Με μια ματιά
Τι σημαίνει «Πρόσκαιρη ασφάλιση» στην ασφάλιση;
Πρόσκαιρη ασφάλιση είναι η ασφάλεια ζωής που πληρώνει κεφάλαιο στους δικούς σας μόνο αν πεθάνετε μέσα σε συγκεκριμένα χρόνια, για παράδειγμα δέκα ή είκοσι πέντε, ή ως μια ηλικία. Το κεφάλαιο πληρώνεται κατευθείαν στους δικαιούχους που γράφει το συμβόλαιο.
Είναι το πιο απλό και το πιο παρεξηγημένο προϊόν της ασφάλισης ζωής. Πληρώνετε ένα μικρό ποσό κάθε χρόνο και, αν πεθάνετε μέσα στη συμφωνημένη περίοδο, οι δικοί σας παίρνουν ένα μεγάλο κεφάλαιο. Αν ζήσετε, δεν παίρνετε τίποτα πίσω. Αυτή η ασφάλεια ζωής ορισμένου χρόνου (πρόσκαιρη ασφάλιση) δεν είναι αποταμίευση, δεν προσπαθεί να είναι, και ακριβώς γι’ αυτό κοστίζει λιγότερο από ένα αποταμιευτικό με το ίδιο κεφάλαιο.
Τι είναι, με απλά λόγια
Διαλέγετε δύο αριθμούς. Το κεφάλαιο, δηλαδή πόσα θα πάρουν οι δικοί σας. Και τη διάρκεια, δηλαδή για πόσα χρόνια ισχύει η υπόσχεση. Δέκα, δεκαπέντε, είκοσι πέντε χρόνια, ή μέχρι μια ηλικία που γράφει το συμβόλαιο.
Μέσα σε αυτή την περίοδο, αν συμβεί το κακό, η εταιρεία πληρώνει το κεφάλαιο στους δικαιούχους που έχετε ορίσει. Πληρώνεται κατευθείαν σε αυτούς που γράψατε στο συμβόλαιο.
Στο τέλος της περιόδου το συμβόλαιο απλώς τελειώνει. Δεν υπάρχει αξία εξαγοράς, δεν υπάρχει επιστροφή, δεν υπάρχει κεφάλαιο λήξης. Πληρώνατε για μια προστασία και την είχατε, όπως πληρώνετε την ασφάλεια πυρκαγιάς του σπιτιού και δεν ζητάτε τα χρήματα πίσω επειδή δεν κάηκε.
Πού τη συναντάτε
Σε τρεις καταστάσεις της ελληνικής ζωής.
Πρώτη, στο στεγαστικό δάνειο. Η τράπεζα ζητάει ασφάλεια ζωής με κεφάλαιο ίσο με το υπόλοιπο του δανείου και με εκχώρηση σε αυτή. Είναι πρόσκαιρη με φθίνον κεφάλαιο, που μικραίνει καθώς ξεχρεώνετε. Δεν είστε υποχρεωμένοι να την πάρετε από την τράπεζα. Μπορείτε να τη βρείτε αλλού, ίσως φθηνότερα, αρκεί να πληροί τους όρους της.
Δεύτερη, στην οικογένεια με μικρά παιδιά και ένα ή δύο εισοδήματα. Εκεί το ερώτημα είναι απλό και σκληρό: αν λείψετε αύριο, πόσα χρόνια αντέχει το σπιτικό;
Τρίτη, στον επαγγελματία με συνεταίρο ή με εγγυήσεις. Ένα κεφάλαιο ξεπληρώνει τις υποχρεώσεις και δεν αφήνει τους δικούς του να τις κληρονομήσουν.
Ένα παράδειγμα
Τα ποσά της οικογένειας εδώ είναι υποθετικά. Ο Δημήτρης στο Περιστέρι είναι 38 ετών, παντρεμένος, με δύο παιδιά έξι και εννέα ετών, και με στεγαστικό δάνειο που έχει υπόλοιπο 78.000 ευρώ. Δουλεύει σε ιδιωτική εταιρεία, η γυναίκα του δουλεύει με μερική απασχόληση.
Υπολογίζει το κεφάλαιο που χρειάζεται. Το δάνειο, 78.000. Τα έξοδα της οικογένειας για τα χρόνια μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά, γύρω στις 60.000 σε σημερινές τιμές. Σπουδές, 20.000. Σύνολο περίπου 158.000 ευρώ, από τα οποία αφαιρεί τις 20.000 που έχει στην άκρη. Στρογγυλεύει σε 140.000 ευρώ.
Πόσο κοστίζει, το λέει η προσφορά κάθε εταιρείας. Ένα μέτρο για το καθαρό κόστος του κινδύνου δίνει ο πίνακας θνησιμότητας της Eurostat για την Ελλάδα του 2024: στα 38 η πιθανότητα να πεθάνει κανείς μέσα σε έναν χρόνο είναι περίπου 0,074%, για άνδρες και γυναίκες μαζί. Για 140.000 ευρώ αυτό κάνει περίπου 104 ευρώ τον χρόνο. Είναι μόνο το κόστος του κινδύνου. Η τιμή της εταιρείας προσθέτει τα έξοδά της.
Ο ίδιος άνθρωπος, αν ζητούσε ισόβιο αποταμιευτικό πρόγραμμα με το ίδιο κεφάλαιο, θα πλήρωνε περισσότερα, γιατί εκεί ένα μεγάλο μέρος του ασφαλίστρου πηγαίνει σε απόθεμα. Η διαφορά μπορεί να πάει σε δικό του λογαριασμό ή σε πρόωρη αποπληρωμή του δανείου. Αυτή είναι όλη η συζήτηση «ασφάλιση ή αποταμίευση», σε ένα παράδειγμα.
Αν ο Δημήτρης ήταν 48 ετών αντί για 38, ο ίδιος πίνακας της Eurostat δίνει πιθανότητα περίπου 0,182%, δηλαδή περίπου δυόμισι φορές μεγαλύτερη. Αν το ασφάλιστρο είναι εγγυημένο, η ηλικία που κλείνετε το συμβόλαιο κλειδώνει την τιμή για όλη τη διάρκεια.
Τι μπορείτε να προσθέσετε πάνω της
Η πρόσκαιρη σηκώνει συμπληρωματικές καλύψεις που αλλάζουν πολλά. Η πρώτη είναι ο θάνατος από ατύχημα, που προσθέτει ένα κεφάλαιο αν ο θάνατος ήρθε από τροχαίο ή από εργατικό. Η δεύτερη είναι η μόνιμη ολική ανικανότητα, που πληρώνει όσο ζείτε, στην περίπτωση που δεν μπορείτε πια να εργαστείτε. Η τρίτη είναι η απαλλαγή πληρωμής ασφαλίστρων, με την οποία η εταιρεία συνεχίζει μόνη της να πληρώνει το συμβόλαιο αν καταστείτε ανίκανος. Η τέταρτη είναι οι σοβαρές ασθένειες, που δίνουν κεφάλαιο στη διάγνωση και όχι στον θάνατο.
Αν βάλετε τα πάντα, το συμβόλαιο μπορεί να βαρύνει και να το κόψετε. Καλύτερα ξεκινήστε με το κεφάλαιο που χρειάζεστε πραγματικά και με μία ή δύο προσθήκες που μετράνε στη δική σας ζωή.
Τι λέει ο νόμος
Ο ν. 2496/1997 ρυθμίζει την ασφάλιση ζωής και τον ορισμό δικαιούχου (άρθρο 28). Τον ορίζετε με γραπτή δήλωση, μπορείτε να τον αλλάξετε, και ο δικαιούχος αποκτά δικό του δικαίωμα απέναντι στην εταιρεία.
Ο ίδιος νόμος ζητάει να απαντήσετε με ειλικρίνεια στις ερωτήσεις υγείας (άρθρο 3 παρ. 1). Στην ασφάλιση ζωής οι κανόνες για την αμέλεια (παρ. 3 έως 5) δεν εφαρμόζονται (παρ. 8). Αν όμως κρύψετε κάτι με δόλο, ο λήπτης δικαιούται μόνο την αξία εξαγοράς του ασφαλιστηρίου (άρθρο 29 παρ. 2).
Για την αυτοκτονία, ο νόμος υποχρεώνει την εταιρεία να πληρώσει αν έχουν περάσει τουλάχιστον δύο χρόνια από τη σύναψη (άρθρο 30 παρ. 1). Μπορεί να εξαιρούνται επίσης ο θάνατος από πολεμικά γεγονότα και από συμμετοχή σε εγκληματική πράξη. Διαβάστε τους όρους.
Τι να προσέξετε
- Ταιριάξτε τη διάρκεια με την ανάγκη. Μέχρι να τελειώσει το δάνειο, μέχρι να ενηλικιωθούν τα παιδιά. Ασφάλεια που λήγει στα 65 σας δεν έχει αξία αν η ανάγκη σταματούσε στα 55.
- Ρωτήστε αν είναι εγγυημένο το ασφάλιστρο. Άλλα προγράμματα κλειδώνουν την τιμή για όλη τη διάρκεια και άλλα την αναπροσαρμόζουν ανά διαστήματα με την ηλικία. Η διαφορά φαίνεται μετά τη δεκαετία.
- Δηλώστε το κάπνισμα. Η ψευδής δήλωση για λίγα ευρώ τον μήνα μπορεί να αφήσει την οικογένειά σας χωρίς τίποτα, ακριβώς τη στιγμή που δεν θα είστε εκεί για να εξηγήσετε.
- Ενημερώστε τους δικούς σας ότι υπάρχει. Ένα κεφάλαιο μπορεί να μείνει αζήτητο, αν κανείς στο σπίτι δεν ήξερε για το συμβόλαιο. Αφήστε τον αριθμό και το όνομα της εταιρείας σε ένα φάκελο που ξέρουν πού βρίσκεται.
Ξαναδείτε το κεφάλαιο κάθε φορά που αλλάζει κάτι μεγάλο: γέννηση, νέο δάνειο, χωρισμός, αλλαγή εισοδήματος. Δείτε τα προγράμματα και τις τιμές που τυπώνουν οι εταιρείες για το κεφάλαιο και τη διάρκεια που χρειάζεστε, στη σύγκριση ασφάλειας ζωής.
Νόμοι που αναφέρει το άρθρο: ν. 2496/1997
Δημοσιεύτηκε 13 Σεπτεμβρίου 2026. Επόμενος έλεγχος 13 Σεπτεμβρίου 2027.
