με το κεφάλαιο. Σε πολλά τέτοια συμβόλαια το ποσό που παίρνουν οι δικοί σας σε θάνατο είναι η αξία των μονάδων συν ένα μικρό ποσό, όχι ένα γερό κεφάλαιο προστασίας.
- Διαβάστε τι γίνεται αν σταματήσετε. Άλλα προγράμματα επιτρέπουν παύση καταβολών, άλλα χρεώνουν και άλλα ακυρώνουν. Ρωτήστε πριν, όχι όταν σφίξουν τα οικονομικά.
Ένα επενδυτικό ασφαλιστήριο δεν κρίνεται από την υπόσχεση αλλά από τις χρεώσεις και από τον χρόνο που έχετε μπροστά σας. Δείτε τι χρεώνει καθεμία εταιρεία πριν διαλέξετε, στη σύγκριση ασφαλιστικών προϊόντων.
Νομοθεσία που αναφέρεται: ν. 4364/2016 · ν. 4583/2018
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
